- Kết hợp giữa việc nghiên cứu lí thuyết thể loại với việc ứng dụng lí thuyết ấy vào thực tiễn đời sống văn học.- Tiếp cận du ký ở góc độ tương tác giữa các thể loại văn học... -Đặt luận
Trang 1Luận văn thạc sĩ Văn học
Trang 3PHẦN
MỞ
ĐẦU
Trang 4Văn học nước nhà du nhập các thể loại mới trên thế giới
Du ký được phát triển mạnh mẽ
Trang 5Lưu lại cái hay, cái đẹp
và thể hiện tình yêu đất nước
-Về hoàn cảnh xã hội:
Du ký trở nên thịnh hành
Trang 7Từ 1930 – 1945: du ký ngày càng có những tìm tòi đổi mới về
cả nội dung lẫn hình thức
Khái quát về thể loại du ký trong
văn học Việt Nam
Trang 8- Du ký được đề cập đến ở mức độ sơ lược:
+ Về thể ký của tác giả Tầm Dương (Tạp chí Văn
học, số 2, 1967);
+ Thể ký và vấn đề viết về người thật việc thật của
Nam Mộc (Tạp chí Văn học, số 6, 1967);
+ Quá trình hiện đại hóa Văn học Việt Nam 1900 –
1945 do Mã Giang Lân chủ biên (Nxb Văn hóa thông tin, Hà
Nội, 2000)
Trang 9-Du ký được đề cập gắn với tác giả, tác phẩm cụ thể:
+ Phạm Thế Ngũ trong Việt Nam văn học sử giản ước tân biên (1965) có bàn tới du ký trong sáng tác của
Trang 11-Một số công trình luận văn về du ký:
+ Du ký Nam Bộ nửa đầu thế kỷ XX của Võ Thị
Trang 12- Đối tượng nghiên cứu: Du ký Việt Nam giai đoạn 1930 – 1945.
- Phạm vi nghiên cứu:
Văn Học Việt Nam thế kỷ XX (Tạp văn và các thể ký Việt Nam 1900 – 1975) (tập 2,3,4)
Du ký Việt Nam, tạp chí Nam Phong (1917 – 1934)
Phóng sự Việt Nam 1932-1945
Trang 13- Kết hợp giữa việc nghiên cứu lí thuyết thể loại với việc ứng dụng lí thuyết ấy vào thực tiễn đời sống văn học.
- Tiếp cận du ký ở góc độ tương tác giữa các thể loại văn học
Trang 15- Chương 1: Khái quát về thể loại du ký
- Chương 2: Nội dung và giá trị nổi bật của du ký Việt Nam
1930 – 1945
- Chương 3: Nghệ thuật viết du ký Việt Nam 1930-1945
Trang 16-Đặt luận văn trong hệ thống các công trình nghiên cứu khác về du ký có cái nhìn đầy đủ hơn về diện mạo của thể loại du ký Việt Nam nói chung và du ký giai đoạn 1930 –
1945 nói riêng
-Đi sâu vào tìm hiểu về sự tương tác thể loại của du ký cùng với những đặc điểm của nó đóng góp vào việc định hướng cách đọc và hiểu một tác phẩm du ký
Trang 17Chương 1 KHÁI QUÁT VỀ THỂ LOẠI DU KÝ
1.1 Khái niệm và quan niệm về thể du ký
1.1.1 Khái niệm du ký
1.1.2 Một số quan niệm về thể du ký
1.1.3 Nhận xét
1.2 Đặc điểm của thể du ký
1.2.1 Du ký là thể loại có tính chất tương tác nhiều thể loại
1.2.2 Du ký là nơi giao nhau của tư duy khoa học và tư duy nghệ
thuật 1.2.3 Du ký là thể loại kết hợp linh hoạt giữa tự sự, trữ tình và
Trang 18- Du ký là một loại hình văn học thuộc loại hình ký.
- Cơ sở của du ký là đi, xem và ghi chép
- Mục đích của du ký là ghi lại những cảnh vật thiên nhiên và cuộc sống con người ở những vùng đất mới, thể hiện tâm tư, tình cảm, những suy tư, chiêm nghiệm của bản thân người viết sự hiện diện của hình tượng tác giả trong tác phẩm
- Hình thức của du ký rất đa dạng
- Du ký chứa đựng một số lượng nội dung phong phú, cung cấp cho người đọc một khối lượng lớn các thông tin khoa học về điều kiện tự nhiên – xã hội của vùng đất được nhắc đến
Trang 19Du ký là thể loại có tính chất tương tác nhiều thể loại
- Du ký là thể loại nằm giữa văn học và báo chí du ký mang những đặc trưng của cả báo chí và văn học
- Du ký giao thoa với các thể loại như ký sự, tùy bút, nhật ký
Trang 20Du ký là nơi giao nhau của tư duy khoa học và tư duy nghệ thuật
Cung cấp chính xác tri thức về mọi lĩnh vực
Vốn sống giàu có Tâm hồn sâu sắc
Thể hiện những cung bậc cảm xúc, tình cảm
Trang 21Du ký là thể loại kết hợp linh hoạt giữa tự sự, trữ tình và nghị luận
Nghiên cứu, luận bàn, đánh giá hiện thực khách quan
Chiếm lĩnh đời sống linh hoạt, gởi gắm nhiều
giá trị nhân sinh
Trang 22- Du ký ra đời từ rất sớm trên thế giới, là những ghi chép đơn thuần nhưng thể hiện được đặc điểm cơ bản: đi, xem, ghi chép.
- Du ký phát triển cùng với sự tiến bộ của xã hội loài người, trong cả khoa học kỹ thuật lẫn nhận thức tư duy của con người về thế giới
- Du ký được viết bởi nhiều đối tượng tác giả khác nhau thế giới hiện ra qua nhiều lăng kính, góc độ khác nhau có giá trị rất lớn đối với nhiều ngành khoa học
Trang 23- Văn học trung đại: du ký phảng phất trong những bài thơ đi công cán sự vụ hoặc ghi lại cảnh sắc dọc đường; đỉnh cao là
Thượng Kinh ký sự (1783) (Lê Hữu Trác) và Tây hành kiến văn kỷ lược (1830) (Lý Văn Phức).
- Thế kỷ XX: du ký phát triển mạnh và có nhiều thành tựu
+ 1900-1930: du ký mang tính chất bản lề;
+ 1930-1945: du ký phát triển rực rỡ, nuôi dưỡng tình yêu tiếng Việt trong văn chương;
+ 1945 trở đi: du ký tạm khép lại sứ mệnh của mình
- Thời gian gần đây: du ký hồi sinh, nở rộ và phát triển mạnh
mẽ cả trong văn học và điện ảnh
Trang 24- Du ký góp phần giải phóng cái “tôi” cá nhân.
- Du ký là một trong những thể loại tiên phong trong việc báo hiệu sự bắt đầu của một thời đại văn chương mới ở Việt Nam
- Du ký góp phần kết nối văn học và báo chí
- Du ký góp phần bồi dưỡng tình yêu văn chương và đặc biệt
là nuôi dưỡng tình yêu tiếng Việt
Vai trò của du ký trong nền Văn học Việt Nam hiện đại
Trang 25Chương 2 NỘI DUNG VÀ GIÁ TRỊ NỔI BẬT CỦA DU KÝ VIỆT NAM
1930 – 1945
2.1 Cảnh vật thiên nhiên và danh lam thắng tích
2.1.1 Cảnh vật thiên nhiên
2.1.2 Danh lam thắng tích
2.2 Hiện thực sinh động về xã hội và con người
2.2.1 Hiện thực về sản xuất và đời sống
2.2.2 Phong tục tập quán và tín ngưỡng
Trang 26Chương 3 NGHỆ THUẬT VIẾT DU KÝ VIỆT NAM 1930 – 1945
3.1 Sự tương tác của các thể loại trong du ký
3.2 Kết cấu nghệ thuật trong du ký
3.3 Ngôn từ nghệ thuật trong tác phẩm du ký
3.4 Chất đa thanh trong giọng điệu du ký
Trang 27Chương 3 NGHỆ THUẬT VIẾT DU KÝ VIỆT NAM 1930 – 1945
3.1 Sự tương tác của các thể loại trong du ký
3.1.1 Sự tương tác giữa du ký và phóng sự
3.1.2 Sự tương tác giữa du ký với hình thức khảo cứu, khảo sát 3.1.3 Sự tương tác giữa du ký và nhật ký
3.2 Kết cấu nghệ thuật trong du ký
3.2.1 Không gian nghệ thuật đa đạng
3.2.2 Thời gian đa chiều
3.2.3 Sự linh hoạt về điểm nhìn trần thuật
Trang 283.3 Ngôn từ nghệ thuật trong tác phẩm du ký
3.3.1 Lối văn biền ngẫu kết hợp từ Hán Việt
3.3.2 Ngôn ngữ trong sáng, giản dị, giàu chất thơ
3.3.3 Từ tiếng Việt đan xen với từ ngữ nước ngoài
3.4 Chất đa thanh trong giọng điệu du ký
3.4.1 Giọng triết lý
3.4.2 Giọng điệu trào phúng, phê phán
3.4.3 Giọng tâm tình, thuyết phục
Chương 3 NGHỆ THUẬT VIẾT DU KÝ VIỆT NAM 1930 – 1945
Trang 29KẾT LUẬN
Du ký Việt Nam giai đoạn 1930 – 1945 đã có nhiều bước tiến khá ổn định và ngày càng vững chắc, cả về mặt nội dung lẫn nghệ thuật
Ưu
điểm
Trang 30KẾT LUẬN
- Về mặt nghệ thuật:
+ ngôn ngữ nghệ thuật là thành tựu nổi bật nhất đóng góp vào việc phát triển chữ quốc ngữ và nuôi dưỡng tình yêu tiếng Việt trong văn chương
+ sự tương tác các hình thức thể loại đáp ứng nhu cầu sáng tạo của nhà văn và nhu cầu thưởng thức đa dạng của độc giả
+ kết cấu đặc sắc: Không - thời gian nghệ thuật đa dạng, đa chiều, điểm nhìn trần thuật linh hoạt, hình tượng người kể chuyện phát triển mạnh mẽ xây dựng thành công tác phẩm
+ giọng điệu đa dạng, kết hợp và hòa quyện nhau nội dung du
ký được thể hiện đa màu sắc và thu hút độc giả hơn
Ưu
điểm
Trang 31KẾT LUẬN
- Một số tác giả trong một vài tác phẩm vẫn lạm dụng lối diễn đạt biền văn và hàng loạt các từ Hán Việt để xây dựng tác phẩm tác phẩm trở nên vô cùng khó hiểu và xa lạ đối với người đọc
- Tồn tại một vài tác phẩm viết về lịch sử một cách nặng nề tác phẩm trở nên khô khan, nặng nề đối với người đọc mất đi hứng
vị tiếp nhận tác phẩm
Hạn
chế
Trang 32** Kế thừa những thành tựu của giai đoạn trước, du ký 1930 –
1945 đã có sự hoàn thiện và ổn định về mặt thể loại Nó mang trong mình đầy đủ đặc trưng của một thể loại du ký truyền thống nhưng cũng rất năng động trong sự thay đổi và phát triển theo xu hướng hiện đại
Du ký giai đoạn này đã đóng góp một phần không nhỏ vào sự phát triển chung của nền văn học Việt Nam hiện đại
KẾT LUẬN