Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là trên cơ sở những lý luận về chi thường xuyên NSNN, KSC NSNN qua KBNN và phân tích thực trạng hoạt động kiểm soát chi tại KBNN Đăk Hà đối với các đơn vị sự nghiệp y tế và giáo dục, đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác KSC tại KBNN Đăk Hà, bảo đảm cho việc quản lý và sử dụng NSNN của các đơn vị sự nghiệp giáo dục và y tế trên địa bàn huyện Đăk Hà đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
ĐINH THỊ BẢO TRÂM
KIỂM SOÁT NỘI BỘ THU, CHI TẠI QUỸ BẢO VỆ VÀ
PHÁT TRIỂN RỪNG TỈNH KON TUM
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN
Mã số: 60.34.03.01
Đà Nẵng - 2019
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN
Người hướng dẫn KH: PGS.TS Nguyễn Công Phương
Phản biện 1: PGS.TS Đường Nguyễn Hưng
Phản biện 2: PGS.TS Nguyễn Hữu Ánh
Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Kế toán họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 10 tháng 3 năm 2019
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng
- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Đăk Hà là một trong những huyện phát triển của tỉnh Kon Tum Những năm gần đây, tình hình kinh tế - xã hội của huyện Đăk
Hà tiếp tục có những chuyển biến tích cực Trong lĩnh vực giáo dục, mạng lưới trường lớp tiếp tục được đầu tư, mở rộng theo hướng đạt chuẩn quốc gia, đảm bảo nhu cầu phát triển giáo dục trên địa bàn huyện Trong lĩnh vực y tế, việc khám, chữa bệnh, chẩn đoán, điều trị và chăm sóc người bệnh của đội ngũ y, bác sỹ tại các phòng khám
đa khoa khu vực và tuyến xã tiếp tục được nâng cao Chính vì thế, ngân sách chi cho lĩnh vực y tế và giáo dục trong những năm qua trên địa bàn huyện chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi NSNN, đòi hỏi công tác KSC trong lĩnh vực y tế và giáo dục phải được quan tâm để đảm bảo các khoản chi được sử dụng đúng, tiết kiệm và hiệu quả trong điều kiện nguồn thu ngân sách còn hạn hẹp
Gần đây, Nhà nước đã ban hành các chính sách nhằm đổi mới
cơ chế hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập và xây dựng cơ chế kiểm soát đối với các đơn vị tham gia cung cấp dịch vụ sự nghiệp công, nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của các cơ quan,
tổ chức cá nhân trong quản lý và sử dụng NSNN Việc ban hành các chính sách mới đã giúp công tác KSC đối với các đơn vị sự nghiệp y
tế và giáo dục trên địa bàn huyện Đăk Hà có những chuyển biến tích cực Tuy nhiên, việc quản lý kinh phí chi thường xuyên cho hoạt động y tế và giáo dục trên địa bàn Đăk Hà cũng như công tác tổ chức thực hiện KSC ngân sách tại KBNN Đăk Hà nói chung vẫn còn tồn
Trang 4tại một số nhược điểm, dẫn đến việc phân phối và sử dụng các nguồn lực tài chính của huyện chưa thật sự tiết kiệm và hiệu quả Vì vậy, việc nghiên cứu, phát huy những mặt tốt, tìm tòi và đề ra các giải pháp khắc phục những mặt còn yếu kém trong KSC thường xuyên đối với các đơn vị sự nghiệp y tế và giáo dục có ý nghĩa hết sức quan trọng trong quản lý NSNN trên địa bàn huyện Đăk Hà
Xuất phát từ thực tế trên, tác giả đã chọn đề tài nghiên cứu:
“Kiểm soát chi thường xuyên ở đơn vị sự nghiệp y tế và giáo dục tại KBNN Đăk Hà, tỉnh Kon Tum”, với mong muốn đưa ra những
giải pháp nhằm quản lý chặt chẽ, tiết kiệm và có hiệu quả các khoản chi thường xuyên ở các đơn vị sự nghiệp y tế và giáo dục trên địa bàn huyện Đăk Hà
2 Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là trên cơ sở những lý luận
về chi thường xuyên NSNN, KSC NSNN qua KBNN và phân tích thực trạng hoạt động kiểm soát chi tại KBNN Đăk Hà đối với các đơn vị sự nghiệp y tế và giáo dục, đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác KSC tại KBNN Đăk Hà, bảo đảm cho việc quản
lý và sử dụng NSNN của các đơn vị sự nghiệp giáo dục và y tế trên địa bàn huyện Đăk Hà đúng mục đích, tiết kiệm
và hiệu quả
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu:
Công tác KSC thường xuyên đối với các đơn vị sự nghiệp y tế
và giáo dục tại KBNN Đăk Hà
Phạm vi nghiên cứu:
Trang 5- Về không gian: Công tác KSC thường xuyên ở các đơn vị sự nghiệp y tế và giáo dục được thực hiện tại KBNN huyện Đăk Hà
- Về thời gian: Số liệu sử dụng cho minh họa trong quá trình trình bày được lấy trong năm 2017
4 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau:
- Phương pháp tổng hợp, hệ thống hóa để làm rõ cơ sở lý luận
về KSC thường xuyên qua KBNN
- Phương pháp khảo sát, phỏng vấn và phân tích, tổng hợp số liệu để đánh giá thực trạng KSC thường xuyên ở các đơn vị sự nghiệp y tế và giáo dục tại KBNN Đăk Hà
- Phương pháp tổng hợp, phân tích để thấy được hạn chế, nguyên nhân, từ đó đưa ra các giải pháp hoàn thiện KSC thường xuyên đối với các đơn vị sự nghiệp y tế và giáo dục tại KBNN Đăk
Hà
5 Bố cục đề tài
Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, luận văn được kết cấu gồm 3 chương:
Chương 1 Cơ sở lý luận về kiểm soát thường xuyên ở các đơn
vị sự nghiệp công lập qua KBNN
Chương 2 Thực trạng kiểm soát thường xuyên đối với các đơn
vị sự nghiệp y tế và giáo dục tại KBNN ĐăkHà
Chương 3 Giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên đối với các đơn vị sự nghiệp y tế và giáo dục tại KBNN Đăk Hà
6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu
Trang 6CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN
VỀ KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN Ở ĐƠN VỊ
SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC 1.1 KHÁI QUÁT VỀ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRONG ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP
1.1.1 Ngân sách nhà nước
a Khái niệm
NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức
năng, nhiệm vụ của Nhà nước ( Luật NSNN 2015)
b Vai trò của ngân sách nhà nước
Một chu trình ngân sách bao gồm: Lập dự toán NSNN; Chấp hành dự toán NSNN; Kế toán, quyết toán NSNN
1.1.2 Chi thường xuyên ngân sách nhà nước
a Khái niệm
Chi thường xuyên ngân sách nhà nước là nhiệm vụ chi của
NSNN nhằm bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, hỗ trợ hoạt động của các tổ chức khác
và thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh
b Đặc điểm của chi thường xuyên ngân sách nhà nước.
c Vai trò của chi thường xuyên ngân sách nhà nước
d Các nguyên tắc quản lý chi thường xuyên của ngân sách nhà nước
Trang 71.1.3 Đơn vị sự nghiệp công lập
a Khái niệm
Đơn vị sự nghiệp công lập là tổ chức do cơ quan có thẩm
quyền của Nhà nước thành lập theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nước
(Nghị định 16/2015/NĐ-CP)
b Phân loại đơn vị sự nghiệp công lập
Căn cứ vào mức tự bảo đảm chi phí hoạt động thường xuyên,đơn vị sự nghiệp công lập được chia thành:
- Đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm chi phí hoạt động
- Đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động
- Đơn vị sự nghiệp do NSNN bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động
1.1.4 Nội dung chi thường xuyên ngân sách nhà nước trong đơn vị sự nghiệp công lập
Nội dung chi thường xuyên NSNN trong đơn vị sự nghiệp
công lập có thể chia thành 4 nhóm mục chi sau:
- Chi thanh toán cá nhân
- Chi về hoạt động chuyên môn, chi quản lý
- Chi hoạt động phục vụ cho thực hiện công việc, dịch vụ thu phí, lệ phí
- Chi cho các hoạt động dịch vụ
1.2 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN TRONG QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP
1.2.1 Điều kiện chi thường xuyên ngân sách nhà nước
Trang 8KBNN chỉ thực hiện chi trả, thanh toán cho đơn vị sự nghiệp công lập khi có đủ các điều kiện sau:
- Đã có Quyết định giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính
- Đã có trong dự toán được cơ quan có thẩm quyền giao
- Đã được thủ trưởng đơn vị hoặc người được ủy quyền quyết định chi
- Đúng tiêu chuẩn, định mức, chế độ chi tiêu do cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc đơn vị quy định
- Có đầy đủ hồ sơ, chứng từ hợp pháp, hợp lệ theo quy định liên quan đến từng khoản chi, kể cả đối với các khoản chi thực hiện theo quy chế chi tiêu nội bộ của đơn vị
1.2.2 Hình thức chi trả các khoản chi thường xuyên ngân sách nhà nước
1.2.3 Phương thức chi trả các khoản chi thường xuyên ngân sách nhà nước
Trang 9- Tất cả các khoản chi NSNN phải được kiểm tra, kiểm soát trong quá trình chi trả, thanh toán
- Mọi khoản chi NSNN được hạch toán bằng đồng Việt Nam, theo niên độ ngân sách, cấp ngân sách và mục lục NSNN hiện hành
- Trong quá trình quản lý, thanh toán, quyết toán chi NSNN, các khoản chi sai phải thu hồi
1.2.5 Vai trò của Kho bạc Nhà nước trong quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước
1.3 VẬN DỤNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP
1.3.1 Khái quát về kiểm soát nội bộ và kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước
a Khái quát về kiểm soát nội bộ
Theo COSO (2013), KSNB là một tiến trình được thiết lập
và vận hành bởi hội đồng quản trị, ban quản lý và các nhân sự khác
Nó được thiết kế nhằm cung cấp một sự đảm bảo hợp lý đối với việc thực hiện các mục tiêu liên quan đến hoạt động, báo cáo và tuân thủ
Một hệ thống KSNB bao gồm 5 thành phần: môi trường kiểm soát, đánh giá rủi ro, hoạt động kiểm soát, thông tin và trao đổi thông tin, hoạt động giám sát
b Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước.
KSC thường xuyên NSNN qua KBNN là việc Kho bạc sử dụng các công cụ của mình để thực hiện kiểm tra, kiểm soát các
Trang 10khoản chi nhằm đảm bảo các khoản chi đó đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức đơn giá do cấp có thẩm quyền quy định
Tương tự như hoạt động KSNB trong các tổ chức, hoạt động KSC tại KBNN cũng bao gồm 5 thành phần: môi trường kiểm soát, đánh giá rủi ro, hoạt động kiểm soát, thông tin và trao đổi thông tin, hoạt động giám sát Tuy nhiên liên quan trực tiếp đến đề tài luận văn, tác giả chỉ tập trung trình bày ba yếu tố là: nhận diện và đánh giá rủi ro, hoạt động kiểm soát, hoạt động giám sát
1.3.2 Nhận diện và đánh giá rủi ro trong kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp công lập
a Nhận diện rủi ro
- Rủi ro khi kiểm soát mẫu dấu, chữ ký của đơn vị
- Rủi ro khi kiểm soát chứng từ rút tiền NSNN
- Rủi ro khi kiểm soát chi lương
- Rủi ro khi kiểm soát chi nghiệp vụ chuyên môn của đơn vị
- Rủi ro khi kiểm soát các khoản chi khác
- Rủi ro trong công tác hạch toán kế toán
Trang 11- Kiểm tra, kiểm soát các khoản chi, bảo đảm đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi NSNN do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định
b Nội dung kiểm soát
* Kiểm soát tiền lương, tiền công
* Kiểm soát các khoản chi quản lý, chi nghiệp vụ chuyên môn
* Kiểm soát chi mua sắm tài sản, trang thiết bị, vật tư
* Kiểm soát thu nhập tăng thêm
* Kiểm soát việc sử dụng kết quả tài chính
1.3.4 Hoạt động giám sát trong kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước đối với đơn vị
sự nghiệp công lập
1.4 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP
1.4.1 Nhóm nhân tố bên ngoài
1.4.2 Nhóm nhân tố bên trong
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN
NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP Y TẾ VÀ GIÁO DỤC
TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC ĐĂK HÀ
2.1 KHÁI QUÁT VỀ KHO BẠC NHÀ NƯỚC ĐĂK HÀ
2.1.1 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Kho bạc Nhà nước Đăk Hà
Trang 12KBNN huyện Đăk Hà là tổ chức trực thuộc KBNN tỉnh Kon Tum có chức năng thực hiện nhiệm vụ của KBNN trên địa bàn huyện Đăk Hà theo quy định của pháp luật KBNN Đăk Hà có tư cách pháp nhân, có trụ sở, con dấu riêng và được mở tài khoản tại ngân hàng thương mại trên địa bàn để thực hiện giao dịch, thanh toán theo quy định của pháp luật
KBNN Đăk Hà có nhiệm vụ:
KBNN Đăk Hà có quyền hạn :
2.1.2 Cơ cấu tổ chức quản lý của Kho bạc Đăk Hà
a Khái quát bộ máy quản lý của Kho bạc Nhà nước Đăk Hà b.Tổ chức bộ máy liên quan đến kiểm soát chi thường xuyên
2.1.3 Các đơn vị sự nghiệp y tế và giáo dục thuộc kiểm soát chi của Kho bạc Nhà nước Đăk Hà
a Số lượng các đơn vị sự nghiệp y tế và giáo dục do Kho bạc Nhà nước Đăk Hà thực hiện kiểm soát chi
Đơn vị sự nghiệp y tế có 1 Trung tâm y tế huyện Đăk Hà, thuộc loại hình đơn vị sự nghiệp tự đảm bảo một phần kinh phí hoạt động Đơn vị sự nghiệp giáo dục có 51 đơn vị Tất cả đơn vị sự nghiệp giáo dục trên địa bàn huyện Đăk Hà đều thuộc loại hình đơn
vị sự nghiệp do NSNN đảm bảo toàn bộ kinh phí hoạt động
b Doanh số chi thường xuyên NSNN đối với các đơn vị sự nghiệp y tế và giáo dục tại KBNN Đăk Hà
Bảng 2.3 - Doanh số chi thường xuyên NSNN của
các đơn vị sự nghiệp y tế và giáo dục năm 2017
Doanh số chi TX NSNN Tỷ trọng
Trang 132.2 THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN
NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP Y
TẾ VÀ GIÁO DỤC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC ĐĂK HÀ
2.2.1 Quy trình kiểm soát chi thường xuyên đối với đơn vị
sự nghiệp y tế và giáo dục tại Kho bạc Nhà nước Đăk Hà
Sơ đồ 2.3- Quy trình KSC thường xuyên NSNN tại KBNN Đăk Hà
2.2.2 Nội dung kiểm soát chi thường xuyên đối với đơn vị
sự nghiệp y tế và giáo dục tại Kho bạc Nhà nước Đăk Hà
a Hồ sơ kiểm soát chi gửi lần đầu
Dự toán năm được cấp có thẩm quyền giao; Quyết định giao
quyền tự chủ của cấp có thẩm quyền; Quy chế chi tiêu nội bộ của
đơn vị; Văn bản phê duyệt chỉ tiêu biên chế của cấp có thẩm quyền
Nhận diện rủi ro:
- Đối với dự toán năm được cấp có thẩm quyền giao
Giám đốc KBNN
KTT
TTV Thủ quỹ
Đơn vị giao dịch
KTT TTV
Thủ quỹ
Đơn vị giao dịch
Trang 14- Đối với quyết định giao quyền tự chủ
- Đối với quy chế chi tiêu nội bộ của đơn vị
- Đối với văn bản phê duyệt chỉ tiêu biên chế
Đánh giá rủi ro:
Hoạt động kiểm soát:
+ Đối với dự toán năm được cấp có thẩm quyền giao
+ Đối với quy chế chi tiêu nội bộ
+ Đối với quyết định giao quyền tự chủ
+ Đối với văn bản phê duyệt chỉ tiêu biên chế
Hoạt động giám sát:
b Hồ sơ kiểm soát chi gửi từng lần thanh toán
Nhận diện rủi ro
- Đối với chứng từ rút tiền
- Đối với tiền lương và các khoản trích theo lương
- Đối với các khoản chi thanh toán theo chế độ khoán
- Đối với các khoản thanh toán cá nhân khác ngoài lương
- Đối với chi mua sắm tài sản, trang thiết bị, vật tư
- Đối với những khoản chi hoạt động nghiệp vụ chuyên môn
- Đối với chi trả thu nhập tăng thêm
Đánh giá rủi ro:
Hoạt động kiểm soát :
- Kiểm soát chứng từ rút tiền
- Kiểm soát chi lương và các khoản trích theo lương
- Kiểm soát các khoản chi thanh toán cá nhân ngoài lương
- Kiểm soát các khoản chi mua sắm hàng hóa, sữa chữa
- Kiểm soát các khoản chi quản lý, chi nghiệp vụ chuyên môn
- Kiểm soát chi thu nhập tăng thêm
Trang 15- Kiểm soát việc sử dụng kết quả tài chính
Hoạt động giám sát:
2.2.3 Kết quả kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp y tế và giáo dục tại Kho bạc Nhà nước Đăk Hà
a Quy mô và cơ cấu chi thường xuyên của các đơn vị sự nghiệp y tế và giáo dục qua kiểm soát của Kho bạc Đăk Hà
Bảng 2.4- Chi thường xuyên NSNN của
các đơn vị sự nghiệp y tế và giáo dục qua KBNN Đăk Hà năm 2017
Tỷ trọng
Số tiền (triệu đ)
Tỷ trọng
2.3.1 Những kết quả đạt được
2.3.2 Những mặt hạn chế
- Về việc kiểm soát mẫu dấu, chữ ký của đơn vị
- Về thực hiện quy trình, nghiệp vụ kiểm soát chi lương