- Khi kể chuyện, có thể kể các sự việc liên tiếp nhau theo thứ tự tự nhiên việc gì xảy ra trước kể trước, việc gì xảy ra sau kể sau, cho đến hết.. - Nhưng để gây bất ngờ, gây chú ý, hoặc[r]
Trang 1B – BÀI TẬP RÈN VIẾT VĂN TỰ SỰ
VII - THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ
1 Ghi nhớ
- Khi kể chuyện, có thể kể các sự việc liên tiếp nhau theo thứ tự tự nhiên việc
gì xảy ra trước kể trước, việc gì xảy ra sau kể sau, cho đến hết.
- Nhưng để gây bất ngờ, gây chú ý, hoặc để thể hiện tình cảm nhân vật, người ta có thể đem kết quả hoặc sự việc hiện tại kể ra trước, sau đó mới dùng cách kể bổ sung hoặc để nhân vật nhớ lại mà kể tiếp các việc đã xảy ra trước đó.
2 Bài tập : Thứ tự kể trong văn tự sự
Bài tập 24
Hãy kể lại chuyện con hổ thứ nhất trong Con hổ có nghĩa (sách Ngữ văn 6,
tập một)
a) Theo yêu cầu của đề trên, em dự kiến các sự việc thế nào ? Hãy liệt kê các
sự việc ấy
b) Các sự việc ở truyện này nên xếp theo thứ tự nào thì phù hợp với đề bài ?
Bài tập 25 (Dành cho học sinh khá, giỏi)
Hãy kể lại chuyên con hổ thứ nhất trong Con hổ có nghĩa (Bắt đầu từ đoạn
giữa truyện : Trời hửng sáng, hổ đực đưa tiễn bà đỡ Trần đến hết, sau đó kể lại từ đầu đến hết truyện)
Bài tập 26
Các dạng bài tập làm văn
và cảm thụ thơ văn lớp 6
Trang 2Cho đề văn dưới đây (có thể viết một đoạn hoặc viết thành bài văn, hoàn chỉnh) :
Hãy kể lại chuyện Em bé thông minh (chọn kể lần thử thách thứ tư, khi em
bé đối mặt với sứ thần nước ngoài)
(Theo đề đã cho : sự việc trong truyện sẽ diễn biến theo thứ tự nào ?)
- Đảo tuỳ tiện, lộn xộn các sự việc trong truyện đã kể có được không ?
3 Giải bài tập 24, 25, 26
Bài tập 24 : - Theo yêu cầu của đề, em dự kiến sự việc kể trong truyện như
sau :
1 Giới thiệu bà đỡ Trần
2 Hổ đực gõ cửa, cõng bà lao vào rừng
3 Tới rừng sâu, bà đỡ mới hiểu, bà phải đỡ đẻ cho hổ cái đang đau đẻ
4 Bà cho hổ cái uống thuốc, xoa bụng hổ cái và cuối cùng một hổ con ra đời
5 Hổ đực biếu bà đỡ Trần một cục bạc và tiễn bà ra khỏi rừng
6 Năm ấy, mất mùa, đói kém, nhờ số bạc hổ biếu, bà đỡ Trần cũng sống qua được
Các sự việc của truyện (6 sự việc như trên) xếp theo thứ tự trước, sau là hợp
lí Việc gì xảy ra trước, kể trước, việc gì xảy ra sau, kể sau
Bài tập 25 : Vẫn kể chuyện con hổ thứ nhất như Bài tập 24, nhưng thay đổi
thứ tự sự việc, nhằm để gây bất ngờ, câu chuyện hấp dẫn hơn Bắt đầu từ sự việc
“Trời hửng sáng, hổ đực đưa tiễn bà đỡ Trần ra khỏi rừng ", sau đó kể lại từ đầu
Ví dụ mở đầu truyện có thể như sau :
“Trời hửng sáng, hổ đực đứng dậy đi, quay nhìn bà, bà theo hổ ra khỏi rừng
Đi được một đoạn, bà giơ tay ra hiệu và nói : “Xin chúa rừng hãy quay về" Hổ đực đứng lại cúi đầu, vẫy đuôi rất lâu có ý tiễn biệt ân nhân Khi bà đã ra khỏi rừng lâu rồi, hổ đực mới gầm lên một tiếng tiễn biệt bà Nén bạc hổ đực cho cân lên phải
Trang 3được mười lạng Năm ấy đói kém, mất mùa, bà đỡ Trần sống cũng không khó khăn lắm, nhờ số bạc hổ đực biếu Bà không sao quên được cái đêm hôm ấy Khi bà nghe tiếng gõ cửa và ra mở cửa Đêm tối như bưng, bà chẳng nhìn thấy ai Bỗng như một luồng gió xốc tới ”
(Vậy thứ tự của sự việc ở Bài tập 25 có thể đảo lại để gây bất ngờ, lí thú) Thứ tự sự việc sẽ được đảo :
1 Trời hửng sáng, hổ đực, tiễn bà đỡ Trần ra khỏi rừng (1/2 sự việc 5)
2 Năm ấy, mất mùa, đói kém, nhờ số bạc hổ biếu, bà đỡ Trần cũng sống qua được (sự việc 6)
3 Giới thiệu bà đỡ Trần (sự việc 1)
4 Hổ đực gõ cửa, cõng bà lao vào rừng (sự việc 2)
5.Tới rừng sâu, bà đỡ mới hiểu, bà phải đỡ đẻ cho hổ cái đang đau đẻ (sự việc 3)
6 Bà cho hổ cái uống thuốc, xoa bụng hổ cái và cuối cùng một hổ con ra đời (sự việc 4) Hổ đực đào bên một gốc cây lấy lên một cục bạc biếu bà đỡ Trần (1/2
sự việc 5)
Bài tập 26 : 1 Tìm hiểu đề văn :
- Thể loại : kể chuyện (tự sự)
- Nội dung kể : lần thử thách thứ tư - khi em bé phải đối mặt với sứ thần nước ngoài
- Tác phẩm : dựa vào truyện Em bé thông minh trong SGK Ngữ văn 6, tập
một
Diễn biến thứ tự của sự việc trong bài tự sự (8 sự việc) :
- Một sứ giả láng giềng dò xem nước ta có nhân tài hay không
- Câu đố đưa ra là : một cái vỏ con ốc vặn rất dài, rỗng hai đầu, làm sao xâu chỉ xuyên qua đường ruột ốc
Trang 4- Sự lo lắng của vua quan và triều thần trước sự thách đố của sứ giả nước ngoài
- Nhiều người làm thử, kể cả trạng và các nhà thông thái, đều lắc đầu, bó tay
- Triều đình mời em bé thông minh giải đố
- Cách giải đố rất nhẹ nhàng, hồn nhiên và rất dân gian của em bé
- Thái độ sung sướng của vua, quan, triều thần và thái độ khâm phục của sứ thần
- Vua rất trọng em bé
3 Các sự việc được trình bày theo thứ tự trước sau, lần lượt
Không thể đảo lộn xộn, tuỳ tiện thứ tự kể các sự việc trên đựợc