Tác giả tuy chỉ viết về những đứa con trong một gia đình nhưng vì đã chọn một gia đình đặc biệt, tập trung những nét tiêu biểu nhất của số phận và phẩm chất nhân dân Nam Bộ thời chiến t[r]
Trang 1NHŨNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH
(Trích - NGUYỄN THI)
I - BÀI TẬP
1 Câu hỏi 1, sách giáo khoa, trang 48.
2 Trần thuật theo phương thức thứ hai và thứ ba (ở Câu hỏi 1, sách giáo
khoa, trang 48) tạo điều kiện đạt hiệu quả nghệ thuật như thế nào ?
3 Phân tích sự giống nhau và khác nhau về tính cách, tâm lí giữa hai chị em
Chiến và Việt
4 Truyện Những đứa con trong gia đình chỉ kể chuyện một gia đình, điều
ấy có hạn chế tầm khái quát hiện thực của tác phẩm không ? Vì sao ?
5 Bài tập nâng cao, sách giáo khoa, trang 47.
II - GỢI Ý GIẢI BÀI TẬP
1 Hầu như toàn bộ các đoạn trích tác phẩm Những đứa con trong gia đình
của Nguyễn Thi đều được trần thuật theo phương thức thứ ba, nghĩa là người kể biết hết nhưng giấu mình, và kể theo cách nhìn và giọng điệu của nhân vật (Ở đây
là cách nhìn và giọng điệu "lời nửa trực tiếp" của nhân vật Việt)
Học sinh tự tìm lấy dẫn chứng
2 Trần thuật theo phương thức thứ hai và thứ ba tạo điều kiện đạt những
hiệu quả nghệ thuật sau :
- Cùng một lúc vừa thuật được truyện vừa diễn tả được tâm lí, khắc hoạ được tính cách, cá tính nhân vật
- Câu chuyện kể dù không có gì mới lạ, đặc sắc cũng có thể trở nên mới lạ, hấp dẫn do mang cách nhìn và giọng điệu riêng của nhân vật
Chẳng hạn, những đoạn nói về hai chị em Chiến và Việt tranh nhau tòng quân hay trò chuyện với nhau đêm trước ngày nhập ngũ nếu được trần thuật theo phương thức thứ nhất thì chắc chắn sẽ giảm sức hấp dẫn đi rất nhiều
3 So sánh tính cách, cá tính của hai chị em Chiến và Việt
- Giống nhau : cùng yêu thương ba má, cùng căm thù giặc sâu sắc và cùng hăng hái tòng quân để trả thù cho ba má
- Khác nhau : Hai chị em tuy cùng trang lứa, hơn nhau có một tuổi, nhưng một đằng là gái nên sớm trưởng thành, sớm "khôn" hơn, vả lại, dù sao cũng là chị, còn một đằng là trai, chậm trưởng thành hơn nên vẫn tỏ ra rất trẻ con, nghĩ ngợi, nói năng nhiều khi rất "ngốc nghếch"
Trang 24 Tác giả tuy chỉ viết về những đứa con trong một gia đình nhưng vì đã
chọn một gia đình đặc biệt, tập trung những nét tiêu biểu nhất của số phận và phẩm chất nhân dân Nam Bộ thời chiến tranh chống đế quốc Mĩ (truyền thống cách mạng sâu sắc, ngùn ngụt căm thù bọn xâm lược, anh dũng, kiên cường trong chiến đấu) nên tuy chỉ viết về một gia đình mà tầm khái quát hiện thực rất rộng lớn và sâu sắc
5 Nguyễn Thi không phải người Nam Bộ, nhưng rất xứng đáng với danh
hiệu "nhà văn của người nông dân Nam Bộ" thời chiến tranh chống đế quốc Mĩ Bởi vì ông thực sự gắn bó bằng cả tâm hồn mình với mảnh đất Nam Bộ, am hiểu sâu sắc miền đất này từ con người đến cảnh vật, thói quen sinh hoạt, nhu cầu văn hoá, lời ăn tiếng nói hằng ngày Đây là Nam Bộ thời chống đế quốc Mĩ ở giai đoạn
ác liệt nhất nên mỗi người dân là một ngọn lửa căm thù và dường như sinh ra để cầm súng giết giặc (chú ý nhân vật "chú Năm" tuy là nhân vật phụ nhưng có một tính cách Nam Bộ rất đậm đà)