luận văn giải pháp quản lý, luận văn khách sạn du lịch, luận văn chất lượng dịch vụ, chuyên đề dịch vụ ăn uống, đề án marketing thị trường, phát triển dịch vụ bổ sung
Trang 1CHƯƠNG 1:
TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Theo báo cáo điều tra trong “Báo cáo thương mại điện tử năm 2008” Kết quảđiều tra với 1600 doanh nghiệp trên cả nước của Bộ Công Thương trong năm 2008cho thấy, hầu hết các doanh nghiệp đã triển khai ứng dụng TMĐT ở những mức độkhác nhau Đầu tư cho TMĐT đã được chú trọng và mang lại hiệu quả rõ ràng chodoanh nghiệp Đến nay, có tới 99% số doanh nghiệp đã kết nối Internet, trong đó kếtnối băng thông rộng chiếm 98% Tỷ lệ doanh nghiệp có website năm 2008 đạt 45%,tăng 7% so với năm 2007 Tỷ lệ website được cập nhật thường xuyên và có chứcnăng đặt hàng trực tuyến đều tăng nhanh
Với những lợi thế mà TMĐT mang lại, ngày càng có nhiều công ty đề rachiến lược ứng dụng TMĐT vào quá trình sản xuất – kinh doanh của mình đã cónhững công ty thành công với chiến lược đó Tuy nhiên, việc ứng dụng vào hoạtđộng của mỗi công ty có những điểm khác nhau tùy thuộc vào mỗi công ty cụ thể.Khi ứng dụng TMĐT vào hoạt động sản xuất – kinh doanh của mình, mỗi công tyđều cố gắng theo đuổi một mô hình kinh doanh trực tuyến Mô hình kinh doanh trựctuyến mà mỗi công ty áp dụng sẽ tạo điều kiện tốt nhất để công ty tận dụng nguồnnhân lực, lợi thế của mình để tạo ra lợi nhuận ngày càng cao cho công ty và gópphần vào sự phát triển chung của nền kinh tế Vì thế vấn đề lựa chọn, cải thiện vàphát triển mô hình kinh doanh trực tuyến là vấn đề cần thiết cho mỗi công ty theođuổi chiến lược phát triển TMĐT Mô hình kinh doanh trực tuyến sẽ giúp công tykết hợp, tối ưu hóa các nguồn lực của mình cũng như tìm kiếm được mô hình doanhthu, mang lại nhiều giá trị mới cho khách hàng, tiếp cận được với thị trường đang có
xu hướng toàn cầu hóa và ngày càng trở nên phẳng hơn
Qua quá trình thực tập và tìm hiểu về Công ty, dựa trên những thông tin thuthập được, tác giả phát hiện ra những vấn đề còn tồn tại qua một thời gian dài khiếnviệc áp dụng mô hình kinh doanh trực tuyến tại website www.techpro.vn của Công
ty TNHH Thương mại và Đầu tư Phát triển Công nghệ chưa đạt hiệu quả cao
Trang 2Nguyên nhân kinh doanh trực tuyến tại Công ty chưa mang lại hiệu quả vàchưa tương xứng với quy mô đầu tư là chưa có chiến lược đúng đắn, thiếu nhữngnghiên cứu bài bản, vì thế Công ty cần phải có chiến lược đúng đắn hơn, cần thiếtphải có nghiên cứu bài bản cụ thể để mang lại hiệu quả hơn
Vì lý do đó, đề tài này tập trung tìm hiểu, đối chiếu, so sánh những kiến thứctrên giảng đường và thực tế công ty, nêu ra những hạn chế và đề xuất một số giảipháp nhằm góp phần phát triển mô hình kinh doanh trực tuyến tại websitewww.techpro.vn của Công ty TNHH Thương mại và Đầu tư Phát triển Công nghệ1.2 XÁC LẬP VÀ TUYÊN BỐ VẤN ĐỀ TRONG ĐỀ TÀI
Website www.techpro.vn của Công ty TNHH Thương mại và Đầu tư pháttriển công nghệ hiện nay là một cổng thông tin giúp Công ty đưa thông tin liên quanđến các hoạt động, sản phẩm đến khách hàng và những người quan tâm Vì thế cònrất nhiều vấn đề cần phải giải quyết để phát triển website www.techpro.vn một cáchtoàn diện
Tuy nhiên do hạn chế về thời gian thực hiện và khả năng, đề tài này chỉ tậptrung vào nghiên cứu vấn đề: “Giải pháp phát triển mô hình kinh doanh trực tuyếncủa website www.techpro.vn của Công ty TNHH Thương mại và Đầu tư Phát triểnCông nghệ”
Hy vọng đề tài sẽ mang lại những lợi ích thiết thực cho hoạt động sản xuấtkinh doanh của Công ty
1.3 CÁC MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
Mục tiêu đầu tiên của chuyên đề là khái quát lý luận về mô hình kinh doanh,nghiên cứu các lý thuyết về kinh doanh trực tuyến, mô hình kinh doanh trực tuyến,nội dung của mô hình kinh doanh trực tuyến và những lợi ích đối với công ty khi ápdụng mô hình kinh doanh trực tuyến trong chiến lược ứng dụng TMĐT vào quátrình hoạt động của công ty Tuy nhiên, thành công khi áp dụng các mô hình kinhdoanh trực tuyến cho website ở mức độ nào thì cần phải có những nghiên cứu và ápdụng vào một công ty cụ thể
Trang 3Mục tiêu thứ hai của chuyên đề là đánh giá thực trạng hoạt động của công tydựa trên lý luận, phân tích môi trường bên trong, bên ngoài công ty để nhận ranhững điểm mạnh điểm yếu thách thức cơ hội đối với công ty trong việc triển khai
mô hình kinh doanh trực tuyến cho website Bởi vì bất cứ một công ty nào cũng chịutác động của các yếu tố bên trong cũng như bên ngoài Các yếu tố bên ngoài đemđến cho công ty các cơ hội thách thức, các yếu tố bên trong cho biết điểm mạnhđiểm yếu của công ty Các yếu tố này quyết định phần lớn sự thành công khi thực thimột chiến lược hoặc kế hoạch bất kỳ của một công ty
Mục tiêu thứ ba là tìm ra những điểm hạn chế trong quá trình triển khai ápdụng mô hình kinh doanh trực tuyến cho website của Công ty và đề xuất những giảipháp hoàn thiện và phát triển mô hình kinh doanh trực tuyến đó
1.4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1.4.1 Về thời gian
Chuyên đề được tác giả nghiên cứu và thực hiện trong quá trình học tập tạigiảng đường Đại học và quá trình thực tập để thu thập kiến thức thực tế tại doanhnghiệp, các số liệu của Công ty được sưu tầm từ hoạt động kinh doanh của Công tyqua 3 năm từ năm 2007 đến 2009
1.5.1 Tình hình nghiên cứu đề tài
Trên thế giới đã có rất nhiều đề tài, cuốn sách nghiên cứu về TMĐT đồngthời nghiên cứu về các mô hình kinh doanh trực tuyến rất nhiều Có thể nói đây làmột đề tài không bao giờ cũ và thay đổi hàng ngày
Trong quá trình nghiên cứu và học tập tại trường Đại học thương mại tác giả
có điều kiện được tiếp cận với nhiều công trình nghiên cứu, các cuốn sách viết vềTMĐT, kinh doanh trực tuyến rất thú vị và bổ ích của các tác giả trong nước và
Trang 4nước ngoài Có thể kể ra như cuốn sách “Electronic Commerce: The new businessplatfom for the internet” của tác giả Debra Cameron
Tại Việt Nam, tuy TMĐT mới phát triển nhưng đã có nhiều công trình khoahọc, đề tài nghiên cứu, bài viết về vấn đề này Trước hết xin nhắc đến những nỗ lực
và công sức của những giảng viên trường Đại học thương mại, trường Đại học điđầu trong cả nước về đào tạo TMĐT Và một trong những thành công thể hiện sự nỗlực đó là việc cho ra đời cuốn sách “Giao dịch Thương mại điện tử – một số vấn đề
cơ bản” của nhóm tác giả TS Nguyễn Văn Minh – CN Trần Hoài Nam
Bên cạnh đó còn có nhiều cuốn sách, đề tài nghiên cứu khoa học của giảngviên, sinh viên, hội thảo về TMĐT và kinh doanh trực tuyến của Bộ Công Thương,Phòng Công Nghiệp và thương mại Việt Nam (VCCI), Cục Thương mại điện tử (BộCông Thương), các trường Đại học Thương mại, Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại họcNgoại thương, Đại học Quốc gia
Các vấn đề về TMĐT và kinh doanh trực tuyến luôn là đề tài được thảo luậnsôi nổi trên các diễn đàn trực tuyến, blog, các mạng xã hội thu hút rất nhiều ngườiquan tâm đến lĩnh vực kinh tế mới này
Đối với Công ty TNHH Thương mại và Đầu tư Phát triển Công nghệ, đã cónhiều đề tài luận văn tốt nghiệp Đại học nghiên cứu về Techpro trong các năm trướcnhưng chưa có luận văn, chuyên đề nào nghiên cứu việc phát triển mô hình kinhdoanh trực tuyến của website www.techpro.vn Do đó đề tài nghiên cứu trongchuyên đề này không bị trùng lặp hoặc giống với các đề tài trước
1.5.2 Phân định nội dung của vấn đề nghiên cứu
Mô hình kinh doanh trực tuyến là cách thức kinh doanh thông qua mạngInternet, qua đó công ty có được doanh thu để tồn tại và phát triển trên thị trường.Với mô hình kinh doanh này công ty cần kết hợp hiệu quả các nguồn lực trong công
ty mà đặc biệt là phát huy tính năng của website Website là công cụ giao tiếp trựctuyến mà qua đó khách hàng nắm bắt thông tin về Doanh nghiệp, sản phẩm hay dịchvụ… Bên cạnh đó, vấn đề lựa chọn mô hình kinh doanh trực tuyến cũng là vấn đềthen chốt để có thể tối ưu hóa lợi nhuận qua đó nâng cao sức cạnh tranh của công ty
Trang 5trên thị trường trực tuyến Việc lựa chọn, phát triển mô hình kinh doanh trực tuyếnchính là phải chỉ ra được mục tiêu giá trị, mô hình doanh thu, nhận thức được cơ hộithị trường, môi trường cạnh tranh để đưa ra những chiến lược thị trường và cơ cấu tổchức, quản lý công ty hiệu quả nhất
Phát triển mô hình kinh doanh trực tuyến của một website cũng chính là pháttriển các chức năng của chính website đó để tạo ra giá trị mới cho khách hàng Đồngthời phải có những giải pháp để thu hút khách hàng mục tiêu đến với website Sau
đó, vấn đề được tính đến là làm sao mang lại doanh thu cho doanh nghiệp, từ hoạtđộng bán hàng hóa dịch vụ của chính công ty mình, hay làm trung gian phân phốihay thu phí quảng cáo, phí liên kết
Khách hàng mục tiêu mà công ty hướng đến cũng là một yếu tố ảnh hưởngđến việc lựa chọn mô hình kinh doanh trực tuyến của công ty Nhưng dù theo đuổi
mô hình nào thì việc đầu tư cho việc phát triển các chức năng website và thu hútkhách hàng ghé thăm website cũng rất cần thiết Đó là điều kiện tiên quyết cho việckhách hàng có quan tâm đến sản phẩm của công ty và có sẵn sàng hợp tác, giao dịchvới công ty hay không
Website www.techpro.vn của Công ty TNHH Thương mại và Đầu tư Pháttriển Công nghệ được lập phù hợp với chiến lược kinh doanh trực tuyến của công tynày Tuy nhiên, sau quá trình hoạt động website vẫn chưa mang lại hiệu quả cao chohoạt động kinh doanh trực tuyến của công ty mà chỉ dừng lại ở mức là trang thôngtin về công ty Các chức năng của website còn rất hạn chế và đơn giản, giao diệnwebsite chưa thực sự bắt mắt, những thông tin về sản phẩm còn khá chung chung,mặc dù Techpro có rất nhiều sản phẩm đặc biệt Vì thế doanh nghiệp cần đưa thêmcác thông tin cụ thể về sản phẩm để thu hút khách hàng
Bên cạnh đó, sự hiện diện của website www.techpro.vn trên thị trường cònchưa nhiều nên lượng khách ghé thăm website còn hạn chế Techpro đã có tham giacác sàn giao dịch B2B tuy nhiên cách thức tham gia chưa đạt hiệu quả cao và thực tếlượng khách hàng biết đến những thông tin của Techpro cũng như website của công
ty còn rất hạn chế Để phát triển mô hình kinh doanh trực tuyến của website
Trang 6www.techpro.vn thì một vấn đề nữa cần đặt ra là trong thời gian tới hoạt động thamgia sàn giao dịch B2B cần đạt hiệu quả cao hơn và rộng rãi hơn
Ngoài ra còn cần áp dụng một số giải pháp nữa để mô hình kinh doanh trựctuyến của website ngày càng phát triển hơn nữa Vì lẽ đó tác giả chọn đề tài: “Giảipháp phát triển mô hình kinh doanh trực tuyến của website www.techpro.vn củaCông ty TNHH Thương mại và Đầu tư Phát triển Công nghệ” với mục đích đưa ranhững đề xuất để mô hình kinh doanh trực tuyến của Techpro ngày càng phát triển
Kết cấu chuyên đề ngoài phần mở đầu và kết luận, bố cục chuyên đề gồm 3chương
+ Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài
+ Chương 2: Phương pháp nghiên cứu và các kết quả phân tích thực trạng áp dụng mô hình kinh doanh trực tuyến tại website www.techpro.vn
+ Chương 3: Các kết luận và đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển mô hình kinh doanh trực tuyến của website www.techpro.vn
1.6 MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ MÔ HÌNH KINH DOANH TRỰC TUYẾN
1.6.1 Một số khái niệm cơ bản
1.6.1.1 Khái niệm kinh doanh
Kinh doanh là một trong những hoạt động phong phú nhất của loài người Córất nhiều khái niệm khác nhau về kinh doanh Tuy nhiên, khái niệm sau đây được sửdụng rộng rãi hơn cả
“Kinh doanh là hoạt động của cá nhân hay tổ chức nhằm đạt được lợi nhuậnqua một loạt các hoạt động kinh doanh như: quản trị, tiếp thị, tài chính, kế toán, sảnxuất”
Hoạt động kinh doanh thường được tiến hành thông qua các thể chế kinhdoanh như các công ty, tập đoàn, công ty tư nhân nhưng cũng có thể là hoạt động
tự thân của các cá nhân Đề đánh giá các hoạt động kinh doanh, người ta có nhiềuchỉ tiêu khác nhau như doanh thu, tăng trưởng, lợi nhuận biên, lợi nhuận ròng Dựavào các chỉ tiêu này mà người ta có thể đánh giá được hoạt động kinh doanh của cánhân, tổ chức là có hiệu quả và mang lại lợi ích cho những người đầu tư hay không
Trang 71.6.1.2 Khái niệm TMĐT, kinh doanh điện tử
- Khái niệm TMĐT
Hiện nay trên thế giới có rất nhiều khái niệm về TMĐT, căn cứ vào quanđiểm và cách tiếp cận của mỗi ngành Tuy nhiên, khái niệm sau đây được chấp nhậnrộng rãi hơn tất cả
“Thương mại điện tử là việc tiến hành các giao dịch thương mại thông quamạng Internet, các mạng truyền thông và các phương tiện điện tử khác”
Giao dịch TMĐT bao gồm các giao dịch về cung cấp hoặc trao đổi hàng hóadịch vụ; thỏa thuận phân phối; đại diện hoặc đại lý thương mại, ủy thác hoa hồng;cho thuê dài hạn; xây dựng các công trình; tư vấn; kỹ thuật công trình; đầu tư cấpvốn; ngân hàng; bảo hiểm; thỏa thuận khai thác hoặc tô nhượng; liên doanh các hìnhthức khác về hợp tác công nghiệp hoặc kinh doanh; chuyên chở hàng hóa hay hànhkhách bằng đường biển, đường không, đường sắt hoặc đường bộ
Các giao dịch thương mại theo khái niệm về TMĐT không chỉ tập trung vàoviệc mua – bán hàng hóa và dịch vụ để trực tiếp tạo ra thu nhập cho công ty, mà baogồm nhiều giao dịch hỗ trợ tạo ra lợi nhuận, ví dụ như: Hệ thống hỗ trợ việc chàobán, cung cấp các dịch vụ khách hàng hoặc tạo điều kiện thuận lợi cho quá trìnhthông tin, liên lạc giữa các đối tác kinh doanh
- Khái niệm kinh doanh điện tử
Tương tự như khái niệm về TMĐT, khái niệm về kinh doanh điện tử cũngđược tiếp cận theo nhiều góc độ khác nhau Tuy nhiên, nếu tiếp cận theo góc độquản trị kinh doanh thì khái niệm kinh doanh điện tử có thể được phát biểu như sau:
“Kinh doanh điện tử là việc ứng dụng công nghệ thông tin và Internet vào cácquy trình hoạt động của công ty”
Như vậy, có thể nhận ra rằng, kinh doanh điện tử bao hàm tất cả các hoạtđộng của TMĐT, ngoài ra còn có liên quan đến các hoạt động xảy ra bên trong công
ty như: sản xuất, nghiên cứu phát triển, quản trị sản phẩm, quản trị nguồn nhân lực
và cơ sở hạ tầng Việc áp dụng kinh doanh điện tử sẽ mang lại rất nhiều thuận lợicho công ty nhờ các lợi ích mà công nghệ thông tin và Internet mang lại Qua đó,
Trang 8công ty có thể tận dụng tối đa hiệu quả của các nguồn lực trong công ty, phối hợphoạt động của các bộ phận một cách nhịp nhàng và chính xác làm thúc đẩy sự pháttriển của công ty Kinh doanh điện tử là điều kiện để doanh nghiệp tích hợp cácphần mềm hỗ trợ kinh doanh, tiếp cận với thị trường trực tuyến rộng lớn và ngàycàng lớn mạnh, nâng cao dịch vụ khách hàng, thỏa mãn hơn nữa nhu cầu khách hàng
1.6.1.3 Khái niệm mô hình kinh doanh trực tuyến
Cùng với sự xuất hiện của Internet nhiều kiến thức kinh doanh hiện đại cũng
ra đời dựa trên chính ưu điểm mà Internet mang lại Kinh doanh trực tuyến cũng làmột hình thức kinh doanh hiện đại dựa trên nền tảng Internet, khái niệm mô hìnhkinh doanh trực tuyến có thể được phát biểu như sau:
“Mô hình kinh doanh trực tuyến là cách thức kinh doanh thông qua mạngInternet, qua đó công ty có được doanh thu để tồn tại và phát triển trên thị trường”
Với việc bố trí sắp xếp các sản phẩm – dịch vụ, nguồn lực và dòng thông tincủa công ty, cộng với với những lợi ích mà công nghệ thông tin và Internet mang lại.Công ty có thể tiếp cận được với thị trường, tạo ra các giá trị mới cho khách hàngqua môi trường mạng, thiết lập mô hình doanh thu dựa trên những giá trị mới manglại cho khách hàng, tận dụng các cơ hội trong môi trường điện tử nhằm nâng caođược lợi thế cạnh tranh trên thị trường Qua đó cải thiện được cơ cấu tổ chức công ty
và trình độ của đội ngũ quản lý để phát triển mô hình kinh doanh hiện đại với hiệuquả cao, mô hình kinh doanh trực tuyến
1.6.2 Một số lý thuyết về mô hình kinh doanh trực tuyến
1.6.2.1 Lợi ích của kinh doanh trực tuyến
Những lợi ích mà thương mại điện tử và kinh doanh trực tuyến mang lại chocông ty có thể kể đến những vấn đề sau: Thứ nhất, với việc đầu tư cửa hàng trựctuyến, Công ty có thể cập nhận giá cả và các thông tin khác liên tục, không giốngnhư việc in ấn catalogue giấy truyền thống đã in ra thì không thay đổi được Việcnày giúp Công ty vừa giảm chi phí in ấn, vừa thể hiện cho khách hàng thấy tínhnăng động, luôn theo sát sự thay đổi của thị trường nhất là trong thời kỳ thị trườngbiến động như hiện nay Thông tin hàng hóa luôn được cập nhập sẽ giúp đội ngũ bán
Trang 9hàng hiệu quả hơn trong việc giới thiệu và chào hàng Thứ hai, cửa hàng truyềnthống, phòng trưng bày thường bị giới hạn về diện tích, quầy kệ trưng bày hàngtrong khi với của hàng trực tuyến Công ty có thể giới thiệu tất cả các sản phẩm màkhông lo ngại hết chỗ
Ngoài ra, mở thêm kênh trực tuyến sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ chokhách hàng thông qua việc hiểu khách hàng hơn, từ đó có cách phục vụ thích hợpvới khách hàng Hiểu khách hàng hơn nhờ sự thuận lợi của kênh trực tuyến trongviệc thu thập thông tin về khách hàng như tên Công ty, email, địa chỉ, lĩnh vực kinhdoanh Từ những thông tin này, Công ty có những chào hàng phù hợp từng khách,thay vì chào hàng giống nhau hàng loạt Khách hàng là doanh nghiệp rất đánh giácao giá trị gia tăng này Và như thế Công ty kinh doanh trực tuyến thì vừa bán thêmđược hàng, vừa được tiếng thấu hiểu khách hàng Từ đó thiết lập và củng cố mốiquan hệ giữa các thành phần tham gia vào quá trình thương mại
1.6.2.2 Các yếu tố cơ bản của mô hình kinh doanh trực tuyến
- Mục tiêu giá trị: đây chính là cách mà sản phẩm dịch vụ của Công ty mangđến cho khách hàng
- Mô hình doanh thu: là cách thức để Công ty có được doanh thu, tạo ra lợinhuận và có mức lợi nhuận lớn hơn so với các hình thức đầu tư khác
- Cơ hội thị trường: thị trường điện tử mà Công ty dự định sẽ phục vụ , có thể
là các Công ty tham gia sàn giao dịch, các đối tác hiện diện trên mạng, hay các nhàphân phối tìm kiếm thông tin về sản phẩm thông qua các bộ máy tìm kiếm và phạm
vi của thị trường đó
- Môi trường cạnh tranh: các đối thủ cạnh tranh mà Công ty sẽ phải đối mặtkhi tham gia vào môi trường trực tuyến rộng lớn với các đối thủ đến từ khắp nơi trênthế giới với những thế mạnh của riêng mình
- Lợi thế cạnh tranh: những lợi thế riêng có của Công ty khi tham gia kinhdoanh trực tuyến
- Chiến lược thị trường: các chiến lược xúc tiến điện tử nhằm thu hút kháchhàng thông qua thị trường trực tuyến
Trang 10- Cấu trúc tổ chức: một Công ty muốn phát triển bền vững cần có một hệthống tổ chức tốt đảm bảo thực thi có hiệu quả các kế hoạch và chiến lược kinhdoanh Với các Công ty truyền thống áp dụng kinh doanh trực tuyến cần có cấu trúc
tổ chức phù hợp để vừa tối ưu hóa các kinh nghiệm bán hàng trực tuyến sẵn có, vừatận dụng được những lợi thế mà kinh doanh trực tuyến mang lại
- Đội ngũ quản trị: khi triển khai kinh doanh trực tuyến, các mẫu công việctrở nên rất quan trọng trong quá trình trao đổi dữ liệu kinh doanh, đội ngũ quản trịcần xây dựng các mẫu này phù hợp nhất để tạo điều kiện tốt nhất trong quá trìnhtrao đổi giữa các bộ phận với nhau và với khách hàng, đối tác thông qua môi trườngmạng Đội ngũ quản trị cần đưa ra cơ cấu tổ chức hợp lý khi tiến hành kinh doanhtrực tuyến, đảm bảo sự phối hợp nhịp nhàng, hiệu quả giữa các bộ phận nhất là khitiến hành cả kinh doanh truyền thống và kinh doanh trực tuyến Đội ngũ quản trị cókhả năng và giàu kinh nghiệm cũng là yếu tố quan trọng khi tiến hành kinh doanhtrực tuyến
1.6.2.3 Một số hệ thống ứng dụng trong kinh doanh trực tuyến
- Hệ thống kế hoạch hóa nguồn lực
Kế hoạch hóa nguồn lực Công ty (ERP): là một hệ thống tích hợp dựa trêncông nghệ máy tính dùng để quản lý các nguồn lực bên trong và bên ngoài Công tybao gồm cả tài sản hữu hình, tài chính, nguyên vật liệu và nguồn lực Đó là mộtphần mềm được xây dựng với mục đích tạo điều kiện thuận lợi của dòng thông tingiữa các bộ phận trong tổ chức và quản lý các kết nối thông tin với các đối tác bênngoài tổ chức
Các chức năng tiêu biểu của một phần mềm hoạch định tài nguyên doanhnghiệp bao gồm:
+ Lập kế hoạch, dự toán
+ Bán hàng và quản lý khách hàng
+ Sản xuất
+ Kiểm soát chất lượng
+ Kiểm soát nguyên vật liệu, kho, tài sản cố định
Trang 11+ Mua hàng và kiểm soát nhà cung ứng
+ Tài chính – Kế toán
+ Quản lí nhân sự
+ Nghiên cứu và phát triển
- Trao đổi dữ liệu điện tử
Trao đổi dữ liệu điện tử (EDI) là việc chuyển giao thông tin từ máy tính điện
từ này sang máy tính điện tử khác bằng phương tiện điện tử, có sử dụng một tiêuchuẩn đã được thỏa thuận để cấu trúc thông tin EDI có thể rút ngắn đáng kể khoảngthời gian từ lúc bắt đầu giao dịch cho đến khi thanh toán kết thúc, bằng cách gửi đinhững thông tin cần thiết và tránh được sự trùng lặp trong quá trình giao dịch
Những lợi ích chung nhất của EDI là tốc độ cao, tính kinh tế và sự chính xáctrong việc xử lý giao dịch Những lợi ích mà EDI mang lại là:
+ Sự tiện lợi của việc trao đổi chứng từ giao dịch cả trong và ngoài giờ làmviệc
+ Chi phí giao dịch thấp hơn
+ Dịch vụ khách hàng tốt hơn
+ Khả năng đối chiếu so sánh chứng từ tự động, nhanh chóng và chính xác+ Dữ liệu được lưu chuyển một cách hiệu quả hơn ở mức độ nội bộ và liêncông ty
+ Quan hệ với đối tác đem lại hiệu xuất cao hơn
Trang 122.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu
2.1.1.1 Phương pháp nghiên cứu các dữ liệu thứ cấp
- Thông qua các báo cáo doanh thu, báo cáo sản phẩm, thị trường của công ty
- Thông qua các bài viết trên các báo, tạp chí về công ty
- Thông qua các sàn giao dịch mà công ty tham gia
- Thông qua Internet
2.1.1.2 Phương pháp thu thập dữ liệu sử dụng phiếu điều tra
- Về nội dung
Thiết kế phiếu điều tra với 13 câu hỏi liên quan tới các nguồn lực của công tycho việc phát triển mô hình kinh doanh điện tử của website www.techpro.vn Bêncạnh đó, phiếu điều tra còn đề cập đến những nhận định của các cán bộ và nhân viêntrong công ty về tầm quan trọng của TMĐT, triển khai mô hình kinh doanh trựctuyến và việc phát triển mô hình kinh doanh trực tuyến cho website của công ty
- Cách thức tiến hành
Thiết kế, hoàn thiện nội dung cũng như hình thức phiếu điều tra Phát 20phiếu điều tra trong nội bộ công ty Sau đó thu thập lại phiếu điều tra tổng hợp phiếuđiều tra bằng cách tạo các biến theo phần mềm SPSS
- Ưu điểm của phương pháp
+ Thời gian tiến hành nhanh chóng
+ Những người được điều tra dễ dàng trả lời
+ Dễ thông kê
+ Xác định được những vấn đề cơ bản của công ty
- Nhược điểm của phương pháp
Trang 13+ Không đi sâu được vào những vấn đề cụ thể của công ty
+ Nhận được một số câu trả lời chưa sát với thực tế của công ty
- Mục đích áp dụng
+ Xác định điểm mạnh, điểm yếu, thời cơ, thách thức của Công ty đối với vấnđề phát triển mô hình kinh doanh trực tuyến của website www.techpro.vn của Công
ty TNHH Thương mại và Đầu tư phát triển công nghệ
+ Xác định quan điểm và nhận thức của công ty đối với việc ứng dụngTMĐT vào công ty nói chung và phát triển mô hình kinh doanh trực tuyến nói riêng
2.1.1.3 Phương pháp thu thập dữ liệu bằng phỏng vấn
- Nội dung
Phỏng vấn trực tiếp những người có vai trò quan trọng hoặc liên quan trựctiếp đến vấn đề ứng dụng TMĐT, phát triển mô hình kinh doanh trực tuyến chowebsite của công ty
- Cách thức tiến hành
Thiết kế các câu hỏi liên quan đến vấn đề phát triển mô hình kinh doanh trựctuyến cho website www.techpro.vn của công ty
- Ưu điểm
+ Thông tin mang tính chính xác cao và sát với thực tế của công ty
+ Có thể khai thác được một vấn đề nổi cộm liên quan đến vấn đề phát triển
mô hình kinh doanh trực tuyến cho website www.techpro.vn của công ty
- Nhược điểm
+ Khó hẹn được cá nhân đó
+ Mất nhiều thời gian
- Mục đích áp dụng
Thu thập được những thông tin chính xác và chi tiết về quá trình, phươngpháp và hiệu quả ứng dụng các công cụ xúc tiến điện tử
2.1.2 Phương pháp phân tích dữ liệu
2.1.2.1 Phương pháp định lượng
- Sử dụng phần mềm SPSS 16.0
Trang 14Phần mềm “SPSS for Windows” dùng để phân tích dữ liệu Ưu điểm củaphần mềm này là tính đa năng và mềm dẻo trong việc lập các bảng phân tích, sửdụng các mô hình phân tích đồng thời loại bỏ một số công đoạn không cần thiết màphần mềm khác gặp phải
Trên cơ sở xác định bảng câu hỏi và mô hình phân tích, quá trình nhập liệu vàphân tích có thể thông qua một số công đoạn như sau:
- Các phương pháp xử lý dữ liệu khác
Ngoài phần mềm SPSS còn có nhiều phần mềm khác như: Origin hoặc đơngiản hơn có thể sử dụng MS Excell để thống kê phân tích dữ liệu Tuy nhiên khảnăng tùy biến và chuyển đổi sang các dạng đồ thị của Excell rất kém và thiếu đinhiều tính năng ưu việt khác của SPSS
2.1.2.2 Phương pháp định tính
Sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, quy nạp và diễn dịch để làmnổi bật những vấn đề cần quan tâm
2.2 ĐÁNH GIÁ TỔNG QUAN TÌNH HÌNH VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA NHÂN TỐMÔI TRƯỜNG ĐẾN VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN MÔ HÌNH KINH DOANH TRỰCTUYẾN CỦA WEBSITE WWW.TECHPRO.VN
2.2.1 Đánh giá tổng quan tình hình
2.2.1.1 Tình hình phát triển TMĐT và các mô hình TMĐT ở Việt Nam thời gian qua
Đến cuối năm 2005, Việt Nam đã có khoảng 20.000 website của các doanhnghiệp và các website sàn giao dịch B2B (marketplace), các website rao vặt, cácsiêu thị trực tuyến B2C đua nhau ra đời Tuy nhiên, các website này vẫn còn pháttriển hạn chế, chưa có website nào thực sự phát triển đột phá vì nhiều nguyên do
Trang 15Theo thống kê của Vụ Thương mại điện tử thuộc Bộ Thương mại, nếu cuốinăm 2003 số người truy cập Internet ở Việt Nam là khoảng 3,2 triệu người, thì đếnnay con số này đã tăng lên gấp năm tức khoảng 15 triệu người, chiếm tỷ lệ 16% dân
số cả nước Những thống kê này cho thấy một tín hiệu lạc quan về sự phát triểnTMĐT ở Việt Nam trong giai đoạn 2006 – 2010
Các mô hình TMĐT ở Việt Nam thời gian quan là
- Mô hình giao dịch doanh nghiệp – người tiêu dùng (B2C)
- Mô hình giao dịch doanh nghiệp – doanh nghiệp (B2B)
- Mô hình giao dịch giữa người tiêu dùng với người tiêu dùng ( C2C)
2.2.1.2 Khái quát về Techpro và mô hình kinh doanh trực tuyến của Techpro
Ngày 23/11/2001 Công ty TNHH Thương mại & Đầu tư Phát triển Công
nghệ hay được gọi theo tên viết tắt là TECHPRO được thành lập Sản phẩm của
Công ty là những sản phẩm công nghệ để trang bị cho các tòa nhà, văn phòng, cáckhu công nghiệp và các hộ gia đình với mục đích mang đến cho khách hàng sự tiệnlợi khi sử dụng Website của công ty được xây dựng vào năm 2002, hiện nay chứcnăng chủ yếu của website là giới thiệu thông tin về công ty, sản phẩm và liên hệ vớikhách hàng Tuy nhiên những thông tin về các hoạt động của công ty, thông tin vềsản phẩm còn khá chung chung và còn thiếu các chức năng tương tác với kháchhàng
Việc công ty có quyết định xây dựng website chứng tỏ ban lãnh đạo công ty
đã có chiến lược về TMĐT Với những lợi ích mà TMĐT mang lại sẽ góp phần giúpcông ty nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, mở rộng thị trường, tìm kiếm kháchhàng mới, nâng cao doanh thu là lợi nhuận Với những sản phẩm dịch vụ rất phùhợp với nhu cầu của khách hàng hiện nay, việc phát triển mô hình kinh doanh trựctuyến sẽ đưa những sản phẩm của công ty ngày càng vươn xa hơn nữa trong thời kỳhội nhập kinh tế thế giới
2.2.1.3 Thực trạng triển khai mô hình kinh doanh trực tuyến tại website www.techpro.vn
Trang 16Theo đánh giá của tác giả ở trên, website www.techpro.vn của Công tyTNHH Thương mại và Đầu tư Phát triển Công nghệ mới chỉ dừng lại ở mức độtrang giới thiệu thông tin về công ty và liên hệ với khách hàng…Như thế có thể thấyrằng, mô hình kinh doanh trực tuyến mà website www.techpro.vn đang triển khaicòn quá sơ khai Những thông tin đưa lên website còn khá chung chung, hình ảnhsản phẩm còn chưa được nhiều và chất lượng hình ảnh còn khá hạn chế Với nhữngtác dụng to lớn mà website mang lại, công ty có thể đưa ra rất nhiều thông tin vàhình ảnh về sản phẩm lên website để khách hàng có thể tiếp cận nhiều nhất vớinhững thông tin cần thiết để dẫn tới quyết định mua hàng
Về các chức năng của website tác giả có nhận định như sau, các chức năngtương tác của website còn khá đơn giản, chỉ có mục lấy thông tin khách hàng là gửiemail Có thể nói, chức năng chưa đủ hiệu quả để tìm kiếm khách hàng mới thôngqua website, chức năng này chưa đủ thỏa mãn nhu cầu khách hàng khi muốn tìmhiểu thông tin liên quan đến công ty và sản phẩm Website cần có chức năng hỗ trợtrực tuyến để nâng cao khả năng tương tác với khách hàng, giải đáp thắc mắc củakhách hàng khi họ cần đến Như thế, việc triển khai mô hình kinh doanh trực tuyếnthông qua website mới đem lại hiệu quả cao hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanhcủa công ty
Ngoài ra, việc cập nhật thông tin liên quan đến sản phẩm hiện có, sản phẩmđang phát triển thêm, hay những sản phẩm hiện chưa có hàng cũng chưa được chútrọng do đó khách hàng vẫn phải liên lạc trực tiếp với nhân viên của công ty để tìmhiểu Điều đó làm giảm hiệu quả của quá trình triển khai mô hình kinh doanh trựctuyến của website và làm ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của công ty Vì thếTechpro cần bổ sung những chức năng khá cần thiết này để hoàn thiện và phát triển
mô hình kinh doanh trực tuyến của website www.techpro.vn hơn nữa
Về hoạt động tham gia sàn giao dịch trực tuyến B2B, Techpro đã tham giacác sàn giao dịch điện tử trong nước cũng như trên thế giới Tuy nhiên, công ty chưa
có bộ phận nhân sự chuyên quản lý, cập nhập thông tin hình ảnh Vì thế, hiệu quả từhoạt động này mang đến chưa cao Đây là hoạt động để giúp công ty mở rộng thị
Trang 17trường xuất khẩu đem lại nguồn doanh thu cao cho công ty vì thế công ty cần chútrọng hơn nữa đến hoạt động này để góp phần phát triển mô hình kinh doanh trựctuyến mà công ty đang triển khai
2.2.2 Phân tích ảnh hưởng của nhân tố môi trường đến vấn đề phát triển mô hình kinh doanh trực tuyến của website www.techpro.vn
2.2.2.1 Ảnh hưởng từ môi trường bên ngoài công ty
- Yếu tố kinh tế
Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng trầm trọng, Công tyTNHH Thương mại và Đầu tư Phát triển Công nghệ cũng chịu ảnh hưởng nhất định
từ hậu quả đó Sức mua của cư dân mạng, sự tiêu dùng thận trọng hơn và ưu tiên chonhững mặt hàng thiết yếu Chính vì sự sụt giảm về nhu cầu như vậy, đây chính làkhoảng thời gian Công ty cần phát triển và đẩy mạnh phát triển mô hình kinh doanhtrực tuyến để tiếp cận với nhiều khách hàng, mở rộng thì trường hơn nữa
Theo đánh giá của các cán bộ và nhân viên làm việc ở Techpro ảnh hưởngcủa yếu tố kinh tế đến vấn đề phát triển mô hình kinh doanh trực tuyến là quantrọng Theo đó, 75% số người được hỏi đánh giá là yếu tố quan trọng, 15% đánh giáquan trọng nhất và 10% đánh giá bình thường khi ảnh hưởng đến vấn đề phát triển
mô hình kinh doanh trực tuyến của Techpro (Bảng 2 phụ lục)
10%
75%
1 2 3 4
Nguồn: Tác giả
Hình 2.1 Ảnh hưởng của yếu tố kinh tế
- Yếu tố văn hóa – xã hội
Việt Nam là một nước có cơ cấu dân số trẻ do đó có khả năng tiếp cận vớicông nghệ thông tin và Internet cao Số lượng người sử dụng Internet ngày càng
Trang 18nhiều Với thói quen người tiêu dùng, đây là khó khăn lớn nhất cho sự phát triểnTMĐT tại Việt Nam, thói quen dùng tiền mặt của người tiêu dùng vẫn còn phổ biến.Còn phong tục tập quán của từng dân tộc, đây là một vấn đề bắt buộc một doanhnghiệp nào muốn hoạt động kinh doanh tốt cũng phải hiểu rõ, nắm bắt được điềunày Doanh nghiệp sẽ có chiến lược phát triển sản phẩm và lựa chọn sản phẩm mụctiêu của mình Ngôn ngữ, với việc toàn cầu hóa hiện nay thì việc phát triển kinhdoanh ra ngoài phạm vi quốc tế là phổ biến, bàn chất của Thương mại điện tử là bảnchất quốc tế, do đó để phát triển kinh doanh các doanh nghiệp phải có website mangngôn ngữ từng quốc gia – thị trường mà doanh nghiệp hướng tới
Cũng tương tự như vậy, khi được hỏi về ảnh hưởng của các yếu tố Văn hóa –
xã hội, hầu hết số người được hỏi đều có ý kiến cho rằng yếu tố này có vai trò quantrọng đến việc phát triển mô hình kinh doanh trực tuyến của websitewww.techpro.vn Trong đó chiếm tỷ lệ 60% được hỏi cho rằng là quan trọng vàchiếm 35% cho rằng là quan trọng nhất, chỉ có 5% cho là bình thường (Bảng 3 phụlục)
Nguồn: Tác giả
Hình 2.2 Ảnh hưởng của yếu tố Văn hóa – Xã hội
- Yếu tố chính trị – pháp luật
Về chính trị, Việt Nam được nhận xét là một nước có nền chính trị ổn địnhnhất thế giới, do đó nó tạo điều kiện cho xã hội nền kinh tế phát triển các doanhnghiệp có thể yên tâm phát triển hoạt động kinh doanh sản xuất Còn hệ thống phápluật, hệ thống pháp luật Việt Nam nói chung đang dần được hoàn thiện, đến cuối
Trang 19năm 2009 khung pháp lý cho TMĐT Việt Nam đã tương đối hoàn thiện với nền tảngchính trị những văn bản quy phạp pháp luật thuộc hệ thống Luật Giao dịch điện tử
và Luật Công nghệ thông tin
Chính trị - Pháp luật là một trong những yếu tố có ảnh hưởng khá lớn tới tìnhhình hoạt động của Công ty Có tới 65% số người được phỏng vấn nhận thấy tầmquan trọng của yếu tố này Điều đó cho thấy rằng tất cả các doanh nghiệp dù kinhdoanh truyền thống hay trực tuyến đều chịu sự tác động của yếu tố Chính trị - Phápluật (Bảng 4 phụ lục)
Nguồn: Tác giả
Hình 2.3 Ảnh hưởng của yếu tố Chính trị – Pháp luật
- Yếu tố cơ sở hạ tầng – công nghệ
Nhìn chung hạ tầng công nghệ ở Việt Nam chưa đáp ứng được yêu cầu pháttriển chung của TMĐT Các yếu tố băng thông, đường truyền, khả năng bảo mậtthông tin, khả năng chống phá hoại từ bên ngoài chỉ ở mức trung bình so với mặtbằng chung thế giới Thực tế cho thấy rằng khả năng bảo mật thông tin trong TMĐT
ở Việt Nam là một vấn đề nan giải đối với tất cả doanh nghiệp, không chỉ với riêngTechpro
Đặc thù lớn nhất của kinh doanh TMĐT đó là sự ứng dụng các phương tiệnđiện tử và internet vào hoạt động kinh doanh Chính vì thế mà yếu tố Cơ sở hạ tầng -Công nghệ được đánh giá là yếu tố tối quan trọng Có tới 45% số người được phỏngvấn đánh giá đây là yếu tố quan trọng và 50% đánh giá quan trọng nhất Trong đóchỉ 1 số rất ít người thấy rằng yếu tố này không thực sự quan trọng đối với Công ty(Bảng 5 phụ lục)
Trang 20Nguồn: Tác giả
Hình 2.4 Ảnh hưởng của yếu tố Cơ sở hạ tầng – Công nghệ
2.2.2.2 Ảnh hưởng từ môi trường bên trong công ty
- Chiến lược Thương mại điện tử của doanh nghiệp
Chiến lược TMĐT là yếu tố quan trọng quyết định khả năng cạnh tranh củadoanh nghiệp trong điều kiện kinh tế số hóa như hiện nay Công ty TNHH Thươngmại và Đầu tư Phát triển Công nghệ đã có chiến lược ứng dụng TMĐT rõ ràng khiquyết định xây dựng website và có các định hướng triển khai ứng dụng các phầnmềm hỗ trợ cho việc phát triển TMĐT nói chung và kinh doanh trực tuyến nói riêng
Có 70% số người được hỏi đánh giá chiến lược TMĐT của doanh nghiệpquan trọng nhất khi ảnh hưởng đến việc triển khai phát triển mô hình kinh doanhtrực tuyến của công ty Trong đó 25% đánh giá là quan trọng và 5% đánh giá là bìnhthường Điều này cũng phản ánh thực tế, chiến lược ảnh hưởng rất lớn đến quá trìnhthực thi (Bảng 6 phụ lục)
Nguồn: Tác giả
Hình 2.5 Ảnh hưởng của chiến lược TMĐT của doanh nghiệp