Sự phát sinh của những ý tưởng, sự phát sinh của những ham muốn và cảm xúc thẩm mỹ, tính vô định của chúng, cuộc mò mẫm như chưa định hình của chúng trong thực tế, tính chất sục sôi khôn
Trang 1Chương 2 - Những nhiệm vụ cấp thiết của nghiên cứu văn học
Chapter 2 – The Immediate Tasks of Literature Scholarship
Sự phản ánh của môi trường hệ tư tưởng trong “nội dung” của tác phẩm văn học.
Một mặt, tính thống nhất của tất cả các chuyên ngành nghiên cứu văn học (lý thuyết thơ ca, lịch sử thơ ca, lịch sử văn học) dựa trên tính thống nhất của những
nguyên lý Mác xít (Marxist principles) để quan niệm về siêu cấu trúc hệ tư tưởng/ý thức hệ (Ideological) và những mối liên hệ của chúng đến những nền tảng (nguyên lý đó) Mặt khác, tính thống nhất được dựa trên những đặc trưng dị biệt (cũng như tương
đồng) của chính văn học
(Khoa) nghiên cứu văn học là một trong những ngành nghiên cứu thuộc về hệ tư
tưởng Tất cả nhiệm vụ chính của ngành nghiên cứu này trong chương trước cũng liên quan tới nghiên cứu văn học và đó cũng là nhiệm vụ cấp thiết của nó Nhưng việc hệ thống hóa và soạn thảo phù hợp những nhiệm vụ trên bị làm phức tạp hóa bởi một hoàn cảnh cụ thể
Những đặc trưng của văn học bao gồm một mặt rất quan trọng, mặt khác lại chơi đùa và tiếp tục đùa giỡn với vai trò định mệnh trong lịch sử nghiên cứu học thuật của những hiện tượng văn học Nó đã dẫn dắt những sử gia và những nhà lý luận ra khỏi văn học và cả việc nghiên cứu chính bản thân văn học cũng như đã can thiệp vào cách trình bày rõ ràng thích hợp những vấn đề văn học
Đặc trưng này liên quan đến mối quan hệ của văn học với những hệ tư tưởng khác, vị trí duy nhất của nó trong tổng thể môi trường hệ tư tưởng
Văn học là một trong những phần độc lập với hệ tư tưởng thực tế xung quanh, chiếm một vị trí đặc biệt trong đó theo hình thức nhất định, các công trình thiết lập ngôn ngữ học có cấu trúc đặc biệt của riêng mình Cấu trúc văn học, giống như mọi cấu
trúc hệ tư tưởng, nó khúc xạ (refraction) những hiện thực mà kinh tế xã hội phát ra, và làm lại điều ấy theo cách riêng của mình Nhưng đồng thời, trong “nội dung” (content)
của nó, văn học phản ảnh và khúc xạ những sự phản chiếu và khúc xạ của những phạm trù hệ tư tưởng khác (đạo đức, nhận thức luận, học thuyết chính trị, tôn giáo, v.v ) Có
nghĩa là, trong "nội dung" văn chương của nó (cấu trúc văn học) phản ánh toàn bộ chân trời tư tưởng mà nó chính là một phần (trong đó).
Trang 2Văn học hiếm khi có nội dung về đạo đức và nhận thức luận từ các hệ thống đạo đức và nhận thức luận, hoặc từ các hệ thống tư tưởng đã lỗi thời (như cổ điển đã làm),
nhưng rất nhanh chóng (có được nội dung) từ chính quá trình phát sinh của đạo đức,
nhận thức luận, và những hệ tư tưởng khác Đây là lý do mà văn học cũng thường cho
thấy trước những sự phát triển trong triết học và đạo đức (ideologemes-một đơn vị thuộc hệ tư tưởng/ luận điểm) [?!], phải chấp nhận nó trong một hình thức tĩnh tại, đơn độc và trực giác Văn học có khả năng thâm nhập vào các viện xã hội học (social laboratory) nơi mà những luận điểm/ thành tố tư tưởng (ideologemes) được định hình
và hình thành Các nghệ sĩ có những giác quan sắc sảo với những vấn đề tư tưởng trong quá trình phát sinh và phát triển
Anh ta cảm nhận chúng trong “trạng thái non trẻ” (“statu nascendi”), đôi khi tốt hơn so với "người đàn ông của khoa học" (vốn) nhiều thận trọng, (như) nhà triết học,
hoặc kỹ thuật viên Sự phát sinh của những ý tưởng, sự phát sinh của những ham muốn
và cảm xúc thẩm mỹ, tính vô định của chúng, cuộc mò mẫm như chưa định hình của chúng trong thực tế, tính chất sục sôi không ngừng của chúng trong chiều sâu của cái gọi là "tâm lý xã hội"- thứ mà vẫn chưa khu biệt hóa những dòng chảy của hệ tư tưởng
- được phản ánh và khúc xạ trong nội dung của tác phẩm văn học
Văn học luôn tương ứng với con người, (với) cuộc sống và định mệnh của anh ta, (với) “thế giới nội tâm” trong nhãn quan hệ tư tưởng Mọi thứ đặt vào một thế giới của rất nhiều hệ tư tưởng và các giá trị/ý nghĩa (values) Môi trường hệ tư tưởng là không
gian duy nhất mà cuộc sống có thể trở thành đối tượng miêu tả/biểu hiện
(representation) của văn học.
Cuộc sống, tổng hợp của những hành động được xác định, các sự kiện hay kinh nghiệm, chỉ trở thành cốt truyện [siuzhet], câu chuyện [Fabula],1 chủ đề hoặc motif khi
nó đã được khúc xạ qua lăng kính của môi trường tư tưởng, chỉ một khi nó đã được đưa
vào cơ thể tư tưởng cụ thể (concrete ideological flesh) Thứ hiện thực đó chưa bị khúc
xạ và, như chính nó, (là thứ) nguyên liệu không thể nhập vào nội dung của văn học.
Bất cứ cốt truyện hay motif mà chúng ta lựa chọn, ta luôn tiết lộ những giá trị thuần túy về tư tưởng, thứ định hình nên cấu trúc của nó Nếu ta bỏ qua những giá trị này, nếu ta ngay lập tức đặt con người ấy vào môi trường vật chất đang tồn tại phong phú - có nghĩa là, nếu chúng ta tưởng tượng anh ta trong một hiện thực chưa được khúc
xạ, hòa toàn thuần khiết- thì sẽ không con không có cốt truyện hay motif nữa Không
có cốt truyện cụ thể (ví dụ cốt truyện của "Oedipe Vua" hoặc "Antigone”) nhưng tất cả
các cốt truyện (gần giống) như vậy đều là công thức của cuộc sống bị khúc xạ bởi hệ tư
Trang 3tưởng Công thức này bao gồm các cuộc xung đột về tư tưởng, sức mạnh vật chất đã được khúc xạ qua hệ tư tưởng Cái tốt, cái xấu, niềm tin, tội ác, trách nhiệm, cái chết, tình yêu, chiến thắng, v.v - tất cả đều là những giá trị về tư tưởng mà nếu không có nó
có thể sẽ không có cốt truyện hay motif nào cả
Tất cả những giá trị ấy khá khác nhau, tất nhiên, tùy thuộc vào việc chúng thuộc
về nhãn quan tư tưởng của một lãnh chúa phong kiến, một thành viên của giai cấp tư sản, một nông dân, hay một người vô sản Sự khác biệt trong cốt truyện tuân theo sự
khác biệt về giá trị Nhưng nếu thế giới được biểu đạt trong văn học, (thì) sự khúc xạ tư
tưởng, nhận thức, thẩm mỹ, chính trị hay khúc xạ tôn giáo, là điều kiện tiên quyết và không thể hủy bỏ để bước vào vào thế giới của cấu trúc và nội dung văn học
Không chỉ cốt truyện, ngoại trừ các motif trữ tình, các vấn đề khác nhau, và trong thực tế, mọi yếu tố có ý nghĩa của nội dung đều phụ thuộc vào luật cơ bản này: trong
chúng hiện thực (mà đã được) khúc xạ tư tưởng (thì) được định hình về nghệ thuật.
Ba lỗi phương pháp cơ bản của trường phái Phê bình Nga và văn học sử
The Three Basic Methodological Errors of Russian Criticcism and Literary History
Nội dung của văn học phản ánh tầm nhìn tư tưởng, tức là khác với những thứ nằm
ngoài nghệ thuật (và) hệ thống tư tưởng (đạo đức, nhận thức luận, vv.) Nhưng, trong việc phản ánh những biểu hiện (signs) khác, văn học tạo ra những hình thức mới,
những biểu hiện mới của những quan hệ tư tưởng Và những biểu hiện này là tác phẩm nghệ thuật, thứ mà trở thành một phần hiện thực của con người xung quanh hiện thực
xã hội Tác phẩm văn học cùng một lúc phản ánh những hiện tượng có giá trị và độc
đáo của môi trường hệ tư tưởng trong bản thân nó, (đồng thời cũng phản ánh) những
điều gì đó ở bên ngoài nó Vai trò của chúng không thể được giảm xuống chỉ còn là một trong những phần phụ trợ của việc phản ánh những thành tố tư tưởng/luận điểm
(ideologemes) khác Tác phẩm văn học có vai trò tư tưởng độc lập và có loại hình khúc
xạ những tồn tại kinh tế xã hội riêng của chúng
Vì vậy, khi nói về sự khúc xạ của hiện thực trong văn học, có hai loại phản chiếu nên được tách biệt rạch ròi: (1) sự phản ánh của các môi trường hệ tư tưởng trong nội dung của văn học; (2) sự phản ánh của các nền tảng kinh tế phổ biến cho tất cả các hệ
tư tưởng Văn học, như các kết cấu thượng tầng độc lập khác phản ánh cơ sở hạ tầng
Trang 4Sự phản chiếu kép, định hướng kép này của văn học trong thực tế, làm cho các
phương pháp luận và các phương pháp cụ thể của việc nghiên cứu văn học (trờ nên) vô
cùng phức tạp và khó khăn
Phê bình văn học Nga và lịch sử văn học, (Pypin, Vengerov, và những người khác2), (trong khi) nghiên cứu sự phản chiếu của môi trường hệ tư tưởng trong nội
dung văn học, đã sa vào ba lỗi nghiêm trọng về phương pháp luận:
1) Nó (những quan điểm sai lầm ấy) giới hạn văn học trong sự phản ánh đơn lẻ;
nghĩa là, nó hạ mình vào tình trạng của một người đầy tớ đơn thuần và làm kẻ phát ngôn cho những hệ tư tưởng khác, nó gần như hoàn toàn bỏ qua các hiện thực độc lập
có ý nghĩa của tác phẩm văn học, (cũng như) hệ tư tưởng độc lập và độc đáo của nó 2) Nó (những quan điểm sai lầm ấy) đã cho rằng sự phản ánh của các tầm nhìn hệ
tư tưởng (là sự) phản ánh trực tiếp (về) sự tồn tại, (về) cuộc sống riêng của bản thân nó (hiện thực) Nó (những quan điểm sai lầm) đã không đưa vào sự lưu tâm thực tế là các tác phẩm văn học chỉ phản ánh chân trời tư tưởng, thứ mà bản thân nó (văn học) cũng chỉ là sự phản ánh khúc xạ của hiện thực cuộc sống (Nó) để lộ ra rằng thế giới được
miêu tả bởi các nghệ sĩ không nhìn thấu được hiện thực đúng nghĩa của cuộc sống
3) Nó (những quan điểm sai lầm) đã đóng kín và võ đoán các điểm tư tưởng cơ
bản được phản ánh bởi các nghệ sĩ trong công việc của mình, từ đó xoay chuyển hoạt động và tổ chức các vấn đề thành những đề tài, báo cáo, và triết học, đạo đức, chính
trị, tôn giáo, v.v Nó (những quan điểm sai lầm) đã không hiểu được hoặc xem xét một
thực tế sống còn đó là nội dung quan trọng của văn học chỉ phản ánh các hệ tư tưởng phát sinh, chỉ phản ánh quá trình sống của thời đại trong sự phát sinh chân trời tư tưởng
Các nghệ sĩ không còn gì để làm với những đề tài đã được chuẩn bị sẵn hay đã được phê duyệt Những điều ấy tất yếu lộ ra như những vật thể ngoại lai trong công
việc, như khuynh hướng thiên vị ( “prosism”= pros-ism/ prosaisms/ prism ?) Nơi
thích hợp của chúng là trong các hệ thống khoa học, hệ thống đạo đức, các chương trình chính trị, và những thứ tương tự như thế Đề tài đã có sẵn và giáo điều như vậy tốt nhất chỉ có một vai trò thứ yếu trong các tác phẩm văn học; chúng không bao giờ hình
thành (nên) hạt nhân của nội dung của nó.
Hầu như tất cả các nhà phê bình và các nhà văn học sử đã phạm phải những sai lầm tương tự ở nhiều mức độ khác nhau một cách thô bạo Kết quả là văn học, một hệ
tư tưởng độc lập và độc đáo, được đánh đồng với các hệ tư tưởng khác và biến mất trong chúng mà không lể lại dấu vết nào Phân tích áp đặt lên tác phẩm văn học bằng
Trang 5những triết lý nghèo nàn, những kê khai chính trị xã hội hời hợt, những thứ đạo đức mơ
hồ, và những học thuyết tôn giáo ngắn hạn Những gì còn lại sau cuộc áp đặt này, nghĩa
là, điều quan trọng nhất, cấu trúc nghệ thuật của tác phẩm văn học, chỉ đơn giản là bị
bỏ qua như một thứ hỗ trợ kỹ thuật cho các hệ tư tưởng khác
Và những sự áp đặt tư tưởng bản thân là hoàn toàn không đầy đủ về các nội dung
thực sự của các tác phẩm Những gì đã được trình bày trong thời đại (mà họ) sống (living generation) và tính thống nhất cụ thể của chân trời tư tưởng đã được đặt theo
thứ tự, bị cô lập, và phát triển thành một cấu trúc giáo điều đóng kín và luôn bị mất đi giá trị
Phê bình văn học và "nội dung"(content)
Những nhà phê bình này, đặc biệt là các nhà phê bình đương đại, sẽ phản ứng theo cách sau đây là khá dễ hiểu và phần nào tất yếu Các nhà phê bình, giống như người đọc mà anh đại diện, thường xuyên bị lôi kéo vào cơn lũ tạo ra những hệ tư tưởng/ ý thức hệ mà các nghệ sĩ đã tiết lộ với anh ta Nếu tác phẩm thực sự sâu sắc và kịp thời, thì các nhà phê bình và người đọc sẽ nhận ra chính họ, vấn đề của họ, tiến trình cá nhân của họ về tư tưởng của thời đại ("nhiệm vụ" của họ), và sẽ nhận ra những
mâu thuẫn và xung đột của riêng mình (thứ mà) không ngừng vận động và tham gia
vào chân trời tư tưởng
Chân trời tư tưởng trong bất kỳ thời đại và mọi nhóm xã hội nào cũng không chỉ
có một, nhưng một số chúng có cả sự thật lẫn mâu thuẫn, không chỉ có một mà nhiều phân kỳ trên con đường ý thức hệ Khi người ta chọn một trong số những sự thật như là không thể chối cãi, khi người ta chọn một trong những đường lối như thể được phân phát hiển nhiên, sau đó ông ta viết một luận án học thuật, tham gia một số phong trào, đăng ký ở một số đảng phái Nhưng ngay cả trong những giới hạn của một luận án,
đảng phái, hoặc niềm tin, (chỉ có) một là không thể (đủ để) “nghỉ ngơi trên vòng
nguyệt quế của mình” Các thời kì trong thời đại hệ tư tưởng sẽ đưa anh tới hai con đường mới, hai chân lý, và như vậy Đường chân trời hệ tư tưởng không ngừng phát triển, miễn là không bị sa vào trong một số đầm lầy Đó là phép biện chứng của cuộc sống thực
Tiến trình thời đại càng mạnh mẽ, dữ dội và khó khăn thì càng được phản ánh chân thật và sâu sắc trong một tác phẩm nghệ thuật chân chính, phản ứng của nhà phê bình và người đọc càng có thêm ý thức, sự quan tâm và chú ý hơn
Trang 6Nhưng thật tệ nếu nhà phê bình áp đặt một luận đề lên các nghệ sĩ, luận đề trong
ý nghĩa của "lời cuối cùng", và đó không phải là sự phát sinh của một ý tưởng Thật tệ hại nếu nhà phê bình quên rằng không có triết học trong văn học, chỉ có triết lý, không
có tri thức nhưng chỉ có quá trình nhận thức Thật tệ hại nếu anh ta (nhà phê bình ) nói giáo điều/ võ đoán về các phần mở rộng trong nội dung tư tưởng nghệ thuật Tệ hơn, nếu chỉ đơn thuần là phản ánh sự phát sinh của các nhãn quan tư tưởng nghệ thuật bổ
sung, thì về sau, nhà phê bình (sẽ) không chú ý và không đánh giá cao các sự phát sinh
nghệ thuật thực sự trong những công việc nhất định, không nhận thấy sự độc lập, xác tín giáo điều và tính chất quyết đoán về vị trí thuần túy nghệ thuật của tác giả
Các nghệ sĩ chỉ khẳng định được bản thân trong quá trình lựa chọn nghệ thuật và định hình chất liệu ý thức Và sự khẳng định nghệ thuật này thì không kém hơn xã hội
và ý thức hệ (và cũng không kém) hơn nhận thức luận, đạo đức, chính trị, vv Xin
khẳng định rằng:
(Công việc) Phê bình văn học nhạy cảm và nghiêm túc sẽ không bỏ qua những
thực tế này
Nhiệm vụ của văn học sử gắn với "Nội dung"
(Những gì đã trình bày) ở trên đây đối với nghiên cứu sử học và lý thuyết văn học
là chưa đủ Nhà phê bình có thể vẫn còn trong giới hạn của môi trường ý thức hệ như chính nó được phản ánh bởi các nội dung nghệ thuật, cũng như trong chân trời tư tưởng
nghệ thuật thực tế Trái lại, các nhà sử học phải cho thấy sự phát sinh tư tưởng (một cách) rất cơ học.
Vượt ra ngoài sự phát sinh của chân trời tư tưởng được phản ánh và chân trời tư tưởng thực tế (Thứ phải được phân biệt chặt chẽ bởi các phương pháp khác nhau mà được sử dụng để nghiên cứu các thành tố của chúng/chân trời tư tưởng), các nhà sử học phải cho thấy cuộc đấu tranh giai cấp Anh ta phải nhìn xuyên qua chân trời tư tưởng tới nền kinh tế xã hội thực tế đang đại diện cho nhóm xã hội nhất định
Đối với các nhà văn học sử Mác-xít, sự phản ánh của các hình thức văn học như trên là quan trọng nhất Có nghĩa là, đời sống xã hội phải được thể hiện bằng ngôn ngữ
cụ thể của văn học Chủ nghĩa Mác chuộng nghiên cứu ngôn ngữ của hệ tư tưởng khác trên cơ sở các tài liệu trực tiếp và không dựa trên cơ sở khúc xạ thứ cấp của chúng trong cấu trúc của tác phẩm văn học
Trang 7Ít nhất đó là những gì được phép mà một nhà Mác xít dùng để rút ra kết luận trực tiếp về thực tế xã hội của một thời đại nhất định từ sự phản ánh ý thức hệ thứ trong văn học, gần như những gì mà các nhà xã hội học đã làm và tiếp tục làm, sẵn sàng lên kế hoạch cho bất kỳ yếu tố cấu trúc của tác phẩm nghệ thuật, ví dụ, nhân vật hay tình tiết,
(can thiệp) trực tiếp vào cuộc sống thực Đối với một nhà xã hội học chân chính, tất
nhiên, nhân vật của một cuốn tiểu thuyết hoặc một sự kiện của tình tiết nói nhiều hơn
về các yếu tố của cấu trúc nghệ thuật (ví dụ, trong ngôn ngữ nghệ thuật riêng của họ)
hơn là (những gì) có thể học được từ việc ngây thơ quy chiếu trực tiếp (nghệ thuật) vào
cuộc sống
Sự phản ánh của chân trời tư tưởng và cấu trúc nghệ thuật trong các tác phẩm văn học
Chúng ta hãy nhìn kỹ hơn một chút về mối tương quan giữa chân trời tư tưởng được phản ánh và cấu trúc nghệ thuật trong sự thống nhất của các tác phẩm văn học
Nhân vật của một cuốn tiểu thuyết, ví dụ, Bazarov trong (tác phẩm) "Bố và con trai" của Turgenev, nếu đưa (nhân vật Bazarov) ra khỏi cấu trúc tiểu thuyết, không phải
ở tất cả các loại hình xã hội theo nghĩa hẹp, nhưng chỉ là sự khúc xạ về ý thức hệ của
một loại hình xã hội nhất định Nền giáo dục (scholarship) lịch sử kinh tế xã hội xác định Bazarov như một raznochinets.3 Nhưng anh ta không phải là một raznochinels
trong con người thực của chính mình Anh ta là sự khúc xạ ý thức hệ của một
raznochinels trong ý thức xã hội của một nhóm xã hội nhất định, giới quý tộc tự do mà Turgenev thuộc về Các thành tố tư tưởng (ideologeme) của một raznochinels về cơ
bản là đạo đức và tâm lý, và một phần triết học
Các thành tố tư tưởng (ideologeme) của một raznochinels là một yếu tố không thể
tách rời khỏi chân trời tư tưởng được thống nhất của nhóm xã hội mà Turgenev thuộc
về Hình ảnh của Bazarov là một văn bản gián tiếp (oblique document) của đường chân
trời tư tưởng này Nhưng hình ảnh này đã là một văn bản bị tách rời và trên thực tế không có giá trị đối với lịch sử kinh tế xã hội của những năm năm mươi và sáu mươi,
tức là không có giá trị làm chất liệu để nghiên cứu thực tế về lịch sử raznochinels.
Đó là tình huống nếu Bazarov được loại bỏ khỏi cấu trúc nghệ thuật của tiểu thuyết Tất nhiên, như một vấn đề của thực tế, Bazarov được thể hiện cho chúng ta như
là một yếu tố cấu trúc của một tác phẩm văn học và không phải là một thành tố tư
tưởng (ideologeme) đạo đức và triết học Và đó là hiện thực cần thiết của anh ta cho
các nhà xã hội học
Trang 8Bazarov là "nhân vật" đầu tiên của tất cả các tiểu thuyết của Turgenev, tức là một phần tử của một thể loại nhất định trong thực hiện cụ thể của nó Thành tố tư tưởng
(Ideologeme) quý tộc của một raznochinels có một chức năng nghệ thuật nhất định
trong nhận thức ấy, đầu tiên là trong cốt truyện, sau đó trong chủ đề (theo nghĩa rộng của từ này), trong vấn đề thuộc chủ đề, và, cuối cùng, trong việc xây dựng các tác phẩm trong tổng thể của nó Ở đây hình ảnh này được xây dựng hoàn toàn khác biệt và
có một chức năng khác biệt hơn, cho thấy, hình ảnh của nhân vật trong bi kịch cổ điển
Sự thật là tư tưởng ấy của một raznochinels, khi đưa vào tiểu thuyết và trở thành
một yếu tố cấu trúc phụ thuộc vào toàn bộ nghệ thuật, không ngừng khôn khéo để trở
thành “thành tố tư tưởng” (Ideologeme) triết học, đạo đức Ngược lại, nó đem đến cho cấu trúc tiểu thuyết tất cả những ý nghĩa tư tưởng cực-nghệ thuật (extraartistic), tất cả
sự nghiêm túc của nó, và trọn vẹn nghiệm vụ tư tưởng của nó Một “thành tố tư tưởng” tước đoạt đi ý nghĩa trực tiếp của nó, ăn sâu vào tư tưởng của nó, không thể vào được
cấu trúc nghệ thuật, vì nó (“thành tố tư tưởng”) không cung cấp chính xác những gì là
cần thiết và lập nên cấu trúc thi ca – thứ sắc sảo về tư tưởng của nó
Tuy nhiên, “thành tố tư tưởng” ngoài việc làm giảm ý nghĩa trực tiếp của nó, trong sự thâm nhập vào tác phẩm nghệ thuật, (như thể) tham nhập vào một hóa chất, không phải (theo một cách) cơ học, mối quan hệ với các đặc điểm của hệ tư tưởng nghệ
thuật Tinh thần đạo đức, triết lý của nó trở thành một thành phần của tinh thần thi ca,
và trách nhiệm đạo đức, triết học của nó bị hấp thu bởi toàn bộ các trách nhiệm của tác giả đối với toàn bộ tuyên bố nghệ thuật của mình Sau đó, tất nhiên, cũng giống như một tuyên bố xã hội hay như lời tuyên bố đạo đức, triết học, chính trị hay bất kỳ tuyên
bố tư tưởng nào khác
Nếu việc phân lập thành tố tư tưởng cực-nghệ thuật từ những cấu trúc nghệ thuật với tất cả sự cẩn thận và chính xác thì một phương pháp cụ thể và phương pháp luận cụ thể là cần thiết Trong hầu hết các trường hợp công việc đó là vô căn cứ và vô ích Các mục đích thuần túy nghệ thuật của cuốn tiểu thuyết hoàn toàn tràn ngập
"thành tố tư tưởng" đạo đức, triết học đó là Bazarov Rất khó để tách nó âm mưu irom Cốt truyện, với luật cụ thể của sự phát triển và logic riêng của nó, xác định cuộc sống
và số phận của Bazarov đến một mức độ lớn hơn nhiều so với việc phản ánh quan niệm
về ý thức hệ ngoài nghệ thuật của cuộc sống của mình như là một raznochinets.
Khó khăn không kém trong việc tách "thành tố tư tưởng" từ sự thống nhất chủ đề
của tác phẩm, trong đó, với Turgenev, ca từ được tôn tạo, và (cũng khó khăn không kém trong việc tách "thành tố tư tưởng") từ vấn đề chủ đề của hai thế hệ.
Trang 9Nhân vật nói chung là một hình thái văn học vô cùng phức tạp Nhân vật được xây dựng vào thời điểm mà các đường kết cấu chính của công trình/ tác phẩm giao nhau Đó là lý do tại sao mà rất khó để tách các "thành tố tư tưởng" cực- nghệ thuật làm nền tảng cho các anh hùng từ chất liệu thuần túy nghệ thuật, thứ mà anh ta đang vướng mắc Có rất nhiều vấn đề về phương pháp luận và những khó khăn liên quan Chúng tôi sẽ cố đơn giản hóa chúng một chút và sẽ không phát triển chúng đến mức độ toàn vẹn
Chúng tôi sẽ sử dụng một phép loại suy thô (crude analogy) từ các ngành khoa
học tự nhiên Oxy, chính xác là oxy, tức là, trong tất cả các tính chất hóa học độc đáo của nó, là một phần của Thành phần của nước Tuy nhiên, một phương pháp hóa học xác định và quy trình xét nghiệm (ví dụ, các kỹ thuật phân tích hóa học) là cần thiết để lấy oxy từ nước
Tương tự như vậy, trong ví dụ Turgenev, sự hiện diện không thể tranh cãi của
những tư tưởng triết học đạo đức, trong cơ cấu của toàn bộ nghệ thuật (thì) cách xa (với) sự bảo đảm khai thác/ chiết xuất chính xác và có phương pháp (sự) tinh khiết của
nó Đó là trong một sự kết hợp hóa học với "thành tố tư tưởng" nghệ thuật
Trong mối liên hệ với những điều ở trên thì thật cần thiết để có sự miêu tả chặt chẽ về thực tế là các "thành tố tư tưởng" của chính nó và đường chân trời tư tưởng mà bao bọc/ gấp nếp nó vẫn đang trong quá trình phát sinh Các "thành tố tư tưởng" của
raznochinels trong hình ảnh của Bazarov không phải là ở tất cả các câu lệnh đạo đức,
triết học theo nghĩa chính xác của từ, mà là mâu thuẫn thế hệ trong một tuyên bố như vậy Điều này không thể bị xem nhẹ
Tuy nhiên, chúng tôi xin nhắc lại, nhiệm vụ chính của nhà sử học Mác-xít hay lý thuyết của văn học không liên quan đến sự cô lập của "thành tố tư tưởng" cực-nghệ
thuật, nhưng (liên quan đến) định nghĩa xã hội học của "thành tố tư tưởng" nghệ thuật
riêng của mình, ví dụ, định nghĩa xã hội học về các tác phẩm nghệ thuật
Có thể có được oxy từ nước nếu cần thiết Nhưng oxy không đủ để (trở thành)
nước nói chung Nước là cần thiết cho cuộc sống một cách chính xác như nước Trong
cùng một cách, một nhân vật tiểu thuyết và (một nhân vật) đang hoạt động trong đời
sống xã hội một cách chính xác như một cuốn tiểu thuyết, như một tổng thể nghệ thuật Nhiệm vụ cơ bản của nhà văn học sử, lý thuyết gia là nghiên cứu tiểu thuyết như trên
"thành tố tư tưởng" cực-nghệ thuật được nghiên cứu từ quan điểm các chức năng nghệ thuật của chúng trong tiểu thuyết
Trang 10Cả hai cấu trúc nghệ thuật của tiểu thuyết và chức năng nghệ thuật của mỗi thành phần của nó là ở bản thân chúng không ít tư tưởng và xã hội hơn so với thẩm mỹ, triết học, hoặc "thành tố tư tưởng" chính trị hiện tại trong nó Tuy nhiên, tư tưởng nghệ thuật của cuốn tiểu thuyết là sơ cấp và trực tiếp hơn đối với nhà nghiên cứu so với
"thành tố tư tưởng" cực-nghệ thuật được phản ánh và hai lần khúc xạ
Các "thành tố tư tưởng" cực nghệ thuật, kết hợp hóa học với việc xây dựng nghệ thuật, tạo sự thống nhất chủ đề của tác phẩm nhất định
Sự thống nhất theo chủ đề là một phương thức đặc biệt của khuynh hướng trong thực tế, chỉ thích hợp với văn học, cho phép nó kiểm soát các khía cạnh của thực tại (điều mà) không thể tiếp cận với những tư tưởng khác Tất cả điều trên thừa nhận về
(vấn đề) nghiên cứu đặc biệt theo phương pháp đặc biệt.