-Naêm 111 TrCN, nhaø Haùn chieám Aâu Laïc vaø chia thaønh 3 quaän: Giao Chæ, Cửu Chân và Nhật Nam, gộp với 6 quận của Trung Quoác thaønh Chaâu Giao.?. Sơ đồ tổ chức cai trị của nhaø Ha[r]
Trang 1CHƯƠNG III: THỜI BẮC THUỘC VÀ ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP
BÀI 17: CUỘC KHỞI NGHĨA HAI BÀ TRƯNG (NĂM 40 ) Tiết 21:
I – MỤC TIÊU BÀI HỌC :
Sau khi học xong bài này các em cần đạt được:
1 Kiến thức:
- Sau thất bại của An Dương Vương, đất nước ta bị phong kiến phương Bắc thống trị, sử cũ gọi là thời Bắc thuộc Aùch thống trị tàn bạo của các thế lực phong kiến phương Bắc đối với nước ta là nguyên nhân dẫn đến cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng
- Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng được toàn thể nhân dân ủng hộ nên đã nhanh chóng thành công Aùch thống trị tàn bạo của phong kiến phương Bắc
bị lật đổ, nước ta giành lại độc lập
2 Về kỹ năng:
- Biết tìm nguyên nhân và mục đích của một sự kiện lịch sử
- Bước đấu biết sử dụng kỹ năng cơ bản để vẽ và đọc bản đồ lịch sử
3 Về thái độ
- Giáo dục ý chí căm thù quân xâm lược, bước đầu xây dựng ý thức tự hào, tự tôn dân tộc
- Lòng biết ơn Hai Bà Trưng và tự hào về truyền thống phụ nữ Việt Nam
II –CHUẨN BỊ CỦA GV – HS :
1 GV
- Bản đồ treo tường cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng
- Tranh ảnh về cuộc khởi nghĩa
2 HS
Chuẩn bị bài trước ở nhà
III – CÁC KỸ NĂNG CƠ BẢN CẦN GIÁO DỤC CHO HS
- Kỹ năng giao tiếp
- Kỹ năng hợp tác
- Kỹ năng vấn đáp
- Kỹ năng thuyết trình
- Kỹ năng tìm kiếm, xử lý thơng tin và tư duy sáng tạo
IV– HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
1 Oån định lớp ( 1’ )
Trang 22 Kiểm tra bài cũ
- Dấu tích của sự xuất hiện những người đầu tiên trên đất nước ta? Thời gian? Địa điểm?
- Xã hội nguyên thuỷ Việt Nam trải qua những giai đoạn nào ?
- Những điều kiện dẫn tới sự ra đời của nhà nước Văn Lang và nhà nước Aâu Lạc ?
- Những công trình văn hoá tiêu biểu của thời Văn Lang – Aâu Lạc ?
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Khởi động
- Mục tiêu: tạo tâm thế và định hướng chú ý cho HS
- Phương pháp: thuyết trình
- Thời gian: 1’
*Giới thiệu bài: Trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Triệu Đà, An
Dương Vương do chủ quan, thiếu phòng bị nên đã thất bại, từ đó đất nước ta bị phong kiến phương Bắc thống trị đô hộ Chính sách cai trị tàn bạo của nhà Hán đã đẩy nhân dân ta đến những thử thách nghiêm trọng: đất nươc bị mất tên, dân tộc có nguy cơ bị mất bởi chính sách đồng hoá Nhưng nhân dân ta quyết tâm không chịu sống trong cảnh nô lệ, đã liên tục nổi dậy, mở đầu là cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40 Đây là cuộc khởi nghĩa lớn tiêu biểu cho ý chí quật cường của dân tộc ta
Hoạt động 2: Tổ chức cho HS tiếp nhận bài học
- Mục tiêu: HS nắm được nội dung của bài học
- Phương pháp: vấn đáp, phân tích, thuyết trình, bình giảng
- Kỹ thuật: động não
- Thời gian: 30’
Hoạt động của thầy Hoạt động
của trị
Nội dung bài học
Trang 3Châu
Quận
Thái thúĐô uý
Lạc tướng
? Tình hình nước ta từ sau thất bại của
An Dương Vương năm 179 TrCN ?
Đến năm 111 TrCN tình hình Aâu Lạc
như thế nào ?
Nhà Hán đã tổ chức việc cai trị Aâu
Lạc như thế nào ?
Nhà Hán gộp Aâu Lạc với 6 quận của
Trung Quốc, lập thành Châu Giao
nhằm mục đích gì ?
Em có nhận xét gì về cách đặt quan
lại của nhà Hán ?
Nhân dân Aâu Lạc bị nhà Hán bóc lột
như thế nào ?
Nhà Hán đưa người Hán sang ở Châu
Giao nhằ mục đích gì ?
- Đồng hĩa nhân dân ta
-Triệu Đà sáp nhập Aâu Lạc vào Nam
Việt, chia thành hai quận là Giao Chỉ
và Cửu Chân
Hs suy nghĩ, trả lời
HS trả lời
HS trả lời
HS trả lời
1.Nước Aâu Lạc từ thế kỷ
II TrCN đến thế kỷ I có
gì đổ thay ?
-Triệu Đà sáp nhập Aâu Lạc vào Nam Việt và chia thành 2 quận: Giao Chỉ và Cửu Chân
-Năm 111 TrCN, nhà Hán chiếm Aâu Lạc và chia thành 3 quận: Giao Chỉ, Cửu Chân và Nhật Nam, gộp với 6 quận của Trung Quốc thành Châu Giao
Sơ đồ tổ chức cai trị của nhà Hán:
-Bóc lột nhân dân ta bằng hình thức: nộp thuế ( thuế muối, thuế sắt…) và cống nạp
-Bắt nhân dân theo phong tục Hán
Huyện
Thứ sử
Trang 4Nhà Hán đô hộ.
-Chia Aâu Lạc thành 3 quận: Giao Chỉ,
Cửu Chân và Nhật Nam, gộp với 6
quận của Trung Quốc thành Châu
Giao
-Nhà Hán muốn chiếm đóng lâu dài
và xoá tên nước ta, biến nước ta thành
một bộ phận của lãnh thổ Trung Quốc
-Nhà Hán chỉ mới cai trị đến cấp quận,
còn huyện xã buộc phải để người Aâu
Lạc trị dân như cũ
-Chịu nhiều thứ thuế, cống nạp nặng
nề
-Đưa người Hán sang ở lẫn với dân ta,
bắt nhân dân ta phải theo phong tục
Hán
-Bọn quan lại tham lam, tàn bạo
-GV: giới thiệu tiểu sử Hai Bà Trưng
Nguyên nhân nào dẫn tới cuộc khởi
nghĩa Hai Bà Trưng?
Cuộc khởi nghĩa nổ ra vào năm nào?
ở đâu?
Với 4 câu thơ trong SGK, em hãy cho
biết mục tiêu của cuộc khởi nghĩa ?
HS trả lời
HS suy
Đối xử rất tàn tệ, phải nộp nhiều loại thuế, lên rừng, xuống biển rất nguy hiểm đến tính mạng để tìm kiếm của quý hiếm đem nộp cống
-Nhằm mục đích đồng hoá nhân dân ta
2.Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng bùng nổ
a.Nguyên nhân:
-Do chính sách bóc lột tàn bạo của nhà nước
Trang 5 Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng diễn
ra như thế nào?
Lực lượng tham gia cuộc khởi nghĩa
gồm những người nào ?
Nguyễn Tam Trinh dẫn 5000 nghĩa
binh,nàng Quốc dẫn hơn 2000 tráng sĩ,
ơng Cai với đội nữ binh hơn 3000
người, bà Vĩnh Huy với hơn 1000 tráng
đinh…
Việc khắp nơi kéo về Mê Linh đã
nói lên điều gì ?
Sự đồng lịng của nhân dân và cuộc đấu
tranh đã được lên kế hoach cụ thể dưới
sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Hai
Bà Trưng
Nguyên nhân thắng lợi của cuộc khởi
nghĩa Hai Bà Trưng ?
Sự lãnh đạo đứng đắn, kịp thời cơ nhận
được sự ủng hộ lớn từ nhân dân trên
khắp mọi nơi trên cả nước
Kết quả và ý nghĩa của cuộc khởi
nghĩa ?
-HS đọc trong SGK
-Do chính sách bóc lột tàn bạo của
nhà Hán
-Thi Sách bị Tô Định giết
nghĩ, trả lời
HS trả lời
HS trả lời
HS trả lời
HS trả lời
HS trả lời
-Thi Sách bị Tô Định giết
Thể hiện lịng quyết tâm giành lại nền độc lập, tự do cho dân tộc của Hai Bà Trưng
b.Diễn biến:
-Mùa xuân năm 40, Hai Bà Trưng dựng cờ khởi nghĩa
ở Hát Môn (Hà Tây) -Nghĩa quân nhanh chóng làm chủ Mê Linh, tiến đánh Cổ Loa, Luy Lâu Tô Định hoảng sợ trốn về nước
Trang 6-Năm 40 tại Hát Môn (Hà Tây)
-Mục tiêu chủ yếu của cuộc khởi
nghĩa là giành lại độc lập cho dân tộc,
sau đó là khôi phục lại sự nghiệp họ
Hùng
-Hát Môn Mê Linh Cổ Loa Luy
Lâu
-Nhân dân các quận: Giao Chỉ, Cửu
Chân, Nhật Nam và cả Hợp Phố
-Aùch thống trị tàn bạo của nhà Hán
khiến mọi người đều căm giận và nổi
dậy
-Sự lãnh đạo tài tình của Hai Bà
Trưng
-Sự ủng hộ của nhân dân
-Khôi phục độc lập dân tộc sau hơn
hai thế kỷ bị đô hộ
-Thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí
bất khuất quật cường của dân tộc ta
c.Kết quả: cuộc khởi nghĩa
thắng lợi hoàn toàn
*Kết luận toàn bài: Dưới ách bóc lột tàn bạo của nhà Hán, nhân dân ta khắp
nơi sẵn sàng nổi dậy Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng báo hiệu rằng bọn phong kiến phương Bắc không thể cai trị vĩnh viễn nước ta, nhất định nhân dân ta sẽ giành được độc lập chủ quyền cho Tổ quốc
Trang 7Hoạt động 3: Tổng kết
- Mục tiêu: HS nắm được nội dung bài học
- Phương pháp: khái quát hĩa
- Kỹ thuật: động não
- Thời gian: 5’
4 Củng cố:
- Đất nước và nhân dân Aâu Lạc dưới thời thuộc Hán có gì thay đổi ?
- Nguyên nhân, diễn biến và kết quả cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng?
- Ý nghĩa thắng lợi của khởi nghĩa Hai Bà Trưng ?
5 Dặn dò:
- Học bài, làm bài tập trong sách thực hành
- Photo lược đồ cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng dán vào tập
-Xem trước bài “Trưng Vương và cuộc kháng chiến khống quân xâm lược Hán”
Trang 9Châu
Quận
Thái thú Đô uý Lạc tướng
a Hoạt động 1: Nước Aâu Lạc từ thế kỷ II TrCN đến thế kỷ I có gì đổ thay ?
Tình hình nước ta từ sau thất bại của An Dương
Vương năm 179 TrCN ?
Đến năm 111 TrCN tình hình Aâu Lạc như thế nào
?
Nhà Hán đã tổ chức việc cai trị Aâu Lạc như thế
nào ?
Nhà Hán gộp Aâu Lạc với 6 quận của Trung Quốc,
lập thành Châu Giao nhằm mục đích gì ?
Em có nhận xét gì về cách đặt quan lại của nhà
Hán ?
Nhân dân Aâu Lạc bị nhà Hán bóc lột như thế
nào ?
Nhà Hán đưa người Hán sang ở Châu Giao nhằ
mục đích gì ?
-Triệu Đà sáp nhập Aâu Lạc vào Nam Việt, chia
thành hai quận là Giao Chỉ và Cửu Chân
Nhà Hán đô hộ
1.Nước Aâu Lạc từ thế kỷ
II TrCN đến thế kỷ I có
gì đổ thay ?
-Triệu Đà sáp nhập Aâu Lạc vào Nam Việt và chia thành 2 quận: Giao Chỉ và Cửu Chân
-Năm 111 TrCN, nhà Hán chiếm Aâu Lạc và chia thành 3 quận: Giao Chỉ, Cửu Chân và Nhật Nam, gộp với 6 quận của Trung Quốc thành Châu Giao
Sơ đồ tổ chức cai trị của nhà Hán:
-Bóc lột nhân dân ta bằng hình thức: nộp thuế và cống nạp
-Bắt nhân dân theo phong tục Hán
Thứ sử
Huyện
Trang 10-Chia Aâu Lạc thành 3 quận: Giao Chỉ, Cửu Chân
và Nhật Nam, gộp với 6 quận của Trung Quốc
thành Châu Giao
-Nhà Hán muốn chiếm đóng lâu dài và xoá tên
nước ta, biến nước ta thành một bộ phận của lãnh
thổ Trung Quốc
-Nhà Hán chỉ mới cai trị đến cấp quận, còn huyện
xã buộc phải để người Aâu Lạc trị dân như cũ
-Chịu nhiều thứ thuế, cống nạp nặng nề
-Đưa người Hán sang ở lẫn với dân ta, bắt nhân
dân ta phải theo phong tục Hán
-Bọn quan lại tham lam, tàn bạo
Đối xử rất tàn tệ, phải nộp nhiều loại thuế, lên
rừng, xuống biển rất nguy hiểm đến tính mạng để
tìm kiếm của quý hiếm đem nộp cống
-Nhằm mục đích đồng hoá nhân dân ta
b Hoạt động 2: Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng bùng nổ
-GV: giới thiệu tiểu sử Hai Bà Trưng
Nguyên nhân nào dẫn tới cuộc khởi nghĩa Hai Bà
Trưng?
Cuộc khởi nghĩa nổ ra vào năm nào? ở đâu?
Với 4 câu thơ trong SGK, em hãy cho biết mục tiêu
của cuộc khởi nghĩa ?
Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng diễn ra như thế nào?
Lực lượng tham gia cuộc khởi nghĩa gồm những
người nào ?
Việc khắp nơi kéo về Mê Linh đã nói lên điều gì ?
Nguyên nhân thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Hai Bà
Trưng ?
2.Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng bùng nổ
a.Nguyên nhân:
-Do chính sách bóc lột tàn bạo của nhà nước -Thi Sách bị Tô Định giết
b.Diễn biến:
-Mùa xuân năm 40, Hai Bà Trưng dựng cờ khởi nghĩa ở Hát Môn (Hà Tây)
-Nghĩa quân nhanh chóng làm chủ Mê Linh, tiến đánh Cổ Loa, Luy Lâu Tô Định hoảng sợ trốn về nước
Trang 11 Kết quả và ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa ?
-HS đọc trong SGK
-Do chính sách bóc lột tàn bạo của nhà Hán
-Thi Sách bị Tô Định giết
-Năm 40 tại Hát Môn (Hà Tây)
-Mục tiêu chủ yếu của cuộc khởi nghĩa là giành lại
độc lập cho dân tộc, sau đó là khôi phục lại sự
nghiệp họ Hùng
-Hát Môn Mê Linh Cổ Loa Luy Lâu
-Nhân dân các quận: Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam
và cả Hợp Phố
-Aùch thống trị tàn bạo của nhà Hán khiến mọi người
đều căm giận và nổi dậy
-Sự lãnh đạo tài tình của Hai Bà Trưng
-Sự ủng hộ của nhân dân
-Khôi phục độc lập dân tộc sau hơn hai thế kỷ bị đô
hộ
-Thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí bất khuất quật
cường của dân tộc ta
c.Kết quả: cuộc khởi
nghĩa thắng lợi hoàn toàn
C.Kết luận toàn bài: Dưới ách bóc lột tàn bạo của nhà Hán, nhân dân ta
khắp nơi sẵn sàng nổi dậy Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng báo hiệu rằng bọn phong kiến phương Bắc không thể cai trị vĩnh viễn nước ta, nhất định nhân dân ta sẽ giành được độc lập chủ quyền cho Tổ quốc
4 Củng cố:
- Đất nước và nhân dân Aâu Lạc dưới thời thuộc Hán có gì thay đổi ?
- Nguyên nhân, diễn biến và kết quả cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng?
- Ý nghĩa thắng lợi của khởi nghĩa Hai Bà Trưng ?
5 Dặn dò:
- Học bài, làm bài tập trong sách thực hành
- Photo lược đồ cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng dán vào tập
-Xem trước bài “Trưng Vương và cuộc kháng chiến khống quân xâm lược Hán”