Tổ chức đánh giá hiệu trưởng trường tiểu học theo chuẩn hiệu trưởng ở huyện phú bình, tỉnh thái nguyên​

Thực hiện sự chỉ đạo của các cấp, trong những năm qua, Sở GD&ĐT tỉnhThái Nguyên cũng như Phòng GD&ĐT huyện Phú Bình đã nghiêm túc triển khai và bước đầu thực hiện có hiệu quả hoạt động đ

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

CHU THỊ OANH

TỔ CHỨC ĐÁNH GIÁ HIỆU TRƯỞNG

TRƯỜNG TIỂU HỌC THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2020

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

CHU THỊ OANH

TỔ CHỨC ĐÁNH GIÁ HIỆU TRƯỞNG

TRƯỜNG TIỂU HỌC THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG

Ngành: Quản lý Giáo dục

Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Lê Khánh Tuấn

THÁI NGUYÊN - 2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quảnghiên cứu trong Luận văn là trung thực, chưa từng được công bố trong bất kìcông trình nghiên cứu nào của tác giả khác

Tác giả luận văn

Chu Thị Oanh

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và lời cảm ơn sâu sắc tới PGS.TS Lê KhánhTuấn - người hướng dẫn khoa học đã tận tình chỉ dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quátrình nghiên cứu và thực hiện luận văn

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến các Thầy, Cô và cán bộ Trường Đại học Sưphạm Thái Nguyên đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quátrình học tập và nghiên cứu

Tôi xin tri ân sự động viên, khích lệ và ủng hộ của gia đình, người thân, bạn

bè và đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này

Tác giả luận văn

Chu Thị Oanh

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4 Giả thuyết khoa học

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

6 Phạm vi nghiên cứu

7 Phương pháp nghiên cứu

8 Cấu trúc luận văn

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC ĐÁNH GIÁ HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG 1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Trên thế giới

1.1.2 Ở Việt Nam

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Đánh giá, tổ chức đánh giá

1.2.2 Hiệu trưởng trường Tiểu học, Chuẩn Hiệu trưởng

1.2.3 Tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn

1.3 Đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng

1.3.1 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ của Hiệu trưởng trường Tiểu học

1.3.2 Chuẩn Hiệu trưởng trường Tiểu học

1.3.3 Cơ sở pháp lí của việc đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng

1.3.4 Mục đích đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng

1.3.5 Nội dung đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng

1.3.6 Phương pháp đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo Chuẩn Hiệu trưởng

22

1.4 Tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng 24

1.4.1 Lập kế hoạch đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng .24

1.4.2 Tổ chức lực lượng tham gia đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng 25

1.4.3 Quy trình đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng.28 1.4.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo Chuẩn Hiệu trưởng 31

Kết luận chương 1 35

Chương 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC ĐÁNH GIÁ HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG Ở HUYỆN PHÚ BÌNH, TỈNH THÁI NGUYÊN 36

2.1 Vài nét về giáo dục Tiểu học ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 36

2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng 37

2.2.1 Mục đích khảo sát 37

2.2.2 Nội dung khảo sát 38

2.2.3 Đối tượng khảo sát 38

2.2.4 Cách thức khảo sát và xử lý dữ liệu 38

2.3 Thực trạng nhận thức 39

2.4 Thực trạng đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 42

2.4.1 Thực trạng nội dung đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 42

2.4.2 Thực trạng phương pháp đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo Chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 43

2.5 Thực trạng tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 45

2.5.1 Thực trạng lập kế hoạch đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 45 2.5.2 Thực trạng tổ chức lực lượng tham gia đánh giá Hiệu trưởng trường

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.tnu.edu.vn

2.5.3 Thực trạng quy trình đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo

chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 49

2.6 Thực trạng về kết quả đánh giá 53

2.6.1 Thực trạng về kết quả đánh giá Hiệu trưởng năm học 2017-2018 và năm học 2018-2019 53

2.6.2 Thực trạng việc sử dụng kết quả đánh giá Hiệu trưởng theo chuẩn 54

2.7 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 55

2.8 Đánh giá chung về thực trạng tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 56

2.8.1 Những kết quả đạt được 56

2.8.2 Tồn tại, hạn chế 57

2.8.3 Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế 59

Kết luận chương 2 60

Chương 3 BIỆN PHÁP TỔ CHỨC ĐÁNH GIÁ HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG Ở HUYỆN PHÚ BÌNH, TỈNH THÁI NGUYÊN 61

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 61

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý 61

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện, đồng bộ 61

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu của hoạt động đánh giá 62

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 62

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả, khả thi 63

3.2 Các biện pháp tổ chức đánh giá HT trường Tiểu học theo chuẩn HT ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 63

3.2.1 Tổ chức bồi dưỡng nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên về đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 63

3.2.2 Tổ chức phát triển năng lực nghề nghiệp cho Hiệu trưởng trường Tiểu học dựa vào chuẩn Hiệu trưởng 66

3.2.3 Xây dựng quy trình phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương đánh

giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng 70

3.2.4 Chỉ đạo tập huấn nâng cao trình độ đánh giá cho các đối tượng tham gia đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, Tỉnh Thái Nguyên 75

3.2.5 Đổi mới sử dụng kết quả đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo Chuẩn Hiệu trưởng 79

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 81

3.4 Khảo nghiệm tính cấp thiết và mức độ khả thi của các biện pháp đã đề xuất 82 3.4.1 Khái quát chung về khảo nghiệm 82

3.4.2 Khảo nghiệm tính cấp thiết của các biện pháp đã đề xuất 82

3.4.3 Khảo nghiệm mức độ khả thi của các biện pháp đã đề xuất 84

Kết luận chương 3 86

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 87

1 Kết luận 87

2 Khuyến nghị 88

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 90 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Viết tắt

HT

GD&ĐT

TH

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Thực trạng nhận thức của Hiệu trưởng, của các lực lượng tham

gia đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệutrưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 40Bảng 2.2 Thực trạng mức độ thực hiện nội dung đánh giá Hiệu trưởng

trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnhThái Nguyên 42Bảng 2.3 Thực trạng phương pháp đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học

theo Chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 44Bảng 2.4 Thực trạng lập kế hoạch đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học

theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 46Bảng 2.5 Thực trạng tổ chức lực lượng tham gia đánh giá Hiệu trưởng

trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnhThái Nguyên 48Bảng 2.6 Thực trạng quy trình đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học

theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 50Bảng 2.7 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức đánh giá Hiệu trưởng

trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnhThái Nguyên 55Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết của các biện pháp 83Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm mức độ khả thi của các biện pháp 84

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu

Trong sự vận động và biến đổi không ngừng của thế giới, Việt Nam cũngkhông ngoại lệ Điều đó là minh chứng cho một xã hội ngày càng phát triển Đặcbiệt, trong thời đại công nghiệp 4.0 như hiện nay, để đáp ứng yêu cầu đào tạonguồn nhân lực cho xã hội đòi hỏi sản phẩm của Giáo dục và Đào tạo cũng phảiđược chuẩn hóa về “chất” và “lượng”, góp phần xây dựng thương hiệu cho cácnhà trường Để có được sản phẩm chất lượng cao, đòi hỏi phải có nhà quản lý giáodục đáp ứng yêu cầu của Chuẩn theo quy định Trên thế giới, các nước có nền giáodục phát triển đã xây dựng mô hình người quản lý có đủ các tiêu chí năng lựcnghề nghiệp Đối với nước ta, cho đến nay, việc đánh giá cán bộ quản lý giáo dụcnói chung, đánh giá Hiệu trưởng nói riêng vẫn là vấn đề còn khá mới mẻ Việcđánh giá theo các yêu cầu của Chuẩn HT được quy định tại Thông tư số14/2018/TT-BGDĐT, ngày 20/7/2018 còn nhiều vướng mắc cần tháo gỡ [3]

Muốn thay đổi về “chất” của hoạt động này, rất cần đến vai trò của công tácquản lý giáo dục Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng Cộng sản

Việt Nam, Báo cáo chính trị chỉ rõ: “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào

tạo; phát triển, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; tăng cường tiềm lực và đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ ” “Đổi mới căn bản công tác quản lý giáo dục, đào tạo, bảo đảm dân chủ, thống nhất, chất lượng”[ BCH TW Đảng, Báo cáo

chính trị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 12, năm 2016] Tiếp tục thực hiện chủtrương đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo mà Nghị quyết Hội nghịTrung ương 9, khóa XI đề ra, Đại hội XII của Đảng cũng đã xác định rõ một trong

những nhiệm vụ của Giáo dục và Đào tạo là: “Đổi mới hình thức và phương pháp

thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục đào tạo một cách mạnh mẽ, nhằm bảo đảm độ tin cậy, chính xác, tính khách quan, trung thực về kết quả học tập của học sinh; làm cơ sở cho việc điều chỉnh cách dạy, cách học” [BCH TW Đảng, Báo cáo

chính trị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 12, năm 2016] Như vậy, đổi mới côngtác đánh giá Hiệu trưởng thực sự là một mắt xích, một khâu quan trọng của đổimới quản lý Giáo dục và Đào tạo nói chung và quản lý hoạt động đánh giá Hiệutrưởng ở các nhà trường Tiểu học nói riêng trong giai đoạn hiện nay

Điều 18, Luật Giáo dục (năm 2019) quy định vai trò và trách nhiệm của cán bộ

quản lý giáo dục “ Cán bộ quản lý giáo dục giữ vai trò quan trọng trong việc tổ

chức, quản lý, điều hành các hoạt động giáo dục Cán bộ quản lý giáo dục có trách nhiệm học tập, rèn luyện, nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, năng lực quản lý và thực hiện các chuẩn, quy chuẩn theo quy định của pháp luật Nhà nước có kế hoạch xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục” [18].

Năm 2011, Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư số 14/2011/TT-BGDĐT ngày08/4/2011 ban hành Quy định Chuẩn Hiệu trưởng trường Tiểu học [3] Thông tưnày được thực hiện để đánh giá Hiệu trưởng các trường Tiểu học sau mỗi nămhọc Thực tế công tác đánh giá Hiệu trưởng các trường Tiểu học đã góp phần nângcao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý các trường Tiểu học trên cả nước nóichung, trên địa bàn huyện Phú Bình nói riêng Tiếp đó, năm 2018, Bộ Giáo dục vàĐào tạo ban hành Thông tư số 14/2018/TT-BGDĐT, ngày 20 tháng 7 năm 2018,quy định Chuẩn Hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông Như vậy, hệ thống văn bảnquy định việc đánh giá cán bộ quản lý về cơ bản đã hoàn thiện Hoạt động đánhgiá được triển khai sâu rộng ở tất cả các bậc học thuộc các loại hình trong hệthống giáo dục quốc dân

Thực hiện sự chỉ đạo của các cấp, trong những năm qua, Sở GD&ĐT tỉnhThái Nguyên cũng như Phòng GD&ĐT huyện Phú Bình đã nghiêm túc triển khai

và bước đầu thực hiện có hiệu quả hoạt động đánh giá cán bộ quản lý nói chung vàđánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học nói riêng theo quy định Chuẩn, góp phầnnâng cao chất lượng quản lý dạy và học trong các nhà trường Tuy nhiên, đối vớibậc học Tiểu học, hoạt động đánh giá Hiệu trưởng theo quy định Chuẩn đang cónhững lúng túng, nhất là việc quản lý hoạt động tự đánh giá của Hiệu trưởng, hoạtđộng tập thể nhà trường đánh giá Hiệu trưởng chưa phát huy được hiệu quả; nhậnthức của nhà quản lý về quy trình tự đánh giá, về việc đánh giá của tập thể đối vớiHiệu trưởng chưa trúng, dẫn đến chất lượng công tác tự đánh giá, công tác đánhgiá còn mang tính hình thức, chưa chú trọng đến chất lượng, chưa có tác dụng thúcđẩy Hiệu trưởng tự học, tự bồi dưỡng để đạt các yêu cầu của Chuẩn

Yêu cầu đổi mới căn bản toàn diện Giáo dục và Đào tạo, phát triển nguồnnhân lực theo tinh thần Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII đòi hỏi tất yếu phải

đổi mới công tác đánh giá Hiệu trưởng theo chuẩn HT Từ yêu cầu thực tiễn trên,

tôi chọn đề tài “Tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên” cho công trình nghiên cứu

của mình

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, thực trạng đánh giá và tổ chức đánh giá Hiệutrưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh TháiNguyên, luận văn đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức đánh giáHiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh TháiNguyên, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên

4 Giả thuyết khoa học

Hoạt động đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ởhuyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên hiện nay còn nhiều tồn tại, hạn chế, bất cập.Nếu nghiên cứu, đề xuất được các biện pháp tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trườngTiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng phù hợp với đặc điểm lao động của Hiệu trưởng

và điều kiện trường Tiểu học ở địa phương thì sẽ nâng cao hiệu quả hoạt độngđánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo Chuẩn góp phần nâng chất lượng quản

lý Giáo dục và Đào tạo đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu

học theo chuẩn Hiệu trưởng

5.2 Khảo sát, phân tích thực trạng tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường

Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên

5.3 Đề xuất và khảo nghiệm biện pháp tổ chức đánh giá Hiệu trưởng

trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên

6 Phạm vi nghiên cứu

6.1 Giới hạn nội dung nghiên cứu

Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu đề xuất biện pháp tổ chức, đánh giá Hiệutrưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng của Phòng GD&ĐT Phú Bình,tỉnh Thái Nguyên

Đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng, tôi sử dụng

bộ tiêu chuẩn được ban hành kèm theo Thông tư số 14/2018/TT-BGDĐT ngày 20tháng 7 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào

6.2 Khách thể điều tra

Tổng số 228 người, bao gồm:

Lãnh đạo và chuyên viên phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Phú Bình (07người gồm: 04 lãnh đạo và 03 chuyên viên)

Hiệu trưởng, các trường Tiểu học huyện Phú Bình (21 người)

Phó Hiệu trưởng, giáo viên, nhân viên các trường Tiểu học huyện Phú Bình(200 người)

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận

Nghiên cứu các tài liệu, các công trình nghiên cứu về tổ chức đánh giá Hiệutrưởng nói chung và tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩnHiệu trưởng nói riêng

Nghiên cứu các văn kiện của Đảng, các Chỉ thị, chủ trương, Quyết định củaNhà nước, của Bộ, Ngành có liên quan đến tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trườngTiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng

Nghiên cứu các tài liệu về mô hình hoạt động của các nhà trường Tiểu học, cácPhòng Giáo dục và Đào tạo làm tiền đề cho việc hình thành, xây dựng khung lý luậncủa vấn đề tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng

7.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi:

Xây dựng mẫu Phiếu khảo sát dành cho Lãnh đạo, chuyên viên quản lý giáodục thuộc Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Phú Bình, Hiệu trưởng, Phó Hiệutrưởng của 21 trường Tiểu học và một bộ phận giáo viên, nhân viên các trường

Tiểu học trên địa bàn huyện Phú Bình Nội dung phiếu khảo sát về thực trạng đánhgiá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình; thựctrạng tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ởhuyện Phú Bình; thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến đánh giá Hiệu trưởngtrường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình.

- Phương pháp phỏng vấn trực tiếp:

Phương pháp phỏng vấn được tiến hành với một số khách thể đã được điều trabằng phiếu hỏi Nội dung phỏng vấn là làm rõ thêm những nguyên nhân của thựctrạng đã được thể hiện trên số liệu của phiếu hỏi - Phương pháp tổng kết kinh

nghiệm thực tiễn:Tổng kết kinh nghiệm thực hiện tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểuhọc theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình để tạo cơ sở thực tiễn cho việc đềxuất các biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểuhọc theo chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình phù hợp với điều kiện thực tiễn củaNgành giáo dục huyện Phú Bình

- Phương pháp chuyên gia: Xin ý kiến chuyên gia về tính cấp thiết, mức độ khả thi của các biện pháp đề xuất

7.3 Phương pháp xử lý số liệu

Sử dụng các công thức toán thống kê để xử lý số liệu thu được từ các

phương pháp khảo sát

8 Cấu trúc luận văn

Luận văn gồm Mở đầu, Kết luận và khuyến nghị; Danh mục tài liệu tham

khảo; Phụ lục và 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học

theo chuẩn Hiệu trưởng

Chương 2 Thực trạng tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo

chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên

Chương 3 Biện pháp tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo

chuẩn Hiệu trưởng ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC ĐÁNH GIÁ HIỆU TRƯỞNG

TRƯỜNG TIỂU HỌC THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG

1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Trên thế giới

Trên thế giới, nhiều quốc gia quan tâm đến việc xây dựng đội ngũ cán bộquản lý giáo dục, nhằm đảm bảo đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục có chất lượngnghề nghiệp, chèo lái cơ sở giáo dục hoạt động hiệu quả Các công trình nghiêncứu về xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục nói chung, xây dựng và đánh giáđội ngũ Hiệu trưởng nói riêng đã được công bố Trong đó, để đáp ứng với nhiệm

vụ quản lý nhà trường trong giai đoạn hiện nay, nhiều nghiên cứu đề cập đến chấtlượng của Hiệu trưởng theo cách đáp ứng các chuẩn đề ra

Ở Mỹ, một số nhà nghiên cứu cho rằng “Có một hệ thống đánh giá Hiệutrưởng toàn diện và tốt sẽ là một cách tốt nhất để phát triển nghề nghiệp Hiệutrưởng” Theo quan điểm mới, Hiệp hội các Hiệu trưởng trường phổ thông ở Mỹđưa ra những yêu cầu với Hiệu trưởng như sau: Với tư cách nhà lãnh đạo giáo dục,mọi nỗ lực của Hiệu trưởng là để “đảm bảo cho việc học của trẻ và người lớntrong nhà trường có hiệu quả” Nhà lãnh đạo trường học cần: Một là, lãnh đạo theocách đặt việc học của học sinh và người lớn ở trung tâm; Hai là, đặt ra nhữngmong muốn và chuẩn cao cho việc học và phát triển xã hội của học sinh và việcthực hiện của người lớn; Ba là, yêu cầu nội dung và giảng dạy đảm bảo cho họcsinh đạt và vượt chuẩn; Bốn là, hình thành văn hóa học tập liên tục cho người lớngắn với việc học của học sinh và những mục tiêu khác của nhà trường;

Năm là, sử dụng nhiều nguồn dữ liệu khác nhau như công cụ đối thoại để đánhgiá, nhận diện và ứng dụng cải tiến giảng dạy; Sáu là, cam kết tích cực với cộngđồng, tạo ra sự chia sẻ về thành tích học tập của học sinh và thành công của nhàtrường (dẫn theo [21])

Ở Thụy Sĩ, các nghiên cứu chỉ ra rằng: Cần đào tạo nhà lãnh đạo trườnghọc theo 6 nhóm năng lực: Năng lực lãnh đạo, năng lực xã hội, năng lực cá nhân,năng lực giáo dục, năng lực phát triển trường học và năng lực tổ chức - quản lý(dẫn theo [21])

Ở Đức, các nhà nghiên cứu cho rằng: Những nhóm năng lực cần thiết trongđào tạo lãnh đạo nhà trường, bao gồm năng lực sư phạm, giáo dục và thiết lập; nănglực kiểm soát; năng lực lãnh đạo; năng lực tổ chức và năng lực tư vấn (dẫn theo [21]).

Ở Mexico, đều đặn hằng năm, Hiệu trưởng các nhà trường được tổ chức

đánh giá Năm 2008, Mexico thông qua văn bản “Những năng lực và các chỉ báo

về sự lãnh đạo của Hiệu trưởng Mexico mới” Đây được coi là chuẩn để đánh giáHiệu trưởng trường phổ thông Chuẩn “Hiệu trưởng Mexico mới” có 5 lĩnh vực:Lãnh đạo giảng dạy; Giao tiếp; Phát triển nghề nghiệp; Quản lý các hoạt động vàPhạm vi trách nhiệm trong các trường trung học Mỗi lĩnh vực có năng lực tươngứng Năng lực 1: Hiệu trưởng thúc đẩy sự thành công của tất cả học sinh thôngqua việc duy trì một văn hóa thúc đẩy học sinh đạt thành tích, giảng dạy có chấtlượng cao, phát triển nghề nghiệp, đáp ứng

nhu cầu học tập khác biệt trong cộng đồng trường Năng lực 2: Hiệu trưởng

sử dụng những kỹ năng giao tiếp và xây dựng mối quan hệ để lôi cuốn cộng đồnglớn hơn hiểu biết và ủng hộ cho tính công bằng trong việc đáp ứng những nhu cầukhác biệt trong cộng đồng trường Năng lực 3: Hiệu trưởng tổ chức và kết hợp với

“Khung phát triển nghề nghiệp Mexico mới” và hỗ trợ những nhu cầu học tậpkhác biệt của học sinh trong cộng đồng trường Năng lực 4: Hiệu trưởng quản lý

cơ sở trường học, tài chính và các hoạt động hằng ngày để đáp ứng công bằng nhucầu học tập của học sinh trong cộng đồng trường Năng lực 5: Hiệu trưởng trườngtrung học hỗ trợ khuyến khích và giám sát các chương trình sao cho tăng số họcsinh nhập học, học sinh đạt thành tích cao, tỷ lệ tốt nghiệp tăng, để học sinh sẵnsàng vào đại học và có kỹ năng công việc đáp ứng các nhu cầu khác nhau củacộng đồng (dẫn theo [21])

Mỗi quốc gia áp dụng những cách tiếp cận xây dựng chuẩn Hiệu trưởngkhác nhau Nhiều bang của Mỹ nhấn mạnh vai trò lãnh đạo quản lý dạy học Cácnhà khoa học Úc thì thiên về việc cho rằng Hiệu trưởng là người tác động đến kếtquả học tập của học sinh thông qua các định hướng phát triển nhà trường Ở TrungQuốc, các nhà khoa học cho rằng cần chú ý đến tác nghiệp cụ thể Chuẩn trình độquản lý trường học của Trung Quốc hướng đến các tiêu chuẩn về: Quản lý hành

chính; Quản lý đức dục; Quản lý giảng dạy; Quản lý giáo dục; Quản lý công chức

và Quản lý tổng vụ Dù với cách tiếp cận nào thì chuẩn Hiệu trưởng cũng đặt ranhững yêu cầu mà một người Hiệu trưởng cần có và phải làm ở cương vị ngườiđứng đầu một cơ sở giáo dục

1.1.2 Ở Việt Nam

Ở nước ta, đội ngũ quản lý giáo dục nói chung và Hiệu trưởng các nhà trường nói riêng đã được đề cập tới trong nhiều nghiên cứu

Đề tài “Cơ sở lý luận về năng lực lãnh đạo của Hiệu trưởng nhà trường

trung học phổ thông” do tác giả Nguyễn Thế Thắng làm chủ nhiệm đã giải quyết

cơ sở lý luận về năng lực lãnh đạo của Hiệu trưởng nhà trường trung học phổthông Nhóm tác giả đề tài đã làm rõ những vấn đề về khái niệm, lý luận về lãnhđạo giáo dục, năng lực và năng lực lãnh đạo giáo dục; vai trò lãnh đạo của Hiệutrưởng trường trung học phổ thông và năng lực lãnh đạo của Hiệu trưởng trườngtrung học phổ thông hiện nay [20]

Trong cuốn Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý giáo dục, tác giả

Trần Kiểm, cho rằng: “Hiệu quả lao động quản lý giáo dục là kết quả do lao độngcủa chủ thể quản lý mang lại, nó có tác dụng trong toàn bộ quá trình quản lý” Tácgiả đưa ra những nội dung để đánh giá Hiệu trưởng ở các góc độ tổ chức, nhóm và

cá nhân các nhà quản lý Xét trên góc độ tổ chức, các đặc tính hiệu quả là: Triểnvọng chính, sự nhạy cảm môi trường và quan điểm chiến lược Xét trên góc độnhóm, các đặc tính hiệu quả là: Năng lực lãnh đạo, sự linh hoạt, hoạt động địnhhướng mục tiêu, sự chú trọng các kết quả đầu ra của hoạt động Xét trên góc độ cánhân, các đặc tính hiệu quả là: Năng lực thông tin, năng lực kỹ thuật về sự nhạycảm trong giao tiếp Tác giả đưa ra cách xem xét hiệu quả lao động quản lý mộtcách đơn giản và trực tiếp Hiệu quả lao động quản lý giáo dục phần lớn phụ thuộcvào hai nhóm nhân tố cơ bản: (1) Tổ chức khoa học lao động của con người; (2)Phẩm chất, năng lực, phong cách quản lý, văn hóa quản lý của người cán bộ quản

lý Tác giả cho rằng: Người Hiệu trưởng cần có năng lực nhạy cảm với những thayđổi của môi trường, năng lực ứng xử phù hợp với hoàn cảnh, bảo đảm thực hiệnmục tiêu đề ra, năng lực tạo sự đồng thuận trong các thành viên của nhà trường vềnhững vấn đề chung, năng lực nhận thức và dành công sức ưu tiên cho các vấn đềtrọng tâm [14]

Cuốn Chuẩn hoá đội ngũ Hiệu trưởng trường trung học cơ sở các tỉnh vùng Tây Bắc của Nguyễn Huy Hoàng đã trình bày những vấn đề lí luận về chuẩn

hoá đội ngũ Hiệu trưởng các trường trung học cơ sở Tác giả phân tích các nhân tố

ảnh hưởng, thực trạng phát triển giáo dục, chất lượng và các giải pháp phát triểnđội ngũ Hiệu trưởng trường trung học cơ sở các tỉnh vùng Tây Bắc theo hướngchuẩn hoá hiện nay [11]

Cuốn Một số vấn đề lí luận và thực tiễn về quản lý đội ngũ Hiệu trưởng trường trung học phổ thông của tác giả Nguyễn Hồng Hải tổng thuật lí luận về

quản lý đội ngũ Hiệu trưởng, có ý nghĩa trong việc hệ thống hóa và cập nhật cáckhái niệm chủ chốt về quản lý đội ngũ Hiệu trưởng Hướng đến giá trị thực tiễn,cuốn sách đã đề xuất hệ thống biện pháp 3C về quản lý đội ngũ Hiệu trưởngtrường trung học phổ thông ở Việt Nam

Một số sách khác đề cập đến vấn đề đội ngũ Hiệu trưởng và quản lý đội ngũ

Hiệu trưởng như: Kinh nghiệm của người Hiệu trưởng trường mẫu giáo của Đồng Thị Phương Thảo; Xây dựng kế hoạch năm học công tác kiểm tra của Hiệu trưởng

và Người Hiệu trưởng: Trường trung học cơ sở của Nguyễn Văn Lê; Hiệu trưởng trường THCS và vấn đề giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống và giao tiếp ứng xử trong quản lý của Lục Thị Nga; Phát triển đội ngũ cán bộ quản lí trường Tiểu học

thị xã Phúc Yên theo Chuẩn hiệu trưởng của Nguyễn Hồng Thanh,…

Ở thể loại luận án, đội ngũ Hiệu trưởng các nhà trường là đề tài của nhiều nghiên cứu dưới góc độ quản lý giáo dục

Luận án Quản lý bồi dưỡng năng lực quản lý theo chuẩn cho Hiệu trưởng

các trường trung học cơ sở thành phố Hà Nội của Đinh Thị Lan Duyên trình bày

cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng năng lực quản lý theo chuẩn cho Hiệu trưởng

các trường trung học cơ sở; phân tích thực tiễn Từ đó, đề xuất biện pháp quản lýbồi dưỡng năng lực quản lý theo chuẩn cho Hiệu trưởng các trường trung học cơ

sở trên địa bàn thành phố Hà Nội [6]

Luận án Quản lý đội ngũ Hiệu trưởng trường trung học phổ thông đáp ứng

yêu cầu đổi mới giáo dục của Nguyễn Hồng Hải khẳng định: Quản lý đội ngũ Hiệu

trưởng trường THPT là nhân tố có vai trò quyết định đến chất lượng và hiệu quả côngtác của đội ngũ Hiệu trưởng Trên cơ sở trình bày lí luận và kinh nghiệm quốc tế về

quản lý đội ngũ Hiệu trưởng, trình bày quá trình khảo sát và kết quả nghiên cứu,

đề xuất các biện pháp, cách thức triển khai các biện pháp quản lý đội ngũ Hiệutrưởng và kết quả thực nghiệm trong thực tiễn, luận án đã nhấn mạnh: Để quản lýtốt đội ngũ Hiệu trưởng cần chú ý đồng bộ tới ba khía cạnh (1) Có chiến lượcphát triển đội ngũ Hiệu trưởng bám sát chiến lược phát triển giáo dục và quán triệtquan điểm phát triển nguồn nhân lực; (2) Có chính sách đồng bộ trên cả hai mặtkinh tế và giáo dục; (3) Có chỉ đạo tương thích từ cấp cao đến cấp cơ sở, kết hợptốt sự tập trung và phân cấp về quản lý nhân sự [8]

Ngoài ra, còn nhiều luận án khác đề cập đến vấn đề nghiên cứu, như: Nghiên

cứu chức năng của Hiệu trưởng trường trung học phổ thông Việt Nam thời kỳ đổi mới phục vụ công tác bồi dưỡng Hiệu trưởng đáp ứng yêu cầu xã hội của Nguyễn Thị

Tuyết Hạnh; Luận án Hoàn thiện chính sách phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường

trung học phổ thông khu vực Tây Nguyên của Tôn Thị Ngọc Hạnh; Luận án Quản lý hoạt động bồi dưỡng Hiệu trưởng trường Tiểu học trong giai đoạn đổi mới giáo dục

của Nguyễn Thị Hiền; Luận án Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường trung học

cơ sở đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông của Trần Thế Lưu;

Như vậy, có nhiều công trình nghiên cứu về Hiệu trưởng nói chung và quản

lý đội ngũ Hiệu trưởng trường Tiểu học nói riêng Tuy nhiên, vấn đề tổ chức đánhgiá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng vẫn là một khoảng trốngcần được quan tâm nghiên cứu

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Đánh giá, tổ chức đánh giá

1.2.1.1 Đánh giá

Có rất nhiều định nghĩa về đánh giá

Tác giả Mark K.Smith cho rằng: “Đánh giá là sự khám phá có hệ thống và

sự phán xét về quá trình làm việc, kinh nghiệm và kết quả” (dẫn theo [21]) Đánh

giá gắn liền với việc thu thập, sắp xếp và đưa ra phán xét về thông tin theo mộtcách có phương pháp; xem xét mức độ phù hợp giữa tập hợp thông tin này và tậphợp tiêu chí phù hợp với các tiêu chí định ra ban đầu hay đã điều chỉnh trong quátrình điều chỉnh thông tin nhằm đưa ra một quyết định

Tác giả E.Beeby cho rằng: “Đánh giá trong giáo dục là sự thu thập và lý

giải một cách hệ thống những bằng chứng, như một phần của quá trình, dẫn tới

sự phán xét về giá trị theo quan điểm hành động” (dẫn theo [21]).

Theo Từ điển Giáo dục học, đánh giá là một hoạt động của con người nhằmphán xét về một hay nhiều đặc điểm của sự vật, hiện tượng, con người mà mìnhquan tâm, theo những quan điểm chuẩn mực mà người đánh giá tuân theo [10]

Với cách tiếp cận vấn đề nghiên cứu trong đề tài này, Tác giả luận văn sửdụng khái niệm mà tác giả Trần Bá Hoành đưa ra làm khái niệm công cụ của đề

tài: “Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quả

công việc, dựa vào sự phân tích thông tin thu được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đã đề ra, nhằm đề xuất những quyết định thích hợp để cải thiện thực trạng, điều chỉnh, nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc” [12].

Từ những định nghĩa trên, có thể đi đến những nội hàm chung của đánh giánhư sau:

- Đánh giá là quá trình thu thập thông tin có hệ thống và lí giải về hiện trạngchất lượng, nguyên nhân và khả năng cải tiến

- Đánh giá xuất phát từ các mục tiêu, chuẩn mực đặt ra

- Đánh giá tạo cơ sở để đề xuất những quyết định thích hợp nhằm cải thiện thực trạng

1.2.1.2 Tổ chức đánh giá

Khái niệm “Tổ chức” có hai góc độ: Tổ chức với tính cách là một thực thể

và tổ chức với tính cách là một hoạt động Trong luận văn này, “Tổ chức” trong

“Tổ chức đánh giá” được xem xét với tính cách là một hoạt động (hay là chứcnăng tổ chức đánh giá)

Tổ chức là một trong những chức năng quan trọng của quy trình quản lý.Mục đích của chức năng tổ chức là nhằm đảm bảo cung cấp đầy đủ, kịp thời sốlượng và chất lượng nhân lực, phối hợp các nỗ lực thông qua việc thiết kế một cơcấu tổ chức hợp lý và các mối quan hệ quyền lực Nội dung cơ bản của chức năng

tổ chức là thiết kế bộ máy, phân công công việc và giao quyền Chức năng tổ chứchướng đến việc phân chia những nhiệm vụ chung thành những công việc cụ thểcho từng bộ phận với những quyền hạn tương ứng

Như vậy, theo quan điểm của tác giả: tổ chức đánh giá là quy trình thiết kế

bộ máy, sắp xếp, bố trí, sử dụng và phát triển các nguồn lực nhằm thực hiện mục tiêu thu thập thông tin có hệ thống và lí giải về hiện trạng chất lượng, nguyên nhân và khả năng cải tiến, từ đó tạo cơ sở đề xuất những quyết định thích hợp nhằm cải thiện thực trạng.

1.2.2 Hiệu trưởng trường Tiểu học, Chuẩn Hiệu trưởng

1.2.2.1 Hiệu trưởng trường Tiểu học

Luật Giáo dục quy định: “Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý,

điều hành các hoạt động của nhà trường, do cơ quan có thẩm quyền bổ nhiệm hoặc công nhận” [18].

Luật Giáo dục quy định: “Hiệu trưởng trường thuộc hệ thống giáo dục

quốc dân phải được đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ quản lý trường học và đạt chuẩn hiệu trưởng” [18].

Điều lệ Trường Tiểu học quy định:“Người được bổ nhiệm hoặc công nhận làm

Hiệu trưởng trường Tiểu học phải đạt chuẩn Hiệu trưởng trường Tiểu học” [2].

Trong nhà trường phổ thông, Hiệu trưởng là người đứng đầu nhà trường.Hiệu trưởng có vai trò quan trọng nhất trong quá trình thiết lập những định hướng,

tổ chức các hoạt động dạy học, giáo dục học sinh, quản lý và thúc đẩy các hoạtđộng khác tạo sự thành công cho trường học

Hiệu trưởng trường Tiểu học được quy định tại Điều 20 của Điều lệ Trường

Tiểu học do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành như sau: “Hiệu trưởng trường Tiểu

học là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường Hiệu trưởng do Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo bổ nhiệm đối với trường Tiểu học công lập, công nhận đối với trường Tiểu học tư thục theo quy trình bổ nhiệm hoặc công nhận Hiệu trưởng của cấp có thẩm quyền” [2].

Nhiệm kỳ của Hiệu trưởng trường Tiểu học là 5 năm Sau 5 năm, Hiệutrưởng được đánh giá và có thể được bổ nhiệm lại hoặc công nhận lại Đối vớitrường Tiểu học công lập, Hiệu trưởng được bổ nhiệm quản lý một trường Tiểuhọc không quá hai nhiệm kì Mỗi Hiệu trưởng chỉ được giao quản lý một trườngTiểu học Sau mỗi năm học, Hiệu trưởng trường Tiểu học được cán bộ, giáo viêntrong trường và cấp có thẩm quyền đánh giá về công tác quản lý các hoạt động và

chất lượng giáo dục của nhà trường theo quy định Sau nhiệm kì công tác thứ nhất(nếu chưa được điều động bổ nhiệm đến đơn vị khác), Hiệu trưởng được thực hiệnquy trình bổ nhiệm lại hoặc kéo dài nhiệm vụ quản lý theo quy định.

1.2.2.2 Chuẩn Hiệu trưởng

Chuẩn là mẫu hình lý thuyết có tính chất nguyên tắc, tính công khai và tính

xã hội hóa, được đặt ra bằng quyền lực hành chính hoặc chuyên môn, bao gồmnhững yêu cầu, tiêu chí, quy định kết hợp logic với nhau một cách xác định, đượcdùng làm công cụ xác định sự vật, làm thước đo - đánh giá hoặc so sánh các hoạtđộng, công việc, sản phẩm, dịch vụ,… trong lĩnh vực nào đó và có khuynh hướngđiều chỉnh những sự vật này theo nhu cầu, mục tiêu mong muốn của chủ thể quản

lý hoặc chủ thể sử dụng công việc, sản phẩm, dịch vụ

Chuẩn Hiệu trưởng được hiểu là “là hệ thống phẩm chất, năng lực mà Hiệu

trưởng cần đạt được để lãnh đạo và quản trị nhà trường” [3] Hệ thống phẩm

chất, năng lực đó được cụ thể hóa thành các tiêu chuẩn, tiêu chí như sau: Phẩmchất nghề nghiệp; Quản trị nhà trường; Xây dựng môi trường giáo dục; Phát triểnmối quan hệ giữa nhà trường, gia đình, xã hội; Sử dụng ngoại ngữ và công nghệthông tin

Chuẩn Hiệu trưởng trường phổ thông trong đó có bậc tiểu học được quyđịnh gồm: Tiêu chuẩn 1 Phẩm chất nghề nghiệp với 3 tiêu chí: Tiêu chí 1 Đạođức nghề nghiệp; Tiêu chí 2 Tư tưởng đổi mới trong lãnh đạo, quản trị nhàtrường; Tiêu chí 3 Năng lực phát triển chuyên môn, nghiệp vụ bản thân

Việc tổ chức đánh giá Hiệu trưởng theo Chuẩn Hiệu trưởng được tiến hànhnhư sau:

Hiệu trưởng tự đánh giá theo chuẩn hiệu trưởng;

Nhà trường tổ chức lấy ý kiến giáo viên, nhân viên trong trường đối vớihiệu trưởng theo chuẩn hiệu trưởng;

Thủ trưởng cơ quan quản lý trực tiếp thực hiện đánh giá và thông báo kếtquả đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn hiệu trưởng trên cơ sở kết quả tự đánh giácủa hiệu trưởng, ý kiến của giáo viên, nhân viên và thực tiễn thực hiện nhiệm vụcủa hiệu trưởng thông qua các minh chứng xác thực, phù hợp

Xếp loại đánh giá các tiêu chí đều được đánh giá ở 4 mức Tốt Khá Đạt Chưa đạt với các minh chứng rõ ràng:

-Mức 1 Đạt chuẩn hiệu trưởng ở mức tốt: có tất cả các tiêu chí đạt từ mứckhá trở lên, tối thiểu 2/3 tiêu chí đạt mức tốt, trong đó các tiêu chí 1, 2, 4, 5, 6, 8,

1.2.3 Tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn

“Đánh giá theo chuẩn Hiệu trưởng là việc xác định mức độ đạt được về

phẩm chất, năng lực lãnh đạo, quản trị nhà trường của Hiệu trưởng theo quy định của chuẩn Hiệu trưởng” [3].

Tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn là quy trình thiết kế

bộ máy, sắp xếp, bố trí, sử dụng và phát triển các nguồn lực nhằm thực hiện mục tiêuthu thập thông tin có hệ thống và lí giải về hiện trạng phẩm chất, năng lực của Hiệutrưởng trường Tiểu học trong lãnh đạo và quản trị nhà trường, nguyên nhân của hiệntrạng và khả năng cải tiến Từ đó, tạo cơ sở đề xuất những quyết định thích hợp để cảithiện thực trạng chất lượng đội ngũ Hiệu trưởng trường Tiểu học theo hướng đáp ứng

các tiêu chuẩn, tiêu chí mà Quy định chuẩn Hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đề ra.

Việc tổ chức đánh giá HT theo phải tiến hành các công việc Đó là Lập kếhoạch đánh giá Hiệu trưởng Tổ chức lực lượng tham gia đánh giá Hiệu trưởngtrường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng Quy trình đánh giá Hiệu trưởng trườngTiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng

Như vậy, việc tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo Chuẩnphải được chuẩn bị kỹ từ khâu xây dựng kế hoạch, đến việc xác định, lựa chọn cáclực lượng tham gia đánh giá, việc tổ chức các bước theo quy trình quy định

1.3 Đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng

1.3.1 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ của Hiệu trưởng trường Tiểu học

Hiệu trưởng trường tiểu học là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý cáchoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường Hiệu trưởng do Trưởng phònggiáo dục và đào tạo bổ nhiệm đối với trường tiểu học công lập, công nhận đối vớitrường tiểu học tư thục theo quy trình bổ nhiệm hoặc công nhận Hiệu trưởng củacấp có thẩm quyền [2]

Theo Khoản 5, Điều 20, Điều lệ trưởng Tiểu học hiện hành, nhiệm vụ vàquyền hạn của Hiệu trưởng bao gồm:

Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; lập kế hoạch và tổ chức thựchiện kế hoạch dạy học, giáo dục; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hộiđồng trường và các cấp có thẩm quyền

Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trongnhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó

Phân công, quản lý, đánh giá, xếp loại; tham gia quá trình tuyển dụng, thuyênchuyển; khen thưởng, thi hành kỷ luật đối với giáo viên, nhân viên theo quy định

Quản lý hành chính; quản lý và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính, tàisản của nhà trường

Quản lý học sinh và tổ chức các hoạt động giáo dục của nhà trường; tiếpnhận, giới thiệu học sinh chuyển trường; quyết định khen thưởng, kỷ luật, phêduyệt kết quả đánh giá, xếp loại, danh sách học sinh lên lớp, ở lại lớp; tổ chứckiểm tra, xác nhận việc hoàn thành chương trình Tiểu học cho học sinh trong nhàtrường và các đối tượng khác trên địa bàn trường phụ trách

Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lý; thamgia giảng dạy bình quân 2 tiết trong một tuần; được hưởng chế độ phụ cấp và cácchính sách ưu đãi theo quy định

Thực hiện quy chế dân chủ cơ sở và tạo điều kiện cho các tổ chức chính trị-xã hội trong nhà trường hoạt động nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

Thực hiện xã hội hóa giáo dục, phối hợp tổ chức, huy động các lực lượng

xã hội cùng tham gia hoạt động giáo dục, phát huy vai trò của nhà trường đối vớicộng đồng [2]

1.3.2 Chuẩn Hiệu trưởng trường Tiểu học

Chuẩn Hiệu trưởng trường Tiểu học được quy định tại Quy định chuẩn Hiệu

trưởng cơ sở giáo dục phổ thông Ban hành kèm theo Thông tư số BGDĐT ngày 20 tháng 7 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Chuẩn

14/2018/TT-Hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông nói chung và chuẩn 14/2018/TT-Hiệu trưởng trường Tiểuhọc nói riêng được cụ thể hóa thành các tiêu chuẩn, tiêu chí như sau:

Tiêu chuẩn 1: Phẩm chất nghề nghiệp.

Hiệu trưởng phải có đạo đức nghề nghiệp chuẩn mực và tư tưởng đổi mớitrong lãnh đạo, quản trị nhà trường; có năng lực phát triển chuyên môn, nghiệp vụbản thân Tiêu chuẩn Phẩm chất nghề nghiệp gồm 3 tiêu chí (Đạo đức nghềnghiệp; Tư tưởng đổi mới trong lãnh đạo, quản trị nhà trường; Năng lực phát triểnchuyên môn, nghiệp vụ bản thân)

Tiêu chuẩn 2: Quản trị nhà trường.

Hiệu trưởng phải lãnh đạo, quản trị các hoạt động trong nhà trường đáp ứngyêu cầu phát triển phẩm chất, năng lực học sinh, phù hợp với phong cách học tập

đa dạng, nhu cầu, sở thích và mức độ sẵn sàng học tập của mỗi học sinh Tiêuchuẩn Quản trị nhà trường gồm 7 tiêu chí (Tổ chức xây dựng kế hoạch phát triểnnhà trường; Quản trị hoạt động dạy học, giáo dục học sinh; Quản trị nhân sự nhàtrường; Quản trị tổ chức, hành chính nhà trường; Quản trị tài chính nhà trường;Quản trị cơ sở vật chất, thiết bị và công nghệ trong dạy học, giáo dục học sinh củanhà trường; Quản trị chất lượng giáo dục trong nhà trường)

Tiêu chuẩn 3: Xây dựng môi trường giáo dục.

Hiệu trưởng phải xây dựng được môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thânthiện, dân chủ, phòng, chống bạo lực học đường Tiêu chuẩn Xây dựng môi trườnggiáo dục gồm 3 tiêu chí (Xây dựng văn hóa nhà trường; Thực hiện dân chủ cơ sởtrong nhà trường; Xây dựng trường học an toàn, phòng chống bạo lực học đường)

Tiêu chuẩn 4: Phát triển mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình, xã hội.

Hiệu trưởng phải tổ chức các hoạt động phát triển mối quan hệ giữa nhàtrường, gia đình, xã hội trong dạy học, giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh vàhuy động, sử dụng nguồn lực để phát triển nhà trường Tiêu chuẩn Phát triển mốiquan hệ giữa nhà trường, gia đình, xã hội gồm 3 tiêu chí (Phối hợp giữa nhàtrường, gia đình, xã hội để thực hiện hoạt động dạy học cho học sinh; Phối hợp

giữa nhà trường, gia đình, xã hội để thực hiện giáo dục đạo đức, lối sống cho họcsinh; Phối hợp giữa nhà trường, gia đình, xã hội trong huy động và sử dụng nguồnlực để phát triển nhà trường).

Tiêu chuẩn 5: Sử dụng ngoại ngữ và công nghệ thông tin.

Hiệu trưởng phải có khả năng sử dụng ngoại ngữ (ưu tiên tiếng Anh) và ứngdụng công nghệ thông tin trong quản trị nhà trường Tiêu chuẩn Sử dụng ngoạingữ và công nghệ thông tin gồm 2 tiêu chí (Sử dụng ngoại ngữ; Ứng dụng côngnghệ thông tin) [3]

1.3.3 Cơ sở pháp lí của việc đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng

Với chuẩn Hiệu trưởng như trên, việc đánh giá HT trường Tiểu học theochuẩn HT được thực hiện theo công văn số 4529/BGDĐT-NGCBQLGD, ngày01/10/2018 về việc Hướng dẫn thực hiện Thông tư số 14/2018/TT-BGDĐT ngày20/7/2018 ban hành quy định chuẩn Hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông của BộGiáo dục và Đào tạo gửi các sở Giáo dục và Đào tạo trong cả nước

Theo hướng dẫn của công văn 4529, Sở Giáo dục và Đào tạo các địaphương sẽ giao một đơn vị trực thuộc Sở làm đầu mối chủ trì, xây dựng kế hoạchtriển khai, chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra và tổng hợp kết quả thực hiện của cácPhòng Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở giáo dục phổ thông trực thuộc; tăng cườngcông tác truyền thông, phổ biến để các đơn vị, cá nhân có liên quan nắm vững vàthực hiện đúng quy định tại Thông tư số 14/2018/TT-BGDĐT; đẩy mạnh ứngdụng công nghệ thông tin trong quản lý, kiểm tra, tổng hợp kết quả đánh giá theochuẩn Hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông

Trong trường hợp đặc biệt (ví dụ: cơ quan quản lý các cấp chọn, cử ngườitham gia các khóa đào tạo, ), cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp quyết định rútngắn chu kỳ đánh giá và thực hiện đánh giá Hiệu trưởng một năm một lần vàocuối năm học theo đầy đủ quy trình quy định tại khoản 1 Điều 10 của Quy địnhchuẩn Hiệu trưởng

Việc tập hợp minh chứng (các tài liệu, tư liệu, sự vật, hiện tượng để xácthực một cách khách quan mức độ đạt được trong thực hiện nhiệm vụ lãnh đạo vàquản trị nhà trường theo quy định tại Thông tư số 14/2018/TT-BGDĐT) để phục

vụ việc đánh giá cần chủ động thực hiện từ đầu năm học

Về cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông cốt cán, theo yêu cầu của cơquan quản lý cấp trên gắn với hoạt động chuyên môn của ngành, của địa phương

về việc lựa chọn cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông cốt cán, giám đốc SởGiáo dục và đào tạo, trưởng Phòng Giáo dục và đào tạo căn cứ tiêu chuẩn lựachọn được quy định tại khoản 1 Điều 12 Quy định chuẩn Hiệu trưởng trường phổthông để lựa chọn và phê duyệt danh sách cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổthông cốt cán Căn cứ vào nhiệm vụ của cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thôngcốt cán được quy định tại khoản 3 Điều 12 Quy định chuẩn Hiệu trưởng, Sở Giáodục và đào tạo hướng dẫn Phòng Giáo dục và đạo tạo và các cơ sở giáo dục phổthông trực thuộc vận dụng thực hiện chế độ quy đổi những hoạt động của cán bộquản lý cơ sở giáo dục phổ thông cốt cán ra tiết dạy để tính số giờ giảng dạy theoquy định tại Thông tư số 15/2017/TT-BGDĐT ngày 09/6/2017 của Bộ trưởng BộGiáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định chế độ làm việcđối với giáo viên phổ thông ban hành kèm theo Thông tư số 28/2009/TT-BGDĐTngày 21/10/2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định về chế

độ làm việc đối với giáo viên phổ thông (nếu có)

Các Sở Giáo dục và Đào tạo tổng hợp kết quả đánh giá theo chuẩn Hiệutrưởng báo cáo Bộ Giáo dục và Đào tạo trước ngày 30/6 hằng năm theo quy định [4]

Ngoài những hướng dẫn chung, công văn 4529 còn cung cấp một số ví dụ

về minh chứng và gợi ý các biểu mẫu đánh giá và tổng hợp kết quả đánh giá Hiệutrưởng theo chuẩn Hiệu trưởng

1.3.4 Mục đích đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng

Tại điều 2, trong Quy định tiêu chuẩn Hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thôngnêu rõ Mục đích ban hành quy định chuẩn Hiệu trưởng [3]:

Làm căn cứ để Hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông tự đánh giá phẩm chất,năng lực; xây dựng và thực hiện kế hoạch rèn luyện phẩm chất, bồi dưỡng nâng caonăng lực lãnh đạo, quản trị nhà trường đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

Làm căn cứ để các cơ quan quản lý nhà nước đánh giá phẩm chất, năng lựccủa Hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông; xây dựng và thực hiện chế độ, chínhsách phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông; lựa chọn, sửdụng đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông cốt cán

Làm căn cứ để các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo và cán bộ quản lýgiáo dục xây dựng, phát triển chương trình và tổ chức đào tạo, bồi dưỡng pháttriển phẩm chất, năng lực lãnh đạo, quản trị nhà trường cho đội ngũ cán bộ quản lý

cơ sở giáo dục phổ thông

Làm căn cứ để các Phó Hiệu trưởng thuộc diện quy hoạch chức danh Hiệutrưởng; giáo viên thuộc diện quy hoạch các chức danh Hiệu trưởng hoặc Phó Hiệutrưởng tự đánh giá, xây dựng và thực hiện kế hoạch rèn luyện, học tập phát triểnphẩm chất, năng lực lãnh đạo, quản trị nhà trường

Như vậy, việc đánh giá HT trường Tiểu học theo chuẩn HT nhằm một sốmục đích như sau:

Nhằm xác định chất lượng quản lý giáo dục của Hiệu trưởng, xếp loại chấtlượng quản lý giáo dục của Hiệu trưởng hằng năm, thẩm định chất lượng quản lýgiáo dục của Hiệu trưởng sau một chu kỳ nhất định

Nhằm cung cấp các thông tin phản hồi cho Hiệu trưởng trường Tiểu họcxây dựng và thực hiện kế hoạch rèn luyện phẩm chất, bồi dưỡng nâng cao nănglực lãnh đạo, quản trị nhà trường của bản thân, đáp ứng ngày càng cao yêu cầu đổimới giáo dục

Nhằm cung cấp các thông tin cho các cơ quan quản lý nhà nước đánh giá,nắm bắt về phẩm chất, năng lực của Hiệu trưởng trường Tiểu học Từ đó, xâydựng và thực hiện chế độ, chính sách phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trườngTiểu học; lựa chọn, sử dụng đội ngũ cán bộ quản lý trường Tiểu học (bổ nhiệm,miễn nhiệm, đào tạo, bồi dưỡng,…) một cách phù hợp, đúng người, đúng việc vàđem lại hiệu quả

Nhằm xây dựng căn cứ thực tiễn để các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo vàcán bộ quản lý giáo dục xây dựng, phát triển chương trình và tổ chức đào tạo, bồidưỡng phát triển phẩm chất, năng lực lãnh đạo, quản trị nhà trường cho đội ngũ cán

bộ quản lý trường Tiểu học nói chung và Hiệu trưởng trường Tiểu học nói riêng

Góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng quản lý cơ sở giáo dục của ngườiHiệu trưởng, xây dựng văn hóa quản lý; góp phần gián tiếp nâng cao chất lượngdạy - học, từng bước xây dựng văn hóa chất lượng trong nhà trường

1.3.5 Nội dung đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng

1.3.3.1 Nội dung đánh giá Hiệu trưởng

Theo thông tư số 14/2018/TT-BGDĐT ngày 20/7/2018 ban hành quy địnhchuẩn Hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông” của Bộ Giáo dục và đào tạo, nộidung đánh giá HT cơ sở giáo dục phổ thông nói chung bao gồm [3]:

- Đánh giá về phẩm chất nghề nghiệp của Hiệu trưởng.

Đánh giá về đạo đức nghề nghiệp chuẩn mực và tư tưởng đổi mới tronglãnh đạo, quản trị nhà trường; năng lực phát triển chuyên môn, nghiệp vụ của Hiệutrưởng Nội dung này đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học trên các khía cạnhnhư đạo đức nghề nghiệp; tư tưởng đổi mới trong lãnh đạo, quản trị nhà trường;năng lực phát triển chuyên môn, nghiệp vụ bản thân

- Đánh giá về năng lực quản trị nhà trường của Hiệu trưởng.

Đánh giá năng lực của Hiệu trưởng trong lãnh đạo, quản trị các hoạt độngtrong nhà trường, đáp ứng yêu cầu phát triển phẩm chất, năng lực học sinh, phùhợp với phong cách học tập đa dạng, nhu cầu, sở thích và mức độ sẵn sàng học tậpcủa mỗi học sinh Nội dung này đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học trên cáckhía cạnh như tổ chức xây dựng kế hoạch phát triển nhà trường; quản trị hoạtđộng dạy học, giáo dục học sinh; quản trị nhân sự nhà trường; quản trị tổ chức,hành chính nhà trường; quản trị tài chính nhà trường; quản trị cơ sở vật chất, thiết

bị và công nghệ trong dạy học, giáo dục học sinh của nhà trường; quản trị chấtlượng giáo dục trong nhà trường

- Đánh giá về năng lực xây dựng môi trường giáo dục của Hiệu trưởng.

Đánh giá năng lực của Hiệu trưởng trong việc xây dựng được môi trườnggiáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, dân chủ, phòng, chống bạo lực họcđường Nội dung này đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học trên các khía cạnhnhư xây dựng văn hóa nhà trường; thực hiện dân chủ cơ sở trong nhà trường; xâydựng trường học an toàn, phòng chống bạo lực học đường

- Đánh giá về năng lực phát triển mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình,

xã hội của Hiệu trưởng.

Đánh giá năng lực của Hiệu trưởng trong việc tổ chức các hoạt động phát

đức, lối sống cho học sinh và huy động, sử dụng nguồn lực để phát triển nhàtrường Nội dung này đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học trên các khía cạnhnhư phối hợp giữa nhà trường, gia đình, xã hội để thực hiện hoạt động dạy họccho học sinh; phối hợp giữa nhà trường, gia đình, xã hội để thực hiện giáo dục đạođức, lối sống cho học sinh; phối hợp giữa nhà trường, gia đình, xã hội trong huyđộng và sử dụng nguồn lực để phát triển nhà trường.

- Đánh giá về năng lực sử dụng ngoại ngữ và công nghệ thông tin của Hiệu trưởng.

Đánh giá năng lực của Hiệu trưởng trong việc sử dụng ngoại ngữ và ứng dụngcông nghệ thông tin trong quản trị nhà trường Nội dung này đánh giá Hiệu trưởngtrường Tiểu học trên các khía cạnh như sử dụng ngoại ngữ thành thạo (ưu tiên tiếngAnh); tạo lập môi trường phát triển năng lực sử dụng ngoại ngữ (ưu tiên tiếng Anh)cho giáo viên, nhân viên, học sinh trong trường; tạo lập được môi trường ứng dụngcông nghệ thông tin trong hoạt động dạy, học và quản trị nhà trường

1.3.3.2 Những yêu cầu khi đánh giá Hiệu trưởng

Khi áp dụng trong đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn HT, cácđịa phương cần cụ thể hóa nội dung đánh giá cho phù hợp với tình hình địa phương.Khi tiến hành cụ thể hóa, tức là xây dựng nội dung đánh giá HT trường Tiểu học theochuẩn HT một cách chi tiết, cần đảm bảo các yêu cầu cơ bản như sau:

- Đánh giá HT trường Tiểu học xác định đầy đủ, chi tiết năng lực lãnh đạo,quản lý của người Hiệu trưởng trường Tiểu học Muốn như vậy, nội dung đánh giá

HT trường Tiểu học cần bao quát đầy đủ các hoạt động quản lý của Hiệu trưởng

và có đủ các tiêu chí, chỉ báo thực hiện

- Đánh giá HT trường Tiểu học phải đánh giá được năng lực lãnh đạo, quản

lý của Hiệu trưởng trong xu thế đổi mới quản lý giáo dục

- Đánh giá HT trường Tiểu học phải đánh giá được chất lượng quản lý của Hiệu trưởng trong xu thế đổi mới quản lý giáo dục

- Đánh giá HT trường Tiểu học phải đảm bảo các yêu cầu về các tiêu chí,chỉ báo Yêu cầu các tiêu chí, chỉ báo phải xác định rõ ràng, tường minh, chi tiếtdấu hiệu nhận biết Số lượng tiêu chí, chỉ báo, yêu cầu đủ cho từng lĩnh vực củachuẩn và các tiêu chí, chỉ báo, yêu cầu cần thiết đối với Hiệu trưởng hiện nay;không trùng lặp các tiêu chí, chỉ báo, yêu cầu

-Đánh giá HT trường Tiểu học phải gợi ý xác định thông tin, minh chứngđánh giá.

- Đánh giá HT trường Tiểu học phải thích ứng với những thay đổi, với yêu cầu xã hội hóa và hiện đại hóa giáo dục

1.3.6 Phương pháp đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo Chuẩn Hiệu trưởng

Phương pháp đánh giá là phương thức tiếp cận mà chúng ta dự kiến thu thập

dữ liệu, phân tích dữ liệu, đưa ra phán xét giá trị và tiến hành viết báo cáo đánh giá

Có nhiều phương pháp đánh giá Mỗi phương pháp có ưu điểm và hạn chế riêng.Trong đánh giá thành tích công việc, có 4 phương pháp thường được sử dụng là: (1)Phương pháp đánh giá cho điểm (rating scale); (2) Phương pháp đánh giá mô tả

(essay method); (3) Phương pháp đánh giá theo kết quả (results-oriented); (4)Phương pháp đánh giá quản trị mục tiêu (management by objectives) Theo lát cắtkhác, phương pháp đánh giá còn có thể chia ra thành: Phương pháp định lượng vàphương pháp định tính Tùy từng trường hợp cụ thể của vấn đề và mục tiêu đánhgiá mà áp dụng các phương pháp đánh giá cụ thể, khác nhau

Phương pháp đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học là cách thức thu thập

dữ liệu, phân tích dữ liệu, đưa ra nhận xét về hoạt động của người Hiệu trưởngtrường Tiểu học và tiến hành viết báo cáo đánh giá chất lượng Hiệu trưởng trườngTiểu học Để đánh giá Hiệu trưởng theo Chuẩn HT phải tiến hành trên cơ sở kếthợp đồng bộ các phương pháp đánh giá Căn cứ vào nguồn thông tin và nội dungđánh giá, việc đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởngthường được sử dụng bằng các phương pháp sau: (1) Phương pháp thống kê; (2)Phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi đối với các đối tượng có liên quan đến hoạtđộng quản lý giáo dục của Hiệu trưởng (giáo viên, nhân viên, ); (3) Phương phápnghiên cứu sản phẩm hoạt động quản lí của Hiệu trưởng nhà trường; (4) Phươngpháp phỏng vấn các chủ thể đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn (5) Phương pháp tựđánh giá của Hiệu trưởng theo chuẩn HT

Trong phạm vi nghiên cứu của luận văn, chúng tôi lựa chọn phương pháp đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học bằng các phương pháp cụ thể sau:

(1) Phương pháp thống kê: Đây là phương pháp dùng đề xác định các con

số về số lượng các tiêu chí đánh giá mà hiệu trưởng đạt được, các minh chứng sản

phẩm của những điều kiện đã đạt được của người Hiệu trưởng Phương pháp này

có ưu điểm là dễ sử dụng, có thể thực hiện đánh giá cả trong những điều khó khăn

về phương tiện công nghệ thông tin Tuy nhiên phương pháp này có nhược điểm làthông tin đánh giá thiếu tính toàn diện và chưa thực sự xác đáng Phương phápthông kê mang tính chất kiểm đếm các tiêu chuẩn và minh chứng mà chưa đánhgiá được năng lực được bộc lộ trong hoạt động quản lí của người Hiệu trưởngtrường tiểu học

(2) Phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi đối với của các đối tượng có liênquan đến hoạt động quản lý giáo dục của Hiệu trưởng: Đây là phương pháp sửdụng công cụ là bộ phiếu hỏi đối với các lực lượng có liên quan đến hoạt độngquản lí của người hiệu trưởng Phương pháp này có ưu điểm là những thông tinđược tiến hành khảo sát đa dạng từ nhiều đối tượng nên đảm bảo tính khách quan.Tuy nhiên, phương pháp này phụ thuộc nhiều vào quá trình xử lí thông tin thuđược sau khảo sát, nếu không biện luận được kết quả khảo sát sẽ có thể nhữngthông tin đánh giá thu được chưa hữu ích đối với việc đánh giá hiệu trưởng củacác trường tiểu học Muốn xử lí tốt số liệu phải cụ thể hóa công cụ đo lường trongđánh giá

(3) Phương pháp nghiên cứu sản phẩm trong hoạt động quản lí của hiệutrưởng Thực chất của phương pháp này là đo chất lượng hoạt động của ngườiHiệu trưởng có phù hợp với chuẩn HT đã được quy định Tiêu chuẩn được xem làcông cụ đo lường, hoặc bộ thước đo - một phương tiện trung gian để miêu tảnhững năng lực nghề nghiệp cần có của người Hiệu trưởng Dựa trên chuẩn đãđược ban hành khi đánh giá sẽ tìm những minh chứng để xem xét mức độ đạtđược của Hiệu trưởng được đánh giá so với chuẩn (các tiêu chuẩn, tiêu chí)

Phương pháp đánh giá này có tính tường minh, rõ ràng tuy nhiên, khi đi vào ápdụng, các địa phương cần có sự cụ thể hóa gắn với đặc điểm giáo dục địa phương

để thực hiện đánh giá được sát hợp, hiệu quả, đem lại kết quả đánh giá phản ánhđúng thực tế khách quan

(4) Phương pháp phỏng vấn các chủ thể tham gia đánh giá Hiệu trưởng theochuẩn Hiệu trưởng Đây là phương pháp chủ thể thực hiện tổ chức đánh giá HTtrường tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng sẽ tiến hành phỏng vấn các lực lượng: Cán

bộ quản lý, chuyên viên phòng Giáo dục và Đào tạo, Ban giám hiệu các trườngtiểu học, Giáo viên, Phụ huynh học sinh …bằng các câu hỏi có đề cập đến cácnăng lực của người Hiệu trưởng theo Chuẩn Hiệu trưởng Phương pháp này có ưuđiểm là thu được thông tin nhanh chóng ngay sau khi thực hiện phỏng vấn, tuynhiên có nhược điểm là phụ thuộc vào sự chủ quan của người được phỏng vấn khánhiều đồng thời tốn nhiều thời gian và công sức mới có thể phỏng vấn được sốlượng đối tượng để kết quả có độ tin cậy nhất định.

(5) Tự đánh giá của Hiệu trưởng

Đây là phương pháp mà Hiệu trưởng tự mô tả, phân tích và có những đánhgiá thông qua việc tự nhận xét về điểm mạnh và những vấn đề cần cải thiện củabản thân; Trình bày kế hoạch học tập phát triển năng lực lãnh đạo, quản lý nhàtrường của bản thân trong năm học tiếp theo Hiệu trưởng cũng có thể tự đánh giábản thân theo các tiêu chuẩn, tiêu chí của chuẩn Hiệu trưởng Phương pháp này có

ưu điểm là bản thân Hiệu trưởng có thể tự nhìn nhận lại những điều kiện của bảnthân song nhược điểm là tâm lí không muốn tự đánh giá thấp bản thân nên kết quả

ít khách quan, đôi khi không chính xác

1.4 Tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng

1.4.1 Lập kế hoạch đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng

Lập kế hoạch đánh giá HT trường Tiểu học theo chuẩn HT là quá trình ấn địnhnhững mục tiêu và xác định biện pháp tốt nhất để thực hiện những mục tiêu đánh giá

HT trường Tiểu học theo chuẩn HT Việc lập kế hoạch liên hệ chặt chẽ với nhữngphương tiện và những mục đích đánh giá HT trường Tiểu học theo chuẩn HT Cán bộquản lý giáo dục Phòng Giáo dục và đào tạo phải làm công việc hoạch định đánh giá

HT trường Tiểu học theo chuẩn HT Tổ chức đánh giá HT trường Tiểu học theo chuẩn

HT là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ hệ thống kế hoạch hoạt động của PhòngGiáo dục và đào tạo nói chung, bộ phận Tổ chức cán bộ nói riêng

Công tác xây dựng kế hoạch đánh giá HT trường Tiểu học theo chuẩn HT

có các nhiệm vụ cụ thể như sau:

- Xác định mục tiêu, các nhiệm vụ cơ bản của Phòng, của các đơn vị và cánhân trực thuộc Phòng cần phải hoàn thành trong kỳ kế hoạch đánh giá HT trườngTiểu học theo chuẩn HT

- Định ra một số biện pháp thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ đánh giá HT trường Tiểu học theo chuẩn HT.

- Chỉ ra các điều kiện mà Phòng cần và có thể đáp ứng cho các đơn vị và cánhân trực thuộc Phòng để thực hiện đánh giá HT trường Tiểu học theo chuẩn HT.Tìm kiếm và khai thác những tiềm năng của các lực lượng giáo dục trong và ngoàiPhòng để đạt mục tiêu một cách nhanh chóng hơn, chắc chắn hơn

- Dự kiến những khó khăn có thể gặp phải trong quá trình thực hiện kếhoạch đánh giá HT trường Tiểu học theo chuẩn HT và chuẩn bị những phương án

- Chỉ ra một lịch trình các hoạt động đánh giá HT trường Tiểu học theo chuẩn HT trong kỳ kế hoạch

Nói một cách khái quát, các kế hoạch tổ chức đánh giá HT trường Tiểu họctheo chuẩn HT phải thể hiện rõ về mặt mục tiêu, các tiêu chí đánh giá kết quả sovới mục tiêu, các kế hoạch phải chỉ ra được biện pháp thực hiện, có bước đi cụthể, dự kiến được nguồn lực (nhân lực, tài lực, vật lực), thời gian thực hiện

Khi lập kế hoạch, lãnh đạo Phòng Giáo dục và đào tạo phải chú ý: Đảm bảotính thống nhất giữa mục tiêu đánh giá HT trường Tiểu học theo chuẩn HT vớimục tiêu chung của giáo dục Tiểu học ở địa phương; Phối hợp hữu cơ, chặt chẽgiữa kế hoạch đánh giá HT trường Tiểu học theo chuẩn HT với các kế hoạch kháctrong năm học; Kế hoạch đảm bảo vừa có tính bao quát, vừa có tính cụ thể, tínhphù hợp đối với nhà trường Tiểu học và có tính khả thi

1.4.2 Tổ chức lực lượng tham gia đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng

Tổ chức nhân sự là một công việc quan trọng trong tổ chức đánh giá HTtrường Tiểu học theo chuẩn HT Điều 11 - Quy định chuẩn Hiệu trưởng cơ sở giáo

dục phổ thông Ban hành kèm theo Thông tư số 14/2018/TT-BGDĐT ngày 20tháng 7 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định thẩm quyềnđánh giá Hiệu trưởng như sau:

“Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo chủ trì đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học, trường trung học cơ sở, trường phổ thông có nhiều cấp học có cấp cao nhất là trung học cơ sở, trường phổ thông dân tộc bán trú, trường phổ thông dân tộc nội trú cấp huyện;

Giám đốc sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì đánh giá Hiệu trưởng trường trung học phổ thông, trường phổ thông có nhiều cấp học có cấp cao nhất là trung học phổ thông, trường chuyên, trường phổ thông dân tộc nội trú cấp tỉnh;

Người đứng đầu các cơ sở giáo dục đại học, các viện, học viện chủ trì đánh giá Hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông trực thuộc;

Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ (Bộ Giáo dục và Đào tạo) chủ trì đánh giá Hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông trực thuộc” [3].

Như vậy, với trường Tiểu học, Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo chủ trìđánh giá Hiệu trưởng Các công việc cụ thể của Trưởng phòng Giáo dục và Đàotạo trong Tổ chức lực lượng tham gia đánh giá HT trường Tiểu học theo chuẩn HTbao gồm:

- Xác định các lực lượng tham gia đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu họctheo chuẩn Hiệu trưởng Căn cứ vào các văn bản hướng dẫn của Bộ Giáo dục vàĐào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo, và đặc điểm tình hình thực tế của ngành tại địaphương, Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo xác định các lực lượng tham gia tổchức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng Thôngthường, thành phần tham gia đánh giá, xếp loại Hiệu trưởng trường Tiểu học gồm:Cán bộ quản lý giáo dục thuộc Phòng Giáo dục và Đào tạo; Hiệu trưởng, cán bộ,giáo viên, nhân viên cơ hữu của mỗi nhà trường Tiểu học

- Ra quyết định thành lập Tổ công tác đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểuhọc theo chuẩn Hiệu trưởng Thành phần Tổ công tác gồm đại diện các bộ phậnsau: (1) Ban Lãnh đạo phòng Giáo dục và Đào tạo (2) Tổ chức cán bộ; (3) Bộphận phụ trách chuyên môn (phụ trách cấp học Tiểu học); (4) Cán bộ quản lý

trường Tiểu học cốt cán Mỗi bộ phận sẽ có ý kiến về các tiêu chuẩn/tiêu chí thuộclĩnh vực phụ trách liên quan đến Hiệu trưởng trường TH được đánh giá.

- Tập huấn cho tổ công tác và các bên liên quan về vai trò, trách nhiệm của từng

bộ phận trong tổ chức đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng.

- Phối hợp giữa các bên liên quan trong đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểuhọc theo chuẩn Hiệu trưởng Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo phối hợpgiữa các bên liên quan trong đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩnHiệu trưởng Phối hợp giữa các bên liên quan trong đánh giá Hiệu trưởng trườngTiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng có 3 giai đoạn:

+ Phối hợp giữa các bên liên quan trước khi tổ chức đánh giá, bao gồm:

Phối hợp giữa nhà trường Tiểu học với cơ quan quản lý cấp trên (Phòng Giáodục và Đào tạo) thống nhất về thời gian, thời điểm đánh giá để xây dựng kế hoạchthực hiện; cử cán bộ Phòng Giáo dục và Đào tạo tham dự và chỉ đạo hội nghị

Phối hợp các lực lượng trong nhà trường Tiểu học: Các thành viên tham giahội nghị đánh giá thảo luận, thống nhất về kế hoạch tổ chức hội nghị, chuẩn bị thuthập tài liệu, thông tin, minh chứng và phản biện về các tiêu chuẩn, tiêu chí có liênquan đến chức năng, nhiệm vụ được phân công Lãnh đạo nhà trường chỉ đạo việcchuẩn bị cơ sở vật chất, tài liệu cho hội nghị, phân công nhiệm vụ cho các đốitượng tham gia

+ Phối hợp trong khi tổ chức đánh giá:

Hiệu trưởng là người tự đánh giá, song cũng là người chủ tọa nên cầnnghiêm túc kiểm điểm và ghi nhận những góp ý, phản biện của các tổ chức đoànthể, giáo viên, nhân viên trong nhà trường cũng như lãnh đạo cấp trên Các kênhthông tin thu thập được trong hội nghị là rất cần thiết để người Hiệu trưởng hoànthiện mình và nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý

+ Phối hợp sau đánh giá, bao gồm:

Phối hợp giữa nhà trường Tiểu học với cơ quan quản lý cấp trên (PhòngGiáo dục và Đào tạo) về chế độ thông tin, báo cáo về kết quả hội nghị, gửi hồ sơhội nghị kèm theo biên bản để Phòng theo dõi, tổng hợp, làm cơ sở để thực hiệncông tác thanh, kiểm tra, giám sát khi cần thiết;

Phối hợp các lực lượng trong nhà trường Tiểu học: Hoàn thiện các nội dung sau hội nghị đánh giá (biên bản, báo cáo, hồ sơ) để gửi cấp trên và lưu theo quy định.

1.4.3 Quy trình đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn Hiệu trưởng

Quy trình đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn HT được tiếnhành theo 3 bước:

Bước 1: Hiệu trưởng tự đánh giá.

Theo Điều 11 - Quy định chuẩn Hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông của

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hiệu trưởng tự đánh giá theo chu kỳ một nămmột lần vào cuối năm học Ở bước tự đánh giá, Hiệu trưởng sẽ thực hiện tự đánh

giá theo các tiêu chuẩn, tiêu chí quy định tại Quy định chuẩn Hiệu trưởng cơ sở

giáo dục phổ thông Bốn mức đánh giá cho từng tiêu chí là: Tốt, Khá, Đạt và Chưa

đạt Trong đó, tiêu chí được đánh giá mức Tốt khi có ảnh hưởng tích cực đến đổimới lãnh đạo, quản trị cơ sở giáo dục phổ thông và phát triển giáo dục địa phương;tiêu chí được đánh giá mức Khá khi có năng lực đổi mới, sáng tạo trong tổ chứcthực hiện nhiệm vụ được giao trong lãnh đạo, quản trị cơ sở giáo dục phổ thôngđạt hiệu quả cao; tiêu chí được đánh giá mức Đạt khi có năng lực tổ chức thựchiện nhiệm vụ được giao trong lãnh đạo, quản trị cơ sở giáo dục phổ thông theoquy định; và tiêu chí đánh giá mức Chưa đạt khi không đáp ứng yêu cầu mức Đạtcủa tiêu chí

Ngoài phần tự đánh giá theo 18 tiêu chí, Hiệu trưởng còn tự nhận xét vềđiểm mạnh và những vấn đề cần cải thiện của bản thân Trên cơ sở đó, trình bày

kế hoạch học tập phát triển năng lực lãnh đạo, quản lý nhà trường của bản thântrong năm học tiếp theo (trình bày cụ thể Mục tiêu, Nội dung đăng ký học tập vớitrọng tâm là các năng lực cần ưu tiên cải thiện, Thời gian học tập và Điều kiện đểthực hiện kế hoạch học tập của bản thân)

Bước 2: Nhà trường tổ chức lấy ý kiến giáo viên, nhân viên trong trường đối với Hiệu trưởng.

Ở bước này, nhà trường sẽ tổ chức một cuộc khảo sát ý kiến giáo viên, nhânviên trong trường đối với Hiệu trưởng theo chuẩn Hiệu trưởng nhằm cải tiến côngtác quản lý trường học Ý kiến của giáo viên, nhân viên trong trường đối với Hiệutrưởng theo chuẩn Hiệu trưởng rất quan trọng trong việc thúc đẩy thành công của

nhà trường và từng học sinh Để đảm bảo tính khách quan, ý kiến của giáo viên,nhân viên trong trường đối với Hiệu trưởng theo chuẩn Hiệu trưởng sẽ được giữ bí

mật Vẫn căn cứ vào 18 tiêu chí quy định tại Quy định chuẩn Hiệu trưởng cơ sở

giáo dục phổ thông của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhưng ở bước này, các

nội dung khảo sát sẽ được xây dựng dưới dạng thực trạng: “Hiệu trưởng thực hiệngương mẫu các quy định về đạo đức nhà giáo”; “Hiệu trưởng có tư tưởng đổi mớitrong lãnh đạo, quản trị nhà trường”; “Hiệu trưởng am hiểu chuyên môn và thườngxuyên học tập, bồi dưỡng phát triển chuyên môn, nghiệp vụ bản thân”; Kế hoạchphát triển nhà trường phù hợp với điều kiện thực tiễn của nhà trường và địaphương”; v.v Bốn dạng ý kiến mà giáo viên, nhân viên trong trường sử dụng đểđánh giá Hiệu trưởng gồm: Hoàn toàn không đồng ý ; Ít đồng ý; Tương đối đồng ý

và Hoàn toàn đồng ý Ngoài việc thể hiện ý kiến đánh giá theo thang bậc, giáoviên, nhân viên trong trường bày tỏ quan điểm của mình về những điểm tốt tronghoạt động quản lý nhà trường và những điều cần thay đổi của Hiệu trưởng [4]

Bước 3: Thủ trưởng cơ quan quản lý trực tiếp thực hiện đánh giá và thông báo kết quả đánh giá Hiệu trưởng theo chuẩn Hiệu trưởng trên cơ sở kết quả tự đánh giá của Hiệu trưởng, ý kiến của giáo viên, nhân viên và thực tiễn thực hiện nhiệm vụ của Hiệu trưởng thông qua các minh chứng xác thực, phù hợp.

Theo Điều 11 - Quy định chuẩn Hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông của

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, “cơ quan cấp trên quản lý trực tiếp đánh giá

Hiệu trưởng theo chu kỳ hai năm một lần vào cuối năm học Trong trường hợp đặc biệt, cơ quan quản lý cấp trên quyết định rút ngắn chu kỳ đánh giá” Ở bước

đánh giá này, cấp trên trực tiếp đánh giá mức đạt được của từng tiêu chí với 4 mứcđạt được của tiêu chí và phải căn cứ trên minh chứng xác thực Bốn mức đánh giácho từng tiêu chí là: Tốt, Khá, Đạt và Chưa đạt, giống như các mức đánh giá trongbước tự đánh giá của Hiệu trưởng

Trong quy trình đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn HT, kếtquả đánh giá Hiệu trưởng trường Tiểu học theo chuẩn HT xếp loại 5 mức:

Mức 1: Hiệu trưởng đạt chuẩn Hiệu trưởng ở mức Tốt khi có tất cả các tiêuchí đạt từ mức Khá trở lên, tối thiểu 2/3 tiêu chí đạt mức Tốt, trong đó các Tiêu chí

1 (Đạo đức nghề nghiệp); Tiêu chí 2 (Tư tưởng đổi mới trong lãnh đạo, quản