Tài liệu Bài thuyết trình chuyên đề: HIV/AIDS với hệ miễn dịch docx

NỘI DUNG CHÍNH Tầm quan trọng  Virus HIV  Đặc điểm hình thái, cấu tạo của virus HIV  Cơ chế hoạt động của virus HIV  Đáp ứng miễn dịch chống HIV  Các giai đoạn của bệnh HIV/AIDS 

ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN

NỘI DUNG CHÍNH

 Tầm quan trọng

 Virus HIV

 Đặc điểm hình thái, cấu tạo của virus HIV

 Cơ chế hoạt động của virus HIV

 Đáp ứng miễn dịch chống HIV

 Các giai đoạn của bệnh HIV/AIDS

 Con đường lây lan của HIV/AIDS

 Các chiến lược phòng chống HIV/AIDS

TẦM QUAN TRỌNG

 Bệnh HIV/AIDS diễn biến ngày một phức tạp.

 Tính đến năm 2006, có khoảng 10.000 người chết vì AIDS, 17.000 người chuyển sang giai đoạn AIDS trên cả nước.

 Hiện nay phát hiện được khoảng 102.000 người nhiễm HIV/AIDS

 Thanh niên từ 20-29 tuổi chiếm 60-62%.

 Phòng chống HIV/AIDS là việc cấp thiết toàn cầu.

Theo số liệu tình hình nhiễm HIV trên thế giới và Việt

Nam như sau

triệu người Trong đó người lớn 37 Triệu người; Trẻ em <15 tuổi là 2.5 triệu người

trong đó người lớn là 2.5 triệu; Trẻ em <15 tuổi là 500 nghìn

nhiễm 73 660; chuyển sang AIDS 11254;

HIV/AIDS là gì?

 HIV (Human immuno-deficiency virus) là virus gây ra hội chứng suy giảm hệ miễn dịch ở người (AIDS), HIV tồn tại trong máu và các dịch khác của cơ thể như tinh dịch, dịch âm đạo,

 AIDS(Acquired immune deficiency syndrome) là tình trạng sức khỏe khi hệ thống tự nhiên bảo vệ

cơ thể bị HIV phá vỡ ở giai đoạn này, cơ thể của người nhiễm HIV mất khả năng chống lại bệnh tật, do đó họ bị rất nhiều bệnh tấn công,

VIRUS HIV

các virus gây suy giảm miễn dịch ở khỉ (

nội dịch ở nhiều loài khỉ tại Châu Phi, tuy nhiên phần lớn chúng không có triệu chứng Hầu hết các nhà khoa học tin rằng một hoặc nhiều SIV lây truyền từ sinh vật



ĐẶC ĐIỂM, HÌNH THÁI

120nm, nhỏ hơn tế bào máu khoảng 60 lần

HIV tồn tại như là các hạt khoảng hình cầu (đôi khi gọi là virions) Bề mặt của mỗi hạt

là studded với nhiều gai nhỏ

ĐẶC ĐIỂM, HÌNH THÁI

thể quan sát được bằng kính hiển vi thường mà chỉ có thể quan sát dưới kinh hiển vi điện tử

màng, gồm nhiều gai được hình thành từ protein gp120 và gp41

Cấu trúc lõi virus

protein p24, bên trong lõi là 3 enzyme cần thiết cho HIV phiên mã ngược

HIV, trong đó gồm hai sợi RNA giống hệt nhau

Hình 2

Virus

HIV

HIV được mô tả theo không gian 3 chiều

Các phân lập (isolate) HIV thuộc các phân typ khác nhau

Virus xâm nhập tế bào

của con người, quá trình này bắt đầu khi một virus bắt đầu vào tế bào, các gai trên

bề mặt sẽ dính với 1 loại protein đặc biệt gọi là CD4

và quá trình tổng hợp bắt đầu sảy ra

Khi ở bên trong tế bào, virus HIV dùng 1 loại enzyme (HIV revesre transcriptase) chuyển các RNA của virus vào DNA của người tương thích với các vật liệu di truyền của con người, DNA này được vận chuyển đến nhân tế bào, trộn lẫn với DNA tổng số của tế bào dưới sự hỗ trợ của enzyme integrase.

được gọi là các provirus

Provirus có thể nằm trong tế bào trong thời gian dài.

Nhưng khi tế bào bị kích hoạt, nó sẽ xử

lý provirus trong các gen tương tự như cách tổng hợp gen của con người.

Đầu tiên chúng phiên mã(sử dụng enzyme của con người), sau đó các mRNA chuyển ra khỏi nhân tế bào và được sử dụng để tổng hợp HIV protein

và enzyme.

HIV sử dụng RNA của nó kết hợp với DNA vật chủ để sinh sản ra DNA của virus

Phát triển và trưởng thành

tế bào, là bản sao đầy đủ của vật liệu di truyền HIV Những vật liệu này cùng với HIV protein và enzyme tổng hợp lên virus mới sau đó phóng thích ra khỏi tế bào

giai đoạn này, chúng được sử dụng để xây dựng lõi trưởng thành của virus

Các hạt virus HIV vừa trưởng thành, sẵn sàng lây nhiễm tế bào khác và bắt đầu quá trình sao chép một lần nữa, bằng cách này virus lây lan nhanh chóng thông qua cơ thể con người

có thể truyền HIV cho người khác bằng cách truyền vào chất dịch trong cơ thể

Vòng đời của HIV

Hạt virus HIV vừa chớm nở từ cơ thể con người được quan sát dưới kính hiển vi điện tử

CƠ CHẾ HOẠT ĐỘNG

(TB T), các tế bào CD4+ lympho T đóng vai trò thiết yếu đối với hệ thống miễn dịch

và cũng là mục tiêu chính của virus HIV

này của cơ thể, nó sẽ gây nhiễm trùng hoạc ung thư, gọi là nhiễm trùng cơ hội

gian dài, từ ½ - 10 năm

CƠ CHẾ HOẠT ĐỘNG

vẻ bề ngoài khoẻ mạnh, không có triệu chứng gì trong nhiều năm

mắc bệnh

nhất là thử máu

ĐÁP ỨNG MIỄN DỊCH CHỐNG HIV

Một cuộc chiến không cân sức

được sinh ra, thì mỗi ngày virus HIV lại sử dụng các tế bào CD4 này để tự nhân lên

sức của các tế bào CD4…mà các tế bào CD4 sẽ thua

 Các bệnh này gọi là bệnh nhiễm trùng cơ hội, bởi vì chúng lợi dụng cơ hội hệ miễn dịch suy yếu để xâm nhập mà phát triển thành bệnh.

 Thông thường thì khoảng 5-15 năm sau khi bắt đầu xâm

Một số người HIV mà hàng chục năm không chuyển sang giai đoạn AIDS, đó là

do các TB miễn dịch CD8 ở họ nhân lên rất nhanh khi bị nhiễm HIV, chúng sản sinh ra các protein đặc biệt giúp ức chế sự nhân lên của virus HIV

có khả năng tiêu huỷ các tế bào trong máu nhiễm virus nhờ đó ngăn chặn được sự tiến triển của HIV

CD4 có nhiệm vụ cảnh giới và nhận dạng kháng nguyên, nhưng khi HIV xam nhập thì CD4 mất khả năng nhận dạng kháng nguyên và cơ thể cũng không thể báo động được hệ miễn dịch.

trong máu làm giảm tải lượng virus HIV trong cơ thể, tuy nhiên các virus trong tế bào T-CD4 thì không diệt được, cho nên hiện nay vẫn chưa tìm được thuốc trị bệnh

CÁC GIAI ĐOẠN CỦA BỆNH

CÁC GIAI ĐOẠN CỦA BỆNH

CÁC GIAI ĐOẠN CỦA BỆNH

Triệu

chứng của

người HIV

cấp tính

Diễn tiến tự nhiên của HIV

CD4 và sự tiến triển của bệnh

Đánh giá mức độ nguy hiểm

nhiễm HIV được đo lường bởi việc đếm các tế bào CD4

yếu đi hệ miễn dịch của cơ thể bằng việc tiêu diệt làm giảm đi số lượng CD4

Đánh giá mức độ nguy hiểm

giá quan trọng

virus HIV trong máu

khi mà ngày càng có nhiều virus được nhân lên

HIV và CD4

CD4 và nhiễm trùng cơ hội thường gặp

Sau nhiều năm, khi hệ thống miễn dịch suy giảm, xuất hiện một số triệu chứng

CÁC CON ĐƯỜNG LÂY NHIỄM

HIV/AIDS

bụng mẹ

Quan hệ tình dục bừa bãi

Dùng chung bơm kim tiêm

HÃI QUÁ

Lây từ mẹ sang con

HIV

Truyền máu của người nhiễm HIV

HIV

HIV Bệnh viện

Cho

máu

truyền

CHIẾN LƯỢC PHÒNG, TRỊ BỆNH

 Sống tích cực

 Vệ sinh và phòng nhiễm khuẩn

 Dinh dưỡng, nghỉ ngơi và luyện tập thể dục

 Tình dục an toàn và sông lành mạnh

 Điều trị dự phòng Cotrimoxazole

 Khám sàng lọc Lao định kỳ và Điều trị

 Tìm kiếm dịch vụ Chăm sóc y tế để chẩn đoán và điều

 trị sớm các nhiễm trùng cơ hội

 Chăm sóc triệu chứng

 Điều trị ARV (liệu pháp điều trị kháng retrovirus )

Tình dục không an toàn đã là nguyên nhân làm nhiều đàn ông bị lây nhiễm HIV

trước khi họ biết được cái gì đang tấn công họ

Một số điều bạn nên tự hỏi mình trước khi quyết định quan hệ tình dục

Lần đầu tiên có thể sẽ không đúng như những gì bạn đã tưởng tượng

Biện pháp an toàn cho đàn ông

Không cần biết bạn chọn loại gái nào, bạn vẫn cần phải tự bảo vệ bản thân mình trước

Bạn có thể tiết kiệm được tiền để chi cho những việc khác cần thiết hơn

Sau n

ày nó sẽ như thế nào

đây, m

ình đẻ ra,

nó là con m

ình mà?

HÃY LẮNG NGHE TIẾNG NÓI CỦA TRÁI TIM

CÔ ẤY NỮA

Hãy tự bảo vệ chính bản thân mình

Lấy của tao mà dùng, mấy anh em vừa chích xong vẫn

Các hướng sản xuất vaccin

 Trong hai thập kỷ kể từ khi các nhà nghiên cứu xác định HIV là nguyên nhân gây ra bệnh AIDS, việc tìm kiếm một loại vaccine chống lại căn bệnh chết người này đã được đầu tư nhiều tiền bạc hơn bất kỳ loại bệnh nào khác trong lịch sử Chỉ riêng Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (The US National Institutes of Health) mỗi năm đã đầu tư khoảng 500 triệu đô la Mỹ và hơn 50 thử nghiệm Thế nhưng một loại vaccine khả dĩ có

Hiện nay các nhà nghiên cứu đang nỗ lực hết sức để tìm ra những phương thức tiếp cận mới Khi HIV chuẩn bị phá hoại kháng thể và bắt đầu xâm nhiễm thì lớp bảo vệ thứ hai, miễn dịch tế bào, nhận dạng đặc hiệu các tế bào đã bị nhiễm virus và phá hủy chúng Một số loại vaccine hiện đang được thử nghiệm đã nhắm vào đích là sự sản xuất các tế bào hủy diệt (killer cells) – những tay lính thiết giáp của đội quân

Tuy nhiên miễn dịch tế bào còn bao gồm

macrophages, hệ thống tín hiệu hóa học cytokines và các tế bào giết tự nhiên (natural killer cells) Các thành phần này cũng thu hút được những sự chú ý nhất định

Hiện nay đã phân lập được cả tá kháng thể có khả năng ngăn chặn HIV trong ống nghiệm Điều quan trọng nhất bây giờ là phải xác định được những kháng nguyên đặc hiệu nào đã phát động quá trình tổng hợp những kháng thể ấy

Một loại vaccine AIDS để được coi là thành công sẽ cần phải kích thích được cả việc sản sinh kháng thể lẫn miễn dịch tế bào Đây chính là mục tiêu mà nhiều người đang cố gắng khám phá Chìa khóa của vấn đề có lẽ là việc kích thích hệ miễn dịch ở những bề mặt màng nhầy – vị trí xâm nhiễm chính của HIV

1 vaccin dự phòng AIDS lý tưởng phải

có được các đặc trưng sau

 Ngăn ngừa được sự lây truyền qua niêm

mạc và đường máu ( qua da, qua tiêm chích )

 Có tính an toàn cao,với nguy cơ gây các

phản ứng có hại ít nhất khi triển khai rộng rãi

 Chỉ cần thực hiện một liều vaccin ( dạng

tiêm hay uống )

 Có hiệu lực bảo vệ lâu dài nhiều năm sau khi

tiêm chủng

 Giá thành thấp để có thể triển khai rộng rãi tại các nước đang phát triển

 Vaccin phải có tính ổn định cao, dễ sử dụng rộng rãi cho nhiều người tại các nước đang phát triển có cơ sở hạ tầng yếu kém

 Có khả năng bảo vệ đối với nhiều phân lập virus khác nhau, tránh tình huống phải có 1 lọai vaccin cho mỗi phân lập virus

Các thiết kế dành cho vaccin HIV-1truyền

thống

Virus sống, giảm độc

lực Vaccin có thể gây bệnh Virus bất hoạt có thể

chất bổ trợ Tính chuyên biệt của các KT trung hoà không

cao, không có CTL Protein vỏ bọc tái tổ

hợp Không có KT trung hoà đối với các phân

Các thiết kế mới để phát triển vaccin HIV-1

Thiết kế Hạn chế

Plasmid DNA Tính sinh miễn dịch ở người không cao

Các vectơ tái tổ hợp, sống

Poxvirus

Vaccinia Có khả năng gây đậu mùa ở người tiêm chủng

bị suy giảm miễn dịch MVA, NYVAC Chưa có nhiều kinh nghiệm trên người

Canarypox Tính sinh miễn dịch ở người không cao

Adenovirus bị cắt bớt gien, Miễn dịch có từ trước đối với Adenovirus có thể

làm giảm tính sinh miễn dịch Alphavirus, virus-có liên quan đến viêm họng

Chưa có nhiều kinh nghiệm trên người

CHIẾN LƯỢC QUỐC GIA PHÒNG, CHỐNG

HIV/AIDS Ở VIỆT NAM

hiểm họa đối với sức khỏe, tính mạng của con người và tương lai nòi giống của dân tộc HIV/AIDS tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế, văn hóa, trật tự và an toàn xã hội của quốc gia Do đó, phòng, chống HIV/AIDS phải được coi là một nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách và lâu dài cần phải

Cụ thể là:

 100% các đơn vị, địa phương trên cả nước, đưa hoạt động phòng, chống HIV/AIDS trở thành một trong các mục tiêu ưu tiên của chương trình phát triển kinh tế - xã hội tại các đơn vị và địa phương

 Nâng cao hiểu biết của người dân về dự phòng lây nhiễm HIV/AIDS: 100% nhân dân khu vực thành thị và 80% ở khu vực nông thôn, miền núi hiểu đúng và biết cách dự phòng lây nhiễm HIV/

Khống chế lây nhiễm HIV/AIDS từ nhóm nguy cơ cao ra cộng đồng thông qua việc triển khai đồng bộ các biện pháp can thiệp giảm thiểu tác hại: thực hiện các biện pháp can thiệp đối với tất cả các đối tượng có hành vi nguy cơ lây nhiễm HIV/AIDS; 100% tiêm chích an toàn và sử

Đảm bảo người nhiễm HIV/AIDS được chăm sóc và điều trị thích hợp: 90% người lớn nhiễm HIV/AIDS, 100% các bà mẹ mang thai nhiễm HIV/AIDS, 100% trẻ em

bị nhiễm hoặc bị ảnh hưởng do HIV/AIDS được quản lý, điều trị, chăm sóc và tư vấn thích hợp, 70% bệnh nhân AIDS được điều trị bằng các thuốc điều trị đặc hiệu

Hoàn thiện hệ thống quản lý, theo dõi, giám sát, đánh giá chương trình phòng, chống HIV/AIDS: 100% tỉnh, thành phố có khả năng tự đánh giá và tự dự báo về diễn biến của nhiễm HIV/AIDS ở địa phương, 100% xét nghiệm HIV tuân thủ quy định tư vấn xét nghiệm tự nguyện

Ngăn chặn lây nhiễm HIV/AIDS qua các dịch vụ y tế: bảo đảm 100% các đơn vị máu và chế phẩm máu được sàng lọc HIV trước khi truyền ở tất cả các tuyến; 100%

cơ sở y tế thực hiện đúng quy định về vô khuẩn, sát khuẩn phòng lây nhiễm HIV/AIDS

Các chương trình hành động

 Chương trình thông tin, giáo dục và truyền thông thay đổi hành vi phòng lây nhiễm HIV/ AIDS; phối hợp với các chương trình phòng, chống tệ nạn ma tuý, mại dâm để ngăn ngừa lây nhiễm HIV/AIDS.

 Chương trình can thiệp giảm thiểu tác hại phòng lây nhiễm HIV/AIDS.

 Chương trình chăm sóc, hỗ trợ người nhiễm HIV/AIDS.

Chương trình tiếp cận điều trị HIV/AIDS.

HIV từ mẹ sang con

nhiễm khuẩn lây truyền qua đường tình dục.

và hợp tác quốc tế trong phòng, chống HIV/AIDS

Là sinh viên Đại học Nông Lâm Thái

Nguyên

Chỉ có những tình yêu trong sáng

Nói không với việc quan hệ tình dục bừa bãi

Bạn biết không? Tôi là sinh viên lớp

39 – CNSH Lớp chúng tôi luôn thực hiện tốt mục tiêu

“nói không với sử dụng, và tiêm chich ma

tuý”

Vì một tương lai không có HIV/AIDS

Tuyên truyên trong nhân dân, sử dụng Bao cao su, và không quan hệ tình dục bừa bãi

Phòng tránh “con quỷ” HIV

KẾT LUẬN

mống tương lai của đất nước, các bạn hãy thực hiện tốt các chiến lược phòng chống HIV/AIDS một căn bệnh thế kỉ

HIV để họ hoà nhập được với xã hội

có những biện pháp phòng tránh

Tài liệu tham khảo

Tìm hiểu về miễn dịch học/ Nguyễn Ngọc