SKKN một số giải pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ mẫu giáo 4 5 tuổi ở lớp mẫu giáo nhỡ a1, trường mầm non đông ninh, huyện đông sơn

Để làm được điều đó cô giáo cần nắm bắt đặc điểm tâm lí riêng của từng trẻ để có biện pháp phù hợp nhằm tạo cảm giác yên tâm khi ở bên cô và các bạn, bên cạnh đó tôi kết hợp đưa ra một s

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 2-3

2.3 Một số giải pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi ở

lớp mẫu giáo Nhỡ A1 trường mầm non Đông Ninh, huyện

Đông Sơn

5-17

2.3.1 Giải pháp 1: Nắm bắt đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi trẻ và

đặc điểm riêng từng trẻ, xác định những lễ giáo cơ bản cần

dạy cho trẻ 4-5 tuổi, hình thành nề nếp thói quen tốt cho trẻ

khi tham gia các hoạt động

5-7

2.3.2 Giải pháp 2: Giáo dục lễ giáo thông qua chế độ sinh hoạt

một ngày của bé tại trường mầm non

7-10

2.3.3 Giải pháp 3: Xây dựng môi trường giáo dục thân thiện xung

quanh trẻ nhằm thiết lập mối quan hệ cảm xúc tốt đẹp cho trẻ

từ đó nâng cao chất lượng giáo dục lễ giáo

10-12

2.3.4 Giải pháp 4: Động viên, khuyến khích, nêu gương, khen

thưởng kịp thời

12-13

2.3.5 Giải pháp 5: Thực hiện tốt công tác tuyên truyền, kết hợp

cùng phụ huynh trong việc giáo dục lễ giáo thông qua góc

tuyên truyền, góc lễ giáo cho trẻ

1 Mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài

Bác Hồ kính yêu đã nói

Trẻ em như búp trên cành Biết ăn, biết ngủ biết học hành là ngoan Mỗi đứa trẻ sinh ra đều không có khả năng làm được mọi thứ một cách ngẫu nhiên Đó là kết quả của quá trình tiếp thu, thích nghi với các tri thức, kinh nghiệm lâu dài Và lẽ dĩ nhiên, trẻ em sinh ra đâu phải đứa trẻ nào cũng ngoan cũng lễ phép Mà ngay từ những ngày đầu mới sinh đứa trẻ đã được người thân tập cho một số thói quen đơn giản và nhẹ nhàng đó cũng chính là khởi đầu cho việc hình thành nề nếp cho trẻ, để trẻ lớn lên trở thành người tốt thì ngày từ ban đầu trẻ phải được rèn luyện, dạy dỗ, uốn nắn kịp thời Chính vì vậy ngành học mầm non luôn coi trọng sự nghiệp chăm sóc - giáo dục trẻ là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng đặt nền tảng cho sự nghiệp giáo dục chung [1].Việc rèn luyện

nề nếp thói quen ban đầu cho trẻ nhằm hình thành ở trẻ những cơ sở đầu tiên về giáo dục nhân cách và phát triển toàn diện là hết sức khó khăn luôn được đặt hàng đầu Để làm được điều này mỗi gia đình là nơi tập cho trẻ những thói quen tốt ban đầu bằng tình yêu thương, chăm sóc và kích thích đầu tiên của trẻ, bố mẹ

là những người thầy đầu tiên và quan trọng nhất Cô giáo là người mẹ thứ hai của trẻ và cũng là tấm gương sáng cho trẻ noi theo

Trẻ em là hạnh phúc của mỗi gia đình và là tương lai của đất nước Trong mỗi đứa trẻ luôn có những tài năng tiềm ẩn và sự chuẩn bị kỹ càng ngay từ lúc đầu đời là chìa khóa thành công cho tương lai sau này Trẻ sinh ra có quyền được chăm sóc, bảo vệ và được giáo dục một cách toàn diện.Vì vậy việc giáo dục trẻ ngay từ những năm tháng đầu đời là một việc làm hết sức cần thiết Trong đó giáo dục lễ giáo là một phần quan trọng không thể thiếu được bởi giáo dục lễ giáo có ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của trẻ, ảnh hưởng mạnh đến sự hình thành tính chủ định và quá trình tâm lí của trẻ Bắt đầu hình thành cho trẻ những biểu tượng, sự chú ý, ghi nhớ và cách giao tiếp có chủ định khi tiếp xúc với bài thơ, câu chuyện, hay giao tiếp hàng ngày trẻ sẽ in sâu kiến thức

và hiểu biết của mình với mọi người, mọi vật xung quanh, trẻ luôn hành động đúng và tập trung ghi nhớ một cách có chủ định Ngoài ra còn ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ Khi giao tiếp trẻ sẽ nói năng nhẹ nhàng, mạch lạc, có văn hóa trong các câu nói, cử chỉ, hành động của trẻ đối với mọi người Trẻ 4-5 tuổi đang dần từng bước hoàn thiện và phát triển nhân cách Giai đoạn này trẻ đã nhận thức được việc mình làm và việc làm của người khác, đã phân định được việc làm đúng - sai, tốt - xấu… Hơn nữa ở trường tôi còn có những gia đình chưa cho trẻ đi học lớp nhà trẻ và mẫu giáo bé, nhiều phụ huynh

cò nuông chiều con , con thích gì là đòi kỳ bằng được, không biết chào hỏi ai, chưa biết sắp xếp đồ dùng, đồ chơi theo quy định, chơi chưa biết nhường nhị nhau, còn bỏ rác chưa đúng nơi quy định… Giáo dục lễ giáo cho trẻ trong giai đoạn này tốt sẽ là nền tảng vững chắc cho việc hình thành và phát triển nhân cách của trẻ sau này

Bác Hồ nói “Cái mầm có xanh thì cây mới vững, cái búp có xanh thì lá mới tươi quả mới tốt, con trẻ có được nuôi dưỡng giáo dục hẳn hoi thì dân tộc mới tự cường tự lập”[2] Các nhà nghiên cứu cũng đã đánh giá cao vai trò của giáo dục lễ giáo với sự phát triển nhân cách cho trẻ Trẻ có sự giao tiếp mạnh dạn, trẻ ngoan ngoãn vâng lời người lớn, biết kính trên nhường dưới, biết thưa gửi lễ phép, tất cả đều có sự giáo dục của cô giáo và mọi người xung quanh trẻ

Đặc biệt hơn, trẻ mầm non có đặc điểm là dễ nhớ mau quên, hay bắt chước nên việc giáo dục trẻ đòi hỏi chúng ta phải uốn nắn ngay từ những năm đầu đời và thực hiện thường xuyên Vì thế bản thân là một giáo viên phụ trách lớp tôi luôn chăn trở suy nghĩ tìm ra những giải pháp tối ưu nhất để trẻ được tiếp thu một cách có hiệu quả đáp ứng được yêu cầu giáo dục hiện nay, vì vậy tôi

chọn đề tài:“Một số giải pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi ở lớp mẫu giáo nhỡ A1 trường trường Mầm non Đông Ninh, huyện Đông Sơn” để làm đề tài nghiên cứu

1.2 Mục đích nghiên cứu

Nhằm giáo dục lễ giáo cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi ở lớp Nhỡ A1 trường Mầm non Đông Ninh, huyện Đông Sơn

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Một số giải pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi ở lớp Nhỡ A1 trường Mầm non Đông Ninh, huyện Đông Sơn

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên lí luận

- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: (Tìm hiểu qua thông tin đại chúng,tập san, tài liệu bồi dưỡng, đài, báo, tivi, tài liệu có liên quan đến đề tài.)

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục

- Phương pháp thống kê toán học

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân,

có nhiệm vụ đạt nền móng cơ sở cho việc hình thành và phát triển nhân cách con người mới Việt Nam đáp ứng yêu cầu của thời kì đổi mới, công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển

về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mĩ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách.[ 3] Giáo dục lễ giáo cho trẻ là một phần quan trọng trong nội dung giáo dục trẻ, đó là khâu đầu tiên hình thành nhân cách cho trẻ đặc biệt là lứa tuổi mầm non Giáo dục lễ giáo cho trẻ ở trường mầm non là một quá trình tác động

có kế hoạch, có mục đích đến trẻ nhằm hình thành cho trẻ những cơ sở ban đầu của nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa: Khỏe mạnh, nhanh nhẹn, phát triển hài hòa, cân đối, giàu lòng yêu thương biết quan tâm, nhường nhịn, giúp đỡ mọi người, biết yêu thích và giữ gìn cái đẹp, thông minh, ham hiểu biết, thích khám phá Việc giáo dục lễ giáo nhằm tăng cường hiểu biết, mối quan hệ giao tiếp với cộng đồng, đưa trẻ vào môi trường sư phạm thật lành mạnh và trong sáng Vì thế giáo dục lễ giáo cho trẻ đã cuốn hút sự quan tâm của các nhà giáo

dục và các bậc phụ huynh, nó chiếm vị trí quan trọng trong đời sống sinh hoạt hàng ngày của trẻ và là nền văn hóa đặc biệt đối với trẻ

Theo chương trình giáo dục mầm non được ban hành theo thông tư số 51/2020 TT- BGDĐT số 31/12/2020 đã nêu rõ: Mục tiêu của giáo dục mầm non

là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, hình thành và phát triển ở trẻ em chức năng tâm sinh lí, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kĩ năng sống cần thiết phù hợp lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở các cấp tiếp theo và cho việc học tập suốt đời [4]

Đặc biệt trẻ ở độ tuổi 4- 5 tuổi là độ tuổi có sự phát triển và thay đổi mạnh

mẽ về mọi mặt Ở độ tuổi này trẻ phát triển về ngôn ngữ rất mạnh, nhanh nhớ và nhanh quên, rất hay bắt chước người lớn Đồng thời, độ tuổi này là bước khởi đầu cho sự chuyển biến mạnh mẽ trong hành vi của trẻ từ hành vi bột phát sang hành vi mang tính xã hội, có nghĩa là trong hành vi của trẻ đã nảy sinh động cơ

Để làm được điều đó cô giáo cần nắm bắt đặc điểm tâm lí riêng của từng trẻ để

có biện pháp phù hợp nhằm tạo cảm giác yên tâm khi ở bên cô và các bạn, bên cạnh đó tôi kết hợp đưa ra một số hình thức rèn luyện nhẹ nhàng mang tính kết hợp trong các giờ học hoặc giờ chơi tập của trẻ như nhắc nhở trẻ phải tự giác lễ phép chào hỏi cô giáo và người lớn, tập cho trẻ khi học bài ngồi ngay ngắn, không nói leo, không đi lại tự do trong lớp học, biết rửa tay trước khi ăn, sau khi

đi vệ sinh và những lúc tay bẩn, biết ngồi ngay ngắn trong giờ ăn, biết đi vệ sinh đúng nơi quy định…vì thế khi tham gia cùng trẻ ở bất cứ hoạt động nào thì tôi luôn ở với vai trò là người bạn cùng chơi, người hướng dẫn trẻ chơi và thực hiện Chính vì vậy, nếu trẻ được giáo dục trong một môi trường lành mạnh tức là gia đình, xã hội, nhà trường, người lớn quan tâm đúng mức sẽ tạo tiền đề vững chắc cho vịệc hình thành và phát triển nhân cách của trẻ Ngược lại nếu gia đình, nhà trường và xã hội không chú trọng ngay từ đầu vào việc giáo dục lễ giáo cho trẻ, để trẻ tiếp thu hoặc làm theo những việc làm không chuẩn mực thì sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến sự hình thành nhân cách của trẻ

Rèn luyện nề nếp thói quen cho trẻ 4-5 tuổi không chỉ đơn thuần là giáo viên đổi mới hình thức tổ chức cho trẻ mà cô giáo còn phải tạo ra được môi trường hoạt động tốt, trẻ được hoạt động dưới nhiều hình thức, thông qua mọi hoạt động hàng ngày ở mọi lúc, mọi nơi ngoài ra cô giáo cần tạo cho không khí lớp học vui vẽ, trẻ cảm thấy thoải mái, vui vẻ khi ở bên cô và các bạn thì việc rèn luyện nề nếp cho trẻ sẽ được dể dàng hơn, kết quả sẽ đạt cao hơn Và tạo ra những cơ hội tốt cho trẻ phát huy khả năng chủ động, sáng tạo một cách triệt để

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Trường mầm non Đông Ninh có nhiều kinh nghiệm trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ, cán bộ giáo viên của nhà trường luôn đi đầu trong mọi phong trào thi đua của trường, của ngành Công tác chuyên môn luôn luôn được chú trọng và nâng cao Đội ngũ cán bộ giáo viên của nhà trường đều có trình độ chuẩn và trên chuẩn, có lòng yêu nghề mến trẻ, đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau trong công tác, phát huy truyền thống thi đua dạy tốt học tốt của nhà trường

Năm học 2020 - 2021 bản thân tôi được giao nhiệm vụ phụ trách lớp mẫu giáo nhỡ A1 với số lượng là 36 cháu trong đó có 17 cháu nữ và 19 cháu nam Trong những năm qua cùng với sự nỗ lực phấn đấu không ngừng của đội ngũ cán bộ giáo viên chất lượng giáo dục đã từng ngày thay đổi Đặc biệt là hoạt động giáo dục lễ giáo cho trẻ đã có nhiều chuyển biến rõ rệt Nhưng trong thực

tế về hoạt động rèn luyện nề nếp, thói quen cho trẻ vẫn còn nhiều bất cập do nhiều nguyên nhân khác nhau nên chất lượng còn chưa được thực sự như mong muốn Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao tôi đã gặp một số thuận lợi

và khó khăn sau:

2.2.1 Thuận lợi:

Bản thân tôi là một giáo viên trực tiếp giảng dạy và có nhiều thời gian tiếp xúc với trẻ

Tôi luôn nhận được sự quan tâm của phòng GD&ĐT huyện, BGH trường

MN nên giáo viên thường xuyên được bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ

Bản thân tôi có trình độ trên chuẩn, có lòng yêu nghề, mến trẻ

Các điều kiện về cơ sở vật chất phục vụ cho các hoạt động của trẻ tốt

2.2.2 Khó khăn:

Một số gia đình còn xem nhẹ, chưa thực sự quan tâm đến việc giáo dục lễ giáo cho trẻ, nuông chiều con nên việc giáo dục lễ giáo cho con mình còn chưa thực hiện đúng mức Chưa quan tâm đến việc giảng dạy của giáo viên cũng như việc học tập của con em mình còn tư tưởng thoái thác lại nhiệm vụ giáo dục cho

cô giáo ở trường mầm non, chỉ quan tâm con em mình biết được gì nhưng chưa

có sự phối hợp với giáo viên để cùng nhau chăm sóc giáo dục trẻ

Đa số trẻ chưa mạnh dạn, chưa nhanh nhẹn còn nhút nhát, ít nói, chưa tự tin khi tham gia các hoạt động của lớp và một số cháu rất hiếu động

Từ những thuận lợi và khó khăn trên tôi bắt tay vào việc khảo sát trẻ và

thu được kết quả đầu năm học như sau :

2.2.3 Kết quả khảo sát trên trẻ vào tháng 9/ 2020 ở lớp mẫu giáo nhỡ A1 Bảng khảo sát chất lượng đầu năm học ( Lần I)

Kết quả Đạt Chưa đạt

Số trẻ

Tỷ lệ%

Số trẻ

Tỷ lệ%

1 Trẻ biết xưng hô, chào hỏi lễ phép 17 47,2 19 52,8

2 Trẻ biết nói cảm ơn, xin lỗi đúng lúc 14 38,8 12 61,2

3 Trẻ biết giữ gìn, cất, sắp xếp đồ chơi theo

5 Trẻ biết nhường nhịn, giúp đỡ bạn 13 36,1 23 63,9

6 Trẻ mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp

36 Cháu

12 33,3 24 66,7

số trẻ chưa đạt chiếm tỉ lệ cao là 52,8%

+Trẻ biết cảm ơn, xin lỗi đúng lúc: Trẻ còn nhiều hạn chế do nhiều trẻ chưa biết cách cư sử với mọi người, không chịu nhận lỗi khi mắc lỗi nên số trẻ đạt chiếm tỉ lệ thấp là 38,8 % và số trẻ chưa đạt chiếm tỉ lệ cao là 61,2%

+ Trẻ có thói quen cất đồ dùng, đồ chơi đúng nơi quy định: Ngay từ đầu năm tôi đã tiến hành rèn luyện cho trẻ thói quen cất đồ dùng, đồ chơi đúng nơi quy định, tuy chưa thu hút được sự tham gia nhiệt tình của các trẻ trong lớp dẫn đến tỉ lệ trẻ đạt còn thấp 44,4%, tỉ lệ trẻ chưa đạt cao 55,6%

+ Trẻ có thói quen vệ sinh thân thể sạch sẽ, biết giữ vệ sinh môi trường: Các con ở nhà được gia đình và bố mẹ nuông chiều cho rằng trẻ đang con nhỏ chưa biết làm gì nên mọi sinh hoạt của trẻ trong gia đình đều có người làm hộ Đ iều đó dẫn đến nhiều trẻ chưa biết thực hiện vệ sinh cá nhân tỉ lệ trẻ đạt còn thấp 36,1% tỉ lệ trẻ chưa đạt còn chiếm tỉ lệ cao là 63,9%

+ Trẻ biết nhường nhịn, giúp đỡ bạn: Các con ở nhà được gia đình và bố

mẹ nuông chiều nên dẫn đến nhiều trẻ chưa biết nghe lời, nhõng nhẽo đòi theo

sở thích của mình chưa biết nhường nhịn khi chơi, tỉ lệ trẻ đạt còn thấp 36,1%

tỉ lệ trẻ chưa đạt còn chiếm tỉ lệ cao là 63,9%

+ Trẻ mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp: Trẻ còn nhút nhát, lo sợ khi có người hỏi chuyện nên dẫn đến tỉ lệ trẻ đạt còn thấp 33,4% tỉ lệ trẻ chưa đạt còn chiếm tỉ lệ cao là 66,6%

Vì vậy qua thời gian nghiên cứu, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục giúp trẻ lễ giáo cho trẻ 4- 5 tuổi đạt kết quả tốt hơn, giúp việc học của trẻ đạt kết quả cao hơn tôi xin đưa ra một số giải pháp giáo dục lễ giáo mang lại hiệu quả cao đối với trẻ ở lớp tôi phụ trách

2.3.Một số giải pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ 4-5 tuổi tại lớp mẫu giáo Nhỡ A1 trường mầm non Đông Ninh

2.3.1 Giải pháp 1: Nắm bắt đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi trẻ và đặc điểm riêng từng trẻ, xác định những lễ giáo cơ bản cần dạy cho trẻ 4-5 tuổi, hình thành nề nếp thói quen tốt cho trẻ khi tham gia các hoạt động

Như chúng ta đã biết mỗi con người là một sự khác biệt, mỗi trẻ em là một cá thể riêng biệt, khác nhau về thể chất, tình cảm, tâm lí cũng như khác nhau về trí tuệ Đặc điểm tâm sinh lý ở trẻ mầm non là nhanh nhớ nhưng cũng nhanh quên Trẻ phát âm chưa chuẩn, trẻ nói tiếng địa phương còn nhiều, nhiều trẻ còn rụt rè, nhút nhát Vì thế tôi luôn tìm hiểu nắm bắt đặc điểm tâm sinh lý của trẻ trong độ tuổi và đặc điểm riêng biệt của từng trẻ từ đó rèn luyện nề nếp thói quen cho trẻ khi trẻ tham gia các hoạt động Từ việc trao đổi trực tiếp với phụ huynh trong các buổi đầu đón và trả trẻ để tôi có thể biết được tên trẻ, sức khỏe của trẻ, sở thích của trẻ và khả năng nhận thức của trẻ ở nhà cộng với việc

theo dõi quan sát trẻ ở lớp hàng ngày của cô giáo Để từ đó tôi tìm ra các giải pháp tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến nhóm trẻ và cá nhân từng trẻ thích hợp khích lệ trẻ kịp thời, tạo bầu không khí ấm cúng cho trẻ trong thời gian ở

lớp, để trẻ quen dần với lớp học, cô giáo, các bạn trong lớp

Ví dụ: Thực tế tại lớp tôi ngay từ đầu năm học tôi tạo nhóm zalo của lớp

nên ngoài trao đổi trực tiếp với phụ huynh hàng ngày tại giờ đón - trả trẻ tôi đưa các hình ảnh hàng ngày trẻ học tập và rèn luyện tại trường mầm non để cha mẹ trẻ được biết

Từ thực tế đó tôi nhận thấy nhiều phụ huynh rất nhiệt tình cùng trao đổi với cô về tình hình của trẻ ở nhà ra sao, kết hợp với phụ huynh cùng về nhà có hình thức rèn luyện nhẹ nhàng kết hợp các lời khen trẻ để tạo cảm giác thích đi học của trẻ

Sau khi nắm bắt được đặc điểm tâm lí của trẻ trong lớp, tôi đã bắt tay ngay từ những ngày đầu của đầu năm học tôi đã chú trọng đến việc rèn luyện nề nếp thói quen cho trẻ nhẹ nhàng, đơn giản khi tham gia hoạt động như: Ngồi học ngay ngắn, không nằm ra chiếu, không được chạy lung tung ra khỏi ghế, dạy trẻ không nói chuyện riêng, không đùa nghịch, không làm việc riêng trong giờ học Khi cô giáo hỏi biết giơ tay xin phát biểu ý kiến “Thưa cô ” không nói tự do trong giờ học, từ đó tôi tiến hành sắp xếp chỗ ngồi cho trẻ thật phù hợp thuận lợi cho việc học, hoạt động theo nhóm của trẻ, và thuận lợi cho cô quan sát được các trẻ trong lớp học

(Xem hình ảnh phụ lục 1.1: Hình ảnh trẻ ngồi học theo sự sắp xếp của cô )

Từ việc sắp xếp chỗ ngồi cho từng cháu cho đến việc phân nhóm trẻ tôi đều phải nghiên cứu và sắp xếp hợp lí như: Trẻ nhút nhát ngồi cạnh trẻ nhanh nhẹ, mạnh dạn,trẻ khá ngồi cạnh trẻ trung bình, trẻ hiếu động, cá biệt hay nói chuyện ngồi cạnh trẻ ngoan, trẻ hay khóc nhò thì ngồi cạnh cô giáo để dễ ràng cho việc quan sát trẻ trong lớp, và thuận lợi cho cô trong việc điều hành các hoạt động trong lớp Nhằm rút ngắn lại và dần xóa được khoảng cách về tâm sinh lý giữa các trẻ trong lớp Hình thành dần sự hòa đồng, tự nhiên khi tham gia hoạt động với nhau

Ví dụ: Tôi xếp cháu học ngoan ngồi cạnh cháu hiếu động, cháu học khá,

giỏi ngồi cạnh cháu học trung bình khi tôi mời một cháu khá trả lời câu hỏi thì cháu học trung bình ngồi cạnh bên bạn có thể nghe được câu trả lời của bạn và khi được cô mời lên trả lời lại thì cháu sẽ trả lời được Với hình thức sắp xếp chỗ ngồi này cho trẻ rất thuận lợi để tôi có thể quan sát được tất cả trẻ trong lớp đồng thời thuận lợi cho việc rèn luyện nề nếp của trẻ thông qua các hoạt động thường xuyên vừa nhẹ nhàng, gần gủi và tình cảm để uốn nắn trẻ dần dần

(Xem hình ảnh phụ lục 1.2:Hình ảnh một giờ hoạt động của trẻ)

Trong quá trình tổ chức các hoạt động trong ngày của trẻ ở trường tôi tôi thường nhắc nhở, khuyến khích trẻ bằng hình thức khen, động viên kịp thời những trẻ tích cực, nghe lời cô giáo bằng những lời động viên, thưởng bằng những tràng pháo tay kịp thời để làm gương cho những trẻ chưa ngoan

Trẻ nhỏ rất thích được khen đặc biệt là trẻ nhà trẻ, nắm được đặc điểm tâm sinh lý này tôi luôn sử dụng hình thức khen và động viên kịp thời

Ví dụ: Với những trẻ ngoan, nghe lời cô giáo, tích cực tham gia hoạt động

ở lớp cuối ngày tôi cho trẻ nhận xét các bạn, sau đó tôi tuyên dương trẻ, thưởng

cờ, cuối tuần thưởng bé ngoan cho trẻ, có thể 2 bé ngoan Những trẻ chưa tích cực, chưa ngoan, tôi nhẹ nhàng nhắc nhở, cuối tuần tôi động viên trẻ 1 bé ngoan

để tuần sau trẻ cố gắng hơn

Khi trẻ đến lớp tôi hướng dẫn các con từ những cái đơn giản nhất mà ở gia đình các con thường được bố mẹ và người thân làm hộ như: Cách rửa tay đúng cách, đi vệ sinh đúng nơi quy định, cất, xếp đồ dùng các nhân đúng nơi quy định, làm trực nhật giúp cô… Bên cạnh đó vẫn còn có những cháu chưa thực hiện theo hướng dẫn của cô thì tôi cũng thường xuyên chú ý quan sát và theo dõi để có hướng giải quyết tốt nhất Từ việc làm nhỏ đó giúp trẻ hình thành

nề nếp, thói quen ở trường cũng như ở nhà

2.3.2 Giải pháp 2: Giáo dục lễ giáo thông qua chế độ sinh hoạt một ngày của bé tại trường mầm non

a Giáo dục lễ giáo qua hoạt động học

Như chúng ta đã biết: “Hoạt động học là một trong 3 hoạt động cơ bản trong trường, lớp mẫu giáo Tổ chức hoạt động học có hiệu quả là góp phần thực hiện tốt nội dung trong chương trình giáo dục và phát triển trẻ toàn diện trên các mặt: Nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm, kĩ năng xã hội và thẩm mĩ” [5].Với trẻ mầm non nói chung thời gian học ở trường mầm non chiếm rất nhiều thời gian trong ngày Qua các hoạt động học hằng ngày trẻ được tham gia vào nhiều hoạt động như: Hát- múa, đọc thơ, kể truyện, toán, khám phá khoa học dưới phương thức lồng ghép tích hợp nội dung vào mỗi hoạt động học tập ở những dạng khác nhau Trong quá trình giáo dục lễ giáo cho trẻ, tôi nhận thấy việc lồng ghép nội dung giáo dục lễ giáo vào các hoạt động học có nhiều ưu thế nhằm hình thành cho trẻ những thói quen, hành vi có văn hoá và phải dựa vào các chủ đề, sự kiện đặc trưng của lĩnh vực phát triển Việc lồng ghép này được tôi áp dụng hằng ngày thông qua các hoạt động trong ngày như sau:

Ví dụ: Với hoạt động tạo hình: "Vẽ người thân trong gia đình của bé" Tôi

đàm thoại với trẻ: Gia đình con có những ai? Gia đình con thuộc gia đình lớn hay gia đình nhỏ? Mọi người sống trong gia đình phải như thế nào với nhau? Hôm nay con định vẽ về ai trong gia đình con? Qua giờ hoạt động tạo hình đó, tôi giáo dục trẻ biết quan tâm, yêu thương, kính trọng, giúp đỡ ông bà, cha mẹ, anh chị, biết nhường nhịn em nhỏ

Hay thông qua hoạt động khám phá khoa học: Tìm hiểu về các loài hoa, tôi đàm thoại: Hoa để làm gì? Hoa có lợi ích gì với con người? Muốn có nhiều hoa đẹp chúng ta phải làm gì? Qua lợi ích của hoa giáo dục trẻ không ngắt lá,

bẻ cành, biết chăm sóc cây hoa

Ví dụ: Truyện“ba ngọn đèn giao thông” tôi hỏi trẻ tên truyện gì? Câu

truyện có những nhân vật nào? Ba ngọn đèn làm nhiệm vụ gì? Khi đèn xanh và đèn vàng đánh nhau xảy ra chuyện gì? Ai giúp đèn đỏ và đèn xanh hòa giải? Qua câu truyện con học được điều? Qua đó giáo dục trẻ nhận biết hành vi đúng hành vi sai và biết chấp hành đúng luật lệ giao thông khi trẻ tham gia giao thông

Như vậy, thông qua các hoạt động học tôi đã lồng ghép tích hợp hài hòa các nội dung giáo dục lễ giáo phù hợp với từng đề tài, từng chủ đề giúp, từng lĩnh vực phát triển cho trẻ có hứng thú khi lĩnh hội kiến thức mà cô giáo cung cấp được đầy đủ hơn mà không bị gò ép Thực tế cho thấy, việc giáo dục lễ giáo cho trẻ thông qua các tiết học đã giúp chất lượng giáo dục lễ giáo ở lớp tăng lên

rõ rệt, trẻ biết chào hỏi, biết nói lời cảm ơn, xin lỗi, yêu mến cô giáo, đoàn kết giúp đỡ bạn bè, cùng nhau thực hiện nhiệm vụ được giao…

(Xem hình ảnh phụ lục 2.1:Hình ảnh hoạt động tạo hình làm đèn lồng)

b Giáo dục lễ giáo qua hoạt động ngoài tiết học.

Có thể nói đây là một hoạt động mang tính tự do mà trẻ có thể tham gia một cách tự nguyện, tự giác Các hoạt động này có thể diễn ra ở những thời

điểm khác nhau trong ngày một cách hợp lý như dạo chơi, sinh hoạt chiều, +Chơi, hoạt động ở các góc

Với trẻ mầm non: Học bằng chơi, chơi bằng học Chính vì vậy giờ chơi của trẻ chiếm nhiều thời gian trong các hoạt động ở trường mầm non Qua chơi trẻ được rèn luyện kĩ năng sống cho trẻ giáo dục trẻ ngoan ngoãn, lễ phép, biết nghe lời người lớn, biết nhường nhịn em nhỏ, biết yêu thương, biết ứng sử phù hợp với văn hóa Việt Nam Qua hoạt động chơi ở các góc trẻ được giao tiếp, được trãi nghiệm, thể hiện, được thực hành các vai chơi khác nhau, tái hiện cuộc sống thường này qua vai chơi

Ví dụ: Trẻ chơi ở góc bán hàng thì tôi giáo dục trẻ biết mời chào, nói lời cảm

ơn, lịch sự đối với khách hàng, khi trao và nhận thì phải cầm bằng hai tay…Từ

đó GD trẻ biết về nghề bán hàng là một nghề có ích cho xã hội

Hoặc thông qua một số góc chơi khác như: Góc xây dựng, góc nghệ thuật tôi giáo dục trẻ biết nhường nhịn, chia sẻ, giúp đỡ nhau, tạo mối đoàn kết cùng nhau thực hiện nhiệm vụ chơi giữa các bạn trong nhóm

Thông qua hoạt động góc, trẻ có cơ hội được tái tạo lại cuộc sống của người lớn, được mô phỏng lại công việc của người lớn như một xã hội thu nhỏ

mà trẻ muốn thể hiện, thông qua đó trẻ biết được các mối quan hệ trong xã hội, những hành vi giao tiếp, cách ứng xử, xưng hô với mọi người, trẻ mạnh dạn hơn, thành thạo hơn trong giao tiếp, trong ứng xử

(Xem hình ảnh phụ lục 2.2: Hình ảnh trẻ hoạt động chơi các góc)

Qua hoạt động chơi các góc tôi dạy trẻ những thói quen tốt như cất đồ dùng, đồ chơi đúng nơi quy định Tôi hướng dẫn trẻ, cùng tham gia cất nhấc đò chơi cùng trẻ,lâu dần tôi có thể nhường lại công việc này cho trẻ và không quên

khuyến khích các con tự thực hiện, tạo thói quen tốt cho trẻ

+Giờ đón – trả trẻ:

Trong giờ đón, trả trẻ, tôi luôn ân cần, gần gũi với trẻ và chuẩn mực trong xưng hô với bố mẹ trẻ, tôi nhắc trẻ đến lớp chào cô, chào các bạn sau đó chào tạm biệt bố, mẹ để vào lớp Từ đó, hình thành cho trẻ thói quen biết chào hỏi lễ phép đối với mọi người, không chỉ khi tới lớp và khi ra về trẻ biết chào hỏi mọi người, khi có khách tới thăm lớp mình trẻ cũng biết chào hỏi lễ phép, hàng ngày Lúc đến lớp, lúc ra về ngoài biết chào hỏi cô giáo lễ phép dạy trẻ biết cất, sắp xếp đồ dùng cá nhân như cất dép, cất mũ, balo đúng nơi quy định Trong lúc

đón trẻ hoặc buổi chiều chờ bố mẹ đón trẻ về tôi tổ chức trẻ chơi xếp các vỏ hộp sữa tạo thành tháp, dùng hột hạt sỏi đá chơi xếp tạo hình theo chủ đề, theo ý thích của trẻ

(Xem hình ảnh phụ lục 2.3: Hình ảnh trẻ cất, xếp đồ dùng đúng nơi quy định)

+Chơi ngoài trời

“Đây là hoạt động mang tính tự do mà trẻ được thoải mái hòa mình vào

thiên nhiên, nắng gió rất thích hợp trẻ tìm tòi và giải phóng năng lượng”[5] Khi trẻ dạo chơi ngoài sân trường tôi cho trẻ quan sát cây cối Giờ lao động, hoạt động ngoài trời nếu trẻ làm việc gì sai đối với bạn, tôi thường xuyên nhắc nhở trẻ biết xin lỗi cô, xin lỗi bạn Ai cho gì thì nhận bằng hai tay và biết nói lời cảm

ơn Trong lúc dạo chơi ở sân trường thì không ngắt hoa, bẻ cành, không vẽ bẩn lên tường, biết giữ gìn đồ chơi trong sân trường, trong vườn cổ tích, biết giúp cô những công việc vừa sức như: Tưới cây, lau lá, cùng cô làm vệ sinh môi trường… Đồng thời, tôi luôn nhắc nhở trẻ phải luôn đoàn kết với bạn bè, không tranh giành xô đẩy nhau, không trêu chọc, đánh bạn mà phải biết nhường nhịn, giúp đỡ lẫn nhau Tập cho trẻ có thói quen giữ vệ sinh môi trường: Không vứt rác bừa bãi ra trường, lớp, không vẽ bẩn lên tường và thường xuyên cho trẻ vệ sinh cá nhân: Vệ sinh thân thể, rửa tay, chân sạch sẽ, quần áo sạch sẽ, gọn gàng

Ví dụ: Chủ đề “Trường mầm non” tôi cho trẻ dạo chơi, thăm quan các

khu vực, khuôn viên trong trường, trò chuyện, giao tiếp với các cô, các bác trong trường Như thăm quan nhà bếp, trò chuyện với các cô cấp dưỡng, để biết về các món ăn hàng ngày, … của trẻ ở lớp

Thông qua hoạt động này trẻ có những kỹ năng giao tiếp, ứng xử phù hợp với hoàn cảnh, giáo dục cho không được lại gần những nơi có lửa, hoặc đang đun nấu, nhằm giúp trẻ hình thành kỹ năng giữ an toàn cá nhân Từ đó trẻ đã biết yêu trường, yêu lớp, yêu cô giáo và bạn bè Biết kính trọng, lễ phép với các

cô bác trong trường

Tổ chức cho trẻ thực hành lao động giúp cô những công việc vừa sức như: nhổ cỏ, tưới cây, nhặt lá rụng…Từ đó hình thành ở trẻ hành vi nhân ái, tích cực với bạn bè, mọi vật xung quanh Từ đó trẻ yêu trường, yêu lớp, yêu cô giáo và bạn bè, trẻ thích đến trường đi học vì được gặp cô giáp và các bạn

(Xem hình ảnh phụ lục 2.4:Hình ảnh trẻ tham gia lao động vệ sinh)

+Giờ ăn- giờ ngủ:

Trước khi ăn tôi hướng dẫn trẻ rửa tay, hỗ trợ cô kê bàn ghế, chia khăn, chia bát Trong giờ ăn, tôi luôn giáo dục trẻ trước khi ăn phải mời cô, mời các bạn, khi ăn phải từ tốn, ăn chậm rãi, nhai kĩ, trong khi ăn không được nói chuyện, khi ho phải che miệng, không làm rơi cơm, khi làm rơi thì phải nhặt bỏ vào đĩa đựng cơm rơi… dạy trẻ ăn hết xuất, trò chuyện cùng trẻ về món ăn trong ngày, lợi ích của các nhóm thực phẩm, động viên trẻ ăn hết xuất, ăn ngon miệng

Qua đó, giáo dục trẻ có những thói quen, hành vi văn minh trong ăn uống Còn

trong giờ ngủ, tôi yêu cầu trẻ khi ngủ không nói chuyện, làm ồn, làm ảnh hưởng đến người khác và ngủ ngoan,

(Xem hình ảnh phụ lục 2.5- Hình nề nếp trẻ trong giờ ăn, giờ ngủ)

+Ngày hội- ngày lễ

“Tổ chức ngày hội, ngày lễ, là hình thức giúp trẻ thâm nhập vào cuộc sống xã hội tại những thời điểm có ý nghĩa xã hội nhất để giáo dục truyền thống, đem lại niềm vui sướng, góp phần giáo dục toàn diện cho trẻ”[5] Các ngày lễ lớn trong năm như ngày: Nhà giáo Việt Nam 20/10, 20/11, ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, ngày tết cổ truyền dân tộc…tôi thường lồng ghép vào các hoạt động trong ngày để giúp trẻ hiểu được ý nghĩa của những ngày lễ này Từ đó, hình thành cho trẻ lòng tự hào về truyền thống tốt đẹp của dân tộc, biết yêu quý, kính trọng những người lớn tuổi, cô giáo…

(Xem hình ảnh phụ lục 2.6- Hình ảnh trẻ múa hát liên hoan văn nghệ 20/11)

Như vậy, việc giáo dục lễ giáo mọi lúc mọi nơi giúp trẻ tạo được thói quen tốt, có hành vi văn minh trong cuộc sống hằng ngày Đó chính là tiền đề quan trọng giúp trẻ phát triển một cách toàn diện, trở thành người công dân có ích cho xã hội

2.3.3 Giải pháp 3: Xây dựng môi trường giáo dục thân thiện xung quanh trẻ nhằm thiết lập mối quan hệ cảm xúc tốt đẹp cho trẻ từ đó nâng cao chất lượng giáo dục lễ giáo

“Môi trường giáo dục thân thiện là môi trường giáo dục mà người học được tôn trọng, đối sử công bằng, bình đẳng và nhân ái, được phát huy dân chủ

và tạo điều kiện để phát triển phẩm chất và năng lực[6]

Môi trường giáo dục thân thiện, gần gũi luôn tạo được những cái mới là điều rất quan trọng để thu hút trẻ hứng thú khi đến trường hàng ngày và có vai trò quan trọng đối với sự phát triển tình cảm, phát triển ngôn ngữ, phát triển xã hội, phát triển thẫm mĩ và sáng tạo của trẻ Chính vì vậy, cô giáo cần là tấm gương mẫu mực về hành vi, tác phong, giao tiếp, thái độ cử chỉ, giao tiếp thân thiện giữa cô giáo với đồng nghiệp, giữa cô giáo với phụ huynh, giữa cô giáo với trẻ Đây là những yêu cầu rất cao và đòi hỏi mỗi cô giáo cũng luôn tự rèn luyện mình để công tác giáo dục trẻ hiệu quả hơn

Xây dựng mối quan hệ giữa giáo viên với trẻ:

“Giáo viên mầm non là người tạo dựng được sự gần gũi, thân mật trong giao tiếp với trẻ và để trẻ củng cảm nhận được và cùng xây dựng mối quan hệ củng như thể hiện sự tôn trọng nhau Giáo viên mầm non luôn là người bạn, người mẹ để trẻ tin yêu, gần gũi khi trò chuyện”.[7]

Hàng ngày, trẻ đến lớp phần lớn thời gian trong ngày trẻ được học tập và sinh hoạt cùng cô Cô giáo vừa là bạn, vừa là người mẹ hiền thứ hai của trẻ, cùng chơi, cùng học, chăm chút từ bữa ăn, giấc ngủ cho trẻ Vì vậy, vai trò của

cô giáo rất quan trọng trong việc hình thành những thói quen nề nếp cho trẻ, là tấm gương cho trẻ noi theo Ở lứa tuổi của trẻ luôn thích được cô yêu thương gần gũi, mọi hành vi của cô được trẻ quan tâm nhất Tôi luôn thương yêu, quan tâm, chăm sóc, dạy dỗ trẻ, đối xử với trẻ công bằng, vô tư, quát nạt đánh mắng trẻ, luôn tôn trọng trẻ, không làm cho trẻ phải sợ hãi, lo lắng Khi trẻ làm giúp tôi việc gì thì tôi nói lời cảm ơn trẻ, khi trẻ bướng bỉnh tôi nhẹ nhàng dỗ dành, giải thích để trẻ phân biệt được điều tốt, xấu Khéo léo xử trí các tình huống sư phạm để tạo ra cho trẻ lòng tin, sự mạnh dạn, hồn nhiên, thật thà và không ngại

nhận lỗi Nếu trẻ có hành vi hoặc lời nói không hay tôi thường phải nhẹ nhàng góp ý và khuyến khích trẻ tránh sai phạm lần sau Khi đã hứa với trẻ điều gì tôi

sẻ thực hiện đúng với lời hứa, nếu trẻ có lời nói không đúng tôi nhẹ nhàng góp ý tránh để trẻ sai phạm lần sau

Mặt khác, tôi tìm hiểu đặc điểm riêng của từng trẻ, đặc điểm tâm lý của từng trẻ để có những cách ứng xử phù hợp hơn với trẻ

Ví dụ: Trong lớp tôi có những cháu: Kim Ngân, Bảo An, Quang Hải, Văn

Nam ) trên lớp các cháu rất nhút nhát, trong giờ học rất ít tham gia phát biểu ý kiến, cháu Khang Kiên hay nói chuyện, hiếu động Vì vậy, tôi luôn dành nhiều thời gian để trò chuyện, gần gũi, tạo cơ hội trẻ được giao tiếp với mọi người nhiều hơn, để trẻ có tâm thế tốt hơn khi đến lớp và mạnh dạn, tự tin, thoải mái, vui vẻ, hòa nhập cùng các bạn Với những trẻ hay khóc nhè, làm nũng tôi tập cho trẻ thói quen biết tự lập, tự phục vụ cho bản thân mình mà không phải lúc nào cũng cần đến sự giúp đỡ của người thân

( Xem hình ảnh phụ lục 3.1: Hình ảnh học sinh của lớp Nhỡ A1)

Đối với cán bộ giáo viên trong trường: Tôi luôn thể hiện thái độ, hành vi văn minh, lịch sự, biết kính trên nhường dưới, đoàn kết thân ái giúp đỡ đồng nghiệp, giao tiếp cởi mở, thân thiện, khiêm tốn học hỏi, trung thực, thật thà, giản

dị, ăn mặc kín đáo, lịch sự phù hợp môi trường sư phạm Bản thân tôi kết hợp với nhà trường tạo môi trường bên trong lớp học và môi trường bên ngoài lớp học đẹp mắt, sạch sẻ, an toàn với trẻ Việc giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh lớp học hàng ngày là một công việc có ý nghĩa lớn trong việc hình thành thói quen sinh hoạt tốt cho trẻ Tôi thường nhắc nhở trẻ sau khi ăn quà, sau các hoạt động trong lớp cần vứt rác vào đúng nơi quy định hay cất xếp đồ dùng đúng nơi Hay khi tham gia các hoạt động ngoài trời trẻ cũng luôn có ý thức giữ gìn vệ sinh chung của trường, lớp.Từ đó hình thành và nâng cao mối quan hệ thân thiện giữa cô và trẻ, các khối lớp, các bạn trong trường mầm non

(Xem phụ lục ảnh 3.2: Hình ảnh trẻ rửa tay bằng xà phòng và bỏ rác

đúng nơi quy định)

* Đối với phụ huynh học sinh: “Cô và mẹ là hai cô giáo, mẹ và cô là hai

mẹ hiền”[Phạm Tuyên] Mẹ ở nhà cũng là cô giáo của con Còn cô giáo ở trường giống như người mẹ thứ hai của trẻ Sự kết hợp của hai người mẹ tốt thì chắc chắn rằng trẻ sẽ có phẩm chất đạo đức tốt, ngoan ngoãn lễ phép, biết giúp đỡ mọi người Do đó, người lớn phải có những quan tâm, ân cần, có lòng vị tha, là tấm gương sáng cho trẻ noi theo, đó là điều hết sức quan trọng và cần thiết Tôi thường xuyên gặp gỡ trao đổi với phụ huynh vào giờ đón, trả trẻ nhằm tìm hiểu

và nắm bắt hoàn cảnh gia đình của từng cháu để có biện pháp giáo dục kịp thời Đối với trẻ có cá tính đặc biệt tôi phải gặp riêng từng cha,mẹ, người chăm sóc trẻ để trao đổi và thống nhất biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ

Tìm hiểu điều kiện hoàn cảnh sống từng gia đình nắm bắt các điểm tâm sinh lý của trẻ Đồng thời, trao đổi thân mật với gia đình về quá trình học tập cũng như mọi sinh hoạt của trẻ qua từng thời kỳ, từng giai đoạn nên tổ chức họp phụ huynh để trao đổi với phụ huynh có biện pháp phối hợp giữa gia đình và nhà trường Công tác chăm sóc giáo dục trẻ mầm non nói chung và công tác giáo

dục lễ giáo nói riêng muốn đạt kết quả tốt đều không thể không có sự ủng hộ của các bậc phụ huynh

( Xem hình ảnh phụ lục 3.3: Hình ảnh cô giáo trao đổi với phụ huynh về trẻ)

Những nội dung trên đây cũng chính là nội dung của phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” mà những năm qua trường Mầm non Đông Ninh đã thực hiện hiệu quả Từ đó, tạo bước đệm vững chắc cho công tác giáo dục lễ giáo ở các nhóm lớp có được kết quả cao, phụ huynh phấn khỏi, tin tưởng khi đưa con đến lớp, các cháu tiến bộ rõ rệt trong thực hiện hành vi lễ giáo

2 3.4 Giải pháp 4: Động viên, khuyến khích, nêu gương, khen thưởng kịp thời

Có thể nói trong công tác giáo dục nói chung và công tác giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non nói riêng thì biện pháp động viên, khuyến khích, nêu gương, khen thưởng là một biện pháp vô cùng cần thiết bởi trẻ ở lứa tuổi này khi làm được việc tốt thường rất phấn khởi, có khi còn khoe để người lớn biết và khen Sau mỗi lần trẻ biết hợp tác chia sẻ cùng nhau tôi đều có lời khen ngợi, động viên kịp thời, nêu gường tốt của trẻ để các bạn trong lớp cùng học theo

Cụ thể, hàng ngày vào buổi sáng tôi đưa ra những tiêu chuẩn để cắm cờ cuối ngày, nhận bé ngoan ngày cuối tuần, về lễ giáo để trẻ thực hiện, đến cuối ngày, giờ nêu gương tôi cho trẻ tự nhận xét về mình Trong ngày đó có bạn nào

có hành vi lời nói hay tôi nêu gương ra cho cả lớp và tặng trẻ một bông hoa cắm vào ống cờ của trẻ Khi nào trẻ nhận được bông hoa, tôi hỏi cả lớp vì sao bạn nhận được bông hoa đó

Ví dụ: Cuối mỗi giờ hoạt động như giờ hoạt động tạo hình, nhận xét sản

phẩm tạo hình đẹp, hoàn thiện, song tôi tổ chức cho những trẻ có bài đẹp, hoàn thành sản phẩm trưng bày và chụp ảnh lưu niệm cho trẻ theo từng tổ, đó củng là một cách trẻ rất thích khi được xem lại hình ảnh của mình, từ đó những bạn thực hiện tốt sẻ cố gắng đẹp hơn, những bạn chưa hoàn thiện cố gắng nhanh tay hơn một cách tự giác ở những buổi học sau

( Xem hình ảnh phụ lục 4.1: Hình ảnh cô chụp ảnh lưu niệm cuối giờ tạo hình

cho trẻ)

Ngoài ra, vì đặc điểm của trẻ mầm non là luôn có tính bắt chước nên cô giáo, phụ huynh phải là tấm gương sáng, yêu thương, tôn trọng, đối xử công bằng với trẻ và đặc biệt phải đảm bảo an toàn cho trẻ Nên người lớn cần sử dụng lời nói rõ ràng, câu hỏi gợi mở phối hợp cùng các cử chỉ, điệu bộ phù hợp nhằm khuyến khích trẻ tiếp xúc với môi trường xung quanh, bộc lộ, chia sẻ những cảm xúc với người khác bằng lời nói và hành động cụ thể

Ví dụ: Qua hoạt động nêu gương cuối ngày, tôi thường gọi những trẻ nhút

nhát đánh giá, nhận xét mình, nhận xét bạn trong ngày là ngoan hay chưa ngoan

Bên cạnh những lời nói khích lệ, nêu gương, khuyến khích những hành vi, lời nói tốt của trẻ, cô giáo cần tuyên dương và khen thưởng trẻ kịp thờ

Ví dụ: Trong giờ học thơ, cô tuyên dương những thuộc thơ, đọc thơ diễn

cảm,ngồi trật tự, chú ý và hợp tác cùng cô thực hiện trả lời câu hỏi rõ ràng, đúng

khi cô yêu cầu hoặc trong giờ chơi, cô tuyên dương trẻ khi thể hiện tốt vai chơi của mình…

Tôi đã thực hiện việc khen thưởng, đúng lúc, kịp thời Biểu dương trẻ là chính, nhưng không lạm dụng, tuyên dương và khuyến khích trẻ phải đúng để trẻ tự hào, tự nhận biết được hành động vừa làm là đúng và tiếp tục phát huy Tôi luôn thể hiện thái độ đồng tình hoặc chưa đồng tình của người lớn trước việc làm, hành vi, cử chỉ của trẻ Từ đó, đưa ra nhận xét trong từng tình huống hay hoàn cảnh cụ thể, không làm ảnh hưởng đến sự phát triển tâm sinh lí của trẻ

Ví dụ: Khi trẻ đánh bạn, tôi tỏ thái độ không đồng tình và nhẹ nhàng giải

thích cho trẻ biết và hiểu là không được đánh bạn, đó hành vi sai Dạy trẻ biết xin lỗi bạn, biết yêu thương và chia sẻ cùng bạn, biết đoàn kết là vui vẻ

Như vậy, việc tuyên dương, khích lệ là giải pháp rất quan trọng tạo tâm thế hân hoan, phấn khởi, tạo hứng thú cho trẻ, là động lực để trẻ biết cố gắng thực hiện những hành vi, thói quen tốt và biết loại bỏ những hành vi không tốt

từ đó cố gắng cùng nhau làm hoàn thành sản phẩm

Trong quá trình trẻ tham gia các hoạt động rèn luyện tôi thường nhắc nhở, khuyến khích trẻ bằng hình thức khen, động viên kịp thời những trẻ tích cực, nghe lời cô giáo bằng những lời động viên, thưởng bằng những tràng pháo tay kịp thời, hay tặng trẻ những kiểu ảnh cô chụp… để làm gương cho những trẻ chưa ngoan Trẻ rất thích được khen và sẻ cố gắng hơn khi được cô khen nắm được đặc điểm tâm sinh lý này tôi luôn sử dụng hình thức khen và động viên kịp thời

Ví dụ: Với những trẻ ngoan, nghe lời cô giáo, tích cực tham gia hoạt động

ở lớp cuối ngày tôi cho trẻ nhận xét các bạn, sau đó tôi tuyên dương trẻ, thưởng

cờ, cuối tuần thưởng bé ngoan cho trẻ, có thể 2 bé ngoan Những trẻ chưa tích cực, chưa ngoan, tôi nhẹ nhàng nhắc nhở, cuối tuần tôi động viên trẻ 1 bé ngoan

để tuần sau trẻ cố gắng hơn Vì vậy chỉ trong một thời gian ngắn trẻ đã đi vào nề nếp, ngoan hơn và mạnh dạn, tự tin tham gia các hoạt động hơn

Xem hình ảnh phụ lục 4.2: Hình ảnh trẻ được cô động viên 2 bé ngoan ngày

cuối tuần)

2.3.5 Giải pháp 5: Thực hiện tốt công tác tuyên truyền, kết hợp cùng phụ huynh trong việc giáo dục lễ giáo thông qua góc tuyên truyền, góc lễ giáo cho trẻ

Giáo dục lễ giáo cho trẻ ở trường là chưa đủ mà trẻ phải được rèn luyện mọi lúc, mọi nơi Do đó cần phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa cô giáo và phụ huynh trong suốt năm học

Trong năm học 2020-2021, được sự thống nhất và chỉ đạo của ban giám hiệu nhà trường tôi đã tổ chức họp phụ huynh đầu năm học thông qua nhiệm vụ trọng tâm năm học Để đạt hiệu quả tối đa của cuộc họp, trước đó tôi đã dựa vào phân phối chương trình lập kế hoạch cho năm học, xây dựng qũy thời gian thực hiện cụ thể từng chủ đề, từng tuần, từng ngày, thực hiện cân, đo, gióng biểu đồ sức khỏe theo giai đoạn… và đề ra phương hướng để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ cũng như việc giáo dục lễ giáo cho trẻ trong nhà trường.

Thông qua các buổi họp phụ huynh, thông qua giờ đón trả trẻ, thông qua bảng tuyên truyền, thông qua nhóm Zalo của lớp để tôi tuyên truyền tới các bậc phụ huynh về các nội dung cơ bản để giáo dục lễ giáo cho trẻ, cùng cô thảo luận

đi đến thống nhất một số biện pháp giáo dục lễ giáo, hướng dẫn phụ huynh cách rèn thêm lễ giáo cho con ở nhà cũng như các hoạt động trải nghiệm bên ngoài xã hộị Ngoài ra tôi tuyên truyền phụ huynh sưu tầm những hình ảnh, tranh chuyện nói về lễ giáo cho trẻ xem, chụp những hình ảnh trẻ học lễ giáo ở lớp, các bài hướng dẫn lễ giáo gửi vào nhóm zalo của lớp cho phụ huynh xem, tham khảo Tuyên truyền với phụ huynh Những cách phòng và chống một số dịch bệnh như bệnh covid 19 và cách phòng tránh bệnh để bảo vệ trẻ như: đeo khẩu trang, rửa tay đúng cách Thông báo những trẻ suy dinh dưỡng, thấp còi, và tình trạng những cháu nhút nhát, chưa mạnh dạn để phụ huynh biết Vấn đề này đã được đưa ra trước cuộc họp, đã được phụ huynh đặc biệt quan tâm và thảo luận sôi nổi Tôi trao đổi với phụ huynh về kiến thức và sự cần thiết phải rèn luyện lễ giáo cho trẻ như thế nào Tôi đề nghị các bậc phụ huynh cần quan tâm tìm hiểu chương trình chăm sóc giáo dục trẻ trong độ tuổi mầm non, nhất là độ tuổi nhà trẻ 4- 5 tháng tuổi để tìm ra phương pháp hiệu quả kết hợp cùng nhà trường trong việc rèn luyện nề nếp thói quen cũng như chăm sóc giáo dục trẻ

(Xem hình ảnh phụ lục 5.1: Hình ảnh họp phụ huynh,nhóm zalo lớp)

Giáo dục học sinh qua góc lễ giáo, góc tuyên truyền của lớp được thực

hiện thường xuyên trong công tác giáo dục lễ giáo cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi Bởi vì, việc giáo dục lễ giáo cho trẻ phải được quan tâm trong mọi thời điểm, mọi tình huống và cần có sự thống nhất giữa các giáo viên trong lớp, sự phối hợp giữa giáo viên với phụ huynh như vậy sẽ đạt được hiệu quả cao hơn trong công tác giáo dục nói chung và công tác giáo dục lễ giáo nói riêng

Hàng tháng, đến mỗi chủ để, bản thân đã phối hợp với giáo viên trong lớp có kế hoạch cụ thể để đưa nội dung giáo dục lễ giáo tích hợp vào các hoạt động, các thời điểm trong ngày, thay tranh ảnh, bài thơ có nội dung phù hợp với từng chủ đề Thông qua góc tuyên truyền về giáo dục lễ giáo, góc tuyên truyền được trang trí, sắp xếp ở vị trí để cha, mẹ trẻ dễ nhìn, nắm được nội dung để có

sự phối hợp giáo dục trẻ Tôi thường sưu tầm tranh truyện, sách báo nhi đồng có hình ảnh, nội dung về lễ giáo làm một album có nội dung, hình ảnh phù hợp với

trẻ, để đến giờ hoạt động góc trẻ vào góc học tập có thể mở ra xem

Góc tuyên truyền không chỉ dành riêng cho trẻ, tôi thường tranh thủ giới thiệu với cha, mẹ, người chăm sóc trẻ góc tuyên truyền trong lớp cũng như lồng ghép trong phần giới thiệu ngoài lớp “Những điều phụ huynh cần biết” để phụ huynh quan tâm phối kết hợp trong việc giáo dục lễ giáo cho trẻ lúc ở nhà, tạo sự phối hợp nhịp nhàng trong giáo dục trẻ

Đối với trẻ lứa tuổi mầm non, đặc điểm của trẻ là dễ nhớ nhưng lại mau quên Vì vậy, nội dung tuyên truyền ở góc lễ giáo tôi đã sử dụng những hình ảnh trực quan về những gương người tốt việc tốt hoặc qua những khổ thơ, những đoạn truyện ngắn đọc cho trẻ nghe để trẻ dễ tiếp thu, dễ phân biệt việc làm nào tốt, việc làm nào xấu và dần hình thành trong trẻ những thói quen, nền nếp lễ giáo tốt Tôi sưu tầm những tranh ảnh có nội dung giáo dục lễ giáo hấp dẫn dẫn