SKKN một số giải pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho trẻ trong trường mầm non

Stt Nội dung Trang2.3.2 Bồi dưỡng đội ngũ, giúp giáo viên nhận thức sâu sắc về nhiệm vụ dạy trẻ kỹ năng sống trong năm học 6 2.3.3 Biệp pháp cụ thể hóa nội dung những kỹ năng cơ

TRƯỜNG MẦM NON QUẢNG LƯU

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI

MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG

CHO TRẺ TRONG TRƯỜNG MẦM NON

Người thực hiện: Trần Thị Huyền Chức vụ: Hiệu trưởng

Đơn vị công tác: Trường Mầm non Quảng Lưu SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý

QUẢNG XƯƠNG NĂM 2021

Stt Nội dung Trang

2.3.2 Bồi dưỡng đội ngũ, giúp giáo viên nhận thức sâu sắc về nhiệm

vụ dạy trẻ kỹ năng sống trong năm học

6

2.3.3 Biệp pháp cụ thể hóa nội dung những kỹ năng cơ bản mà giáo

viên cần dạy trẻ

6-8

2.3.4 Biện pháp xác định nhiệm vụ cơ bản và phân công trách

nhiệm trong việc dạy trẻ kỹ năng sống

2.3.7 Biện pháp tuyên truyền các bậc cha mẹ cách dạy trẻ kỹ năng

sống trong gia đình

Danh mục các đề tài SKKN đã được Hội đồng SKKN ngành

GD&ĐT huyện, tỉnh xếp loại

22

1.Mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài

Tại Hội thảo toàn quốc về khoa học giáo dục Thứ trưởng Bộ Giáo dục vàđào tạo đã nhấn mạnh: “Giáo dục và đào tạo luôn được Đảng và Nhà nước tahết sức quan tâm, coi đó là chìa khóa để thực hiện sự nghiệp công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước Quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước ta về giáodục - đào tạo là cùng với khoa học, công nghệ, giáo dục - đào tạo là quốc sáchhàng đầu, là sự nghiệp của toàn Đảng, của Nhà nước và của toàn dân; mục tiêucủa giáo dục - đào tạo là giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện, cóđạo đức, tri thức, sức khỏe, thẫm mỹ và nghề nghiệp; hình thành và bồi dưỡngnhân cách, phẩm chất và năng lực công dân, đáp ứng yêu cầu dân trí, nhân lực,nhân tài của sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước ”[1] Như vậy:Giáo dục đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển của đất nước,giáo dục phát triển thì đất nước phát triển Chính vì lẽ đó ngành giáo dục củachúng ta đang được các cấp, các ngành đặc biệt quan tâm trong nhiều năm gầnđây, trong đó có giáo dục mầm non được đặc biệt quan tâm

Như chúng ta đã biết, đất nước ta hiện nay nền kinh tế phát triển đangtrên đường hội nhập Quốc tế, chúng ta phải giao lưu với nhiều nền văn hóakhác nhau trên thế giới Hiện nay, thế hệ trẻ thường xuyên chịu tác động đanxen của những yếu tố tích cực và tiêu cực, luôn được đặt vào hoàn cảnh phảilựa chọn những giá trị, phải đương đầu với những khó khăn, thách thức, những

áp lực tiêu cực Nếu thiếu kỹ năng sống, các em dễ bị lôi kéo vào các hành vitiêu cực, bạo lực, và lối sống ích kỉ lai căng, thực dụng, dễ bị phát triển lệch lạc

về nhân cách[2] Đó là vấn đề mà toàn ngành giáo dục đang trăn trở nhất

Năm học 2020 -2021 ngành GD&ĐT tiếp tục triển khai thực hiệnphong trào: " Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực" do ngànhGD&ĐT phối hợp với ngành Văn hoá thể thao và du lịch và đoàn TNCS HCMphát động Phong trào đã được triển khai và thực hiện triệt để trong toàn ngànhGiáo dục với 5 nội dung chính Một trong năm nội dung đó là: Rèn luyện kĩnăng sống cho học sinh

Trong nội dung của Đề án “ Xây dựng trường học gắn với thực tiễn và

giáo dục kĩ năng sống” của UBND huyện Quảng Xương đã nêu: “Trong giai

đoạn hiện nay, thế hệ trẻ thường xuyên chịu tác động đan xen giữa các yếu tốtích cực và tiêu cực, luôn được đặt vào hoàn cảnh phải lựa chọn những việc gìnên làm và không nên làm Do đó, tùy theo từng cấp học, bậc học các em họcsinh phải được trang bị những kiến thức, hiểu biết xã hội, những kĩ năng cầnthiết để bước vào cuộc sống và trở thành công dân tốt phù hợp với xu thế pháttriển của xã hội” [1]

Trước nay chúng ta vẫn nói giáo dục đạo đức cho học sinh và khi nóiđến thì ai cũng biết dó là giáo dục những gì? Cần phải làm thế nào để nêunhững tấm gương tốt cho học sinh học tập và neo theo? Nhưng kĩ năng sống làgì? Không phải ai cũng chỉ ra ngay được

Nhiều người còn nhầm lẫn giữa kỹ năng và hành động nên trong việcdạy trẻ có được những hành động theo yêu cầu của người lớn thì cho rằng trẻ

đã có kỹ năng, điều đó hoàn toàn chưa đúng Một ví dụ cụ thể cho vấn đề này,

khi bạn cho trẻ đi chơi, bạn nhắc trẻ con hãy bỏ rác vào thùng rác và trẻ thựchiện theo những gì bạn nói thì đó là hành động Phần lớn những trẻ ở lứa tuổimầm non đều có những hành động đơn giản diễn ra trong cuộc sống hàng ngàynhư: Chào hỏi, cảm ơn, xin lỗi…nhưng đó nhiều khi vẫn là những hành độnglàm theo yêu cầu của người lớn và để những hành động đó trở thành kỹ năngcho trẻ thì đòi hỏi phải có một quá trình Khi hành động đó trở thành kỹ năngchính là lúc trẻ nhìn thấy rác tự nhặt cho vào thùng rác hoặc trẻ gặp người lớn

tự chào hỏi… mà không cần người lớn phải nhắc nhở nữa[6]

Có khá nhiều định nghĩa rất rõ về kĩ năng sống, nhưng có thể nêu lênmột cách ngắn gọn: Kĩ năng sống là khả năng tự chủ, khả năng tự đưa ra quyếtđịnh, khả năng nói không và khả năng thích nghi, biết chấp nhận, hoá giải đượcnhững tác động tiêu cực trong cuộc sống chung quanh[7] Xuất phát từ nhữngvấn đề nêu trên mà bản thân tôi thấy cần phải nghiên cứu sâu hơn, tìm nhữnggiải pháp cụ thể để giúp CBGV trong nhà trường có được những nội dung vàcác giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục hình thành và rèn kĩ năng sống chotrẻ đạt hiệu quả cao nhất Với sự tìm tòi, đúc rút kinh nghiệm trong quá trình

quản lý chỉ đạo, tôi mạnh dạn đề xuất kinh nghiệm: ''Một số biện pháp chỉ đạo

nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho trẻ trong trường mầm non "

Giúp trẻ củng cố, rèn luyện những kỹ năng cơ bản thông qua các hoạtđộng học, chơi, hoạt động ăn, ngủ của trẻ nhằm thúc đẩy, nâng cao hiệu quảgiáo dục trong nhà trường nói riêng và nâng cao chất lượng đổi mới giáo dụcnói chung

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Tập trung vào một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục kĩnăng sống cho trẻ mầm non

Cám bộ giáo viên, phụ huynh và học sinh trường mầm non Quảng Lưu

1.4 Phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu tài liệu, phân tích, tổng hợp lý

luận về việc vận dụng các biện pháp

* Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp quan sát, đàm thoại, thực

nghiệm (thực hành, trải nghiệm) …

* Phương pháp phân tích, tổng hợp lý thuyết: Thông qua đọc các tài liệu sách

báo, tạp chí có liên quan đến Giáo dục kĩ năng sống cho trẻ

*Phương pháp quan sát sư phạm:

+ Quan sát trẻ: Thông qua hành động, lời nói, nét mặt cử chỉ, biểu hiệnxúc cảm, tình cảm… của trẻ Quan sát giáo viên: Dự giờ và quan sát cách tổchức các hoạt động có lồng ghép giáo dục kĩ năng sống cho trẻ

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

Nghiên cứu về sự phát triển trẻ em cho ta khẳng định: Sự phát triển củatrẻ nhỏ bao gồm cả sự tăng trưởng về chiều cao, về cân nặng, những thay đổicủa não và giác quan, vừa bao gồm tất cả những thay đổi do kết quả các trãinghiệm và việc luyện tập: thay đổi về sự vận động và sự thích nghi với môitrường, khả năng tư duy và ngôn ngữ, thay đổi trong hành vi xã hội, trong sự tự

ý thức và sự tự kiềm chế bản thân

Nghiên cứu gần đây về sự phát triển của não trẻ cũng cho thấy rằng khảnăng giao tiếp với mọi người, khả năng biết tự kiểm soát, thể hiện các cảm giáccủa mình, biết cách ứng xử phù hợp với các yêu cầu, biết giải quyết các vấn đề

cơ bản một cách tự lập có những ảnh hưởng rất quan trọng đối với kết quả họctập của trẻ tại trường[4]

Tại Đề án “ Xây dựng trường học gắn với thực tiễn và giáo dục kĩ

năng sống” của UBND huyện Quảng Xương –tháng 8 năm 2017 thể hiện rất

rõ nội dung dành riêng cho từng cấp học, bậc học trong đó nội dung dành chobậc học Mầm non bao gồm:

- Giáo dục gắn với kĩ năng tự bảo vệ bản thân

- Giáo dục gắn với rèn kĩ năng giao tiếp

- Giáo dục gắn với rèn kĩ năng tự lập

- Giáo dục gắn với rèn kĩ năng hoạt động nhóm[2].Thực tế cho thấy córất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục kĩ năng sống cho trẻ trong đó yếu tốgiáo viên có ảnh hưởng rất lớn, bản thân trẻ là yếu tố có tính chất quyết định,các yếu tố môi trường, giáo dục…góp phần quan trọng trong quá trình tổ chứchoạt động giáo dục kĩ năng sống cho trẻ ở trường mầm non

Có nhiều giáo viên mầm non thường tập trung lo lắng cho những trẻ cónhững vấn đề về hành vi và khả năng tập trung trong những năm tháng đầu tiêntrẻ đến trường Đơn giản là vì những trẻ này thường không có khả năng chờđến lượt, không biết chú ý lắng nghe và làm việc theo nhóm, điều này làm chotrẻ không thể tập trung lĩnh hội những điều cô giáo dạy Vì vậy, giáo viên phảitốn rất nhiều thời gian vào đầu năm học để giúp trẻ có được những kỹ năngsống cơ bản ở trường mầm non [6]

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến

2.2.1.Thuận lợi.

- Từ Bộ Giáo dục cho đến Sở, Phòng GD &ĐT trong những năm gầnđây đã có nhiều văn bản, hướng dẫn liên quan đến việc giáo dục kĩ năng sốngcho trẻ trong trường mầm non

- Trường Mầm non Quảng Lưu đạt chuẩn quốc gia mức độ I, tình hình

cơ sở vật chất tương đối đồng bộ, đội ngũ CBGV đoàn kết, có trình độ nănglực sư phạm vững vàng, có lòng nhiệt tình, say mê với nghề được cấp trên đánhgiá tốt nên thuận lợi trong việc thực hiện nhiệm vụ năm học đặc biệt là đã cókinh nghiệm trong nhiệm vụ giáo dục lễ giáo cho học sinh từ những năm họctrước Học sinh được học chương trình liên tục từ nhà trẻ đến các lớp Mẫugiáo

- Đa số phụ huynh có sự quan tâm, phối hợp với giáo viên chủ nhiệm vànhà trường Mầm non trong việc giáo dục, chăm sóc nuôi dưỡng trẻ

- Việc rèn kĩ năng sống cho trẻ mầm non đã được giáo viên lồng ghépvào các hoạt động Thông qua các hoạt động trẻ đã biết phân biệt được nơi

chơi, đồ chơi an toàn và không an toàn, biết phân biệt người lạ, người quen,không nhận quà hoặc đi theo người lạ Một số trẻ 4-6 tuổi đã biết giúp cô làmmột số việc tự phục vụ bản thân và cất đồ dùng cá nhân.

2.2 Khó khăn

-Về nhà trường mầm non: tuy cơ sở vật chất tương đối tốt, đồ dùng đồchơi đã có song vẫn còn thiếu các mô hình cho trẻ hoạt động trãi nghiệm.Trong những năm học trước nội dung giáo dục kĩ năng sống cho trẻ đã có tuynhiên mới chỉ dừng ở mức độ giáo viên tự giác lồng ghép vào trong chươngtrình giáo dục, trong các hoạt động hàng ngày(nếu có thể), nhà trường chưa có

kế hoạch cụ thể trong việc chỉ đạo thực hiện các nội dung giáo dục kĩ năngsống cho trẻ

- Về phía giáo viên: Một số giáo viên chưa hiểu rõ tầm quan trọng củaviệc rèn kĩ năng sống cho trẻ, còn hời hợt, chưa chịu khó lồng ghép các hoạtđộng để dạy và rèn kĩ năng sống, chưa linh hoạt trong việc vận dụng, tạo các

cơ hội cho trẻ thực hành trãi nghiệm Một số giáo viên lớn tuổi có nhiều kinhnghiệm nhưng việc đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khuyến khích sựchuyên cần, tích cực, chủ động rèn luyện khả năng tự học của học sinh còn gặpnhiều khó khăn

- Về phía các bậc cha mẹ trẻ em luôn nóng vội trong việc dạy con Khitrẻ về nhà mà chưa biết đọc, viết chữ, hoặc chưa biết làm toán thì lo lắng mộtcách thái quá Đồng thời một số phụ huynh lại chiều chuộng, cung phụng concái quá mức không để trẻ tự làm bất cứ công việc nào dù là nhỏ nhất hoàn toànlàm thay trẻ khiến trẻ không có kĩ năng tự phục vụ hoặc kĩ năng tự phục vụthấp, một số trẻ không thích nghi được với môi trường xung quanh dẫn đếnnhững sai lệch trong nhận thức lẫn hành động

2.2.3 Khảo sát thực trạng chất lượng trước khi thực hiện

Để việc nghiên cứu đạt hiệu quả, ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hànhkhảo sát nhằm đánh giá vốn kĩ năng sống hiện tại của trẻ đến trường và mức độkiến thức dạy kĩ năng sống cho trẻ của giáo viên

Bảng1: Kết quả khảo sát học sinh về vốn kĩ năng sống( số HS KS 535 trẻ)

Bảng 2 Kết quả khảo sát đội ngũ về kiến thức dạy kĩ năng sống cho trẻ

Lựa chọn các nội dung giáo giục KNS phù

Tự tin trong giao tiếp với phụ huynh, đồng

nghiệp và trước nơi đông người

Qua kết quả khảo sát cho thấy số giáo viên nắm các nội dung, lựa chọn,lồng ghép các hoạt động để GD KNS cho trẻ chưa nhiều Sự mạnh dạn tự tintrong giao tiếp của giáo viên vẫn còn hạn chế

2.3 Biện pháp thực hiện

2.3.1 Xây dựng và triển khai kế hoạch thực hiện rèn các KN cho trẻ.

Với cương vị là hiệu trưởng, ngay từ đầu năm học tôi đã triển khai kếhoạch thực hiện đề án của UBND huyện đến toàn thể cán bộ giáo viên Đồngthời xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng bộ phận một cách rõ ràng cụ thể để đạthiệu quả cao nhất

* Về phía nhà trường: Thứ nhất tham mưu với UBND các cấp, các ban

ngành đoàn thể, xin chủ trương huy động cho, tặng của các tổ chức cá nhân để

xây dựng cơ sở vật chất cho nhà trường:Mô hình Thư viện của bé.Mô hình Chợ quê Trang trí tường ngoài hành lang, và môi trường bên ngoài Mô hình" Vườn rau của bé”.Tu sữa khu nhà B2 tầng, khu 2 tầng, các bồn rữa tay với tổng 5.196.100.000 đ (Năm tỉ một trăm chín mươi sáu nghìn một trăm nghìn đồng)

Thành lập tổ giúp việc phụ trách các nội dung của đề án, (có quyết địnhphân công cụ thể cho từng cán bộ giáo viên, nhân viên Năm học này chúng tôihực hiện điểm tại lớp mẫu giáo, các nhóm lớp xây dựng kế hoạch thực hiện đề

án phù hợp với điều kiện của lớp Tuyên truyền nâng cao nhận thức của giáoviên, phụ huynh và cộng đồng về tầm quan trọng của đề án Thường xuyên báocáo tiến độ thực hiện với Ban chỉ đạo của địa phương và phòng GD vào thờiđiểm sơ kết học kỳ 1 và sơ kết 1 năm thực hiện đề án

Để thực hiện tốt đề án nhà trường chúng tôi phát động phong trào thi đuathiết kế môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm tại các nhóm lớp nhằm tạomôi trường tốt nhất cho trẻ được thực hành trải nghiệm

* Đối với các tổ chuyên môn

Xây dựng bài tập đánh giá cụ thể rõ ràng theo từng kỹ năng đã lựa chọn,đồng thời lồng ghép các kỹ năng vào các hoạt động hàng ngày của trẻ như:Đón trẻ, thể dục sáng, hoạt động chung, hoạt động góc, hoạt động ăn ngủ, vệsinh.v.v Xây dựng một số tiết dạy thực hành kỹ năng như: Phòng tránh hỏahoạn cô Dung và dạy tại trường, biết phân biệt người lạ, người quen lớp côSâm v.v cho trẻ được thực hành trải nghiệm, giáo viên dự giờ rút kinhnghiệm trong quá trình thực hiện giáo dục kỹ năng sống Ít nhất 2 lần /kỳ.Hàng tuần tổ chuyên môn họp có nhận xét, đánh giá cụ thể ghi chép vào biênbản và báo cáo kết quả cho BGH, đồng thời thường xuyên dự giờ thăm lớp góp

ý cho đồng nghiệp trong việc thực hiện nội dung giáo dục kỹ năng sống

* Đối với tổ chức Công đoàn - Đoàn thanh niên: Phối kết hợp với nhà trường tổ chức các kịch bản, lễ hội trong năm cho trẻ Phối hợp với phụ huynh

tổ chức trẻ tham quan các khu di tích chùa Mậu xương, Đền Nguyễn HữuHuân, Trường tiểu học… Phối hợp với đoàn thanh niên của xã để thực hiệnchương trình “ Tuổi Trẻ Quảng Lưu hướng về quê hương” cho trẻ gói bánh

chưng hỗ trợ các gia đình gặp khó khăn nhân dịp tết nguyên đán… Công đoàn

và Đoàn thanh niên tổ chức quy hoạch đổ đất trồng rau theo khu vực và phânchia các loại rau ăn củ, ăn lá, ăn quả

* Đối với giáo viên:

Xây dựng kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tế của lớp và nhiệm vụđược phân công Xây dựng tốt các kế hoạch, nội dung bài giảng phù hợp vớicác môn học 100% các nhóm lớp thực hiện nghiêm túc và giáo viên thườngxuyên giáo dục trẻ thông qua các hoạt động hàng ngày

Làm đồ dùng, đồ chơi đáp ứng thực hiện các mục tiêu, nội dung GD kỹnăng sống cho trẻ MN theo yêu cầu của đề án

2.3.2 Bồi dưỡng đội ngũ, giúp giáo viên nhận thức sâu sắc về nhiệm

vụ dạy trẻ kỹ năng sống trong năm học

Xác định giáo dục kĩ năng sống cho trẻ là một quá trình tác động sưphạm có mục đích, có kế hoạch nhằm hình thành năng lực hành động tích cực,

có liên quan tới kiến thức và thái độ, giúp cá nhân trẻ có ý thức về bản thân,giao tiếp, quan hệ xã hội, thực hiện công việc, ứng phó với các yêu cầu hàngngày

Năm học 2020 -2021 nhà trường đã xác định mục tiêu của việc hình

thành và giáo dục kỹ năng sống cho trẻ MN là nhằm giúp trẻ có thể thực hiện 4

kỹ năng, biết làm những điều nên làm và không nên làm, giúp trẻ tự tin, chủđộng trong hoạt động nhóm và biết cách xử lí các tình huống trong cuộc sống

Tổ chức chuyên đề tại trường về việc triển khai kế hoạch thực hiện côngtác chuyên môn năm học trong đó nội dung quan trọng hướng dẫn giáo viênxác định nội dung trọng tâm của việc rèn kĩ năng sống cho trẻ Đó là song song

việc thực hiện 4 nội dung trong đề án đó là: Giáo dục gắn với rèn Kỹ năng tự bảo vệ bản thân; Giáo dục gắn với rèn Kỹ năng hoạt động nhóm Giáo dục gắn với rèn Kỹ năng Giao Tiếp và Giáo dục gắn với rèn Kỹ năng tự lập.

Cung cấp tài liệu cho giáo viên: Xây dựng toàn bộ nội dung, các tiêu chí đánh

giá trẻ trong việc thực hiện các nhóm kĩ năng cho từng chủ điểm, từng độ tuổi

Ví dụ: Đối với nội dung giáo dục rèn kĩ năng tự lập Trong chủ điểm Bản thân

trẻ biết tự cất đồ dùng cá nhân vào nơi quy định, biết tự mặc quần áo, đi dép,đội mũ, lấy gối khi đi ngủ; Biết rửa tay và dùng khăn khô lau tay; Biết cất đồdùng vào nơi quy định; Biết tự xúc cơm ăn, nhặt cơm rơi cho vào đĩa; Biếtcùng cô xắp xếp bàn ăn( giờ ăn), lấy đồ dùng học tập(giờ học)…

Sưu tầm các tài liệu có nội dung về giáo dục kĩ năng sống cho giáo viêntham khảo Bản thân ghi chép các nội dung và phương pháp dạy trẻ kĩ năngsống poto cho từng đồng chí CBGV

2.3.3 Biệp pháp cụ thể hóa nội dung những kỹ năng cơ bản mà giáo viên cần dạy trẻ:

Từ những nội dung giáo dục mà nhà trường xác định và xây dựng thànhnội dung trọng tâm của năm học thì tôi hướng dẫn giáo viên cách xác định các

kĩ năng, nhóm kĩ năng cần thiết cho sự phát triển toàn diện nhân cách trẻ Việc

xác định được các kĩ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi sẽ giúp giáo viên lựachọn đúng những nội dung trọng tâm để dạy trẻ.

+ Kĩ năng sống tự tin : Đây là một trong những kỹ năng đầu tiên mà

giáo viên cần chú tâm là phát triển sự tự tin, lòng tự trọng của trẻ Nghĩa làgiúp trẻ cảm nhận được mình là ai, là trai hay gái, là con thứ mấy trong giađình Trong mối quan hệ với bạn bè trong lớp với cô giáo và những ngườikhác Kỹ năng sống này giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin trong mọi tình huống ởmọi lúc mọi nơi

+ Kĩ năng tự lập: Giáo dục cho trẻ hiểu và biết thực hiện thành thạo một

số kĩ năng phục vụ trong ăn uống, sinh hoạt, học tập… hàng ngày Biết giúpngười lớn làm một số việc đơn giản phù hợp với độ tuổi Biết nói lên nhu cầu,nguyện vọng, sở thích riêng của bản thân Đây là nội dung trọng tâm của nămhọc nên yêu cầu giáo viên phải thực hiện thường xuyên, có chiều sâu và đạt

được hiệu quả thực sự Cụ thể đó là: Giáo viên cần dạy trẻ từ hành động theo

yêu cầu của người lớn(con hãy tìm chỗ ngồi, con hãy cất đồ dùng cá nhân củacon vào đúng nơi quy định; con hãy nhặt rác bỏ vào thùng) cho đến khi đạt

được kĩ năng(Đến lớp trẻ nhà trẻ tự đi vào lớp, tự tìm đúng chỗ ngồi, trẻ tự

giác cất đồ dùng cá nhân vào ngăn tủ của mình, trẻ thấy rác tự nhặt bỏ vàothùng…)

+ Kĩ năng sống hợp tác: Bằng các trò chơi (Trò chơi phân vai và trò

chơi đóng kịch), câu chuyện, bài hát giáo viên giúp trẻ học cách cùng làm việcvới bạn, đây là một công việc không nhỏ đối với trẻ lứa tuổi này Khả năng hợptác sẽ giúp trẻ biết cảm thông và cùng làm việc với các bạn

+ Kĩ năng nhận và hoàn thành nhiệm vụ: Nhận và làm một việc trong

gia đình, trong lớp học, phù hợp với trẻ như gấp một cái khăn tay, xếp gọn đồchơi sau khi chơi xong, bản thân trẻ phải nỗ lực vượt qua khó khăn để thựchiện công việc, hoàn thành đến cùng công việc được giao

+ Kĩ năng tuân thủ các quy tắc xã hội như: Quy tắc giao thông( đội mũ

bảo hiểm khi ngồi trên mô tô xe máy, đi bộ bên lề đường bên phải, không chơidưới lòng đường, đi theo tín hiệu đèn giao thông ); Quy tắc nơi công cộng( Đinhẹ, nói khẽ, không làm ồn, không vứt rác bừa bãi )

+ Kĩ năng thích tò mò, ham học hỏi, khả năng thấu hiểu: Đây là một

trong những kỹ năng quan trọng nhất cần có ở trẻ vào giai đoạn này là sự khátkhao được học Giáo viên cần sử dụng nhiều tư liệu và ý tưởng khác nhau đểkhêu gợi tính tò mò tự nhiên của trẻ Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, các câuchuyện hoặc các hoạt động và tư liệu mang tính chất khác lạ thường khêu gợitrí não nhiều hơn là những thứ có thể đoán trước được

+ Kĩ năng giao tiếp: Giáo viên cần dạy trẻ biết thể hiện bản thân và diễn

đạt ý tưởng của mình cho người khác hiểu, trẻ cần cảm nhận được vị trí, kiếnthức của mình trong thế giới xung quanh nó Đây là một kỹ năng cơ bản và kháquan trọng đối với trẻ Nó có vị trí chính yếu khi so với tất cả các kỹ năng khácnhư đọc, viết, làm toán và nghiên cứu khoa học Nếu trẻ cảm thấy thoải mái khinói về một ý tưởng hay chính kiến nào đó, trẻ sẽ trở nên dễ dàng học và sẽ sẵnsàng tiếp nhận những suy nghĩ mới Đây chính là yếu tố cần thiết để giúp trẻsẳn sàng học mọi thứ

+ Kĩ năng ứng xử văn hoá, ý thức sống thân thiện

Cần dạy trẻ biết nói lời "cảm ơn" khi nhận được sự quan tâm từ người

khác, biết nói lời " xin lỗi" khi làm việc hay nói lời sai Không lấy( không tranh

giành) đồ của người khác Dạy trẻ biết sự khác nhau của việc " nói thật", " nói

dối"

Ngoài ra, ở trường mầm non giáo viên cần dạy trẻ thói quen giữ gìn sức

khoẻ và ý thức tự bảo vệ bản thân, phòng ngừa các tai nạn như đuối nước, điện

giật, không lại gần nơi có người hút thuốc lá Dạy trẻ nghi thức văn hóa trong

ăn uống qua đó dạy trẻ kỹ năng lao động tự phục vụ, rèn tính tự lập như: Biết

tự rửa tay sạch sẽ trước khi ăn, ăn uống gọn gàng, không rơi vãi, nhai nhỏ nhẹ

không gây tiếng ồn, biết mời trước khi ăn, cảm ơn sau khi ăn, biết tự dọn, cất

đúng chỗ bát, chén, thìa … hoặc biết giúp người lớn dọn dẹp

2.3.4 Biện pháp xác định nhiệm vụ cơ bản và phân công trách

nhiệm trong việc dạy trẻ kỹ năng sống

* Trách nhiệm của trường mầm non

- BGH phải xây dựng được kế hoạch cụ thể, chi tiết đến từng tiêu chí,

từng độ tuổi và theo từng chủ điểm để giáo viên dễ dàng lựa chọn nội dung rèn

các kĩ năng sống cho trẻ( Ví dụ cụ thể)

- Ban giám hiệu trao đổi với giáo viên để xác định mục tiêu của trường,

kết quả mong đợi phù hợp với tiềm năng phát triển của trẻ và kiểm tra, đánh

giá kết quả thực hiện của giáo viên về rèn kĩ năng sống cho trẻ

- Tạo điều kiện cho giáo viên tổ chức tốt các họat động nuôi dưỡng,

chăm sóc giáo dục trẻ theo thời gian biểu của nhà trường đã đưa ra

- Tập huấn cho giáo viên về các kỹ năng làm việc với cha mẹ, tạo cơ hội,

tổ chức nhiều hoạt động nhằm giúp giáo viên tăng cường phối hợp nhất quán

với gia đình để dạy trẻ kỹ năng sống đạt hiệu quả

- Tăng cường cơ sở vật chất tạo điều kiện để GV có điều kiện cho trẻ

thực hành trãi nghiệm trong năm học 2020 -2021 nhà trường đã thiết kế xây

dựng mô hình Vườn rau của bé; Góc để dụng cụ giáo dục phát triển vận

động Cải tạo, bổ sung cây hoa, cây cảnh vào Vườn cổ tích…Có các kế hoạch

hoạt động kèm theo cụ thể

- Chỉ đạo tổ chức các hoạt động ngoài trời, các hoạt động dạo chơi tham

quan, trãi nghiệm qua đó giúp giáo viên có cơ hội quan sát, hướng dẫn trẻ cụ

thể các kĩ năng như phân biệt các nơi nguy hiểm, nơi không an toàn không nên

chơi, phải tuân thủ các quy tắc giao thông khi đi ra ngoài khu vực trường…

- Thường xuyên kiểm tra đánh giá việc thực hiện của giáo viên qua từng

chủ đề, có sơ kết tổng kết học kì và năm học nhằm động viên khuyến khích kịp

thời giáo viên, học sinh thực hiện tốt đồng thời có kế hoạch tiếp tục chỉ đạo

GV, HS chưa đạt yêu cầu

Ví dụ: Các tiêu chí của nội dung Giáo dục gắn với kĩ năng tự lập:

- Trò chuyện, tạotình huống

Tháng 9 CĐ:" Bé vàgia đình"

2 - Nhận biết phân biệt được người - Quan sát hoạt

Hàng ngày

Trẻ MG

3-4 tuổi

1 - Dạy trẻ biết cất đồ dùng cá nhân

(quần áo, dày dép, mũ, ) vào đúng nơi quy định

- Quan sát, đàm

thoại

Thực hành

Hàng ngày

2 - Trẻ biết chải hoặc vuốt lại tóc khi

bù rối, chỉnh lại quần áo

- Quan sát, thực

hành

Chủ đề bảnthân

3 Tự mặc và cởi được quần áo:

- Tự mặc được quần áo đúng cách

- QS, trò chuyện

Thực hành

Chủ đề bảnthân

4 Tập đánh răng, lau mặt, đi vệ sinh

đúng nơi qui địnhRèn luyện thao tác rửa tay sạch bằng

xà phòng

- Quan sát, trò

chuyện, đàm thoại,

1 - Dạy trẻ biết cất đồ dùng cá nhân

vào đúng nơi quy định

- QS, trò chuyện,

đàm thoạiThực hành

Hàng ngày

2 - Trẻ biết soi gương chải vuốt lại

tóc, chỉnh quần áo hoặc phủi bụi đất

3 - Tự mặc được quần áo đúng cách

- Cài và mở được hết các cúc

- QS;Thực hành. Chủ đề bản

thân

4 - Biết rửa tay sạch bằng xà phòng

trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh

- Biết cùng cô kê sạp ngủ, bàn ăn

- Giúp cô chia cơm cho các bạn, tựlau miệng, uống nước sau khi ănxong

- Quan sát, trò

chuyện, đàm thoại,

Hàng ngày

5 - Biết giúp cô kê và sắp xếp bàn ghế

- Tìm vở, đồ dùng theo kí hiệu củamình

Thực hành Hàng ngày

* Trách nhiệm của giáo viên Mầm non

- Giáo viên cần tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khuyến

khích sự tích cực của trẻ, giáo viên cần phải biết khai thác phát huy năng khiếu,

tiềm năng sáng tạo ở mỗi trẻ Vì mỗi đứa trẻ là một nhân vật đặc biệt, phải giáo

dục trẻ như thế nào để trẻ cảm thấy thoải mái trong mọi tình huống của cuộc

sống