Mục đích nghiên cứu của Luận văn nhằm định hướng Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường Nguyễn Tất Thành, tỉnh Khánh Hòa. Để hiểu rõ hơn mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết Luận văn này.
TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TRỤC ĐƯỜNG NGUYỄN TẤT THÀNH, TỈNH KHÁNH HÒA
Các khái niệm liên quan đến Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan
Không gian đô thị bao gồm các yếu tố như kiến trúc, cây xanh và mặt nước, tất cả đều có ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan đô thị.
Cảnh quan là khu vực mà con người trải nghiệm qua các giác quan, phản ánh mối quan hệ giữa các yếu tố vật thể và hoạt động của con người, tạo nên đặc trưng riêng cho mỗi vùng miền.
Không gian trống là khu vực bên ngoài công trình, được bao quanh bởi mặt đứng công trình, mặt đất, bầu trời và các yếu tố giới hạn khác Nó cũng được coi là không gian cảnh quan, đáp ứng nhu cầu sống của con người.
Kiến trúc cảnh quan bao gồm cả thành phần tự nhiên và nhân tạo, với con người đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao giá trị thẩm mỹ của nó.
Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan là hoạt động của con người nhằm xây dựng và kết nối các không gian chức năng, tạo ra sự cân bằng giữa các yếu tố tự nhiên và nhân tạo.
Các lý thuyết, nghiên cứu có liên quan đến Tổ chức không
1.2.1 Các lý thuyết liên quan đến Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường Nguyễn Tất Thành, tỉnh Khánh Hòa
- Kiến trúc cảnh quan, PGS.TS.KTS Hàn Tất Ngạn (NXB Xây dựng, 1999)
Thiết kế đô thị trong quy hoạch xây dựng đô thị Việt Nam được nghiên cứu bởi ThS KTS Ngô Trung Hải và ThS KTS Nguyễn Thị Hồng Diệp, mang đến cái nhìn sâu sắc về sự phát triển và tổ chức không gian đô thị Cuốn sách, xuất bản bởi NXB Khoa học & Kỹ thuật năm 2013, phân tích các yếu tố quan trọng trong quy hoạch đô thị, nhấn mạnh vai trò của thiết kế đô thị trong việc tạo ra môi trường sống bền vững và hài hòa Những kiến thức và kinh nghiệm được chia sẻ trong tác phẩm này là nguồn tài liệu quý giá cho các nhà quy hoạch và kiến trúc sư tại Việt Nam.
- Thiết kế đô thị có minh họa (Illustrating Urban Design), Kim Quảng Quân (NXB Xây dựng, 2000)
- Từ ý đến hình trong Thiết kế cảnh quan (From Concept to Form in Landscape Design), Grant W Reid, ALSA (NXB Văn hóa Thông tin, 2003)
- Form and Fabric in Landscape Architecture, Catherine Dee (NXB Taylor & Francis, 2004)
1.2.2 Các nghiên cứu liên quan đến Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường Nguyễn Tất Thành, tỉnh Khánh Hòa
- Luận văn thạc sĩ “Giải pháp TCKG KTCQ trục đường ven biển tại Thành phố Nha Trang” - Lưu Nguyễn Quang Khánh (2010)
- Luận văn thạc sĩ “Nghiên cứu tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường Hùng Vương, thành phố Đà Nẵng” - Trần Thái Bình (2015)
- Luận văn thạc sĩ “Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường ven biển Phạm Văn Đồng, Thành phố Nha Trang” - Nguyễn Viết Huy (2018)
1.2.3 Các đồ án liên quan đến trục đường Nguyễn Tất Thành, tỉnh Khánh Hòa
Đồ án Điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất kỳ cuối (2016 - 2020) của tỉnh Khánh Hòa được thực hiện theo Quyết định số 48/NQ-CP của Chính Phủ, nhằm đảm bảo sử dụng đất hiệu quả và bền vững, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
- Đồ án Điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 thành phố Nha Trang, Quyết định 1833/QĐ-UBND tỉnh Khánh Hòa
- Đồ án điều chỉnh quy hoạch chi tiết xây dựng 1/2000 Khu dân cư Phước Đồng, thành phố Nha Trang theo Quyết định 1567/QĐ-UBND tỉnh Khánh Hòa
Dự án quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 cho Khu đô thị cao cấp Diamond Bay, tọa lạc tại xã Phước Đồng, thành phố Nha Trang, đã được phê duyệt theo Quyết định 1980/QĐ-UBND của tỉnh Khánh Hòa.
- Đồ án Quy hoạch chung thành phố Cam Ranh tỉnh Khánh Hòa đến năm 2035 theo Quyết định 323/QĐ-UBND tỉnh Khánh Hòa
- Đồ án Kế hoạch sử dụng đất năm 2019 huyện Cam Lâm theo Quyết định 4114/QĐ-UBND tỉnh Khánh Hòa
Tổng quan về Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường Nguyễn Tất Thành, tỉnh Khánh Hòa
1.3.1 Các yếu tố ảnh hưởng đến Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường Nguyễn Tất Thành, tỉnh Khánh Hòa a Lịch sử hình thành
Sau 13 tháng xây dựng, vào tháng 5-2004, con đường ven biển nối Nha Trang và sân bay Cam Ranh được hoàn thành b Vị trí địa lý và điều kiện môi trường tự nhiên
Trục đường Nguyễn Tất Thành kéo dài từ chân cầu Bình Tân đến ngã ba Nguyễn Chí Thanh, nằm trong khu vực có khí hậu nhiệt đới gió mùa, mang đến những điều kiện văn hóa – xã hội đặc trưng.
Khu vực trục đường Nguyễn Tất Thành tại tỉnh Khánh Hòa thể hiện rõ giá trị văn hóa và xã hội đặc trưng của địa phương Nơi đây đã đạt được những thành tựu nổi bật về kinh tế và hạ tầng kỹ thuật, với thương mại và dịch vụ du lịch là ngành kinh tế chủ chốt, góp phần thúc đẩy sự phát triển đô thị Tuy nhiên, cần xem xét thực trạng không gian kiến trúc và cảnh quan tại trục đường này, bao gồm cả các yếu tố tự nhiên ảnh hưởng đến khu vực.
(xem Bảng 1.1) b Thực trạng về yếu tố nhân tạo
CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ TỔ CHỨC KHÔNG
Cơ sở lý thuyết liên quan đến Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường Nguyễn Tất Thành, tỉnh Khánh Hòa 10
2.1.1 Cơ sở nhận diện giá trị đặc trưng liên quan đến Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường Nguyễn Tất Thành
- Giá trị đặc trưng cấu thành không gian kiến trúc cảnh quan
- Vùng cảnh quan đặc trưng
Cơ sở pháp lý liên quan đến Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường Nguyễn Tất Thành, tỉnh Khánh Hòa 10
2.1.1 Cơ sở nhận diện giá trị đặc trưng liên quan đến Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường Nguyễn Tất Thành
- Giá trị đặc trưng cấu thành không gian kiến trúc cảnh quan
- Vùng cảnh quan đặc trưng
2.1.2 Cơ sở đề xuất nguyên tắc Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường Nguyễn Tất Thành
- Lý luận về thị giác của con người đối với không gian kiến trúc cảnh quan
- Quy luật bố cục không gian
- Tổ chức không gian trống
2.1.3 Cơ sở đề xuất định hướng Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường Nguyễn Tất Thành
- Lý luận hình ảnh đô thị
- Các lý luận của Roger Trancik
2.2 Cơ sở pháp lý liên quan đến Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường Nguyễn Tất Thành, tỉnh Khánh Hòa
2.2.1 Cơ sở pháp lý trung ương
Quản lý không gian cảnh quan công cộng tại đô thị được quy định rõ ràng trong Nghị định số 38/2010/NĐ-CP của Chính Phủ, cụ thể từ Điều 6 đến Điều 21.
Ngoài ra còn có một số cơ sở pháp lý, Quy chuẩn – Tiêu chuẩn xây dựng và Quyết định của Nhà nước có liên quan như:
- Tiêu chuẩn TCXDVN 362:2005/BXD về Quy hoạch cây xanh sử dụng công cộng trong các đô thị do Bộ Xây Dựng ban hành
- Quy chuẩn QCXDVN 01:2008/BXD về Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về Quy hoạch Xây Dựng do Bộ Xây Dựng ban hành
- Nghị định 08/2005/NĐ-CP về Quy hoạch xây dựng đô thị do Chính phủ ban hành
Các văn bản pháp lý liên quan đến quản lý hạ tầng kỹ thuật đô thị, như QCVN 07:2016/BXD, quy định các tiêu chuẩn thiết kế và xây dựng hạ tầng Đồng thời, QCVN 10:2014/BXD quy định lối đi dành cho người tàn tật nhằm đảm bảo khả năng tiếp cận và sử dụng cho tất cả mọi người.
2.2.2 Cơ sở pháp lý địa phương
Một số văn bản pháp lý có nội dung liên quan đến trục đường Nguyễn Tất Thành:
- Quyết định 1396/QĐ-TTg, Thủ tướng phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đến 2025
Quyết định 3005/QĐ-UBND của Uỷ ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa đã phê duyệt đồ án Quy hoạch chung xây dựng khu vực vịnh Cam Ranh, nhằm định hướng phát triển bền vững cho khu vực này đến năm 2025.
- Quyết định 251/2006/QĐ-TTg, Thủ tướng phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Khánh Hòa đến năm 2020
- Nghị quyết số 01/2007/NQ-HĐND Khánh Hòa về quy hoạch tổng thể phát triển Du lịch Khánh Hòa đến năm 2020
Các bài học kinh nghiệm về Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường trên Thế giới và tại Việt Nam
- Trục đường Ronda Del Litoral, Barcelona, Tây Ban Nha
- Trục đường Copacabana, Rio de Janeiro, Brazil
- Khu công viên East Coast Park, Singapore
- Trục đường ven biển thành phố Vũng Tàu
- Trục đường ven biển thành phố Đà Nẵng
ĐỊNH HƯỚNG TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TRỤC ĐƯỜNG NGUYỄN TẤT THÀNH, TỈNH KHÁNH HÒA
Quan điểm và các nguyên tắc Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường Nguyễn Tất Thành, tỉnh Khánh Hòa 12
3.1.1 Quan điểm về Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường Nguyễn Tất Thành, tỉnh Khánh Hòa
TCKG KTCQ có trách nhiệm tổ chức, sắp xếp và kết nối các hình thức kiến trúc cảnh quan phù hợp, nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực và phát huy tiềm năng của khu vực trục đường Điều này đảm bảo sự phát triển bền vững về kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường tại trục đường Nguyễn Tất Thành, tỉnh Khánh Hòa.
- Nguyên tắc 1: TCKG KTCQ cần phù hợp với từng phân khu chức năng và từng đặc điểm riêng tại mỗi đoạn của trục đường
- Nguyên tắc 2: Tổ chức đa dạng và phân bố hợp lý các không gian chức năng, định hướng công trình kiến trúc
Nguyên tắc 3: TCKG KTCQ phải liên kết chặt chẽ với việc tạo ra môi trường đầu tư hấp dẫn, phù hợp với bối cảnh kinh tế hiện tại, đảm bảo tính khả thi và tuân thủ các quy định trong khung pháp lý.
Nguyên tắc 4 nhấn mạnh rằng TCKG KTCQ cần chú trọng đến các đặc điểm văn hóa - xã hội và con người trong khu vực nghiên cứu, để đảm bảo sự phù hợp với chiến lược phát triển KG KTCQ tổng thể của đô thị.
- Nguyên tắc 5: TCKG KTCQ cần tạo khả năng tiếp cận, liên kết không gian trong và ngoài khu vực
Việc TCKG KTCQ trục đường cần đáp ứng các tiêu chí:
- Tiêu chí môi trường: Đảm bảo về môi trường, tạo mối liên hệ hài hòa giữa yếu tố tự nhiên và yếu tố nhân tạo
- Tiêu chí thẩm mỹ: Đảm bảo tính thẩm mỹ, phong phú, sống động và linh hoạt cho các không gian công trình kiến trúc
- Tiêu chí kinh tế: Định hướng giải pháp TCKG KTCQ một cách phù hợp và khả thi
- Tiêu chí xã hội: TCKG KTCQ phải đáp ứng các nhu cầu về văn hóa - xã hôi và phục vụ cộng đồng
- Tiêu chí liên kết, tiếp cận: Có sự liên kết, thuận tiện về giao thông và không gian cảnh quan.
Định hướng Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường Nguyễn Tất Thành, tỉnh Khánh Hòa
Định hướng chi tiết Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan
Khu vực trục đường Nguyễn Tất Thành bắt đầu từ ngã ba chân cầu Bình Tân đến ngã ba Nguyễn Chí Thanh được chia thành 04 khu vực đặc trưng
3.3.1 Khu vực 1 từ ngã ba chân cầu Bình Tân đến Diamond Golf (xem Bảng 3.2)
3.3.2 Khu vực 2 từ Diamond Golf đến chân đèo Cù Hin
3.3.3 Khu vực 3 từ chân đèo Cù Hin đến ngã ba Bãi Dài
3.3.4 Khu vực 4 từ ngã ba Bãi Dài đến ngã ba Nguyễn Chí Thanh (xem Bảng 3.5)
Định hướng công tác quản lý Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường Nguyễn Tất Thành, tỉnh Khánh Hòa 19 PHẦN 3: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
- Tuyên truyền nhận thức người dân về giá trị KG KTCQ trục đường, thực hiện các chính sách quảng bá hình ảnh khu vực
- Thực hiện chính sách ưu đãi đầu tư, huy động các nguồn lực để ưu tiên xây dựng các khu vực trọng điểm
- Cần có các biện pháp chế tài và thực hiện giám sát từ cộng đồng
- Kiểm soát chỉ tiêu xây dựng của các công trình hiện hữu, giải quyết triệt để tình trạng xây dựng trái phép
- Tăng cường chính sách xã hội hóa trong quá trình quản lý vận hành đối với các công trình tiện ích công cộng
PHẦN 3: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
Kết luận
Nghiên cứu TCKG KTCQ tại Việt Nam hiện nay chủ yếu tập trung vào các sản phẩm nghiên cứu theo từng khu vực với bối cảnh không gian và thời gian khác nhau, ứng dụng từ các cơ sở học thuật và kinh nghiệm trong thiết kế đô thị Trục đường Nguyễn Tất Thành là một trong những trục đường quan trọng của tỉnh Khánh Hòa, việc nghiên cứu TCKG KTCQ tại đây sẽ hỗ trợ hoạch định không gian phát triển đô thị và quản lý hiệu quả Đề tài “Định hướng tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường Nguyễn Tất Thành, tỉnh Khánh Hòa” không chỉ chỉ ra các bất cập hiện có mà còn nghiên cứu các lý thuyết và kinh nghiệm học thuật về TCKG KTCQ, từ đó đề xuất định hướng cải thiện cho trục đường này.
Nguyễn Tất Thành đã nhận diện các giá trị đặc trưng liên quan đến yếu tố tự nhiên như cây xanh, mặt nước, địa hình, và yếu tố nhân tạo bao gồm quy hoạch sử dụng đất, công trình kiến trúc, giao thông, không gian công cộng và hoạt động sử dụng Dựa trên những yếu tố này, ông đề xuất quan điểm, nguyên tắc và định hướng TCKG KTCQ cụ thể cho bốn khu vực khác nhau trên toàn trục đường, nhằm phát triển đô thị và phát huy giá trị cảnh quan thiên nhiên đặc trưng của khu vực.
Khuyến nghị 20 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Kết quả nghiên cứu cho thấy tầm quan trọng của TCKG KTCQ trong định hướng phát triển đô thị Nhà nước cần chú trọng vào việc phổ biến kiến thức về TCKG KTCQ không chỉ cho các nhà nghiên cứu mà còn cho các lĩnh vực liên quan như quản lý và đầu tư Cần có quy định cụ thể về TCKG KTCQ đối với sản phẩm thiết kế liên quan đến quy hoạch xây dựng và phát triển đô thị.
Luận văn này nhằm nghiên cứu về TCKG KTCQ, với mục tiêu hỗ trợ quản lý và thực thi các dự án nghiên cứu, phát triển liên quan đến trục đường Nguyễn Tất Thành và tỉnh Khánh Hòa Để đạt được điều này, cần có sự quan tâm từ chính quyền địa phương, nhằm tạo điều kiện cho việc nghiên cứu chi tiết và cụ thể hóa thành các văn bản chỉ đạo có tính thực tiễn và chuyên môn cao Sự phối hợp đồng bộ giữa các tổ chức đoàn thể và người dân địa phương cũng rất quan trọng, đảm bảo công tác TCKG KTCQ trục đường phát triển đúng định hướng, tạo dựng hình ảnh và các giá trị đặc trưng cho đô thị tỉnh Khánh Hòa.
1 Bộ Xây dựng: Thông tư số 06/2013/TT-BXD ngày 13/5/2013 về Hướng dẫn về nội dung thiết kế đô thị
2 Bộ Xây dựng: Thông tư số 16/2013/TT-BXD ngày 16/10/2013 về Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 06/2013/TT- BXD ngày 13/5/2013 về Hướng dẫn về nội dung thiết kế đô thị
3 Bộ Xây dựng: Tiêu chuẩn TCXDVN 362:2005 ngày 05/01/2006 về Quy hoạch cây xanh sử dụng công cộng trong các đô thị - tiêu chuẩn thiết kế
4 Bộ Xây dựng: Quy chuẩn QCXDVN 01:2008 ngày 03/04/2008 về Quy hoạch cây xanh sử dụng công cộng trong các đô thị - tiêu chuẩn thiết kế
5 Bộ Xây dựng: Quy chuẩn QCXDVN 07:2016 ngày 01/02/2016 về Các công trình hạ tầng kỹ thuật
6 Bộ Xây dựng: Quy chuẩn QCXDVN 10:2014 ngày 29/12/2014 Xây dựng công trình đảm bảo người khuyết tật tiếp cận sử dụng
7 Chính phủ: Nghị định số 08/2005/NĐ-CP ngày 24/01/2005 về Quy hoạch xây dựng đô thị
8 Chính phủ: Nghị định số 37/2010/NĐ-CP ngày 07/4/2010 về Lập, thẩm định, phê duyệt và quản lý quy hoạch đô thị
9 Chính phủ: Nghị định số 38/2010/NĐ-CP ngày 07/04/2010 về Quản lý không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị
10 Chính phủ: Nghị định sô 39/2010/NĐ-CP ngày 07/04/2010 về Quản lý không gian xây dựng công trình ngầm
11 Chính phủ: Nghị định số 64/2012/NĐ-CP ngày 04/09/2012 về Cấp giấy phép xây dựng
12 Chính phủ: Nghị quyết số 48/2018/NQ-CP ngày 09/05/2018 về Điều chỉnh đồ án quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất kỳ cuối (2016 - 2020) của tỉnh Khánh Hòa
13 Chính phủ: Quyết định 1396/QĐ – TTg Điều chỉnh quy hoạch chung thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đến năm 2025
14 Chính phủ: Quyết định 251/2006/QĐ – TTg về quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Khánh Hòa đến năm 2020
15 Hội đồng Nhân dân tỉnh Khánh Hòa: Nghị quyết số 01/2007/NQ-HĐND ngày 02/02/2007 về quy hoạch tổng thể phát triển Du lịch Khánh Hòa đến năm 2020
16 Quốc hội: Luật Quy hoạch đô thị số 30/2009/QH12
17 Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa: Quyết định 1833/QĐ- UBND về Điều chỉnh đồ án quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 thành phố Nha Trang
18 Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa: Quyết định 1567/QĐ- UBND về Điều chỉnh đồ án quy hoạch chi tiết 1/2000 Khu dân cư Phước Đồng, thành phố Nha Trang
19 Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa: Quyết định 1980/QĐ- UBND về Đồ án quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Khu đô thị cao cấp Diamond Bay, Phước Đồng, thành phố Nha Trang
20 Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa: Quyết định 1980/QĐ-UBND Đồ án Quy hoạch chung thành phố Cam Ranh đến năm 2035
21 Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa: Quyết định 3005/QĐ- UBND về Quy hoạch chung xây dựng khu vực vịnh Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa đến năm 2025
22 Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa: Quyết định 323/QĐ-UBND về Đồ án Quy hoạch chung thành phố Cam Ranh tỉnh Khánh Hòa đến năm 2035
23 Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa: Quyết định 4114/QĐ- UBND Đồ án Kế hoạch sử dụng đất năm 2019 huyện Cam Lâm
24 Nguyễn Thế Bá (1996), Kiến trúc cảnh quan đô thị, NXB Xây Dựng, Hà Nội
25 Ngô Trung Hải và Nguyễn Thị Hồng Diệp (2013), Thiết kế đô thị trong quy hoạch xây dựng đô thị Việt Nam, NXB Khoa học & kỹ thuật, Bộ Xây Dựng
26 Bộ Xây Dựng (1997) Quy chuẩn xây dựng Việt Nam, NXB Xây dựng, Hà Nội
27 Hàn Tất Ngạn (1999), Kiến trúc cảnh quan, NXB Xây dựng,
28 Hàn Tất Ngạn (1996), Quy luật bố cục không gian, NXB xây dựng, Hà Nội
29 Nguyễn Nam (2008), Tổ chức kiến trúc cảnh quan, NXB xây dựng, Hà Nội
30 Trần Thái Bình (2015), Luận văn thạc sĩ “Nghiên cứu tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường Hùng Vương, thành phố Đà Nẵng”, Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh
31 Nguyễn Viết Huy (2018), Luận văn thạc sĩ “Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan trục đường ven biển Phạm Văn Đồng, Thành phố Nha Trang”, Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh
32 Lưu Nguyễn Quang Khánh (2010), Luận văn thạc sĩ “Giải pháp TCKG KTCQ trục đường ven biển tại Thành phố Nha Trang”, Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh
2 Tài liệu tiếng Nước ngoài
33 Catherine Dee (2004), Form and Fabric in Landscape Architecture, Taylor & Francis Company, United Kingdom