Bài tập lớn - GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG THU HÚT ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM

Trong nhiều năm qua cùng với những nổ lực nhằm hoàn thiện dần hệ thống văn bản pháp lí về đầu tư, Việt Nam không ngừng củng cố quan hệ ngoại giao với các nước cũng như cải thiện môi trườ

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

PHẦN I: LÝ THUYẾT CHUNG 2

1 Khái niệm 2

2 Sự thâm nhập kinh tế vào các nước khác nhau của các công ty xuyên quốc gia trên thế giới 2

3 Bản chất FDI 3

4 Vai trò của FDI 3

PHẦN II THỰC TRẠNG TẠI VIỆT NAM 5

1 Các nhân tố ảnh hưởng đến FDI 5

1.1 Tình hình chính trị 5

1.2 Chính sách – pháp luật 6

1.3 Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên 7

1.4 Trình độ phát triển của nền kinh tế 8

1.5 Đặc điểm phát triển văn hoá- xã hội 9

1.6 Các nhân tố khác 10

2 Nhân tố thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam 11

3 Tình hình thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam 11

3.1 Cơ cấu đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam theo lĩnh vực đầu tư 14

3.2 Cơ cấu đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam theo địa bàn đầu tư 15

3.3 Cơ cấu đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam theo hình thức đầu tư 16

3.4 Cơ cấu đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam theo đối tác đầu tư 17

PHẦN III GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG THU HÚT ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM 19

1 Giải pháp về luật pháp, chính sách 19

2 Giải pháp về quy hoạch 19

3 Giải pháp về cải thiện cơ sở hạ tầng 20

4 Giải pháp về nguồn nhân lực 20

5 Giải pháp về giải phóng mặt bằng 20

6 Giải pháp về phân cấp 20

7 Giải pháp về xúc tiến đầu tư 21

8 Một số giải pháp khác 21

KẾT LUẬN 22

MỞ ĐẦU

Một trong những nội dung quan trọng của chính sách đổi mới ở Việt Nam là mở cửa thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).Việc ban hành luật đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam tháng 12/1987 được xem là một mốc lịch sử, mở đầu cho quá trình này Thực tế phát triển kinh tế những năm qua cho thấy, FDI là lĩnh vực chiếm một vị trí quan trọng và tương đối phức tạp trong nền kinh tế nước ta.

Việt Nam ngày càng hội nhập và phát triển, để đạt được mục tiêu trở thành nước công nghệ theo hướng hiện đại năm 2020, đòi hỏi cần có 1 nguồn vốn rất lớn để phát triển trên tất cả các lĩnh vực Và thực tế việc gia nhập vào các tổ chức khu vực và quốc tế đã đưa đến cho Việt Nam nhiều cơ hội thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài hơn Điều này làm thúc đẩy nền kinh tế phát triển nhanh hơn và tiến gần hơn với khoa học kỹ thuật tiên tiến trên thế giới.

Trong nhiều năm qua cùng với những nổ lực nhằm hoàn thiện dần hệ thống văn bản pháp lí về đầu tư, Việt Nam không ngừng củng cố quan hệ ngoại giao với các nước cũng như cải thiện môi trường đầu tư trong nước nhằm thu hút ngày càng nhiều vốn FDI, khai thác có hiệu quả nguồn tài nguyên phong phú và nguồn lao động dồi dào phục vụ công cuộc phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

Thực tế phát triển kinh tế những năm qua cho thấy, FDI là lĩnh vực chiếm một vị trí quan trọng và tương đối phức tạp trong nền kinh tế nước ta

PHẦN I: LÝ THUYẾT CHUNG

1 Khái niệm

Theo khái niệm của IMF: FDI là một hoạt động đầu tư được thực hiện nhằmđạt được những lợi ích kinh tế lâu dài trong một doanh nghiệp hoạt động trên lãnhthổ của một nền kinh tế khác nền kinh tế của nước chủ đầu tư, mục đích của chủđầu tư là giành quyền quản lý thực sự doanh nghiệp

Theo luật đầu tư năm 2005 của Quốc hội khóa XI Việt Nam đã thong qua cócác khái niệm về “đầu tư”, “đầu tư trực tiếp” Tuy nhiên có thể gộp các khái niệmtrên lại và có thể hiểu FDI là hình thức đầu tư do đầu tư nước ngoài bỏ vốn đầu tư

và tham gia quản lý hoạt động đầu tư ở Việt Nam hoặc nhà đầu tư Việt Nam bỏ vốnđầu tư và tham gia quản lý hoạt động đầu tư ở nước ngoài theo quy luật này và cácquy định khác có liên quan

2 Sự thâm nhập kinh tế vào các nước khác nhau của các công ty xuyên quốc gia trên thế giới.

Sự gia tăng mạnh mẽ của FDI phải kể đến vai trò của các công ty xuyên quốc gía Trước xu hướng quốc tế hoá nền kinh tế thế giới trong những năm gần đây, các công ty này đặc biệt tập trung vào chiến lược cắm rễ ở nước ngoài nhằm phát triển các mạng lưới khu vực trên quy mô lớn Gắn liền với chính sách sản xuất quốc tế là chủ đạo, chứ không phải chiến lược xuất khẩu trước đây, các công ty xuyên quốc gia c ̣ung gia tăng hoạt động trao đổi và chuyển giao kỹ thuật- công nghệ.

Tình hình đó xuất phát từ các lư do chủ yếu sau:

- Cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt giữa các công ty xuyên quốc gia nhằm giành giật thị trường tiêu thụ hàng hoá, đạt đến mức độ hỏi phải đầu tư sản xuất tại chỗ mới có thể chiếm lĩnh được thị trường.

- Sự phát triển của các phương tiện giao thông liên lạc, kỹ thuật điện toán đã đạt tới tŕnh độ cho phép các chủ đầu tư có thể nắm bắt kịp thời và chuẩn xác các thông tin cần thiết để có thể ra quyết định hợp lý, hạn chế các tổn thất và các rủi ro trong kinh doanh.

- Thể chế chính trị, xã hội của nhiều quốc gia tong những thập kỷ vừa qua đã có những thay đổi rất quan trọng phù hợp với nền kinh tế thị trường

mở cửa với các thông lệ quốc tế, đảm bảo được lợi ích của các chủ đầu tư nước ngoài.

- Tình hình an ninh quốc tế ngày càng có xu hướng ổn định hơn.

3 Bản chất FDI

Bản chất của FDI là sự lan tỏa tư bản hậu công nghiệp vượt qua giới hạnkhông gian và thời gian và tư bản hậu công nghiệp chèn ép các tư bản cũ, buộcchúng phải tìm khô không gian mới để duy trì sự tồn tại của chúng với tư cách là tưbản Dòng vốn vào các nước phát triển có tính chất khác hẳn dòng vốn vào các nướcđang phát triển Dòng vốn vào các nước phát triển là dòng vốn hậu công nghiệpnhằm tạo nên các tạo phẩm phi vật thể, hay các sản phẩm vật thể chứa đựng các tạophẩm phi vật thể ở tầng mức cao, dòng vốn vào các nước đang phát triển là dòng tưbản công nghiệp để tạo nên các tạo phẩm vật thể Việc sản xuất ra các tạo phẩm phivật thể mang tính thương mại là công việc của mỗi doanh nghiệp và doanh nghiệp

đó phải tự mình thực hiện phần chủ yếu, không thể giao cho người khác Vì thế khimột doanh nghiệp muốn tạo phẩm phi vật thể đó hiện diện ở nước nào thì họ phảitiến hành đầu tư trực tiếp vào nước đó Dưới góc độ này chúng ta biết được nhữngyếu tố mới của đầu tư trưc tiếp của nước ngoài, biết được sự vận động hai chiều củađầu tư

4 Vai trò của FDI

FDI thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, bổ sung nguồn vốn cho phát triển kinh tế

-xã hội Đầu tư là yếu tố vô cùng quan trọng tác động đến tốc độ tăng trưởng kinh tế.Vốn đầu tư cho phát triển kinh tế được huy động từ hai nguồn chủ yếu là vốn trongnước và vốn ngoài nước Vốn trong nước được hình thành thông qua tiết kiệm vàđầu tư Vốn nước ngoài được hình thành thông qua vay thương mại, đầu tư gián tiếp

và hoạt động FDI Với các nước nghèo và đang phát triển, vốn là một yếu tố đặcbiệt quan trọng đối với phát triển kinh tế Những quốc gia này luôn lâm vào tìnhtrạng thiếu vốn đầu tư, hoạt động sản xuất và đầu tư ở những nước này như là một

“vòng đói nghèo luẩn quẩn” (theo Paul A Samuelson) Để phá vỡ vòng luẩn quẩn

ấy, các nước nghèo và đang phát triển phải tạo ra “một cú huých lớn”, mà biện pháphữu hiệu là tăng vốn cho đầu tư, huy động các nguồn lực để phát triển nền kinh tế

để tạo ra tăng trưởng kinh tế dẫn đến thu nhập tăng

So với những hình thức đầu tư nước ngoài khác, đầu tư trực tiếp nước ngoài

có những ưu điểm cơ bản sau đây:

- FDI không để lại gánh nợ cho chính phủ nước tiếp nhận đầu tư về chính trị,kinh tế như hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) hoặc các hình thức đầu tư nướcngoài khác như vay thương mại, phát hành trái phiếu ra nước ngoài Do vậy, FDI

là hình thức thu hút và sử dụng vốn đầu tư nước ngoài tương đối ít rủi ro cho nướctiếp nhận đầu tư

- Nhà đầu tư không dễ dàng rút vốn ra khỏi nước sở tại như đầu tư gián tiếp.Kinh nghiệm rút ra từ cuộc khủng hoảng tài chính - tiền tệ khu vực 1997 đã chothấy, những nước chịu tác động nặng nề của khủng hoảng thường là những nướcnhận nhiều vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài Nên FDI mang tính ổn định hơn so vớinhững khoản đầu tư khác

Tăng cường chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa hiện đạihóa Phần lớn vốn FDI đầu tư cho lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ, trong đó cónhững ngành chủ chốt như xây dựng cơ sở hạ tầng, khai thác chế biến dầu khí, hóachất và sản xuất thiết bị và hàng tiêu dùng FDI góp phần làm tăng tỉ trọng củanhững ngành này trong nền kinh tế đồng thời tạo điều kiện để hiện đại hóa nền sảnxuất nông nghiệp và phát triển kinh tế nông thôn Khu vực có vốn FDI còn giúphình thành các ngành công nghiệp và dịch vụ hiện đại như điện tử, tin học, viễnthông, lắp ráp ô tô và xe máy, giúp chuyển giao công nghệ và kĩ năng quản lí tiêntiến nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế Đầu tư trực tiếp nướcngoài có tác động mạnh đến quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của nước tiếpnhận theo nhiều phương diện: chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế, cơ cấu vùng lãnhthổ, cơ cấu theo nguồn vốn, cơ cấu vốn đầu tư…

PHẦN II THỰC TRẠNG TẠI VIỆT NAM

1 Các nhân tố ảnh hưởng đến FDI

1.1 Tình hình chính trị

Có thể nói, ổn định chính trị là nhân tố hấp dẫn hàng đầu đối với các nhà đầu

tư Yếu tố này lại càng đặc biệt quan trọng đối với các nhà đầu tư nước ngoài Bởi

vì, tình hình chính trị ổn định là điều kiện tiên quyết để đảm bảo các cam kết củachính phủ đối với các nhà đầu tư về sở hữu đầu tư các chính sách ưu tiên đầu tư vàđịnh hướng phát triển của nước nhận đầu tư Đồng thời ổn định chính trị còn là điềukiện thiết yếu để duy trì sự ổn định về tình hình kinh tế – xã hội Đây là nhân tốquan trọng tác động đến tính rủi ro của các hoạt động đầu tư

An toàn vốn đầu tư là nguyên tắc hàng đầu của các nhà đầu tư nói chung vàđặc biệt đối với các nhà đầu tư nước ngoài Vì hoạt động trong môi trường xa lạ,vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài nên các nhà đầu tư nước ngoài rất lo sợ tàisản của họ bị nước chủ nhà tịch thu (quốc hữu hoá)

Tình hình chính trị không ổn định thường dẫn tới đường lối phát triển khôngnhất quán Có thể chính phủ đương nhiệm cam kết không quốc hữu hoá tài sản củanước ngoài, nhưng sau khi bị đảo chính hoặc thay đổi, Chính phủ mới không chắcchắn đã đảm bảo những cam kết này hoặc lại đưa ra những sửa đổi đe doạ đến antoàn sở hữu tài sản của các nhà đầu tư nước ngoài Ngược lại, tình hình chính trị ổnđịnh là điều kiện kiên quyết đảm bảo đường lối nhất quán của nước chủ nhà Nhờ

đó, thực hiện được các cam kết đảm bảo an toàn sở hữu tài sản hợp pháp của cácnhà đầu tư nước ngoài

Mặt khác, việc cam kết thực hiện các khuyến khích đầu tư của nước chủ nhàluôn là vấn đề quan trọng được các nhà đầu tư nước ngoài quan tâm, điều đó làmtăng sự chủ động của các nhà đầu tư nước ngoài trong tính toán các chương trìnhđầu tư dài hạn của họ

Một vấn đề khác cũng được các nhà đầu tư quan tâm, đó là định hướng đầu tưcủa nước chủ nhà Vì các nhà đầu tư nước ngoài (chủ yếu là các TNCs) thường cóchiến lược kinh doanh dài hạn nên họ rất cần sự rõ ràng và ổn định trong định

hướng đầu tư của nước chủ nhà Chẳng hạn phần lớn các TNCs không thể hào hứng quyết định đầu tư vào một nước mà ở đó luôn thay đổi định hướng ưu tiên đầu

tư, trong đó đặc biệt là khuyến khích đầu tư vào các ngành không phải lợi thế cạnhtranh của họ Hơn nữa, sự thay đổi không rõ ràng và thiếu ổn định giữa hướng đầu

tư thay thế nhập khẩu và hướng vào xuất khẩu sẽ làm cho các nhà đầu tư nướcngoài lúng túng, không chủ động trong việc thực hiện các chiến lược kinh doanhcủa mình

Tình hình chính trị có thể làm tăng hoặc giảm khả năng rủi ro trong đầu tư.Các nhà đầu tư không thể quyết định chuyển vốn đầu tư vào thị trường có nền kinh

tế bị khủng hoảng vì ở đó có độ mạo hiểm cao

Như vậy, sự ổn định tình hình chính trị ở nước chủ nhà không chỉ là điều kiệnquan trọng đảm bảo an toàn vốn đầu tư mà còn có vai trò to lớn để đảm bảo sự ổnđịnh nền kinh tế- xã hội, nhờ đó giảm được khả năng rủi ro đầu tư Đây là nhữngmối quan tâm hàng đầu của các nhà đầu tư nước ngoài

1.2 Chính sách – pháp luật

Vì quá trình đầu tư có liên quan đến rất nhiều các hoạt động của các tổ chức,

cá nhân và được tiến hành trong khoảng thời gian dài, ở nơi xa lạ nên các nhà đầu

tư nước ngoài rất cần môi trường pháp lý vững chắc, có hiệu lực Môi trường nàybao gồm một hệ thống đầy đủ các chính sách, quy định cần thiết, đảm bảo sự nhấtquán, không mâu thuẫn chồng chéo với nhau và có hiệu lực trong thực hiện Cácnhà đầu tư nước ngoài luôn tôn trọng các quy định về chính sách – luật pháp củanước nhận đầu tư

Các hoạt động đầu tư nước ngoài chịu tác động bởi nhiều chính sách của nướcchủ nhà, trong đó có các chính sách tác động trực tiếp như: quy định về lĩnh vựcđầu tư, mức sở hữu của nước ngoài, miễn giảm thuế đầu tư, quy định các tỷ lệ xuấtkhẩu, tư nhân hoá, cạnh tranh, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ… và các chính sách cóảnh hưởng gián tiếp như: chính sách về tài chính, tiền tệ thương mại, văn hoá – xãhội, an ninh đối ngoại … Mức độ đầy đủ và hợp lý của các chính sách này có ảnhhưởng mạnh đến dòng vốn đầu tư vào nước chủ nhà

Các quy định của nước nhận đầu tư với các nhà đầu tư nước ngoài cũng là rào

cản đối với dòng lưu chuyển FDI Các quy định thường là các thủ tục hành chínhđối với các nhà đầu tư nước ngoài trong việc đi lại, xin giấy phép đầu tư, giải quyếtcác khiếu kiện và các vấn đề khác trong cuộc sống của họ Việc ban hành quá nhiềucác quy định đối với các nhà đầu tư nước ngoài dẫn đến tình trạng ” Cửa quyền,sách nhiễu” của các cơ quan quản lý đầu tư nước ngoài Tình trạng này làm nảnlòng các nhà đầu tư và góp phần làm tăng rủi ro trong công cuộc đầu tư của họ.Tráilại, nếu nước chủ nhà chỉ cần có những quy định cần thiết, không phân biệt đối xửgiữa các nhà đầu tư thì sẽ góp phần tạo ra môi trường đầu tư minh bạch bình đẳng

và vì thế hấp dẫn được các nhà đầu tư nước ngoài

Một vấn đề nữa thường gây nản lòng các nhà đầu tư nước ngoài và đẩy họ vàocảnh thua lỗ là các chính sách, quy định đối với đầu tư nước ngoài không thống nhấtvới nhau, dẫn đến các nhà đầu tư không biết phải theo quy định nào là đúng Hiệntượng này dễ đẩy họ lâm vào tình trạng vi phạm pháp luật của nước chủ nhà Mặtkhác, việc sửa đổi các chính sách luật pháp đối với đầu tư nước ngoài không nhấtquán sẽ làm cho các nhà đầu tư lúng túng trong thực hiện Vì thế họ không yên tâmlàm ăn dài hạn ở các nước nhận đầu tư

Tính hiệu lực trong thực hiện chính sách pháp luật của nước chủ nhà là mốiquan tâm lớn của các nhà đầu tư nước ngoài Do làm ăn nơi xa lạ, với lượng tài sảnlớn, nên các nhà đầu tư nước ngoài phải dựa vào pháp luật của nước chủ nhà để bảođảm quyền lợi cho họ Vì thế nếu việc thực hiện luật pháp không nghiêm, kém hiệulực thì quyền lợi của họ bị đe doạ Nếu vậy, các nhà đầu tư nước ngoài rất e ngạiđầu tư vào nơi có môi trường pháp lý nhiều rủi ro này

1.3 Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên.

Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên bao gồm các yếu tố về khoảng cách, địađiểm, khí hậu, tài nguyên thiên nhiên, dân số… Đây là những yếu tố tác động quantrọng đến tính sinh lãi hoặc rủi ro của các hoạt động đầu tư

Các nhà đầu tư, nhất là các nhà đầu tư nước ngoài, đều phải tiến hành chuyênchở hàng hoá và dịch vụ giữa các điểm sản xuất và tiêu thụ Vì thế, nếu vị trí thuậnlợi, không cách trở thì chi phí vận chuyển thấp, giảm giá thành và hạn chế rủi ro.Khí hậu ở nước chủ nhà cũng là một yếu tố có ảnh hưởng rất lớn đến quyết

định đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài Yếu tố này bao gồm các đặc điểm về thờitiết, độ ẩm, bão lũ… Chẳng hạn, ở những nước có khí hậu nhiệt đới gió mùa thường

có độ ẩm cao nên tác động rất xấu đến độ bền công nghệ và điều kiện sống của cácnhà đầu tư, nhất là các nhà đầu tư từ phương tây Điều này, sẽ có ảnh hưởng nhấtđịnh đến việc lựa chọn dự án đầu tư

Mặt khác, nếu điều kiện tự nhiên thuận lợi sẽ cung cấp được các yếu tố đầuvào phong phú và giá rẻ cho các hoạt động đầu tư Các nhà đầu tư thường rất quantâm đến các nguồn cung cấp nguyên liệu tự nhiên và lao động của nước chủ nhà.Một nước sẽ hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài nếu nước đó có nguồn khoáng sảndồi dào với trữ lượng lớn, nhiều danh lam thắng cảnh và dân số đông Qui mô dân

số đông không chỉ có lợi thế về cung cấp nguồn lao động mà có khả năng tiêu thụlớn Đây là các nhân tố hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài Tuy nhiên, mức độ hấpdẫn còn phải phụ thuộc vào chất lượng của thị trường lao động và sức mua (thunhập) của dân cư

1.4 Trình độ phát triển của nền kinh tế

Trình độ phát triển của nền kinh tế là các mức độ phát triển về quản lý kinh tế

vĩ mô, cơ sở hạ tầng, chất lượng cung cấp dịch vụ cho các hoạt động kinh doanh củanhà đầu tư nước ngoài và mức độ cạnh tranh của thị trường nước chủ nhà Có thểnói, đây là các nhân tố tác động mạnh hơn các chính sách khuyến khích ưu đãi vềtài chính của nước chủ nhà đối với các nhà đầu tư nước ngoài

Trình độ quản lý kinh tế vĩ mô có ảnh hưởng lớn đến sự ổn định của kinh tế vĩ

mô, các thủ tục hành chính và tham nhũng Những nước có trình độ quản lý kinh tế

vĩ mô kém thường dẫn tới tình trạng lạm phát cao, nợ nước ngoài lớn, tốc độ tăngtrưởng kinh tế thấp, các thủ tục hành chính rườm rà, nạn tham nhũng… Đây lànhững nguyên nhân tiềm ẩn cao dẫn tới khủng hoảng Bởi thế, các nhà đầu tư nướcngoài thường không muốn đầu tư vào những nước có trình độ quản lý kinh tế kém.Mặt khác, sự thuận lợi của cơ sở hạ tầng và dịch vụ sẽ tạo ra những điều kiệnthuận lợi và giảm những chi phí phát sinh cho các hoạt động đầu tư Cơ sở hạ tầng(cứng) bao gồm các yếu tố như hệ thống đường giao thông, sân bay, bến cảng, điệnlực, viễn thông… Đây là các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến việc vận hành các hoạt

động kinh doanh và điều kiện sống của các nhà đầu tư nước ngoài.

Mặt khác, chất lượng các dịch vụ về lao động, tài chính, công nghệ và sinhhoạt cho các nhà đầu tư (môi trường đầu tư mềm) luôn là các yếu tố cho các nhàđầu tư nước ngoài cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định đầu tư Đặc điểm này chothấy một nước sẽ không thể thu hút được nhiều vốn đầu tư nước ngoài nếu không có

cơ sở hạ tầng đủ tốt và đảm bảo chất lượng các dịch vụ cho các nhà đầu tư nướcngoài

Nếu thị trường nước chủ nhà có tính cạnh tranh cao thì sẽ giảm được các ràocản đối với đầu tư nước ngoài Các nhà đầu tư nước ngoài có thể tự do lựa chọn đầu

tư vào các lĩnh vực mà ở đó họ có lợi thế so sánh với các nhà đầu tư nội địa, trongkhi thị trường độc quyền thì việc lựa chọn này khó thực hiện được Do đó, mức độcạnh tranh hay độc quyền của thị trường nước chủ nhà cũng là một yếu tố quantrọng tác động đến quyết định đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài

1.5 Đặc điểm phát triển văn hoá- xã hội

Đặc điểm văn hoá- xã hội cũng ảnh hưởng rất lớn đến các hoạt động đầu tưnước ngoài Nó bao gồm các yếu tố chủ yếu về ngôn ngữ, tôn giáo, giá trị đạo đức

và tinh thần dân tộc, phong tục tập quán, thị hiếu thẩm mỹ và giáo dục Các yếu tốnày có thể là những cản trở, kìm hãm hoặc khuyến khích các hoạt động đầu tư nướcngoài

Một trong những khó khăn nhất cho các nhà đầu tư khi kinh doanh ở nướcngoài là sự bất đồng về ngôn ngữ Sự khác biệt về ngôn ngữ không chỉ làm phátsinh thêm chi phí (phải học ngoại ngữ hoặc thuê phiên dịch…) mà còn có thể gây ranhững hiểu nhầm nhau trong kinh doanh và khó khăn trong sinh hoạt của các nhàđầu tư Bởi vậy, nếu ngôn ngữ của nước chủ nhà được nhiều nước sử dụng (cáctiếng Anh, Trung Quốc, Pháp….) hoặc gần với các ngôn ngữ này thì rất thuận lợicho các nhà đầu tư nước ngoài

Tôn giáo là một thành tố quan trọng của nền văn hoá, nó phản ánh tín ngưỡngcủa con người vào một đấng siêu nhiên Tín ngưỡng có tác động mạnh mẽ đến cácquan niệm sống của con người về các giá trị cá nhân và xã hội, qua đó ảnh hưởngđến thái độ đối với các nhà kinh doanh, tập quán tiêu dùng và thuần phong mỹ tục

Mỗi tôn giáo có những cái nhìn khác nhau về giá trị đạo đức cá nhân và xã hội Đặcđiểm khác nhau này đã tạo ra những rào cản trong giao lưu giữa các nền văn hoá.Giá trị đạo đức và tinh thần dân tộc của nước chủ nhà cũng ảnh hưởng lớn đếnthu hút đầu tư nước ngoài Nếu một xã hội không phân biệt đối xử, coi trọng lòngtin, thương yêu đùm bọc lẫn nhau thì sẽ giảm được tình trạng bạo loạn và tệ nạn xãhội Hơn nữa, tính tự trọng dân tộc cao nhưng không có thái độ bài ngoại thì sẽ cóthái độ thân thiện bạn bè với các nhà đầu tư nước ngoài.

Phong tục tập quán ở nước chủ nhà có ảnh hưởng lớn đến các hoạt động kinhdoanh của các nhà đầu tư nước ngoài Các nhà đầu tư không muốn đầu tư vào mộtnơi mà ở đó có quá nhiều tập tục khác lạ như ăn kiêng, nhiều lễ hội, tôn giáo và cáccấm đoán trong giao tiếp với người nước ngoài Trái lại, nếu nước chủ nhà có nhiềuphong tục tập quán gần với các nhà đầu tư thì không chỉ thuận lợi cho họ trongcông việc kinh doanh mà còn giúp họ dễ hoà nhập với cuộc sống của nước sở tại.Mỗi nền văn hoá có đặc trưng riêng về thị hiếu thẩm mỹ Nó có cách nhìnriêng về cái đẹp trong màu sắc, hình khối, âm nhạc… Các đặc điểm này ảnh hưởngđến thiết kế nhãn hiệu, quảng cáo và kiểu dáng của sản phẩm

Trình độ phát triển giáo dục – đào tạo đóng vai trò rất quan trọng đối với cáchoạt động đầu tư nước ngoài Trình độ giáo dục và cơ cấu đào tạo hợp lý sẽ là cơ sởquan trọng để cung cấp cho các nhà đầu tư nước ngoài đội ngũ lao động có tay nghềcao, thích ứng với tác phong lao động có kỷ luật Nhờ đó, giảm được chi phí đào tạonhân lực và đáp ứng yêu cầu sản xuất của họ

1.6 Các nhân tố khác.

Ngoài các nhân tố kể trên- là các nhân tố ở phía nước nhận đầu tư, còn có cácnhân tố khác cũng ảnh hưởng đến thu hút FDI đó là: các nhân tố về thay đổi chínhsách kinh tế vĩ mô, các hoạt động thúc đẩy đầu tư ra nước ngoài của chính phủ, tiềmlực kinh tế – khoa học công nghệ… ở các nước đầu tư; Các nhân tố thuộc về quốc

tế như: xu hướng đối thoại chính trị khu vực và thế giới, liên kết khu vực, tăngtrưởng của các TNCs và tốc độ toàn cầu hoá…