Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Tài chính Ngân hàng: Hoàn thiện hoạt động lập và phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước đối với các đơn vị hành chính sự nghiệp tại Sở tài

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động lập và phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước đối với các đơn vị hành chính sự nghiệp từ đó đề xuất một số giải pháp, phương án cải thiện việc phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước đối với các đơn vị hành chính sự nghiệp cấp tỉnh quản lý.

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

HUỲNH NGỌC LÊ MINH

HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG LẬP VÀ PHÂN BỔ DỰ TOÁN CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP TẠI SỞ TÀI CHÍNH TỈNH ĐẮK LẮK

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ

TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG

Mã số: 60.34.02.01

Đà Nẵng - 2019

Công trình được hoàn thành tại

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Người hướng dẫn KH: TS HOÀNG DƯƠNG VIỆT ANH

Phản biện 1: TS HỒ HỮU TIẾN

Phản biện 2: TS TỐNG THIỆN PHƯỚC

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Tài chính - Ngân hàng họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 25 tháng 8 năm 2019

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đắk Lắk xuất phát là một tỉnh nghèo, nguồn thu ngân sách nhà nước trên địa bàn không cao, giai đoạn 2011-2015 bình quân thu ở mức 5.500 tỷ đồng Về cơ cấu chi ngân sách, chi thường xuyên chiếm tới 60% tổng chi ngân sách địa phương Tỷ lệ chi thường xuyên chiếm tỷ trọng cao nhưng công tác quản lý chi thường xuyên còn nhiều hạn chế như: công tác xây dựng dự toán đầu năm làm chưa tốt, nặng về hình thức, chưa phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương Lập dự toán của một số đơn vị còn chưa sát với thực tế, cơ cấu chi chưa thật phù hợp, điều hành chi sai nguồn, dùng nguồn đầu

tư để chi thường xuyên, khi thực hiện dự toán phải điều chỉnh nhiều lần và chưa đúng quy định Điều hành chi ngân sách địa phương còn tình trạng chi theo vụ việc, ngoài dự toán dẫn đến quá trình thực hiện

dự toán còn điều chỉnh, bổ sung nhiều lần Một số lĩnh vực chi do không phân định quản lý rõ giữa các ngành các cấp nên giữa các cấp quản lý ngân sách còn có sự chồng chéo,… Vì thế, yêu cầu quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước bảo đảm đúng chiến lược, mục tiêu, tiết kiệm, hiệu quả đáp ứng được các nhu cầu phát triển của tỉnh đang là vấn đề rất cấp thiết hiện nay

Xuất phát từ thực tế trên, tôi chọn đề tài: “Hoàn thiện hoạt động lập và phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước đối với các đơn vị hành chính sự nghiệp tại Sở tài chính

tỉnh Đắk Lắk” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sĩ của mình

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

- Mục tiêu chung:Đề tài đánh giá thực trạng công tác quản lý

hoạt động lập và phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước đối với các đơn vị hành chính sự nghiệp từ đó đề xuất một số giải pháp, phương án cải thiện việc phân bổ dự toán chi thường

xuyên ngân sách nhà nước đối với các đơn vị hành chính sự nghiệp cấp tỉnh quản lý, cụ thể như sau:

- Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động lập và phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách Nhà nước đối với các đơn vị hành chính sự nghiệp

- Định hướng hoàn thiện việc phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước đối với các đơn vị hành chính sự nghiệp tại Sở Tài chính

- Mục tiêu cụ thể:Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về lập

và phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước đối với các đơn vị hành chính sự nghiệp cho tỉnh

Đánh giá thực trạng công tác lập và phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước đối với các đơn vị hành chính sự nghiệp cấp tỉnh trong giai đoạn 2017-2018

Đề xuất phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác lập và phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước đối với các đơn vị hành chính sự nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk trong thời gian tới

3 Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu:Công tác lập và phân bổ dự toán chi

thường xuyên chi thường xuyên Ngân sách Nhà nước đối với các đơn vị hành chính sự nghiệp tại Sở Tài chính Đắk Lắk

- Phạm vi nghiên cứu:

Phạm vi nghiên cứu về không gian: Đề tài nghiên cứu về hoạt động lập và phân bổ chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các đơn vị hành chính sự nghiệp tại Sở Tài chính Đắk Lắk

Phạm vi nghiên cứu về thời gian: Thời gian phân tích thực trạng quản lý hoạt động lập và phân bổ chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các đơn vị hành chính sự nghiệp giai đoạn 2015-2018,

và đề xuất phương hướng, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho đơn vị hành chính sự nghiệp của tỉnh đến năm 2020

Về nội dung: Trên cơ sở lý luận, phân tích thực trạng lập và phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước đối với các đơn vị hành chính sự nghiệp tỉnh Đắk Lắk, luận văn đề xuất phương hướng cũng như một số giải pháp nâng cao chất lượng lập và phân

bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước đối với các đơn vị hành chính sự nghiệp của tỉnh

4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập dữ liệu

- Phương pháp phân tích, xử lý số liệu:

- Phương pháp thống kê dựa trên các số liệu thống kê để mô tả những sự biến động cũng như xu hướng biến động của các số liệu

- Phương pháp phân tích tổng hợp

5 Bố cục của luận văn

- Chương 1: Lý luận cơ bản về lập và phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các đơn vị hành chính sự nghiệp tại sở tài chính đắk lắk

- Chương 2: Thực trạng công tác lập và phân bổ dự toán chi ngân sách nhà nước cho các đơn vị hành chính sự nghiệp tại sở tài chính đắk lắk

- Chương 3: Khuyến nghị hoàn thiện công tác lập và phân bổ

dự toán chi ngân sách nhà nước cho các đơn vị hành chính sự nghiệp

CHO CÁC ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP

1.1 TỔNG QUAN VỀ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH CHO CÁC ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH

SỰ NGHỊỆP

1.1.1 Chi thường xuyên Ngân sách nhà nước cấp tỉnh

Chi thường xuyên là nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nước nhằm bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, hỗ trợ hoạt động của các tổ chức khác và thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của Nhà nước về phát triển kinh tế -

xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh

1.1.2 Đơn vị hành chính sự nghiệp

Là những đơn vị, cơ quan hoạt động từ nguồn kinh phí do NSNN hoặc cấp trên cấp phát hoặc từ nguồn kinh phí khác như hội phí, học phí, viện phí, kinh phí được tài trợ, thu từ hoạt động kinh doanh, dịch vụ,…để phục vụ các nhiệm vụ của Nhà nước, chủ yếu là các hoạt động chính trị xã hội

Đơn vị HCSN có thể phân loại như sau:

- Phân loại theo khả năng tự đảm bảo kinh phí

- Phân loại theo cấp ngân sách:

1.1.3 Sự cần thiết của chi ngân sách nhà nước cấp tỉnh cho các đơn vị hành chính sự nghiệp

Trong quá trình sử dụng NSNN, các đơn vị HCSN phải tuân thủ các quy định của Luật NSNN, các định mức có liên quan đến chế

độ chính sách tài chính, các quy định về chế độ kế toán do Nhà nước ban hành Cụ thể là đáp ứng yêu cầu về quản lý kinh tế - tài chính, nêu cao tinh thần quản lý kiểm soát chi quỹ NSNN, quản lý tài sản công, nâng cao chất lượng công tác kế toán và hiệu quả quản lý trong các đơn vị HCSN

1.2 LẬP VÀ PHÂN BỔ DỰ TOÁN CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH

1.2.1 Phân cấp quản lý Ngân sách Nhà nước

Phân cấp quản lý NSNN là quá trình cơ quan trung ương và cấp tỉnh giao những nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm nhất định cho các cấp chính quyền ở địa phương trong hoạt động quản lý thu chi NSNN

Phân cấp quản lý NSNN là một trong những phương thức quản lý NSNN

Tư tưởng chỉ đạo trong phân cấp quản lý NSNN theo Luật NSNN là phân định cụ thể nhiệm vụ thu chi cho NS mỗi cấp

Tập trung địa bộ phận nguồn thu lớn, ổn định cho NSTW, đồng thời tạo cho NSĐP có nguồn thu gắng với địa bàn Trên tinh thần đó, nguồn thu được chi thành 3 loại:

- Các khoản thu NSTW hưởng 100%

- Các khoản thu NSĐT hưởng 100%

- Các khoản thu điều tiết theo tỷ lệ phần trăm (%) giữa trung ương và địa phương

1.2.2 Lập dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp tỉnh

Thông tư số 71/2017/TT-BTC của Bộ Tài chính cũng đề cập một số lưu lý khi xây dựng dự toán NSNN năm 2018, cụ thể:

Thứ nhất, đối với chi sự nghiệp khoa học và công nghệ Thứ hai, đối với chi sự nghiệp giáo dục - đào tạo và dạy nghề Thứ ba, đối với chi sự nghiệp y tế, dân số và gia đình

Thứ tư, đối với chi các hoạt động kinh tế

1.2.3 Phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp tỉnh

Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính về thực hiện dự toán năm

ngân sách 2018, các cơ quan, ban, ngành trung ương và các địa phương phân bổ, giao dự toán chi thường xuyên cho các đơn vị sử dụng ngân sách phải đảm bảo đúng dự toán được giao

Dự toán này được Thủ tướng Chính phủ giao, Bộ Tài chính ra hướng dẫn, Hội đồng nhân dân quyết định, Ủy ban nhân dân giao cả

về tổng mức và chi tiết theo từng lĩnh vực chi

Đồng thời, các địa phương lập phương án xác định phần ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2018 dự kiến giảm chi hỗ trợ hoạt động thường xuyên đối với các cơ quan, đơn vị tự đảm bảo một phần chi thường xuyên để sử dụng hỗ trợ trực tiếp cho người học thuộc đối tượng chính sách; tạo nguồn cải cách tiền lương; tăng chi đầu tư, mua sắm cho một số nội dung cấp bách khác của ngành giáo dục

1.2.4 Vai trò của lập và phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp tỉnh

1.3 NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG LẬP VÀ PHÂN BỔ DỰ TOÁN CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH CHO CÁC ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP

1.3.1 Mục đích hoạt động lập và phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp tỉnh cho các đơn vị hành chính sự nghiệp

Dự toán NSNN là bản khái toán các khoản thu, chi ngân sách của các chỉ tiêu xác định trong một năm, được các cơ quan nhà nước

có thẩm quyền quyết định và là cơ sở để thực hiện thu, chi ngân sách Dự toán NSNN, dù ở mức độ tổng hợp hay chi tiết cũng đều chung một mục đích là tạo ra khuôn khổ tài chính đáp ứng nhu cầu chi tiêu của Nhà nước và phát triển KT-XH, đồng thời tạo cơ sở cho việc điều hành thu, chi ngân sách một cách khoa học và hợp lý Việc phân bổ NSNN cho từng lĩnh vực đơn vị hành chính sự nghiệp để đảm bảo phát triển đồng bộ các nhu cầu chỉ tiêu của nhà

nước, vừa là điều kiện vừa là nhân tổ kích thích tăng trưởng kinh tế; giải quyết các vấn đề xã hội, góp phần ổn định thị trường giá cả, chống lam phát, thúc đẩy tiếng trình hội nhập kinh tế quốc tế

1.3.2 Nội dung hoạt động lập và phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp tỉnh cho các đơn vị hành chính sự nghiệp

Với mục đích quan trọng nêu trên của NSNN chỉ được phát huy theo hướng tích cực khi dự toán NSNN được xây dựng một cách khoa học, phù hợp thực tiễn và đảm bảo chất lượng, bởi vì:

Một là, dự toán NSNN, dù ở mức độ tổng hợp hay chi tiết

cũng đều nhằm tạo ra khuôn khổ tài chính đáp ứng nhu cầu chi tiêu của Nhà nước và phát triển kinh tế xã hội trong năm kế hoạch đồng thời tạo căn cứ cho việc điều hành thu, chi ngân sách một cách khoa học và hợp lý;

Hai là, dự toán NSNN đảm bảo chất lượng sẽ cung cấp thông

tin cần thiết cho việc thiết kế và điều hành các chính sách kinh tế - tài chính ngắn hạn, trung hạn và dài hạn, tạo cơ sở cho việc đề xuất hay thay đổi các chính sách, chế độ tài chính hiện hành

Ba là, Việc tính toán đúng đắn và đầy đủ các khoản dự toán

thu, chi NSNN sẽ hạn chế tối đa những khó khăn, đồng thời phát huy cao nhất những thuận lợi, ưu thế để hoàn thành kế hoạch phát triển KT-XH của Nhà nước

a Xây dựng định mức phân bổ ngân sách

b Lập dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp tỉnh cho các đơn vị hành chính sự nghiệp

c Công tác phân bổ và giao dự toán ngân sách chi sự nghiệp

1.3.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động lập và phân

bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp tỉnh cho

- Công tác phân bổ dự toán dựa trên cơ sở thiết lập là kết quả phê duyệt dự toán; Luật Ngân sách nhà nước và các văn bản hướng dẫn của Chính phủ, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư hướng dẫn

về phân bổ NSNN;

- Công tác chấp hành dự toán (sử dụng ngân sách) dựa trên cơ

sở thiết lập là kết quả phê duyệt dự toán; tiêu chuẩn, định mức chi của Nhà nước, các yêu cầu đặc thù của nội dung chi; mục tiêu, mục đích sử dụng của từng nguồn kinh phí…

- Công tác kế toán và quyết toán dựa trên cơ sở thiết lập là: các quy định của Nhà nước về trình tự, thời gian lập, phê duyệt báo cáo quyết toán NSNN

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC LẬP VÀ PHÂN BỔ DỰ TOÁN CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO CÁC ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP TẠI SỞ TÀI CHÍNH ĐẮK LẮK 2.1 KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH KINH TẾ XÃ HỘI TỈNH ĐẮK LẮK

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên

Khí hậu của tỉnh khác nhau giữa các dạng địa hình và giảm dần theo độ cao, cụ thể như sau: Vùng dưới 300m quanh năm nắng nóng; Từ 400 – 800m khí hậu nóng ẩm và trên 800m khí hậu mát

2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế xã hội tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2015-2018

Quy mô GDP của tỉnh năm 2015 (theo giá so sánh năm 2010) đạt 39.595 tỷ đồng, đến năm 2018 đạt 50.335 tỷ đồng Tốc độ tăng GDP bình quân hàng năm thời kỳ 2015- 2018 là 8,5%, nhìn chung nền kinh tế - xã hội của tỉnh nhà trong những năm qua đã có sự phát triển khá ổn định và bền vững (cụ thể tại Bảng 2.1)

Cơ cấu các ngành kinh tế từng bước được chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọng các ngành phi nông nghiệp và giảm tương đối các ngành nông nghiệp So với năm 2015, năm 2018 tỷ trọng nông, lâm nghiệp và thuỷ sản đã giảm từ 42,8% xuống 47%, công nghiệp - xây dựng tăng từ 17,1% lên 17,9% và khu vực dịch vụ tăng

từ 40,1% lên 41,7%

Mặc dù kinh tế tỉnh Đắk Lắk duy trì được mức tăng trưởng ổn định nhưng nhìn chung vẫn đạt ở mức thấp so với tiềm năng Qua thực trạng về tình hình phát triển KT-XH tại tỉnh Đắk Lắk có những ảnh hưởng đến thu ngân sách và có thể được đánh giá dựa trên các chỉ tiêu:

- Thu nhập GDP bình quân đầu người

- Tỷ suất doanh lợi trong nền kinh tế

- Mức độ trang trải các khoản chi phí của Nhà nước

2.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC LẬP DỰ TOÁN, PHÂN BỔ GIAO DỰ TOÁN NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TẠI TỈNH ĐẮK LẮK

2.2.1 Lập dự toán ngân sách

Theo Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015 và các văn bản quy định hướng dẫn của Trung ương Quy trình lập dự toán thu, chi NSNN nói chung cũng như chi thường xuyên NSNN cho các đơn vị hành chính sự nghiệp cấp tỉnh của tỉnh Đắk Lắk theo Luật Ngân sách năm 2015 cụ thể như sau:

Hình 2.1 Quy trình lập dự toán chi thường xuyên NSNN cho từng sự nghiệp của tỉnh Đắk Lắk

Theo như hình trên thì việc lập dự toán chi thường xuyên NSNN cho các đơn vị hành chính sự nghiệp cấp tỉnh của tỉnh Đắk

Các đơn vị hành chính sự nghiệp cấp tỉnh lập phân bổ gửi

Sở Tài chính thẩm tra sau đó ra thông báo

UBND tỉnh báo cáo Bộ Tài chính

Sở Tài chính tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh

Các đơn vị hành chính sự nghiệp cấp tỉnh lập dự toán chi thường xuyên

Lắk theo Luật NSNN năm 2015 thực hiện như sau: Hằng năm, căn

cứ Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về việc xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách năm kế hoạch, Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính về xây dựng dự toán NSNN hằng năm

và kế hoạch tài chính – ngân sách nhà nước 03 năm kế hoạch, hướng dẫn của Trung ương về xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm, Chỉ thị của UBND tỉnh về xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán NSNN ở địa phương, Sở Tài chính hướng dẫn các đơn vị hành chính sự nghiệp cấp tỉnh xây dựng dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước cùng thời điểm xây dựng dự toán ngân sách địa phương

2.2.2 Phân bổ và giao dự toán ngân sách địa phương

Khi Luật NSNN được ban hành thì công tác lập và phân bổ dự toán chi NSNN nói chung và chi thường xuyên NSNN cho các đơn

vị hành chính nói riêng ngày càng có hiệu quả Các chính sách, chế

độ, tiêu chuẩn, định mức phân bổ cho từng lĩnh vực đã được ban hành kịp thời Để thấy rõ tình hình chi NSĐP trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk trong các năm vừa qua, phần sau đây sẽ phân tích số liệu cụ thể được thể hiện tại Bảng sau:

Bảng 2.5: Phân bổ dự toán chi NSNN của toàn tỉnh Đắk

Lắk giai đoạn 2015-2018

Ta có thể nhận thấy, quy mô chi NSNN của tỉnh Đắk Lắk có

xu hướng tăng qua các năm Quy mô NSNN của tỉnh năm 2018 tăng gấp 1.4 lần so với năm 2015 Trong đó, chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn nhất (trung bình lớn hơn 83%) trong tổng chi NSNN của tỉnh Trong giai đoạn 2015-2018, tốc độ chi thường xuyên lẫn chi ĐTPT đều tăng, tuy nhiên tốc độ tăng chi ĐTPT (từ năm 2015 là 10,66% lên thành 14,61% trong năm 2018) tăng nhanh hơn so với tốc độ chi thường xuyên (năm 2015 chiếm 83,29% đến năm 2018 là