Hầu hết các văn bản phải trả lời được một trong số bốn câu hỏi Tình huống Lái câu chuyện sang vấn đề chính Nút thắt Điều gì xảy ra tiếp theo Câu hỏi Cần thực hiện một công việc Có cái
Trang 1Nguyên lí Kim tự tháp Minto
(Phần cuối)
“Nguyên lý kim tự tháp Minto” được phát triển dựa trên kinh nghiệm làm việc của tác giả - Barbara Minto - tại McKinsey & Company, Inc Hiện nay, bà điều hành Công ty riêng của mình - Minto International, Inc - chuyên cung cấp dịch vụ đào tạo, huấn luyện Nguyên lý Kim tự tháp cho các hãng tư vấn nổi tiếng tại Mỹ và châu Âu cũng như các tổ chức lớn của chính phủ Một trong những
Trang 2khách hàng của bà là Bob Waterman và Tom Peters – các tác giả của cuốn sách
“Đi tìm sự hoàn hảo” (In Search of Excellence) Cuốn sách cung cấp những kiến thức bổ ích giúp chúng ta nắm vững các kỹ năng viết, đọc, tư duy, thuyết trình hay giải quyết vấn đề Cuốn sách này được đưa vào chương trình giảng dạy của nhiều trường đại học và trung học tại Mỹ và cũng được các hãng tư vấn lớn trên thế giới
sử dụng như một cuốn giáo trình thiết thực.
Nút thắt là gì?
Nút thắt của phần giới thiệu không phải là vấn đề chính mà ta phải giải quyết sau đó Có thể hiểu nó là câu dẫn đi vào vấn đề chính, từ đó nó tạo ra độ căng để làm bật lên câu hỏi
Sau khi thiết lập xong câu mở đầu cho chủ đề chính thì câu nút thắt có nhiệm vụ tách người đọc ra khỏi câu chuyện trước đó và hướng họ tới những gì xảy ra ở câu chuyện tiếp theo, họ sẽ tự hỏi: “Điều gì xảy ra tiếp theo”? Minh họa
10 có thể chỉ ra các khả năng như vậy
Minh họa 10 Hầu hết các văn bản phải trả lời được một trong
số bốn câu hỏi
Tình huống
(Lái câu chuyện
sang vấn đề chính)
Nút thắt
(Điều gì xảy ra tiếp theo)
Câu hỏi
Cần thực hiện một
công việc
Có cái gì đó cản trở chúng ta thực hiện
Chúng ta nên làm gì?
Trang 3công việc
quyết vấn đề
Chúng ta thực hiện cách giải quyết như thế nào?
Có một vấn đề rắc
rối
Đã có một giải pháp được đề xuất
Nó có phải là giải pháp đúng đắn hay không?
Hoạt động đã được
tiến hành
Hoạt động bị dừng
Tại sao không hoạt động tiếp?
Minh họa 11 giải thích cụ thể về từng loại cấu trúc, tất cả được rút ra từ
cuốn Những chặng đường quản lý của Henry Strage[1], xây dựng từ những suy
ngẫm trong quản lý kinh doanh suốt 30 năm qua Khi đọc nó, có thể bạn muốn ghi
lại các phong cách thể hiện cốt chuyện khác nhau dựa trên cấu trúc cơ sở “Tình
huống-Nút thắt-Câu hỏi”
Minh họa 11 Phần giới thiệu cấu trúc một câu chuyện
PHÂN TÍCH RỦI RO TRONG ĐẦU TƯ
Có thể nói trong số những quyết định mà lãnh đạo
doanh nghiệp phải đưa ra, thì không có quyết định nào
mang tính thách thức và chiếm nhiều sự quan tâm hơn việc
lựa chọn cơ hội đầu tư vốn Điều gì làm cho quyết định trở
Tình huống =
Tầm quan trọng trong lựa chọn cơ hội đầu tư vốn
Trang 4nên khó khăn đến vậy, tất nhiên ở đây không phải là ở khâu
lập dự án Khó khăn ở đây là tính khả thi và những ảnh
hưởng, tác động của chúng
Tính khả thi cũng được phân thành các cấp độ Ở cấp
độ cao gồm hai yếu tố kết hợp đó là sự thiếu chắc chắn
trong điều kiện thực tế và sự thiếu chắc chắn trong định
lượng kết quả Chính những điều này là cơ sở cho các yếu
tố rủi ro xâm nhập Mặt khác yếu tố rủi ro cũng nằm ngay
chính trong các thiết bị và công cụ hỗ trợ ước lượng mức rủi
ro mà các nhà lãnh đạo đang sử dụng
Cách giúp các nhà lãnh đạo có được quyết định đầu
tư vốn đúng đắn là cung cấp cho họ công cụ đo lường rủi ro
thực sự Khi được trợ giúp bởi các phương pháp đánh giá
rủi ro này, họ sẽ có những kiến thức tốt để nhìn nhận tổng
thể quá trình và những tác động ngược lại mục tiêu chung
David B Hertz, Tổng quan kinh doanh
Harvard
Tháng 1, 2 năm 1964 và tháng 9, 10 năm
1979
Nút thắt = Bạn có
biết chắc đánh giá rủi ro chắc chắn không?
Câu hỏi = Có
cách nào đo lường mức rủi ro không?
Trả lời = Có
XIN HỎI: BẠN KHUYẾN KHÍCH NGƯỜI LAO
ĐỘNG NHƯ THẾ NÀO?
Đã có rất nhiều bài báo, cuốn sách, bài phát biểu,
Tình huống =
muốn người lao động làm việc thực sự
Trang 5buổi thảo luận từng bàn luận xoay quanh câu hỏi, “Làm sao
để tuyển được người lao động làm những việc mình muốn?”
Nghiên cứu tâm lý trong vấn đề tạo động lực thúc
đẩy là công việc hết sức phức tạp, những gì mà nó đạt được
ở mức độ đảm bảo thực sự rất nhỏ Nhưng vẫn tồn tại một
nghịch lý đó là, trong khi những kiến thức về vấn đề này
còn rất mờ mịt, nhiều người vẫn cứ hăng hái đổ xô đi tìm
kiếm cho mình những chứng chỉ mang tính lý thuyết suông
đang được cấp tràn lan
Tất nhiên bài viết này chẳng thể ngăn chặn được thực
tế đang diễn ra trên thị trường đầy năng động Nhưng vì
những ý kiến này đã được kiểm nghiệm tại nhiều Công ty,
tập đoàn và các tổ chức khác, nên tôi hy vọng nó sẽ giúp
khắc phục nghịch lý nói trên
David B Hertz, Tổng quan kinh doanh Harvard
Tháng 1, 2 năm 1964 và tháng 9, 10 năm 1979
Nút thắt = cần áp
dụng phương pháp thúc đẩy tâm lý
Câu hỏi = Chúng
ta làm như thế nào?
Trả lời = Áp
dụng những ý tưởng trong bài viết này
CẬN CẢNH THỊ TRƯỜNG
Mọi ngành công nghiệp lớn đều đã từng là một
ngành công nghiệp phát triển Nhưng hiện nay, một số
ngành công nghiệp khi đang đứng trên đà tăng trưởng thì
đồng thời cũng tiềm ẩn dấu hiệu của sự suy tàn Còn ở
những ngành khác nhiều người nghĩ nó đang trong thời kỳ
Tình huống =
Các ngành công nghiệp
đã ngừng tăng trưởng hoặc đang trên bờ vực suy thoái
Nút thắt = Có thể
Trang 6phát triển thịnh vượng, thì đang ngừng phát triển Trong
mọi trường hợp nguyên nhân đe dọa đến sự chậm phát triển
hay dừng phát triển không phải bởi thị trường bão hòa mà vì
có sự thất bại trong cách quản lý điều hành
Theodore Levitt, Tổng quan kinh doanh
Harvard
Tháng 7, – 1960 và tháng 9, 10 –
1975
nguyên nhân do thị trường bão hòa
Câu hỏi = Dự
đoán đó có đúng không
Trả lời = Không,
mà do thất bại trong quản lý, điều hành
TÌM HIỂU CON ĐƯỜNG DẪN TỚI SUY
THOÁI KINH TẾ
Trong một vài năm trở lại đây, nền kinh tế Mỹ đã
chứng kiến dấu hiệu suy thoái của những “ông lớn” và nỗi
trăn trở về thực tại kinh tế đang diễn ra Các nhà kinh tế học
và các lãnh đạo doanh nghiệp đã gán sự suy thoái kinh tế
cho các nhân tố như sự bành trướng của OPEC, sự kém cỏi
trong hệ thống thuế và chính sách tiền tệ, sự phát sinh các
cơ chế điều chỉnh Chúng ta thấy rằng những lý giải trên là
không xác đáng, không đầy đủ
Họ không giải thích được, ví dụ, tại sao tỷ lệ tăng
trưởng lại suy giảm một cách trầm trọng tại Mỹ cũng như
tương đối ở châu Âu và Nhật Bản Hay tại sao nhiều ngành
công nghệ cao và các ngành thế mạnh lại mất vị trí dẫn đầu
Mặc dù có thể dễ dàng kể tên những áp lực từ nhiều phía,
Tình huống =
Kinh tế Mỹ có những dấu hiệu suy thoái
Nút thắt = Các
nước Pháp, Đức cũng đang đối mặt với vấn đề này, nhưng tình hình ở
Mỹ tồi tệ hơn
Câu hỏi = Tại
Trang 7điều hành chính sách, lạm phát, tiền tệ, luật thuế, giá nhân
công, cạnh tranh, nỗi lo cạn vốn, giá dầu nhập khẩu đã gây
nên những thiệt hại cho doanh nghiệp Mỹ, nhưng họ đã
nhầm tưởng vấn đề nằm hoàn toàn ở đây
Ví như một nhà lãnh đạo người Đức, sẽ không bị
thuyết phục bởi những lý giải trên Nước Đức nhập khẩu
95% tổng số dầu lửa (chúng ta nhập 50%), lợi tức của chính
phủ từ tổng sản phẩm quốc nội khoảng 37% ( chúng ta đạt
khoảng 30%), và người lao động được tư vấn trong việc ra
các quyết định quan trọng Trong khi đó tỷ lệ tăng trưởng
của Đức vẫn tăng đều đặn từ năm 1970 và gần đây nó tăng
gấp bốn lần chúng ta Ở Pháp cũng tương tự, ngày nay tỷ lệ
tăng trưởng trong sản xuất của Pháp cao gấp ba lần chúng ta
( Mặc dù chịu ảnh hưởng của các cuộc khủng hoảng gần
đây trong ngành thép và dệt may) Không có một quốc gia
công nghiệp phát triển nào được miễn trừ những khó khăn
trên, các doanh nghiệp Mỹ cũng không nằm ngoài những áp
lực trên Vậy tại sao chúng ta không tìm ra điểm mất cân
xứng mà các Công ty Mỹ đã trải qua?
Robert H Hayes và William J Abernathy
Tổng quan kinh doanh Harvard, tháng 7, 8 -
1980
sao?
Trả lời = Các nhà
lãnh đạo không tập trung vào thế mạnh cạnh tranh công nghệ lâu dài
Tại sao lại có trật tự đó?
Trang 8Tuân thủ theo trình tự, Tình huống - Nút thắt - Câu hỏi là điều cần thiết
Tuy nhiên, trình tự các phần có thể phản ánh giọng điệu bạn muốn tạo ra cho văn bản của mình Sau đây là bốn cấu trúc viết lại theo bốn trình tự khác nhau Hãy xem sự thay đổi nó như thế nào:
CẤU TRÚC CƠ BẢN
Tình huống =
Mức độ đa dạng hóa công việc đã tăng 40% trong vòng 5 năm qua
Nút thắt =
Không chứng minh được lợi ích mà nó mang đến cho khách hàng từ bất kỳ công việc nào của chúng ta
Câu hỏi =
Những nghiên cứu về sự đa dạng hóa công việc đó mang lại lợi ích cho khách hàng chúng ta như thế nào?
Trả lời =
Thiết lập một Dự án Phát triển Bền vững để nghiên cứu vấn đề này
TIÊU CHUẨN: Tình huống - Dẫn luận - Giải pháp
Trong những năm gần đây, Công ty đã chi những khoản tiền lớn cho việc nghiên cứu đa dạng hóa công việc phục vụ cho khách hàng của chúng ta Nếu chúng ta không thực sự nỗ lực thì sẽ chẳng có ai trong văn phòng ở London nghe chúng ta chứng minh các kết quả ta đạt được Vì hiệu suất nghiên cứu của chúng
Trang 9ta tăng 40% trong 5 năm qua, nên đã đến lúc lập một Dự án Phát triển Bền vững
để đảm bảo những nghiên cứu của chúng ta đem lại lợi ích cho khách hàng
Báo cáo này mới chỉ phác họa những vấn đề chính và nó nên được xử lý lại
và kiểm tra trong quá trình thực thi dự án
TRỰC TIẾP: Giải pháp - Tình huống - Nút thắt
Ưu tiên hàng đầu trong Dự án Phát triển Bền vững nên dành cho việc cải thiện khả năng trợ giúp khách hàng một cách đa dạng Chỉ riêng ở London công việc trợ giúp khách hàng của chúng ta đã thu được những kết quả nhất định với mức tăng trưởng 40% trong vòng 5 năm qua Chúng ta không thể chỉ ra được bất
cứ thành tích nào nếu không thực sự nỗ lực hết mình
LIÊN KẾTT: Nút thắt - Tình huống - Giải pháp
Tôi biết rằng, không một ai tại văn phòng ở London phổ biến những kết quả nghiên cứu cho bất cứ khách hàng nào, mà đó là những kết quả đã được chứng minh vượt quá những gì mà người đó có thể làm cho chính mình Tình trạng này thật đáng ngạc nhiên, vì kết quả thực nghiệm của chúng ta tại khu vực này trong 5 năm qua là 40% Quả thực chúng ta không thể kêu gọi khách hàng thử nghiệm, nếu ta không chỉ ra được những lợi ích và ý nghĩa của nó và giữ uy tín của chúng
ta Vì vậy tôi đề xuất, chúng ta lập một Dự án Phát triển Bền vững để xác định xem chúng ta có thể làm như thế nào để chứng minh ta đem lại được những lợi ích
gì cho khách hàng
XUNG ĐỘT: Câu hỏi - Tình huống - Nút thắt
Chúng ta có thể đảm bảo như thế nào về ý nghĩa của những nghiên cứu đa dạng hóa công việc trong lĩnh vực của chúng ta? Những nghiên cứu này đã tạo nên 40% kết quả thực nghiệm của chúng ta Nhưng cũng có một số trường hợp chúng
Trang 10ta không thể chỉ ra cho khách hàng thấy mình làm được cái gì Chúng ta đang đứng trước nguy cơ đánh mất vị thế trong khu vực nếu chúng ta không tiến hành các biện pháp gia tăng giá trị cho mình
Tôi đề nghị chúng ta nên nhanh chóng thiết lập một Dự án Phát triển Bền vững nhằm nâng cao kỹ năng làm việc thực tiễn mang lại những lợi ích thiết thực cho khách hàng
Ý nhỏ sẽ kể về gì?
Các ý nhỏ không chỉ trả lời câu hỏi mới nảy sinh từ ý lớn, nó cũng chỉ rõ bố cục của văn bản Vì thế nếu là một văn bản dài, bạn sẽ đặt các ý này vào phần giữa trang trong Hình 12 Bạn có thể lấy ra một đề mục làm ý thứ nhất sau đó bắt đầu
phát triển lên trên (xem Chương 10, Trình bày khối kim tự tháp lên giấy)
NGUYÊN LÍ KIM TỰ THÁP MINTO
Tác giả: Barbara Minto Dịch giả: Bùi Quang Minh NXB Trẻ, 2008
Số trang: 356, Khổ 16*24, Giá 62.000 VND
Cuốn sách được xuất bản theo hợp đồng chuyển nhượng bản quyền giữa Công ty cổ phần Tinh Văn và Barbara Minto
Trang 11
(Hết)