Tóm tắt Luận án Tiến sĩ Y học: Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, hình ảnh cộng hưởng từ và hiệu quả của phương pháp tiêm methylprednisolon acetat ngoài màng cứng ở bệnh nhân thoát vị

Nội dung chính của luận án gồm những mục tiêu sau: Nhận xét đặc điểm lâm sàng và hình ảnh cộng hưởng từ, ở bệnh nhân thoát vị đĩa đệm cột sống cổ và đánh giá hiệu quả điều trị và tính an toàn của phương pháp tiêm methylprednisolon acetat ngoài màng cứng ở bệnh nhân thoát vị đĩa đệm cột sống cổ. Mời các bạn tham khảo!

H C VI N QUÂN Ọ Ệ  Y

ĐINH HUY C ƯƠ NG

NGHIÊN C U Đ C ĐI M LÂM SÀNG, HÌNH  NH Ứ Ặ Ể Ả

C NG HỘ ƯỞNG T  VÀ HI U QU  C A PHỪ Ệ Ả Ủ ƯƠNG PHÁP 

T I H C VI N QUÂN YẠ Ọ Ệ

Ngườ ưới h ng d n khoa h c:ẫ ọ

1 GS.TS. Nguy n Văn Chễ ương

2 PGS.TS. Nh  Đình S nữ ơ

Ph n bi n 1: GS.TS. Lê Quang Cả ệ ường

Ph n bi n 2: GS. TS. Ph m Minh Thôngả ệ ạ

Ph n bi n 3: PGS. TS. Nguy n Thanh Bìnhả ệ ễ

Lu n án s  đậ ẽ ược b o v  trả ệ ước H i đ ng đánh giá lu n án c pộ ồ ậ ấ  

trường h p t i H c vi n Quân y, ọ ạ ọ ệ vào h iồ giờ ngày

tháng năm

1 Th  vi n Qu cư ệ ố  gia

2 Th  vi n H c vi n Quânư ệ ọ ệ  y

Đ T V N ĐẶ Ấ Ề

Thoát v  đĩa đ m c t s ng c  (TVĐĐ CSC) là b nh lý thị ệ ộ ố ổ ệ ườ  ng

g p   Vi t Nam cũng nh  trên Th  gi i. B nh thặ ở ệ ư ế ớ ệ ường x y ra ả ở 

nh ng ngữ ười trong đ  tu i lao đ ng, h u qu  là làm gi m, m tộ ổ ộ ậ ả ả ấ  

kh  năng lao đ ng,ả ộ   nh hả ưởng nhi u t iề ớ   ch t lấ ượng cu c s ngộ ố  

và đ i s ngờ ố  kinh tế ­ xã h iộ  Xã h i ngày càng phát tri n, các ho tộ ể ạ  

đ ng c a con ngộ ủ ười ngày càng phong phú và ph c t p, m i ho tứ ạ ọ ạ  

đ ng h u h t đ u liên quan đ n v n đ ng c a CSC, nên t  lộ ầ ế ề ế ậ ộ ủ ỷ ệ TVĐĐ CSC ngày càng gia tăng, vì v y đi u tr  TVĐĐ CSC là c pậ ề ị ấ  thi t.ế

Hi n nay có nhi u phệ ề ương pháp đi u tr  TVĐĐ CSC nh :ề ị ư  

đi u   tr   b o   t n,   can   thi p   t i   thi u   và   ph u   thu t,   trong   đóề ị ả ồ ệ ố ể ẫ ậ  

phương pháp đi u tr  b o t n v n là c  b n, là then ch t. Nh ngề ị ả ồ ẫ ơ ả ố ư  

m t s  trộ ố ường h p, n u ch  đi u tr  b o t n đ n thu n, k t quợ ế ỉ ề ị ả ồ ơ ầ ế ả 

đi u tr  không cao, đôi khi không thành công. V n đ  đ t ra là làmề ị ấ ề ặ  

th  nào đ  nâng cao ch t lế ể ấ ượng và hi u qu  c a phệ ả ủ ương pháp 

đi u   tr   b o   t n   Phề ị ả ồ ương   pháp   tiêm   khoang   ngoài   màng   c ngứ  (NMC)  CSC  là m t  gi i  pháp tích c c  v i  u  đi m  là:  thu cộ ả ự ớ ư ể ố  kháng viêm được đ a vào khoang NMC, ti p c n tr c ti p rư ế ậ ự ế ễ 

th n kinh b  kích thích, b  phù viêm do đĩa đ m thoát v  chèn ép,ầ ị ị ệ ị  

do đó làm b nh thuyên gi m nhanh. Năm 2014 C c qu n lý Th cệ ả ụ ả ự  

ph m và Dẩ ược ph m Hoa K  (FDA) đã nhóm h p nhi u chuyênẩ ỳ ọ ề  gia c a 14 chuyên ngành và đ a ra khuy n cáo đi u tr  steroidủ ư ế ề ị  ngoài màng c ng an toàn g m 17 n i dungứ ồ ộ

Chính vì nh ng lý do trên mà đ  tài: ữ ề “Nghiên c u đ c đi mứ ặ ể  lâm sàng, hình  nh c ng hả ộ ưởng t  và hi u qu  c a phừ ệ ả ủ ương pháp tiêm methylprednisolon acetat ngoài màng c ng   b nhứ ở ệ  nhân thoát v  đĩa đ m c t s ng c ”. ị ệ ộ ố ổ Nh m m c tiêu:ằ ụ

1. Nh n xét đ c đi m lâm sàng và hình  nh c ng h ậ ặ ể ả ộ ưở ng t ,  ừ ở  

b nh nhân thoát v  đĩa đ m c t s ng c ệ ị ệ ộ ố ổ

2. Đánh giá hi u qu  đi u tr  và tính an toàn c a ph ệ ả ề ị ủ ươ   ng pháp tiêm methylprednisolon acetat ngoài màng c ng   b nh nhân ứ ở ệ   thoát v  đĩa đ m c t s ng c ị ệ ộ ố ổ

d ng tr c ti p lên nhi u r  th n kinh b  đĩa đ m thoát v  đè ép,ụ ự ế ề ễ ầ ị ệ ị  

n ng đ  thu c t p trung cao, th i gian thu c ti p c n r  th n kinhồ ộ ố ậ ờ ố ế ậ ễ ầ  kéo dài, làm gi m phù viêm nhanh, li u dùng ít nh ng l i cho hi uả ề ư ạ ệ  

qu  cao, rút ng n th i gian đi u tr , đ ng th i h n ch  b t đả ắ ờ ề ị ồ ờ ạ ế ớ ượ  ctác d ng ph  c a corticoid đ i v i c  th  K t qu  thu đụ ụ ủ ố ớ ơ ể ế ả ược là tài 

l u tham kh o có giá tr  trong th c hành ch n đoán và đi u tr  b nhệ ả ị ự ẩ ề ị ệ  TVĐĐ CSC

* B  c c c a lu n ánố ụ ủ ậ : lu n án g m 124 trang bao g m cácậ ồ ồ  

ph n: ph n đ t v n đ  (2 trang); chầ ầ ặ ấ ề ương 1 t ng quan tài li u (33ổ ệ  trang); chương 2 đ i tố ượng và phương pháp nghiên c u (24 trang);ứ  

chương 3: k t qu  nghiên c u (24 trang); chế ả ứ ương 4 bàn lu n (38ậ  trang); k t lu n (2 trang); ki n ngh  (1 trang). Lu n án có 34 b ng,ế ậ ế ị ậ ả  

28 hình và 04 bi u đ  S  d ng 117 tài li u tham kh o,  85 ti ngể ồ ử ụ ệ ả ế  anh, 32 ti ng vi t. ế ệ

T NG QUANỔ

1.1  Gi i ph u ch c năng c t s ng c     ả ẫ ứ ộ ố ổ

C u trúc gi i ph u CSC r t ph c t p: CSC g m 7 đ t s ng,ấ ả ẫ ấ ứ ạ ồ ố ố  

có ch a t y s ng, r  th n kinh và m ch máu, nên lâm sàng TVĐĐứ ủ ố ễ ầ ạ  

c t s ng c  r t đa d ng, phong phú, g m nhi u h i ch ng: h iộ ố ổ ấ ạ ồ ề ộ ứ ộ  

ch ng CSC, h i ch ng chèn ép r  đ n thu n, h i ch ng chèn épứ ộ ứ ễ ơ ầ ộ ứ  

t y, h i ch ng r ­t y k t h p, h i ch ng tu n hoàn s ng n n vàủ ộ ứ ễ ủ ế ợ ộ ứ ầ ố ề  

h i ch ng th n kinh t  ch ộ ứ ầ ự ủ

Khoang NMC CSC r t h p, h p h n khoang NMC c t s ngấ ẹ ẹ ơ ộ ố  

th t l ng, ch  r ng nh t t i phình c  Cắ ư ỗ ộ ấ ạ ổ 6 ­C7 kho ng 1,5 đ n 2mmả ế1.2  C  ch  gây đau trong thoát v  đĩa đ m c t s ng c  ơ ế ị ệ ộ ố ổ

TVĐĐ CSC có đau CSC và đau r  th n kinh, v  b n ch t là đauễ ầ ề ả ấ  

h n h p (đau c m th  và đau th n kinh), nguyên nhân đau là do:ỗ ợ ả ụ ầ

1.3. B nh sinh thoát v  đĩa đ m c t s ng cệ ị ệ ộ ố ổ

1.4. Ch n đoán thoát v  đĩa đ m c t s ng c  ẩ ị ệ ộ ố ổ

Ch n đoán xác đ nh = ch n đoán lâm sàng + ch n đoán CHTẩ ị ẩ ẩ

Ch n đoán lâm sàng: BN ph i có h i ch ng c t s ng c  vàẩ ả ộ ứ ộ ố ổ  

có ít nh t t  m t h i ch ng tr  lên trong các h i ch ng sau: h iấ ừ ộ ộ ứ ở ộ ứ ộ  

ch ng chèn ép r  c  đ n thu n, h i ch ng chèn ép t y, h i ch ngứ ễ ổ ơ ầ ộ ứ ủ ộ ứ  

r  t y k t h p, h i ch ng tu n hoàn s ng n n và h i ch ng th nễ ủ ế ợ ộ ứ ầ ố ề ộ ứ ầ  kinh t  ch ự ủ

đ m ệ

 b nh lý ệ Đĩa đ m thoái hóa ệ

Thoát v  đĩa đ m ị ệ

Đĩa đ m bình  ệ

th ườ ng Thoái hóa

(Theo th i  ờ gian)

B nh lý ệ (Mi n d ch,  ễ ị chuy n hóa, ể  

Đ I TỐ ƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN C UỨ

2.1. Đ i tố ượng nghiên c uứ

G m 82 b nh nhân đi u tr  n i trú t i khoa N i th n kinh ồ ệ ề ị ộ ạ ộ ầ

B nh vi n đa khoa t nh Ninh Bìnhệ ệ ỉ

2.1.1. Tiêu chu n l a ch n ẩ ự ọ

­ Lâm sàng:

+ Có h i ch ng CSC và h i ch ng r  th n kinh c ộ ứ ộ ứ ễ ầ ổ

+ Có th  kèm theo các h i ch ng sau: h i ch ng r  ­ t y k t h p,ể ộ ứ ộ ứ ễ ủ ế ợ  

h i ch ng chèn ép t y đ n thu n, h i ch ng r i lo n th n kinh tộ ứ ủ ơ ầ ộ ứ ố ạ ầ ự 

ch ,  h i ch ng đ ng m ch đ t s ng thân n n.ủ ộ ứ ộ ạ ố ố ề

+ B nh nhân có đ  tu i t  20 đ n 75 tu i, ệ ộ ổ ừ ế ổ

­   C n lâm sàng:  ậ 100% BN đ c ch p MRI CSC có hình  nhượ ụ ả  TVĐĐ, lâm sàng ph i phù h p v i đ nh khu t n th ng trên phimả ợ ớ ị ổ ươ  CHT. 

2.1.2. Tiêu chu n lo i tr ẩ ạ ừ

+ TVĐĐ CSC có m nh r iả ờ , TVĐĐ CSC đã đ c đi u tr  ph uượ ề ị ẫ  thu t.ậ+ TVĐĐ CSC kèm theo các b nh th n kinh khác: ệ ầ Viêm đa dây th nầ  kinh, x  c t bên teo c ; u t y; viêm t y; ch n thơ ộ ơ ủ ủ ấ ương c t s ng c tộ ố ộ  

s ng c  gây v  lún đ t s ng ­ dố ổ ỡ ố ố ập t y, chèn ép t y.ủ ủ

+ TVĐĐ CSC kèm theo các b nh n i khoa khác nh : R i lo n đôngệ ộ ư ố ạ  

ch y máu, suy gan, suy th n, lao, ả ậ b nh nhân ệ đang có s t ố

+ TVĐĐ CSC kèm theo gai xương, quá phát s n gian đ t s ng.ụ ố ố+ TVĐĐ CSC có kèm ho i t  đĩa đ m do lao, ung th  c tạ ử ệ ư ộ  

s ng.ố

+ B nh nhân không đ ng ý tham gia nghiên c u và không tuânệ ồ ứ  

th  đ y đ  theo ch  đ nh đi u tr ủ ầ ủ ỉ ị ề ị

2.2. Đ a đi m và th i gian nghiên c uị ể ờ ứ

Khoa N i th n kinh b nh vi n đa khoa t nh Ninh Bìnhộ ầ ệ ệ ỉ

Th i gian t  tháng 5 năm 2015 đ n tháng 10 năm 2016ờ ừ ế

2.3. Phương pháp nghiên c uứ

2.3.1. Thi t k  nghiên c u ế ế ứ

Nghiên c u ti n c u ứ ế ứ mô t  c t ngang ả ắ và có theo dõi d cọ

2.3.2. C  m u nghiên c u, cách ch n m u ỡ ẫ ứ ọ ẫ

­ G m 82 BN có ch n đoán xác đ nh là thoát v  đĩa đ m CSCồ ẩ ị ị ệ  

được chia làm 2 nhóm: nhóm nghiên c u 42 BN, nhóm ch ng 40ứ ứ  

BN 

2.4. Các bước ti n hành nghiên c uế ứ

T t c  các BN đ u đấ ả ề ược khai thác b nh s  chi ti t, thăm khám lâmệ ử ế  sàng toàn di n, ki m tra th n kinh m t cách h  th ng, ghi chép vào b nhệ ể ầ ộ ệ ố ệ  

án nghiên c u đã đứ ược thi t k  riêng cho đ  tài nh m thu th p, xác đ nhế ế ề ằ ậ ị  các thông tin sau:

Đ c đi m chung c a nhóm b nh nhân nghiên c u, đ c đi mặ ể ủ ệ ứ ặ ể  lâm sàng, các k t qu  ch p CHTế ả ụ

2.5. Các ch  tiêu nghiên c uỉ ứ

2.5.1. Đ c đi m chung c a nhóm b nh nhân nghiên c u ặ ể ủ ệ ứ

2.5.2. Đ c đi m lâm sàng ặ ể

2.5.3. Đ c đi m CHT ặ ể

Tính các ch  s  chèn ép Torg, APCR, SSI, M c đ  chèn épỉ ố ứ ộ  

th n kinh, trầ ước đi u tr  và sau đi u tr  06 tháng.ề ị ề ị

2.5.4   Đi u   tr   can   thi p   tiêm   khoang   NMC   CSC   cho   nhóm ề ị ệ   nghiên c u và tiêm c nh r  th n kinh c  cho nhóm ch ng ứ ạ ễ ầ ổ ứ

2.5.5. Đánh giá, so sánh hi u qu  đi u tr  c a m i ph ệ ả ề ị ủ ỗ ươ ng pháp 2.5.6. Nh n xét tác d ng không mong mu n  ậ ụ ố

2.6. Phương pháp thu th p s  li uậ ố ệ

+ Thu th p s  li u t  b nh nhân:ậ ố ệ ừ ệ

+ Các t n th ng trên phim ch p CHT, đ c thu th p b ng cáchổ ươ ụ ượ ậ ằ  

đ c tr c ti p trên phim d i s  h ng d n c a chuyên khoa ch nọ ự ế ướ ự ướ ẫ ủ ẩ  đoán hình  nh. Các thông tin c a BN đ c thu th p hàng ngày vàoả ủ ượ ậ  

b nh án nghiên c u và phi u t ng h p lâm sàng đ c thi t k  riêngệ ứ ế ổ ợ ượ ế ế  cho đ  tài.ề

2.7. Các tiêu chu n đánh giá k t qu  đi u trẩ ế ả ề ị

2.7.1. Đánh giá c ườ ng đ  đau b ng thang nhìn t ộ ằ ươ ng  ng ứ

       B nh nhânệ  t  đánh giá m c đ  đau trự ứ ộ ước đi u tr  theo thangề ị  

đi m VAS (Visual analogue scale)ể , thang đi m VAS g m 10 đi mể ồ ể  chia làm 5 m c đ :ứ ộ  không đau (0 đi m), đau nh  (1­2 đi m), đauể ẹ ể  

v a (3­5 đi m),ừ ể  đau d  d i (6­8 đi m), đau r t d  d i (9­10 đi m).ữ ộ ể ấ ữ ộ ể

Đánh giá m c đ  c i thi n ch c năng c t s ng c  ứ ộ ả ệ ứ ộ ố ổ d a vào chự ỉ 

s  suy gi m ch c năng c t s ng c  (NDI Neck Disablity Index) ố ả ứ ộ ố ổ   2.7.4. M c đ  c i thi n tri u ch ng nói chung ứ ộ ả ệ ệ ứ

+ R t t t: C i thi n ≥75% tri u ch ng.ấ ố ả ệ ệ ứ

+ T t: C i thi n 50 ­ 74% tri u ch ng.ố ả ệ ệ ứ

+ Trung bình: C i thi n 25 ­ 49% tri u ch ngả ệ ệ ứ

+ Kém: C i thi n <25% tri u ch ng.ả ệ ệ ứ

+ Không thành công: Các tri u ch ng n ng thêm. T i th iệ ứ ặ ạ ờ  

đi m k t thúc đi u tr  >06 tháng, c i thi n >50% T/C là đ t m cể ế ề ị ả ệ ạ ụ  đích đi u tr ề ị

2.7.5. Đánh giá hi u qu  đi u tr   ệ ả ề ị

D a vào đi m thuyên gi m và h  s  thuyên gi m   các m cự ể ả ệ ố ả ở ứ  độ

Đi m thuyên gi m (ĐTG) = (a­b).ể ả

a = Đi m lâm sàng trể ước đi u tr ề ị

b = Đi m lâm sàng sau đi u tr ể ề ị

Các s  li u nghiên c u đố ệ ứ ược x  lý theo phử ương pháp th ng kêố  

y h c, b ng chọ ằ ương trình ph n m m SPSS 1ầ ề 6.0. K t qu  đế ả ược thể 

hi n dệ ướ ại d ng trung bình ± đ  l ch chu n. Dùng Test, “t­ student”ộ ệ ẩ  

đ  so sánh gi a các nhóm nghiên c u, s  khác bi t để ữ ứ ự ệ ược xem là có 

ý nghĩa th ng kê khi p <0,05.ố

2.9. Đ o đ c trong nghiên c uạ ứ ứ

- Trước khi ti n hành nghiên c u trên m i BN ph i h i ýế ứ ỗ ả ỏ  

ki n và đế ược s  đ ng ý tham gia m t cách t  nguy n c a BNự ồ ộ ự ệ ủ  nghiên c u.ứ

- Cung   c p   cho   BN   các   thông   tin   chi   ti t   v   m c   tiêu,ấ ế ề ụ  

phương pháp, yêu c u, nguy c , có th  x y ra trong nghiên c u.ầ ơ ể ả ứ  

Đ m b o các s  li u trong nghiên c u là trung th c. Không phânả ả ố ệ ứ ự  

bi t đ i x  trong vi c l a ch n BN nghiên c u theo các khía c nhệ ố ử ệ ự ọ ứ ạ  

v  gi i, tôn giáo, dân t c mà ch  l a ch n BN theo tiêu chu n c aề ớ ộ ỉ ự ọ ẩ ủ  nghiên c u.ứ

- Có   trách   nhi m   gi   gìn   h   s   b nh   án   trong   quá   trìnhệ ữ ồ ơ ệ  nghiên c u.ứ

B ng 3.7. Các tri u ch ng c a h i ch ng c t s ng c   ả ệ ứ ủ ộ ứ ộ ố ổ

Tri u ch ng c a h i ch ng CSC hay g p là: Đi m đau ệ ứ ủ ộ ứ ặ ểCSC có t  l  là 97,6%. thỷ ệ ường xuyên m i CSC có t  l  là 86,6%,ỏ ỷ ệ

B ng 3.8. Các tri u ch ng c a h i ch ng chèn ép r  th n kinh ả ệ ứ ủ ộ ứ ễ ầ

      Nhóm

Tri u ch ng         ệ ứ  

Chung cho 

c  haiả  nhóm

Nhóm nghiên c uứ  (n = 42)

khi ho, h t h iắ ơ 26 31,7 16 38,1 10 25Đau gi m khiả

B ng 3.16. Th  thoát v  trên  nh c t ngang (theo t ng s ả ể ị ả ắ ổ ố  

trung tâm bên T 90 58,8 52 64,2 38 52,8Thoát v  vào ị

    TVĐĐ th  trung tâm l ch bên trái có t  l  58,8%, TVĐĐ trungể ệ ỷ ệ  tâm bên ph i có t  l  là 41,2%, không g p th  thoát v  vào l  ghép. ả ỷ ệ ặ ể ị ỗ3.2. Hi u qu  đi u tr  và tính an toàn c a ệ ả ề ị ủ các phương pháp 

3.2.1. Đánh giá hi u qu  đi u tr  trên lâm sàng v i tri u ch ng  ệ ả ề ị ớ ệ ứ

B ng 3.2 ả 3. M c đ  c i thi n s c c  t i các th i đi m ứ ộ ả ệ ứ ơ ạ ờ ể  đánh giá

Nhóm N/c uứ  

n (%) (3)

Nhóm

ch ngứ

n (%) (4)

Nhóm N/c uứ  

n (%) (5)

Nhóm

ch ngứ

n (%) (6)

37,5%(15)

57,5%(23)

P(b nh­ệ

ch ng)ứ

P1,2 >0,05 P3,4 <0,05 P5,6 <0,001       

       Trước đi u tr  nhóm nghiên c u có 97,6ề ị ứ % s  BNố  y u c ,ế ơ  nhóm 

ch ng có  ứ 82,5%  s  BN y u c , s  khác nhau không có ý nghĩaố ế ơ ự  

th ng kê v i pố ớ 1,2 >0,05. 

       Sau k t thúc ế đ t đi u tr  ợ ề ị nhóm nghiên c u ứ còn 47,6% BN y uế  

cơ, nhóm ch ngứ  còn 65% s  ố BN y u cế ơ, s  khác ự nhau có ý nghĩa 

         Sau 06 tháng, ch  s  suy gi m ch c năng CSC ti p t c c iỉ ố ả ứ ế ụ ả  thi n, có ý nghĩa v i pệ ớ (Th i­đi m)1,ờ ể 3<0,001. Tuy nhiên nhóm nghiên c uứ  

c i thi n t t h n nhóm ch ng, v i Pả ệ ố ơ ứ ớ (N/c u­ ch ng)ứ ứ <0,001

B ng 3.25. M c đ  c i thi n tri u ch ng nói chung ả ứ ộ ả ệ ệ ứ

n T  lỷ ệ (%)

n T  lỷ ệ

(%)

 3.2.3. T ng h p hi u qu , k t qu  đi u tr  c a 2 phổ ợ ệ ả ế ả ề ị ủ ươ ng pháp 

B ng 3.33. K t qu  đi u tr  sau 2 tu n và sau 6 tháng v  lâm ả ế ả ề ị ầ ề  

S c cứ ơ 3,79

± 0,47 ± 0,60 >0,054,00 ±0,514,52 ± 0,63 <0,054,25 ± 0,354,86 ± 0,57 <0,054,33 ± 0,17­0,30 ± 0,12­0,09Torg 52,93± 5,88 ± 8,24 >0,0554,50 0 0 0 ± 6,0156,81 ± 7,85 >0,0559,75 ± 0,05­0,08 ± 0,07­0,10

APCR 54,71± 5,92 ±5,87 >0,0554,88  0 0 0 ±5,4858,26 ± 3,41 >0,0558,68 ±0,09­0,07  ±0,09­0,08SSI ± 6,5779,93 ± 9,66 >0,0582,45 0 0 0 ± 5,8485,33 ± 6,83 >0,0590,48 ± 0,04­0,07 ± 0,08­0,10

Chương 4BÀN LU NẬ

4.1. Đ c đi m lâm sàngặ ể

4.1.1. Các h i ch ng lâm sàng ộ ứ

Lâm sàng TVĐĐ CSC (b ng 3.6) r t đa d ng, phong phú, baoả ấ ạ  

g m nhi u h i ch ng, các h i ch ng có th  xu t hi n riêng rồ ề ộ ứ ộ ứ ể ấ ệ ẽ 

ho c ặ đ ng th i, ho c đan xen, nh ng bao gi  cũng có h i ch ngồ ờ ặ ư ờ ộ ứ  chi m  u th  Trong nghiên c u hi m g p h i ch ng tu n hoànế ư ế ứ ế ặ ộ ứ ầ  

s ng n n và h i ch ng r i lo n th n kinh tố ề ộ ứ ố ạ ầ ự  ch , nh ng tri uủ ữ ệ  

ch ng lâm sàng c a các h i ch ng này r t r m r  nh : c n hứ ủ ộ ứ ấ ầ ộ ư ơ ạ huy t áp, c n vã m  hôi, tăng nhu đ ng ru t, c n s p đ  (do kh iế ơ ồ ộ ộ ơ ụ ổ ố  thoát v  đ t ng t đè vào màng t y, m ch máu, các th n kinh cóị ộ ộ ủ ạ ầ  nhánh giao c m đi lên kích thích ngả ược tr  l i h ch giao c m vàở ạ ạ ả  các nhánh t i n i t ng), vì v y b nh nhân thớ ộ ạ ậ ệ ường hay đ n khám vàế  

đi u tr    nh ng chuyên khoa, tim m ch, tiêu hóa, lão khoa.ề ị ở ữ ạ

4.1.2. H i ch ng c t s ng c ộ ứ ộ ố ổ

4.1.2.1. Đi m đau c t s ng c  và co c ng c  c nh c t s ng c   ể ộ ố ổ ứ ơ ạ ộ ố ổ        Đây là tri u ch ng quan tr ng, trong b nh c nh lâm sàng c aệ ứ ọ ệ ả ủ  TVĐĐ CSC, là tri u ch ng mà BN thệ ứ ường than phi n, trong h iề ộ  

ch ng CSC và cũng là lý do khi n BN ph i đi khám b nh.ứ ế ả ệ  Đau 

thường lan t aỏ  khó xác đ nh đị ược chính xác, làm h n ch  v n đ ngạ ế ậ ộ  

c a chi trên, khi đ a tay ra sau (đ ng tác gãi sau l ng), ho c đ aủ ư ộ ư ặ ư  tay lên cao (đ ng tác khi ch i đ u), đau có khi lan lên c  m t vùngộ ả ầ ả ộ  

da đ u trong đau các dây th n kinh ch m, c m giác nh c nh i khóầ ầ ẩ ả ứ ố  

ch u, đôi khi đau m i gi ng nh  m  h , không rõ ràng, đau CSC làị ỏ ố ư ơ ồ  

m t tri u ch ng n i b t trong lâm sàng TVĐĐ CSC.  ộ ệ ứ ổ ậ

      Đ  tu i đau c , vai, gáy đang có xu hộ ổ ổ ướng tr  hóa v i nh ngẻ ớ ữ  

người hay làm vi c   m t t  th  b t l i cho ệ ở ộ ư ế ấ ợ CSC, trong th i gianờ  dài. 

Vi c đ nh khu v  trí đau, tính ch t đau có giá tr  hệ ị ị ấ ị ướng đ nế  

ch n đoán phân bi t ban đ u và hẩ ệ ầ ướng đ n các nguyên nhân trongế  các b nh lý vùng c , t  đó có hệ ổ ừ ướng đi u tr  đúng và k p th i.ề ị ị ờ

 4.1.2.2. H n ch  v n đ ng c t s ng c  và th ạ ế ậ ộ ộ ố ổ ườ ng xuyên m i c ỏ ổ

BN thường hay than phi n m i CSC,  ề ỏ nhi u  ề BN  đ n khámế  

b nh cho bi t: bu i sáng ng  d y đã th y c ng c , đau vai, nh ngệ ế ổ ủ ậ ấ ứ ổ ư  khi v n đ ng xoay c , v n tay, xoay l ng… mong cho đ  đau vàậ ộ ổ ặ ư ỡ  

kh i b nh, song càng làm càng đau và c ng c  nhi u h n. Nguyênỏ ệ ứ ổ ề ơ  nhân là do c  đêm, ả BN đã g i đ u quá cao, n m ng  không đúng tố ầ ằ ủ ư 

th  trong m t th i gian dài, nên các m ch máu, dây th n kinh, cế ộ ờ ạ ầ ơ 

b p b  đè ép.ắ ị

H n ch  v n đ ng CSC v  các phía, ạ ế ậ ộ ề nguyên nhân ch  y u gâyủ ế  

ra là do BN đau, đ c bi t là h n ch  các t  th  xoay c  ặ ệ ạ ế ư ế ổ

4.1.3. H i ch ng chèn ép r  th n kinh c ộ ứ ễ ầ ổ