kế toán kết quả kinh doanh và phân phối lợi nhuận

kế toán kết quả kinh doanh và phân phối lợi nhuận

KÕ to¸n tµi chÝnh 2

Bé m«n KiÓm to¸n Khoa KÕ to¸n – KiÓm to¸n

Chương 1 Kế toán kết quả kinh doanh

và phân phối lợi nhuận

Lợi nhuận gộp từ bán hàng và = cung cấp dịch vụ

= Doanh thu thuần -

Giá vốn hàng bán

Doanh

thu

thuần =

Doanh thu bán -hàng

-Chiết khấu thương mại

-Giam giá

hàng

-Hàng bán

bị tra lại

-Thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp

và cung cấp dịch vụ

+

Doanh thu hoạt động tài chính

-Chi phí Tài chín h

-Chi phí bán hàn g

-Chi phí quan

lý DN

Lợi nhuận khác = Thu nhập khác - Chi phí khác

động kinh doanh

+ Lợi nhuận khác

-Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp

2.1.2 Phương phỏp kế toỏn

kết quả kinh doanh

 Tài khoản 911 - Xác định kết quả kinh doanh:

 Bên Nợ:

 Chi phí thuộc hoạt động kinh doanh trừ vào kết quả trong kỳ (giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí tài chính);

 Chi phí thuộc hoạt động khác;

 Kết chuyển kết quả (lợi nhuận của các hoạt động kinh doanh,

hoạt động khác).

 Bên Có:

 Doanh thu thuần về tiêu thụ trong kỳ;

 Doanh thu thuần từ hoạt động tài chính;

 Tài khoản 421 - Lợi nhuận chưa phân phối:

Bên Nợ:

 Phân phối lợi nhuận;

 Lỗ của các hoạt động kinh doanh;

Bên Có:

 Lợi nhuận của các hoạt động kinh doanh;

 Xử lý các khoản lỗ trong kinh doanh.

Số dư Có: Phản ánh số lợi nhuận còn lại chưa phân phối.

Số dư Nợ (nếu có): Phản ánh số lỗ chưa xử lý.

 Tài khoản 421 có 2 tài khoản cấp 2:

 Tài khoản 4211 - Lợi nhuận năm trước.

 Tài khoản 4212 - Lợi nhuận năm nay.

2.1.2.1 Kế toán hoạt động bán hàng và cung cấp dịch vụ

Cuối kỳ kinh doanh, kết chuyển doanh thu thuần về tiêu thụ hàng hoá, dịch vụ trong kỳ:

 Nợ TK 511: Doanh thu thuần tiêu thụ bên ngoài

 Nợ TK 512: Doanh thu thuần tiêu thụ nội bộ

 Có TK 911 – Xác định kết quả kinh doanh:

Kết chuyển giá trị vốn của hàng hoá, dịch vụ đã tiêu thụ trong kỳ:

 Nợ TK 911 – Xác định kết quả kinh doanh:

 Có TK 632 - Kết chuyển giá vốn bán hàng

Kết chuyển chi phí bán hàng trừ vào kết quả trong kỳ:

 Nợ TK 911 – Xác định kết quả kinh doanh

 Có TK 641: Kết chuyển chi phí bán hàng

Kết chuyển chi phí quản lý daonh nghiệp trừ vào kết quả trong kỳ:

 Nợ TK 911 – Xác định kết quả kinh doanh

 Có TK 642: Kết chuyển chi phí quản lý doanh nghiệp

2.1.2.2 Kế toán kết quả hoạt động tài chính

 Cuối kỳ, kết chuyển toàn bộ chi phí tài chính Nợ

TK 911 - Xác định kết quả kinh doanh

Có TK 635 - Chi phí tài chính

 Cuối kỳ kết chuyển doanh thu hoạt động tài

chính :

Nợ TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính

Có TK 911- Xác định kết quả kinh doanh.

2.1.2.3 Kế toán kết quả hoạt động khác

a Kế toán thu nhập khác

1/ Phương pháp hạch toán nghiệp vụ nhượng bán, thanh lý TSCĐ:

 Nợ các TK 111, 112, 131 (Tổng giá thanh toán)

 Có TK 711 - Thu nhập khác (Số thu nhập chưa

có thuế GTGT)

 Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp.

2/ Ph¸n ¶nh c¸c kho¶n thu tiÒn ph¹t kh¸ch hµng do

2/ Ph¸n ¶nh c¸c kho¶n thu tiÒn ph¹t kh¸ch hµng do

3/ Phản ánh tiền bảo hiểm được các tổ chức bảo hiểm bồi thường, ghi:

 Nợ các TK 111, 112

 Có TK 711 - Thu nhập khác.

4/ Hạch toán các khoản phải thu khó đòi đã xử lý xóa

sổ, nay lại thu được tiền

 Nợ các TK 111, 112

 Có TK 711 – Thu nhập khác

 Đồng thời ghi vào bên Có Tài khoản 004 "Nợ khó đòi

đã xử lý"

5/ Các khoản nợ phải trả mà chủ nợ không đòi được tính vào thu nhập khác, ghi:

 Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán, hoặc

7/ C¸c kho¶n thu nhËp kinh doanh cña nh÷ng n¨m tr­

íc bÞ bá sãt hay quªn ghi sæ kÕ to¸n, n¨m nay míi ph¸t hiÖn ra, ghi:

Các khoản chi phí liên quan đến xử lý các thiệt hại

đối với những trường hợp đã mua bảo hiểm, ghi:

 Nợ TK 811 - Chi phí khác

 Nợ TK 133 Thuế GTGT được khấu trừ (Nếu có)

 Có các TK 111, 112, 152

9/ Khi các khoản chi phí khác phát sinh, như chi khắc phục tổn thất do gặp rủi ro trong hoạt động kinh doanh (bão lụt, hoả hoạn, cháy nổ, ), ghi:

 Nợ TK 811 - Chi phí khác

 Có các TK 111, 112, 141

10/ Trường hợp doanh nghiệp nộp thuế nhầm lẫn trong kê khai hàng hóa xuất khẩu, bị truy thu tiền thuế :

 Nợ TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ

(Nếu trong năm tài chính có doanh thu hàng xuất khẩu)

 Nợ TK 811 - Chi phí khác (Nếu trong niên độ kế toán

không có doanh thu hàng xuất khẩu)

 Có TK 3333 - Thuế xuất, nhập khẩu (Chi tiết thuế xuất khẩu).

11/ Hạch toán các khoản tiền bị phạt do vi phạm hợp đồng kinh tế, bị phạt thuế ghi:

 Nợ Tài khoản 222 - Giá trị tài sản được đánh giá lại

 Nợ Tài khoản 214 - Hao mòn luỹ kế tài sản

 Nợ Tài khoản 811: Chênh lệch giữa giá trị còn lại và giá trị

được đánh giá lại

 Có Tài khoản 211 - Nguyên giá của tài sản cố định.

a Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp

hiện hành

 Hàng quý, khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp tạm phải nộp theo quy định của Luật

thuế thu nhập doanh nghiệp:

Nợ TK 8211 Chi phí thuế thu nhập doanh –

nghiệp hiện hành

 Có TK 3334 - Thuế thu nhập doanh nghiệp.

Cuối năm tài chính, căn cứ vào số thuế thu nhập doanh nghiệp thực tế phải nộp, kế toán ghi:

+ Nếu số thuế thu nhập doanh nghiệp thực tế phải nộp >số thuế thu nhập doanh nghiệp tạm phải nộp:

 Nợ TK 8211– Chi phí thuế TNDN hiện hành

 Có TK 3334 - Thuế thu nhập doanh nghiệp

Nêu không ghi ngược lại

Trường hợp phát hiện sai sót không trọng yếu của các

năm trước liên quan đến khoản thuế thu nhập doanh

nghiệp phải nộp của các năm trước:

 Nợ TK 8211 –/Có TK 3334 hoặc ngược lại

b KÕ to¸n thuÕ TNDN ho·n l¹i

NÕu sè thuÕ thu nhËp ho·n l¹i ph¶i tr¶ ph¸t sinh trong n¨m lín h¬n sè thuÕ thu nhËp ho·n l¹i ph¶i tr¶ ®­îc hoµn

nhËp :

 Nî TK 8212 – Chi phÝ TNDN ho·n l¹i

 Cã TK 347 – ThuÕ thu nhËp ho·n l¹i ph¶i tr¶

NÕu sè thuÕ thu nhËp ho·n l¹i ph¶i tr¶ ph¸t sinh trong n¨m nhá h¬n sè thuÕ thu nhËp ho·n l¹i ph¶i tr¶ ®­îc hoµn

nhËp trong n¨m:

 Nî TK 347 – ThuÕ TNDN ho·n l¹i ph¶i tr¶

 Cã TK 8212 – Chi phÝ thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp

b KÕ to¸n thuÕ TNDN ho·n l¹i

NÕu sè thuÕ thu nhËp ho·n l¹i ph¶i tr¶ ph¸t sinh trong n¨m lín h¬n sè thuÕ thu nhËp ho·n l¹i ph¶i tr¶ ®­îc hoµn

nhËp :

 Nî TK 8212 – Chi phÝ TNDN ho·n l¹i

 Cã TK 347 – ThuÕ thu nhËp ho·n l¹i ph¶i tr¶

NÕu sè thuÕ thu nhËp ho·n l¹i ph¶i tr¶ ph¸t sinh trong n¨m nhá h¬n sè thuÕ thu nhËp ho·n l¹i ph¶i tr¶ ®­îc hoµn

nhËp trong n¨m:

 Nî TK 347 – ThuÕ TNDN ho·n l¹i ph¶i tr¶

 Cã TK 8212 – Chi phÝ thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp

b KÕ to¸n thuÕ TNDN ho·n l¹i

NÕu tµi s¶n thuÕ thu nhËp ho·n l¹i ph¸t sinh trong n¨m lín h¬n tµi s¶n thuÕ thu nhËp ho·n l¹i ®­îc hoµn nhËp trong n¨m:

 Nî TK 243 – Tµi s¶n thuÕ thu nhËp ho·n l¹i

 Cã TK 8212 – Chi phÝ thuÕ TNDN ho·n l¹i

NÕu tµi s¶n thuÕ thu nhËp ho·n l¹i ph¸t sinh trong n¨m

nhá h¬n tµi s¶n thuÕ thu nhËp ho·n l¹i ®­îc hoµn nhËp trong n¨m:

 Nî TK 8212 – Chi phÝ thuÕ TNDN ho·n l¹i

 Cã TK 243 – Tµi s¶n thuÕ thu nhËp ho·n l¹i

2.2 Kế toán phân phối lợi nhuận

2.2.1 Nội dung, nguyên tắc phân phối lợi nhuận

2.2.1.1 Néi dung ph©n phèi lîi nhuËn

 1 Lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp của công ty được phân phối như sau:

 a) Chia lãi cho các thành viên góp vốn liên kết theo quy định của hợp đồng (nếu có);

 b) Bù đắp khoản lỗ của các năm trước đã hết thời hạn được trừ vào lợi nhuận trước thuế;

 c) Trích 10% vào quỹ dự phòng tài chính; khi số dư quỹ bằng 25% vốn điều lệ thì không trích nữa;

 d) Trích lập các quỹ đặc biệt từ lợi nhuận sau thuế theo tỷ lệ đã được Nhà nước quy định đối với công

ty đặc thù mà pháp luật quy định phải trích lập;

 đ) Số còn lại sau khi lập các quỹ quy định tại điểm

a, b, c, d khoản này được phân phối theo tỷ lệ giữa vốn Nhà nước đầu tư tại công ty và vốn công ty tự huy động bình quân trong năm

 Lợi nhuận được chia theo vốn tự huy động được phân phối như sau:

 a) Trích tối thiểu 30% vào quỹ đầu tư phát triển của công ty;

 b) Trích tối đa 5% lập quỹ thưởng Ban quản lý điều hành công ty Mức trích một năm không vượt quá 500 triệu đồng (đối với công ty có Hội đồng quản trị), 200 triệu đồng (đối với công ty không có Hội đồng quản trị)

 c) Số lợi nhuận còn lại được phân phối vào quĩ khen thưởng, phúc lợi của công ty

 Bước 2: Khi báo cáo quyết toán năm được duyệt,

xác định số lợi nhuận được phân phối chính thức,

kế toán tiến hành điều chỉnh số đã phân phối theo

số được duyệt

2.2.2 Phương phỏp kế toỏn

phõn phối lợi nhuận

Trong năm tài chính, doanh nghiệp quyết định tạm trả cổ tức, lợi nhuận được chia cho các nhà đầu tư, bên góp vốn, các cổ đông:

 Nợ TK 421 – Lợi nhuận chưa phân phối

 Có TK 111, 112 Số tiền thực trả

Cuối năm tài chính, kế toán xác định và ghi nhận

số cổ tức của cổ phiếu ưu đãi phải trả cho các cổ

đông có cổ phiếu ưu đãi:

 Nợ TK 421 – Lợi nhuận chưa phân phối

Có TK 338 – Phải trả phải nộp khác

2.2.2 Phương phỏp kế toỏn phõn phối

lợi nhuận

Khi có quyết định thông báo xác định số cổ

tức và lợi nhuận còn phải trả cho các cổ

đông, nhà đầu tư, bên góp vốn:

 Nợ TK 421 – Lợi nhuận chưa phân phối

 Có TK 338 – Phải trả phải nộp khác

Trong năm, khi tạm trích các quỹ doanh nghiệp

từ lợi nhuận để lại cho doanh nghiệp:

 Nợ TK 421 – Lợi nhuận chưa phân phối

 Có TK 414, 415, 431, 418 – Các quỹ DN

2.2.2 Phương phỏp kế toỏn

phõn phối lợi nhuận

Cuối năm, kế toán xác định số tiền các quỹ doanh nghiệp đư

ợc trích thêm:

 Nợ TK 421 – Lợi nhuận chưa phân phối

 Có TK 414, 415, 431, 418 – Các quỹ doanh nghiệp

Bổ sung nguồn vốn kinh doanh từ lợi nhuận để lại cho doanh nghiệp:

 Nợ TK 421 – Lợi nhuận chưa phân phối

 Có TK 411 – Nguồn vốn kinh doanh.

Số lợi nhuận phải nộp cấp trên:

 Nợ TK 421 – Lợi nhuận chưa phân phối

Có TK 336 – Phải trả nội bộ.

2.2.2 Phương phỏp kế toỏn

phõn phối lợi nhuận

Đầu năm tài chính, kết chuyển lợi nhuận chưa phân phối năm nay sang lợi nhuận chưa phân phối năm trước:

+ Trường hợp TK - 421 có số dư có (lãi):

 Nợ TK 4212 - Lợi nhuận chưa phân phối năm nay

 Có TK 4211 - Lợi nhuận chưa phân phối năm trước.

+ Trường hợp TK - 421 có số dư nợ (lỗ):

 Nợ TK 4211 - Lợi nhuận chưa phân phối năm trước

 Có TK 4212 - Lợi nhuận chưa phân phối năm nay.