ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊNTRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGUYỄN THỊ LINH SA TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC ĐỘI CHO GIÁO VIÊN - TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN LUẬN
Trang 1ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN THỊ LINH SA
TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC ĐỘI CHO GIÁO VIÊN - TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THÁI NGUYÊN - 2015
Trang 2ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN THỊ LINH SA
TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC ĐỘI CHO GIÁO VIÊN - TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Tính
THÁI NGUYÊN - 2015
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân tôi, đượcxuất phát từ yêu cầu phát sinh trong công việc để hình thành hướng nghiên cứu.Các số liệu có nguồn gốc rõ ràng, tuân thủ đúng nguyên tắc và kết quả trình bàytrong luận văn được thu thập trong quá trình nghiên cứu là trung thực chưatừng được ai công bố trước đây
Thái Nguyên, tháng 6 năm
2015
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Linh Sa
Trang 4Đặc biệt, tôi xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến người hướng
dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Tính - cô đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi
trong suốt quá trình nghiên cứu để tôi hoàn thành luận văn này
Tôi xin gửi lời cảm ơn Ban lãnh đạo và đồng nghiệp nơi tôi công tác;Phòng Giáo dục và Đào tạo, Thành Đoàn và Hội đồng Đội thành phố TháiNguyên; các đồng chí GV-TPT Đội các trường tiểu học thuộc thành phố TháiNguyên; cảm ơn những người thân trong gia đình và bạn bè thân thiết đã luônđộng viên, khuyến kích, tạo điều kiện hỗ trợ, giúp đỡ tôi trong quá trình thựchiện luận văn
Dù đã cố gắng rất nhiều, song chắc chắn luận văn này không thể tránhkhỏi những thiếu sót, kính mong nhận được sự góp ý của các thầy giáo, côgiáo, các bạn đồng nghiệp và những người quan tâm đến vấn đề được trình bàytrong luận văn
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 6 năm
2015
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Linh Sa
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT iv
DANH MỤC BẢNG v
DANH MỤC BIỂU ĐỒ vi
MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu 1
2 Mục đích nghiên cứu 3
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4
4 Phạm vi nghiên cứu 4
5 Giả thuyết khoa học 4
6 Nhiệm vụ nghiên cứu 4
7 Phương pháp nghiên cứu 5
8 Cấu trúc của luận văn 7
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC ĐỘI CHO GIÁO VIÊN-TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC 8 1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 8
1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 9
1.2.1 Bồi dưỡng, tổ chức bồi dưỡng 9
1.2.2 Nghiệp vụ công tác Đội 11
1.2.3 Giáo viên - Tổng phụ trách Đội 11
1.2.4 Tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội TNTP Hồ Chí Minh 12
1.3 Những vấn đề cơ bản về bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho cho giáo viên - Tổng phụ trách Đội ở trường tiểu học 15
Trang 61.3.1 Vị trí, vai trò của GV-TPT Đội đối với công tác Đội và phong trào
thiếu nhi trong trường tiểu học 15
1.3.2 Nội dung bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội ở trường tiểu học 18
1.3.3 Nguyên tắc, phương pháp, hình thức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội ở trường tiểu học 20
1.4 Tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho giáo viên - Tổng phụ trách Đội 24
1.4.1 Mục tiêu tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội 24
1.4.2 Nội dung tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho giáo viên -Tổng phụ trách Đội 25
1.4.3 Vai trò của Phòng Giáo dục và Đào tạo và Hội đồng Đội thành phố trong việc tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội 30 1.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới tổ chức hoạt động bồi dưỡng giáo viên - Tổng phụ trách Đội 32
1.5.1 Các yếu tố chủ quan 32
1.5.2 Các yếu tố khách quan 32
Kết luận chương 1 33
Chương 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC ĐỘI CHO GV - TPT ĐỘI Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN 35
2.1 Khái quát chung về đối tượng khảo sát và tổ chức khảo sát 35
2.1.1 Một vài nét về giáo dục tiểu học của thành phố Thái Nguyên 35
2.1.2 Tổ chức khảo sát 37
2.2 Thực trạng chung về đội ngũ GV-TPT Đội trong các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên 38
2.2.1.Thực trạng phẩm chất chính trị và năng lực giáo dục 39
2.2.2 Về năng lực chuyên môn của đội ngũ GV-TPT Đội 40
Trang 72.2.3 Thực trạng về năng lực đặc thù công tác của GV-TPT Đội 41
2.2.4 Đánh giá chung về thực trạng đội ngũ GV-TPT Đội các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên 43
2.3 Thực trạng tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên 44
2.3.1 Thực trạng nhận thức về bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội ở các trường tiểu học thành phố Thái Nguyên 44
2.3.2 Thực trạng lập kế hoạch tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên 46
2.3.3 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng nghiệp vụ Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội trong các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên 48
2.3.4 Thực trạng chỉ đạo thực hiện kế hoạch tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội ở các trường Tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên 50
2.3.5 Thực trạng kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên 54
2.3.6 Những khó khăn trong công tác tổ chức bồi dưỡng 55
2.4 Đánh giá chung về công tác bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội các trường tiểu học của thành phố Thái Nguyên 56
2.4.1 Những ưu điểm 56
2.4.2 Những tồn tại, hạn chế 56
2.4.3 Nguyên nhân của những hạn chế 57
Kết luận chương 2 59
Chương 3 BIỆN PHÁP TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC ĐỘI CHO GV-TPT ĐỘI Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN 60
3.1 Các nguyên tắc xây dựng biện pháp 60
Trang 83.1.1 Đảm bảo tính hệ thống 60
3.1.2 Đảm bảo tính phù hợp 60
3.1.3 Đảm bảo tính kế thừa và phát triển 61
3.2 Các biện pháp tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên 62
3.2.1 Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý và đội ngũ GV-TPT Đội về bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội TNTP Hồ Chí Minh 62
3.2.2 Tổ chức khảo sát, đánh giá năng lực nghiệp vụ công tác Đội của GV - TPT Đội để xác định nội dung, chương trình, tổ chức bồi dưỡng 64
3.2.3 Bồi dưỡng nghiệp vụ thông qua tổ chức tập huấn GV-TPT Đội định kỳ hàng năm 67
3.2.4 Bồi dưỡng nghiệp vụ thông qua tổ chức giao ban GV-TPT Đội và sinh hoạt CLB GV-TPT Đội định kỳ hàng tháng 69
3.2.5 Bồi dưỡng nghiệp vụ thông qua tổ chức giao lưu, học tập kinh nghiệm71 3.2.6 Bồi dưỡng nghiệp vụ thông qua tổ chức Hội thi GV-TPT Đội giỏi, Liên hoan phụ trách Đội 72
3.2.7 Bồi dưỡng nghiệp vụ thông qua hỗ trợ, cung cấp tài liệu hướng dẫn .75
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 76
3.4 Khảo nghiệm về mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 77
3.4.1 Đối tượng khảo nghiệm 77
3.4.2 Mục đích khảo nghiệm 78
3.4.3 Nội dung khảo nghiệm 78
3.4.4 Phương pháp khảo nghiệm 78
3.4.5 Kết quả khảo nghiệm 78
Kết luận chương 3 83
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 84
1 Kết luận 84
2 Khuyến nghị 86
TÀI LIỆU THAM KHẢO 88 PHỤ LỤC
Trang 9DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT
CBQLCLBGD&ĐTGV-TPTHĐNDTNCSTNTPUBND
: Cán bộ quản lý: Câu lạc bộ: Giáo dục và Đào tạo: Giáo viên - Tổng phụ trách: Hội đồng nhân dân
: Thanh niên cộng sản: Thiếu niên tiền phong: Ủy ban nhân dân
Trang 10DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Thực trạng phẩm chất chính trị và năng lực giáo dục của đội ngũ
GV-TPT Đội ở các trường tiểu học thành phố Thái Nguyên 39Bảng 2.2 Thực trạng năng lực chuyên môn của đội ngũ GV-TPT Đội ở các
trường tiểu học thành phố Thái Nguyên 40Bảng 2.3 Thực trạng năng lực của đội ngũ GV-TPT Đội ở các trường tiểu
học thành phố Thái Nguyên trong đặc thù công tác 42Bảng 2.4 Thực trạng chung về phẩm chất, năng lực của đội ngũ GV-TPT Đội
ở các trường tiểu học thành phố Thái Nguyên 43Bảng 2.5 Thực trạng nhận thức của CBQL và GV-TPT Đội về tầm quan
trọng của bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội ở
trường tiểu học 45Bảng 2.6 Thực trạng về mức độ thực hiện lập kế hoạch tổ chức bồi dưỡng
nghiệp vụ Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội 46Bảng 2.7 Thực trạng về hiệu quả thực hiện lập kế hoạch tổ chức bồi dưỡng
nghiệp vụ Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội 47Bảng 2.8 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng nghiệp vụ Đội
cho đội ngũ GV-TPT Đội ở các trường tiểu học trên địa bàn thành
phố Thái Nguyên 49Bảng 2.9 Thực trạng chỉ đạo thực hiện nội dung chương trình bồi dưỡng
nghiệp vụ Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội các trường tiểu học trên
địa bàn thành phố Thái Nguyên50Bảng 2.10 Thực trạng chỉ đạo lựa chọn giảng viên, chuẩn bị nguồn lực thực
hiện bồi dưỡng 51Bảng 2.11 Thực trạng chỉ đạo lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức
bồi dưỡng 52
Trang 11Bảng 2.12 Thực trạng chỉ đạo đánh giá kết quả bồi dưỡng nghiệp vụ Đội
cho đội ngũ GV-TPT Đội các trường tiểu học trên địa bàn thành
phố Thái Nguyên 53Bảng 2.13 Thực trạng kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch tổ chức bồi dưỡng 54Bảng 2.14 Những khó khăn trong công tác tổ chức bồi dưỡng 55Bảng 3.1 Kết quả mức độ đánh giá mức độ cần thiết và tính khả thi của các
biện pháp tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT
Đội ở các trường tiểu học thành phố Thái Nguyên 79
Trang 12DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 3.1 Tổng hợp kết quả khảo sát mức độ cần thiết của các biện pháp .79Biểu đồ 3.2 Tổng hợp kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp 80Biểu đồ 3.3 Mối quan hệ giữa mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 82
Trang 13MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu
“Đội TNTP Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu nhi Việt Nam, do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phụ trách; là trường học giáo dục thiếu nhi Việt Nam trong và ngoài nhà trường” [11] Đội có nhiệm vụ tập hợp thiếu nhi để giáo dục các em bằng chính
hoạt động của tổ chức mình
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh được Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch
Hồ Chí Minh giao nhiệm vụ phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh Thực tiễn lịch
sử cách mạng Việt Nam và lịch sử Đoàn TNCS Hồ Chí Minh hơn 84 năm qua
đã cho thấy Đoàn luôn chăm lo thực hiện nhiệm vụ phụ trách Đội và chăm sóc,giáo dục thiếu niên, nhi đồng Trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoáđất nước hiện nay đòi hỏi tổ chức Đoàn càng phải coi trọng công tác phụ tráchĐội TNTP Hồ Chí Minh, trong đó công tác bồi dưỡng, xây dựng và phát triểnđội ngũ cán bộ phụ trách Đội được coi là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu
Trong mối quan hệ biện chứng giữa Đoàn và Đội, công tác Đội, phong tràothiếu nhi nói chung và công tác Đội, phong trào thiếu nhi trong nhà trường nóiriêng không thể thiếu vắng bàn tay dìu dắt của các anh chị phụ trách Đội Bởi xuấtphát từ đặc trưng lứa tuổi, các em thiếu niên, nhi đồng bao gồm từ 6 đến 15 tuổi,các em chưa thể tự đứng ra lập tổ chức, chưa đủ năng lực, kinh nghiệm quản lý,điều hành tổ chức Đội một cách độc lập như người lớn Nhờ sự giáo dục của chế
độ Xã hội chủ nghĩa, của gia đình, nhà trường và tổ chức Đoàn, Đội trong nhàtrường, bản thân các em thiếu nhi hiện nay rất thông minh, năng động, dám nghĩ,dám làm, có nhiều sáng kiến, song các em cũng không thể làm tốt vai trò tự quảnnếu thiếu sự định hướng, hướng dẫn của anh chị phụ trách Đội
Đội ngũ cán bộ phụ trách Đội có vị trí, vai trò, nhiệm vụ vô cùng quantrọng, quyết định đến chất lượng và hiệu quả hoạt động của tổ chức Đội Hoạt
Trang 14động Đội có phát triển hay không phụ thuộc vào phẩm chất, năng lực của cán
bộ phụ trách Trong toàn bộ các khâu của công tác Đội, công tác cán bộ phụtrách là một trong những mắt xích quan trọng nhất, quyết định chất lượng vàhiệu quả của công tác Đội và phong trào thiếu nhi Có cán bộ phụ trách tốt mới
có công tác Đội và phong trào thiếu nhi tốt Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh
khi bàn về công tác cán bộ, Người đã chỉ rõ: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “Công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”[19] Bởi
vậy, có thể khẳng định rằng mấu chốt quyết định đối với công tác Đội là vấn đềcán bộ phụ trách, trong đó GV-TPT Đội là bộ phận nòng cốt của lực lượng phụtrách Đội, là linh hồn của tổ chức Đội, là người đại diện cho Đoàn, được Đoàn
và ngành Giáo dục phân công làm công tác Đội trong trường học Nhu cầunguyện vọng của thiếu nhi ngày một đòi hỏi rất cao, nhất là các hình thức sinhhoạt, phương thức hoạt động mới, đa dạng, phong phú, hấp dẫn và phù hợp vớitâm lý học sinh từ sự định hướng của GV-TPT Đội Vì vậy, để hoàn thành tốtnhiệm vụ của mình trong tình hình mới người GV-TPT Đội không thể khôngrèn luyện để có phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức tư cách tốt, có trình độ
kỹ năng nghiệp vụ tinh thông, phát huy tốt vai trò tự quản của Đội, luôn sángtạo ra những nội dung, hình thức, phương pháp mới, tìm tòi học hỏi, đặc biệt làphải nhiệt tình, say mê không mệt mỏi với công tác thiếu nhi, có tình cảm gắn
bó, hết mực yêu trẻ, thích hoạt động với trẻ; phải là nhân vật trung tâm làmchiếc cầu nối giữa nhà trường và xã hội, giữa thầy cô và các em, giúp các emtrở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, cháu ngoan Bác Hồ
Thực tế hiện nay ở các trường phổ thông trong tỉnh nói chung và ở thànhphố Thái Nguyên nói riêng cho thấy, đội ngũ GV-TPT Đội đã được đào tạo về lýluận và kỹ năng, nghiệp vụ công tác Đội trong trường Cao đẳng Sư phạm theochương trình đào tạo GV-TPT Đội do Bộ GD&ĐT ban hành Tuy nhiên, cònkhông ít GV-TPT Đội chưa được đào tạo chính quy, cơ bản về kỹ năng, nghiệp cụcông tác Đội Việc phân công, chọn cử giáo viên làm Tổng phụ trách Đội
Trang 15chưa được phối hợp chặt chẽ giữa tổ chức Đoàn và ngành Giáo dục nên dẫn đếntình trạng một bộ phận còn thiếu tâm huyết, thiếu nhiệt tình trong công tác dokhông có năng khiếu làm công tác phong trào, nhiều GV-TPT Đội nhận nhiệm vụ
có tính đối phó trong một thời gian để hợp lý hoá gia đình rồi chuyển sang giảngdạy Bên cạnh đó, chính sách của nhà nước đối với đội ngũ này chậm đổi mới(Thông tư liên Ngành số 23/TTLN Về việc hướng dẫn chế độ công tác và phụ cấptrách nhiệm đối với giáo viên làm tổng phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh trongtrường phổ thông được ban hành từ 1995) Đời sống của phần lớn GV-TPT Đội sovới đội ngũ giáo viên nói chung gặp nhiều khó khăn hơn (thu nhập thấp hơn,chuyên môn giảng dạy bị mai một hơn), cùng với điều kiện cơ sở vật chất, kinhphí, phương tiện hoạt động cho công tác Đội còn thiếu thốn, eo hẹp, từ đó đã nẩysinh tâm lý miễn cưỡng và thiếu say mê, yên tâm công tác
Chính vì vậy, công tác bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ GV-TPTĐội là rất quan trọng và cần thiết Trong thời gian qua, công tác này tuy đãđược ngành Giáo dục và Hội đồng Đội các cấp, cũng như Phòng GD&ĐT vàHĐĐ thành phố Thái Nguyên quan tâm, tổ chức thường xuyên, định kỳ nhưngchất lượng tập huấn nhiều khi chưa cao; phương pháp, nội dung, hình thức, tàiliệu, phương tiện tập huấn… còn có những hạn chế nhất định, chưa đáp ứngđược nhu cầu, nguyện vọng của GV-TPT Đội và yêu cầu của công tác Đội,
phong trào thiếu nhi Do đó, chúng tôi chọn đề tài: “Tổ chức bồi dưỡng nghiệp
vụ công tác Đội cho giáo viên - Tổng phụ trách Đội ở các trường tiểu học thành phố Thái Nguyên” làm đề tài nghiên cứu.
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng công tác bồi dưỡng nghiệp
vụ công tác Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội trong các trường tiểu học của thànhphố Thái Nguyên, đề xuất một số biện pháp tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ côngtác Đội cho GV-TPT Đội nhằm góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ GV-TPT Đội và công tác Đội, phong trào thiếu nhi trong các trường tiểu học trênđịa bàn thành phố Thái Nguyên
Trang 163 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Công tác bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội ở cáctrường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội của Phòng Giáodục - Đào tạo cho GV-TPT Đội ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phốThái Nguyên
4 Phạm vi nghiên cứu
Trong điều kiện cho phép, đề tài chỉ nghiên cứu về nghiệp vụ công tácĐội của GV-TPT Đội và chỉ tập trung nghiên cứu biện pháp tổ chức bồi dưỡngnghiệp vụ công tác Đội của Phòng Giáo dục và Đào tạo cho GV-TPT Đội trongcác trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên
5 Giả thuyết khoa học
Thực trạng kỹ năng, nghiệp vụ công tác Đội của đội ngũ GV-TPT Độitỉnh Thái Nguyên nói chung và của đội ngũ GV-TPT Đội trong các trường tiểuhọc trên địa bàn TP Thái Nguyên nói riêng còn có những hạn chế nhất định.Công tác bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ cho GV-TPT Đội của TP Thái Nguyên
đã được quan tâm nhưng hiệu quả chưa cao Nếu nghiên cứu, đề xuất các biệnpháp tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội trongcác trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên sẽ khắc phục đượcnhững hạn chế và nâng cao năng lực cho đội ngũ GV-TPT Đội và hiệu quả củacông tác Đội, phong trào thiếu nhi trong các trường tiểu học trên địa bàn TPThái Nguyên
6 Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác
Đội cho GV-TPT Đội ở trường tiểu học
Trang 176.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng nghiệp vụ công tác Đội và công tác bồi
dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội trong các trường tiểuhọc trên địa bàn thành phố Thái Nguyên hiện nay
6.3 Đề xuất biện pháp tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho đội ngũ GV-TPT Đội trong các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên.
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Tác giả sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, hệ thốnghóa, khái quát hóa các tài liệu, các công trình nghiên cứu lý luận của các nhà sưphạm trong và ngoài nước, các văn kiện, nghị quyết của Đảng Cộng sản ViệtNam về đổi mới sự nghiệp giáo dục, các văn bản chỉ đạo của ngành GD&ĐT,các quan điểm chỉ đạo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, các công trình nghiêncứu trực tiếp hoặc gián tiếp về bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ cho GV-TPT Đội
và các tài liệu khác có liên quan để xây dựng khung lý thuyết cho đề tài
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.2 Phương pháp điều tra
Căn cứ vào nguyên tắc, nội dung và mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của
đề tài tiến hành xây dựng phiếu điều tra (an két) Cụ thể là tiến hành điều tra
Trang 18trên đối tượng là GV-TPT Đội, cán bộ phụ trách công tác Đội của PhòngGD&ĐT, HĐĐ thành phố Thái Nguyên nhằm thu thập số liệu, tìm hiểu thựctrạng kỹ năng, nghiệp vụ công tác Đội của đội ngũ GV-TPT Đội và thực trạngcông tác bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội cáctrường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên hiện nay.
7.2.3 Phương pháp đàm thoại
Phương pháp này được sử dụng trong quá trình nghiên cứu nhằm làmsáng tỏ thêm các nội dung nghiên cứu và hỗ trợ các phương pháp khác trongquá trình thu thập thông tin Ngoài ra, phương pháp này còn được hỗ trợ choviệc xây dựng phương pháp điều tra viết với hệ thống câu hỏi được tiêu chuẩnhóa nhằm tìm hiểu sâu hơn những vấn đề nghiên cứu về kỹ năng, nghiệp vụcông tác Đội của đội ngũ GV-TPT Đội
7.2.4 Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
Lấy ý kiến chuyên gia về công tác quản lý, định hướng tổ chức hoạtđộng Đội trong trường học nói chung và biện pháp bồi dưỡng kỹ năng nghiệp
vụ cho đội ngũ GV-TPT Đội trong các trường tiểu học trên địa bàn thành phốThái Nguyên nói riêng
7.2.5 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Thông qua các hội nghị tập huấn, hội nghị tổng kết, đánh giá, các Hội thiGV-TPT Đội giỏi và dựa vào những kinh nghiệm của bản thân đã tích lũy đượctrong quá trình công tác để thu thập thêm thông tin cho quá trình nghiên cứu
7.2.6 Phương pháp xử lý và phân tích thông tin
Tiến hành xử lý và phân tích các số liệu, kết quả điều tra đồng thời xácđịnh mức độ tin cậy của việc điều tra và phân tích kết quả nghiên cứu thôngqua việc sử dụng một số phần mềm ứng dụng
Trang 198 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung luận văn bao gồm 3 phần chính:
- Chương 1: Cơ sở lý luận về tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội
cho GV-TPT Đội TNTP Hồ Chí Minh ở trường tiểu học
- Chương 2: Thực trạng công tác bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho
GV- TPT Đội TNTP Hồ Chí Minh trong các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên hiện nay
- Chương 3: Biện pháp tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho
GV-TPT Đội TNTP Hồ Chí Minh trong các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Nguyên
Trang 20Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC ĐỘI CHO GIÁO VIÊN- TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Tình hình nghiên cứu về tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội choGV-TPT Đội ở trường tiểu học hiện vẫn còn là khoảng trống Song có thể thấynhững kết quả nghiên cứu dưới dạng các bài viết lý luận cũng như qua công tácbồi dưỡng cán bộ phụ trách Đội
A.X.Macarencô là người đã đề cập đến sự hình thành và phát triển nănglực tổ chức hoạt động thông qua tập thể và bằng tập thể [10] Đội TNTP ra đời
và phát triển mạnh ở một số nước xã hội chủ nghĩa trước đây như Liên Xô,Đức, Hungari, Bungari… Tuy nhiên, tiếp theo việc nghiên cứu năng lực tổchức hoạt động Đội và phương pháp bồi dưỡng năng lực đó không có tài liệunào cụ thể ngoài cuốn “Sổ tay cho người tổng phụ trách” Công trình này có đềcập đến năng lực tổ chức hoạt động Đội, song còn rất sơ sài và chưa có phươngpháp cụ thể [31]
Ở Việt Nam, bồi dưỡng nghiệp vụ công tác đội cũng là vấn đề chưa đượcnghiên cứu thỏa đáng Một số giáo trình còn nặng về trình bày các quan điểm lýthuyết, chưa hướng dẫn tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ tổ chức hoạt động Đội cho cán
bộ phụ trách Đội như: “Giáo trình công tác Đội TNTP Hồ Chí Minh” do Trịnh HữuLộc chủ biên Một số cuốn sách có đi vào hướng dẫn cụ thể công việc cần làm đối vớimột cán bộ Đội như: “Cẩm nang cho người phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh” củatác giả Bùi Sỹ Tụng chủ biên năm 2006; cuốn “Kỹ năng tổ chức các hoạt động côngtác thanh thiếu niên” của Phạm Đình Nghiệp; và cuốn “Để làm tốt giáo viên tổng phụtrách” của tác giả Lục Thị Nga chủ biên
Trang 21Hà Nhật Thăng với tài liệu “Tổ chức hoạt động Đội thông qua trong tổchức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường phổ thông”.
Tác giả Nguyễn Thị Quỳnh Anh với đề tài “Quản lý công tác giáo dục
Kỹ năng sống thông qua hoạt động Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh tạitrường tiểu học Lý Thường Kiệt - Hà Nội” đã đề xuất các nội dung, biện pháp
để tăng cường giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động Đội,trong đó có biện pháp bồi dưỡng năng lực cho tổng phụ trách Đội [1]
Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp
tổ chức nhiều đợt tập huấn nhằm nâng cao năng lực cho cán bộ Đoàn, cán bộ phụtrách Đội và GV-TPT Đội Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu về vấn
đề bồi dưỡng nâng cao năng lực cho GV-TPT Đội ở các trường tiểu học
1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1 Bồi dưỡng, tổ chức bồi dưỡng
Theo quan niệm của UNESCO, bồi dưỡng với ý nghĩa nâng cao nghềnghiệp Quá trình này chỉ diễn ra khi cá nhân và tổ chức có nhu cầu nâng caokiến thức hoặc kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ cho bản thân, nhằm đáp ứngnhu cầu lao động nghề nghiệp [22]
Tác giả Nguyễn Minh Đường quan niệm bồi dưỡng có thể coi là quátrình cập nhật kiến thức và kỹ năng còn thiếu đã lạc hậu trong cấp học, bậc học
và thường được xác nhận bằng chứng chỉ [13]
Từ những khái niệm trên có thể nói: Chủ thể hoạt động tự bồi dưỡng(khách thể hoạt động bồi dưỡng) là một người lao động đã được đào tạo và cómột trình độ chuyên môn nghề nghiệp nhất định
“Bồi dưỡng thực chất là quá trình cập nhật bổ sung tri thức, kỹ năng để
nâng cao trình độ trong lĩnh vực hoạt động chuyên môn nào đó qua hình thức đào tạo nào đó” [5] Mục đích bồi dưỡng nhằm nâng cao phẩm chất và trình độ
chuyên môn nghiệp vụ để người lao động có cơ hội củng cố mở mang hoặc nângcao hệ thống tri thức kỹ năng kỹ xảo chuyên môn nghiệp vụ có sẵn nhằm nâng caochất lượng và hiệu quả công việc đang làm (không nhằm mục đích đổi nghề)
Trang 22Trong giáo dục và đào tạo theo nghĩa rộng: Bồi dưỡng được hiểu là mộtdạng đào tạo phi chính quy Về bản chất thì bồi dưỡng là một con đường củađào tạo và người được bồi dưỡng của chương trình bồi dưỡng được hiểu lànhững người đang đương nhiệm trong các cơ quan giáo dục hay trong các nhàtrường [14].
Về quá trình bồi dưỡng Michael Amstrong khi nghiên cứu về quá trìnhđào tạo đã nêu: Nghiên cứu quá trình đào tạo bồi dưỡng như là quá trình đàotạo có kế hoạch xác định, nó là những tác động có xem xét, cất nhắc nhằm đảmbảo có được sự học tập để nâng cao khả năng làm việc thực tế [13] Quá trìnhđào tạo, bồi dưỡng có kế hoạch là quá trình bao gồm các công đoạn sau:
- Xây dựng kế hoạch chương trình bồi dưỡng:
+ Xác định chủ thể bồi dưỡng chuyên môn và đối tượng được bồi dưỡng chuyên môn
+ Xác định nội dung cụ thể bồi dưỡng chuyên môn
+ Xác định phương pháp, phương tiện thực hiện bồi dưỡng chuyên môn
- Xây dựng địa điểm và phân công người đảm nhiệm việc bồi dưỡng
- Triển khai thực hiện kế hoạch bồi dưỡng
- Đánh giá và hiệu chỉnh kết quả thực hiện kế hoạch bồi dưỡng
Như vậy, quá trình bồi dưỡng chính là quá trình tổ chức và thực hiệnnhững tương tác qua lại giữa các thành tố cấu trúc trong đó chủ thể bồi dưỡngchuyên môn đóng vai trò chủ đạo, nhằm làm cho đối tượng bồi dưỡng chuyênmôn hoạt động tích cực, qua đó nâng cao năng lực và phẩm chất, đáp ứng yêucầu của xã hội Quá trình bồi dưỡng thể hiện quan điểm giáo dục hiện đại “Đàotạo liên tục và học tập suốt đời”
“Tổ chức bồi dưỡng là quá trình nhà quản lý huy động các nguồn lực nhằm thiết kế, thực hiện nội dung, chương trình bồi dưỡng một cách hiệu quả, thiết thực, đáp ứng yêu cầu về nâng cao trình độ cho đối tượng được bồi dưỡng”[5].
Trang 231.2.2 Nghiệp vụ công tác Đội
Nghiệp vụ theo từ điển tiếng Việt thông dụng của Nguyễn Như Ý đã chorằng: “Nghiệp vụ là công việc chuyên môn của một nghề” [34] Hay đó cũngchính là kỹ năng, biện pháp thực hiện công việc chuyên môn của nghề đó Nhưvậy, nghiệp vụ công tác Đội là những kỹ năng, biện pháp trong thực hiện côngviệc chuyên môn là các hoạt động trong công tác của Đội TNTP Hồ Chí Minh
Nghiệp vụ công tác Đội là một trong những kỹ năng, yêu cầu đầu tiên vàquan trọng nhất của người cán bộ phụ trách công tác Đội Chuyên môn nghiệp
vụ về công tác Đội bao gồm các hoạt động mang tính nghiệp vụ của Đội: Hiểubiết về Đội TNTP Hồ Chí Minh, các quan điểm chỉ đạo của Đảng, của ĐoànTNCS Hồ Chí Minh đối với công tác Đội và phong trào thiếu nhi; các kỹ năng
cơ bản như: xây dựng kế hoạch, thiết kế và tổ chức hoạt động Đội, Sao nhiđồng, phương pháp hướng dẫn và thực hành Nghi thức Đội, hát, múa, trò chơi,
kỹ năng và phương pháp tổ chức hoạt động cho thiếu nhi…
Cụ thể, người cán bộ phụ trách Đội cần có những năng lực chuyên môn
và nghiệp vụ công tác Đội như sau:
+ Hiểu biết sâu sắc về tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh và lý luận
phương pháp công tác Đội
+ Có năng lực chuyên môn ở các lĩnh vực khoa học tự nhiên, xã hội và nhân văn, tin học, môi trường…
+ Biết sử dụng nhiều trang thiết bị trong học tập và hoạt động Đội, cácphương tiện nghe, nhìn, biết khai thác thông tin trên mạng internet phục vụ chocông tác giáo dục thiếu nhi
1.2.3 Giáo viên - Tổng phụ trách Đội
Cán bộ phụ trách công tác thiếu nhi là những người được Đảng, Nhànước và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cử ra thay mặt Đảng, Nhà nước và Đoànlàm nòng cốt trong việc tổ chức và hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh; cácphong trào của thiếu nhi Việt Nam, nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục của
Trang 24Đảng Cộng sản Việt Nam, trực tiếp là mục tiêu giáo dục của Đội TNTP Hồ ChíMinh [26].
Cán bộ phụ trách Đội trong nhà trường bao gồm: GV-TPT Đội, phụ tráchchi đội Cán bộ phụ trách Đội trong trường phổ thông có đặc trưng vừa là đạidiện của Đoàn phụ trách công tác thiếu nhi vừa là một giáo viên của nhàtrường Họ cũng là người đại diện của Đoàn phụ trách công tác thiếu nhi, ngườiphụ trách phải có năng lực tổ chức và quản lý công tác Đội; biết vận dụngđường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và chủ trương của Đoàn vào côngtác Đội; Biết tổ chức chỉ đạo, phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoàinhà trường tham gia công tác giáo dục thiếu nhi; có phẩm chất của một nhàgiáo dục; nắm vững kỹ năng nghiệp vụ công tác Đội, các nguyên tắc hoạt độngĐội; có lòng yêu trẻ, thích công việc và hoạt động với trẻ, say mê công tác phụtrách Đội [26]
Nhưng đồng thời là giáo viên, người phụ trách Đội cũng cần có trình độchuyên môn nghiệp vụ giảng dạy vững vàng, có hiểu biết sâu sắc khoa học tâm
lý, giáo dục, có phương pháp sư phạm; không ngừng tự học, tự bồi dưỡngthông qua thực tiễn để hoàn thành nhiệm vụ [26]
1.2.4 Tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội TNTP Hồ Chí Minh
Trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo, với phương châm “Học tập suốtđời” thì việc đào tạo, bồi dưỡng, đào tạo lại là quá trình thống nhất Bồi dưỡngtrong giáo dục được hiểu là một dạng đào tạo không chính quy Về bản chất thìbồi dưỡng là một con đường của đào tạo Đối tượng của bồi dưỡng là nhữngngười đương nhiệm trong các lĩnh vực hoạt động đa dạng của xã hội Vì vậy,trong công tác đào tạo, bồi dưỡng hiện nay phải kết hợp tính chất đào tạo vớitính chất bồi dưỡng trong một quá trình sư phạm tổng thể; trong bồi dưỡng cótính chất đào tạo và trong đào tạo có tính chất bồi dưỡng
“Bồi dưỡng GV-TPT Đội là việc nâng cao, hoàn thiện trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ cho các GV-TPT Đội đang công tác, phụ trách
Trang 25hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh của nhà trường Bồi dưỡng giáo GV-TPT Đội còn là sự tiếp tục phát huy năng lực tự học, tự đào tạo đã được tạo ra ở quá trình đào tạo ban đầu theo hình thức “bồi dưỡng từ xa”, theo định hướng
“tự đào tạo” “[12].
“Bồi dưỡng GV-TPT Đội là bổ sung những kiến thức còn thiếu hoặc đã lạc hậu, cập nhật thêm những tri thức mới về các lĩnh vực công tác Đội để nâng cao trình độ mọi mặt của người GV-TPT Đội, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về yêu cầu, phẩm chất năng lực của cán bộ Tổng phụ trách Đội trong trường phổ thông” [12].
Mặt khác, bồi dưỡng GV-TPT Đội còn là việc nâng cao năng lực chuyênmôn tạo điều kiện cho họ luôn đáp ứng đòi hỏi về sự sáng tạo và nhiệt tìnhtrong công tác Đội Bồi dưỡng GV-TPT Đội được xem là việc đào tạo lại, đổimới, cập nhật kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, tức là phải đào tạo liên tục từtrước và trong khi làm việc
Vậy, bồi dưỡng GV-TPT Đội là làm tăng thêm trình độ hiện có củangười cán bộ phụ trách Đội (cả phẩm chất, năng lực, sức khỏe) với nhiều hìnhthức, mức độ khác nhau Bồi dưỡng không đòi hỏi chặt chẽ, chính quy như đàotạo và được thực hiện trong thời gian ngắn
Chủ thể bồi dưỡng GV-TPT Đội chính là người cán bộ phụ trách côngtác của Đội TNTP Hồ Chí Minh khối trường học thuộc các tỉnh, thành phố trựcthuộc Trung ương; các huyện, thành phố, thị xã; là người có phẩm chất, nănglực chuyên môn về công tác Đội, có nghiệp vụ sư phạm trong tập huấn bồidưỡng hoặc là những chuyên gia chuyên giảng dạy, nghiên cứu khoa học vềlĩnh vực hoạt động Đội, Tổng phụ trách Đội trong trường học
Đối tượng bồi dưỡng là GV-TPT Đội trong các trường tiểu học, trunghọc cơ sở
Nội dung của bồi dưỡng GV-TPT Đội là tiếp nối những tri thức đã đượcđào tạo ở trình độ ban đầu Do đó, nội dung bồi dưỡng phải phong phú, phùhợp với mục tiêu và hình thức của từng loại hình bồi dưỡng và nội dung bồi
Trang 26dưỡng cần đáp ứng nhu cầu của GV-TPT Đội trên từng địa bàn bên cạnh nhữngnội dung quy định chung của giáo viên cả nước Mức độ yêu cầu bồi dưỡngGV-TPT Đội khác nhau đối với mỗi địa phương, nhà trường.
Những yêu cầu của công tác bồi dưỡng GV-TPT Đội:
- Bồi dưỡng phải căn cứ vào chuẩn đào tạo cán bộ phụ trách Đội;
- Bồi dưỡng phải đáp ứng nhu cầu của GV-TPT Đội, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng hoạt động công tác Đội của nhà trường, địa phương;
- Bồi dưỡng phải gắn liền với hoạt động đào tạo, tự học của GV-TPT Đội
- Bồi dưỡng phải mang tính toàn diện (đồng bộ về phẩm chất, chuyên môn, nghiệp vụ, cả về nội dung và phương pháp tổ chức hoạt động Đội…)
Tóm lại, công tác bồi dưỡng GV-TPT Đội là bồi đắp những kiến thức, kỹnăng còn thiếu hụt ở người cán bộ phụ trách Đội để đáp ứng yêu cầu mới củađào tạo; nuôi dưỡng, làm cho những tri thức, kỹ năng, tinh thần, thái độ nghềnghiệp thêm phát triển, tạo điều kiện cho GV-TPT Đội phát triển năng lực tổchức hoạt động Đội của mình Vì thế, công tác bồi dưỡng giáo GV-TPT Độichỉ thực hiện trên cơ sở người cán bộ phụ trách Đội đó đã được đào tạo quanhững lớp ngắn hạn và dài hạn nhất định [31]
Tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho giáo viên - tổng phụ trách Đội là một trong những hoạt động của quản lý giáo dục, là quá trình tác động có ý thức của chủ thể quản lý giáo dục (ngành Giáo dục - Đào tạo và Hội đồng Đội các cấp) tới khách thể quản lý (mỗi cán bộ phụ trách Đội) tạo cơ hội cho giáo viên - tổng phụ trách Đội tham gia các hoạt động công tác Đội trong
và ngoài nhà trường nhằm cập nhật, bổ sung kiến thức, kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ, bồi dưỡng tư tưởng tình cảm nghề nghiệp nhằm nâng cao phẩm chất và năng lực sáng tạo đáp ứng yêu cầu của người cán bộ Đoàn, Đội.
Tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho giáo viên - tổng phụ trách Đội là một hoạt động của nhà quản lý giáo dục nhằm huy động mọi nguồn lực
Trang 27thiết kế, thực hiện có hiệu quả mục tiêu của hoạt động bòi dưỡng, giúp đối tượng tham gia bồi dưỡng nâng cao năng lực tổng phụ trách Đội.
Để tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội, nhàquản lý phải thực hiện bốn chức năng đó là lập kế hoạch bồi dưỡng, tổ chứchoạt động động bồi dưỡng theo kế hoạch, chỉ đạo các hoạt động bồi dưỡng,kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng
1.3 Những vấn đề cơ bản về bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho cho giáo viên - Tổng phụ trách Đội ở trường tiểu học
1.3.1 Vị trí, vai trò của GV-TPT Đội đối với công tác Đội và phong trào thiếu nhi trong trường tiểu học
1.3.1.1 Vai trò của Đội TNTP Hồ Chí Minh trong trường tiểu học
Điều lệ Đội TNTP Hồ Chí Minh (do hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hànhTrung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh khóa 8 thông qua ngày 25/7/2003) cóghi: “Đội TNTP Hồ Chí Minh lấy 5 điều Bác Hồ dạy thiếu niên, nhi đồng làmmục tiêu phấn đấu, rèn luyện cho đội viên, giúp đỡ thiếu nhi trong học tập, hoạtđộng, vui chơi, thực hiện quyền và bổn phận theo luật bảo vệ, chăm sóc và giáo
dục trẻ em” Và khẩu hiệu của Đội:“Vì Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, vì lý tưởng của Bác Hồ vĩ đại: Sẵn sàng!” Như vậy, có thể hiểu mục tiêu cụ thể của tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh là: Đội tổ chức giáo dục thiếu niên, nhi đồng thực hiện 5 điều Bác Hồ dạy để trở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, cháu ngoan Bác Hồ, đoàn viên TNCS Hồ Chí Minh [26].
Đội TNTP Hồ Chí Minh có vai trò và vị trí quan trọng như sau:
+ Đội góp phần hình thành phẩm chất đầu tiên của nhân cách con người mới XHCN, phù hợp với mục tiêu của nền giáo dục và gia đình
+ Đội yêu cầu mỗi đội viên phấn đấu trở thành đội viên tốt, cháu ngoan Bác Hồ, đoàn viên TNCS Hồ Chí Minh
+ Khẩu hiệu Đội bao gồm 2 vế thống nhất với nhau, vừa gắn nhiệm vụcách mạng của đất nước, vừa gắn với lý tưởng cao đẹp của Bác Hồ, đòi hỏi mỗiđội viên phải ghi nhớ và thực hiện mọi lúc, mọi nơi
Trang 28+ Mục đích của Đội thống nhất với mục tiêu giáo dục của nhà trường,đòi hỏi Đội phải kết hợp chặt chẽ với nhà trường trong quá trình hoạt động củamình [32].
Đội có 2 chức năng cơ bản là giáo dục và tổ chức cho thiếu niên, nhi đồng Việt Nam học tập và làm theo 5 điều Bác Hồ dạy
+ Chức năng giáo dục:
- Đội là một lực lượng giáo dục quan trọng của xã hội, cùng với nhà trường
và các lực lượng giáo dục khác giáo dục thiếu nhi theo 5 điều Bác Hồ dạy
- Đội giáo dục đội viên theo nguyên tắc, phương pháp riêng của mình và bằng các hình thức giáo dục đa dạng, phong phú, hấp dẫn
- Nội dung giáo dục của Đội có tính hệ thống và toàn diện
+ Chức năng tổ chức:
- Đội tập hợp, thu hút tất cả thiếu niên, nhi đồng tham gia hoạt động Đội
- Đội tổ chức việc thực hiện Điều lệ, Nghi thức cho tất cả đội viên, đấu tranh bảo vệ quyền lợi, nghĩa vụ của thiếu nhi, uy tín của tổ chức Đội
- Đội tổ chức thiếu nhi cả nước cùng tham gia sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đấu tranh vì hoà bình và tiến bộ xã hội [32]
Như vậy, Đội TNTP Hồ Chí Minh trong nhà trường phổ thông nóichung, trường tiểu học nói riêng có vị trí và vai trò rất quan trọng Đội là tổchức của thiếu nhi, các em làm chủ, tự quản mọi hoạt động dưới sự hướng dẫncủa GV-TPT và phụ trách Đội Đội thu hút tất các thiếu niên trong độ tuổi thamgia tổ chức Đội là tổ chức nòng cốt trong phong trào thiếu nhi Việt Nam gópphần trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là lực lượng giáo dục ởtrong và ngoài nhà trường, là lực lượng dự bị của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh.Mặt khác, Đội, Đoàn kết, hợp tác với các tổ chức và phong trào thiếu nhi trongkhu vực và trên thế giới vì quyền trẻ em, vì hoà bình hạnh phúc của các dântộc Đội là một tổ chức quần chúng của thiếu nhi Việt Nam, có mục đích giáodục chứ không phải là một tổ chức từ thiện, hướng đạo, vui chơi đơn thuần
Trang 29Đội là lực lượng giáo dục ở trong và ngoài nhà trường, là lực lượng hậu bị củaĐoàn TNCS Hồ Chí Minh Mọi hoạt động của Đội đều được đặt dưới sự phụtrách của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và sự hướng dẫn về mặt sư phạm của thầy,
cô giáo, các anh chị phụ trách (đại diện cho Đoàn TNCS Hồ Chí Minh) Độigiáo dục đội viên theo 5 điều Bác Hồ dạy, Chương trình rèn luyện đội viên,Điều lệ, Nghi thức Đội, bằng các hoạt động đa dạng, phong phú của Đội Độiviên có nhiệm vụ thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích của Đội, 5 điều Bác Hồ dạytrở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, đoàn viên TNCS Hồ Chí Minh [12]
1.3.1.2 Vị trí, vai trò của GV-TPT Đội đối với công tác Đội và phong trào thiếu nhi trong trường tiểu học
Cán bộ phụ trách công tác Đội trong trường phổ thông nói chung vàtrong trường tiểu học nói riêng có vị trí và vai trò đặc biệt quan trọng trongcông tác giáo dục của nhà trường Đó là phụ trách tổ chức, hướng dẫn một liênđội TNTP Hồ Chí Minh; là người chịu trách nhiệm trực tiếp về chất lượng côngtác Đội trong nhà trường [12]
a GV-TPT Đội là một nhà giáo dục
+ Là người tổ chức giáo dục các thiếu nhi thông qua các hoạt động Đội.+ Thể hiện trình độ đào tạo về khoa học giáo dục, kỹ năng nghiệp vụ công tác thiếu nhi
+ Có phẩm chất phù hợp công tác thiếu nhi, có khả năng giao tiếp, cùng hoạt động với thiếu nhi
+ Biết làm việc với trẻ em, khả năng cảm hóa, thu phục các em bằng tấmgương của bản thân
b GV-TPT Đội là một nhà quản lý
+ Có khả năng tổ chức các em tham gia vào hoạt động Đội
+ Có khả năng tổ chức xây dựng đội ngũ cán bộ Đội có đủ năng lực và phẩm chất làm công tác thiếu nhi
+ Có khả năng thiết kế, sáng tạo các mô hình hoạt động Đội và tổ chức chỉ đạo thực hiện các mô hình đó
Trang 301.3.2.1 Bồi dưỡng phương pháp công tác của GV-TPT Đội
- Cách ghi chép biên bản, thực hiện các sổ sách của Đội, dự thảo nghịquyết, báo cáo thi đua, báo cáo tổng kết, thành tích, đăng ký thi đua, biên bản nghịquyết Đại hội Đội, lời điều khiển của chương trình hoạt động Đội, sinh hoạt saonhi đồng dựa vào kế hoạch của Tổng phụ trách
- Phương pháp tổ chức họp
- Phương pháp xây dựng kế hoạch (theo chủ đề, kế hoạch tháng, kế hoạch thi đua).
- Phương pháp tổ chức và điều khiển sinh hoạt Đội, các hoạt động tập thể
(sinh hoạt các cấp cán bộ Đội, đại hội Đội ).
- Phương pháp chỉ đạo và tổng kết kinh nghiệm
1.3.2.2 Bồi dưỡng kỹ năng tổ chức điều hành của Ban chỉ huy Đội
- Các thủ tục nghi lễ của Đội và phương pháp tổ chức: (lễ chào cờ, lễ kết
nạp Đội viên, lễ trưởng thành, lễ duyệt Đội, lễ phát động chủ đề, sinh hoạt Đội ).
- Sinh hoạt Đội: Bằng hình thức thi đua sôi nổi hấp dẫn giáo dục Độiviên theo mục tiêu của Đội Sinh hoạt Đội có nhiều hình thức như: sinh hoạtthường kỳ, sinh hoạt truyền thống, sinh hoạt chuyên đề, sinh hoạt bất thường, sinhhoạt vui chơi có thể bồi dưỡng các kỹ năng như:
+ Cách tập hợp điều khiển buổi sinh hoạt Đội
+ Cách điều khiển, tổ chức và hướng dẫn sao cho đơn vị thực hiện tốt nộidung chương trình đề ra
Trang 31+ Cách hướng dẫn đơn vị hoạt động vui chơi, văn nghệ tập thể.
+ Tổ chức các hoạt động chào mừng (văn nghệ, trò chơi, thi báo tường ).
- Hoạt động lớn của Đội: là những nội dung sinh hoạt mang màu sắc của Đội, được diễn ra trong thời gian dài như: Phát động chủ đề, hoạt động thi đua
Mục đích: Tập hợp Đội viên, tạo phong trào thi đua cho đội viên rèn luyện theo chủ đề: Có thể bồi dưỡng những nội dung sau:
+ Công tác chuẩn bị cho hoạt động: Họp Ban chỉ huy Đội, định hướngnội dung và cơ sở vật chất phục vụ hoạt động, phổ biến nội dung hoạt động,
phân công nhiệm vụ tới từng người trong Ban chỉ huy Đội
+ Tổ chức hoạt động: Theo nội dung đã bàn, biết lựa chọn các hình thứccho phù hợp với nội dung, biết huy động và phối hợp các đội viên nòng cốt để tổchức tốt hoạt động Trong hoạt động, có kiểm tra đánh giá
+ Sơ kết, tổng kết nội dung hoạt động: Đánh giá rút kinh nghiệm việc tổ chức điều hành các hoạt động, kết quả hoạt động
1.3.2.3 Bồi dưỡng tác phong GV-TPT Đội
- Bồi dưỡng theo nhiệm vụ chuyên môn được phân công: Giúp các cán
bộ phụ trách Đội thạo việc, hiểu người trong hoạt động chuyên môn và hoạt độngchung, có bản lĩnh trong giao tiếp và phối hợp với người khác
Trang 32- Bồi dưỡng khả năng tổ chức và quản lý một cách toàn diện, khoa học.
- Bồi dưỡng GV-TPT Đội trở thành những cán bộ quản lý mẫu mực, có
kỹ năng nghiệp vụ, có uy tín trong tập thể
1.3.2.4 Bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ Đội
- Nghi thức Đội và phương pháp hướng dẫn, thực hành nghi thức Đội
- Các phương pháp tổ chức trò chơi, dạy hát, dạy múa, tổ chức trại, hoạt động xã hội, tham quan
- Các bài hát, điệu múa, trò chơi (nút dây, dấu đường, mật thư ).
Khi bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ Đội cần chú ý các loại hình cho phù hợp như:
- Tập luyện cho Đội nòng cốt
- Thực hiện tập luyện chung
- Tổ chức kiểm tra nghiệp vụ bằng hội thi
1.3.3 Nguyên tắc, phương pháp, hình thức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội ở trường tiểu học
1.3.3.1 Nguyên tắc bồi dưỡng
Công tác bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội phải đượctiến hành đồng bộ, thường xuyên Đặc biệt, người GV-TPT Đội phải được bồidưỡng nghiệp vụ quản lý trên các nguyên tắc vừa đảm bảo tính hệ thống, vừađảm bảo tính thực tiễn và phải có hiệu quả [16]
a Nguyên tắc tính hệ thống
Sự thành công của một lĩnh vực, một đơn vị là sức mạnh tổng hợp của cảmột hệ thống Cần đảm bảo các biện pháp không mâu thuẫn nhau, không đượctách rời, riêng rẽ mà phải tạo điều kiện hỗ trợ lẫn nhau trong mối quan hệ biệnchứng chặt chẽ tạo thành một hệ thống chỉnh thể nhằm tác động tới nhiều mặtkhác nhau của vấn đề đang được quản lý Do vậy, bồi dưỡng nghiệp vụ côngtác Đội cho GV-TPT Đội phải đảm bảo tính đồng bộ thì mới đem lại tính khảthi và tính hiệu quả Việc tổ chức bồi dưỡng phải được quản lý và giám sát chặtchẽ của cán bộ quản lý công tác Đội của ngành GD&ĐT và Đoàn TNCS HồChí Minh
Trang 33b Nguyên tắc tính thực tiễn
Công tác bồi dưỡng cho GV-TPT Đội được đề xuất có tính đến các điềukiện, hoàn cảnh, môi trường khách quan, chủ quan của các nhà trường tronghiện tại và tương lai cũng như khả năng áp dụng các hoạt động bồi dưỡng đótrong thực tiễn Tuy nhiên, việc thực hiện hoạt động bồi dưỡng phải đảm bảotừng bước nâng cao chất lượng công tác Đội, không làm xáo trộn về tổ chức,không thay đổi thời gian, giờ giấc học tập, không ảnh hưởng tới các môn họctrong nhà trường Các hoạt động bồi dưỡng được khả thi chỉ khi có tính đến cácđiều kiện thực hiện
c Nguyên tắc tính hiệu quả
Các hoạt động bồi dưỡng nêu ra nhằm vào mục tiêu cuối cùng là nângcao chất lượng và hiệu quả của công tác Đội TNTP Hồ Chí Minh trong nhàtrường thông qua việc tăng cường công tác bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Độicho GV-TPT Đội Những hoạt động đó nêu ra nhằm vào việc từng bước cảitiến chất lượng và hiệu quả của các hoạt động công tác Đội tại nhà trường vàđịa phương Xuất phát từ nguyên tắc tính hiệu quả, những hoạt động bồi dưỡngcần mang lại hiệu quả trong hoàn cảnh cụ thể và trong thời điểm nhất định
1.3.3.2 Phương pháp bồi dưỡng
Công tác bồi dưỡng GV-TPT Đội chính là quá trình tổ chức học đi đôivới hành, do đó phải kết hợp nhiều phương pháp bồi dưỡng khác nhau để đạtđược mục tiêu, chất lượng GV-TPT Đội tại mỗi đơn vị Có các phương phápchủ yếu sau:
a Phương pháp giảng giải thuyết trình
Đây là phương pháp giảng viên, báo cáo viên trực tiếp lên lớp, thuyếttrình giảng giải cho học viên các vấn đề về nội dung công tác Đội và tổng phụ
trách Đội Lớp tập trung theo đợt ngắn ngày hay dài ngày (trong năm học hoặc trong dịp hè) cần chú ý:
- Chương trình cụ thể cho từng loại lớp, từng loại đối tượng
Trang 34- Vừa dạy kiến thức, vừa hướng dẫn cách tổ chức thực hành để rèn kỹnăng công tác Đội cho chỉ huy như: phương pháp trực quan, luyện tập, ghi nhớ.
- Các loại hình phù hợp với khả năng tổ chức của đơn vị: Lớp tập huấn sinh hoạt chủ đề, lớp bồi dưỡng chuyên đề, lớp bồi dưỡng định kỳ
- Tổ chức lớp: Lên kế hoạch, xây dựng nội dung, chuẩn bị giáo viên phiên chế các lớp, tổ chức kiểm tra đánh giá, tổng kết khen thưởng, rút kinh nghiệm
- Bài diễn giảng và thuyết trình của giảng viên được cấu trúc hợp lý, phùhợp với đối tượng học viên và phải được kết hợp với nhiều phương pháp khác nhưnêu vấn đề, thảo luận nhóm, xử lý tình huống vv…
b Phương pháp thông qua dự án
Giảng viên dựa vào nội dung chương trình bồi dưỡng, thiết kế các dự ánhọc tập, bồi dưỡng để học viên tham gia, tự hiện thông qua các dự án về hoạtđộng Đội, giúp giáo viên phát triển năng lực tổng phụ trách Đội
c Phương pháp trải nghiệm thực tế
- Giao nhiệm vụ đến từng GV-TPT Đội của các liên đội, có hướng dẫn
cụ thể để các GV-TPT Đội hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao song vẫn phải đảmbảo vừa sức, phù hợp với đối tượng
- GV-TPT các liên đội sắp xếp lên kế hoạch, tổ chức thực hiện ở liên độimình hoặc liên đội khác Khi có hoạt động mới, có thể mời GV- TPT Đội liên độikhác cùng tham gia
- Kiểm tra kỹ năng, thao tác của GV-TPT Đội về cách điều hành, hướng dẫn tổ chức hoạt động bằng cách giao nội dung hoạt động cho các GV-TPT Đội
- Bồi dưỡng qua công tác thực tế đòi hỏi GV-TPT Đội phải biết vậndụng kiến thức đã được hướng dẫn vào thực tiễn Do vậy có sự phối hợp chặt chẽgiữa các GV-TPT Đội kết hợp với công tác tự bồi dưỡng của phụ trách
d Phương pháp làm việc nhóm
Giảng viên sử dụng các loại hình nhóm học tập, giao nhiệm vụ học tậpcho học viên, thông qua các nhóm học tập giúp học viên phát triển kĩ năng họctập hợp tác và năng lực công tác Đội
Trang 35e Phương pháp nghiên cứu trường hợp
Giảng viên sử dụng các trường hợp điển hình trong công tác Đội và côngtác tổng phụ trách Đội để giáo viên tham gia tập huấn bồi dưỡng thực nghiệm
và ứng xử qua đó phát triển năng lực cho giáo viên
f Phương pháp tự nghiên cứu
Sử dụng tài liệu bồi dưỡng như là một công cụ, phương tiện cơ bản giúpgiáo viên phát triển năng lực công tác Đội và năng lực Tổng phụ trách Đội
g Phương pháp sử dụng tình huống và đóng vai
Giảng viên thiết kế các tình huống hoạt động Đội, tình huống thuộc nộidung công tác tổng phụ trách Đội để học viên trải nghiệm và xử lý, đóng vaiqua đó hình thành phát triển năng lực cho học viên
- Giữa năm: Bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ công tác Đội như nghi thức, múahát, trò chơi và phương pháp hướng dẫn tổ chức điều khiển sinh hoạt tập thể
- Cuối năm: Hướng dẫn phương pháp tổng hợp đánh giá thi đua, kiểm tracông nhận liên, chi Đội mạnh
b Bồi dưỡng thường xuyên
Có chương trình bồi dưỡng trong kế hoạch hoạt động của liên Đội ngay
từ đầu năm học, theo các nhiệm vụ liên quan tới chức năng chuyên môn củatừng uỷ viên và của từng cấp Đội Xếp lịch bồi dưỡng thường xuyên theo tuần,tháng, học kỳ về nội dung hoạt động, biện pháp tiến hành và hướng dẫn nộidung yêu cầu cách tổ chức sinh hoạt Đội theo chủ điểm, chuyên đề, định kỳ
Trang 36c Bồi dưỡng theo chuyên đề
Có thể tổ chức bồi dưỡng theo nhiệm vụ của từng cấp chỉ huy nhằm traođổi rút kinh nghiệm, tổ chức hoạt động giữa các trường, tổ chức cho GV-TPTtham quan dự các giờ sinh hoạt hoặc hoạt động của các liên đội
d Bồi dưỡng thông qua việc tổ chức các hoạt động lớn:
Bằng các hoạt động chung của liên Đội, cần thu hút và phân công BCHcác liên Đội bạn tham gia như: "Hội thi chi Đội trưởng giỏi", "Hội thi vẻ đẹpĐội viên", "Hội thi phụ trách Sao giỏi", "Hội trại, hội thi nghi thức " Qua cáchoạt động, với công việc được phân công, được tham gia quan sát, GV-TPT tựrút ra nhiều bài học thực tiễn quý giá
1.4 Tổ chức bồi dƣỡng nghiệp vụ công tác Đội cho giáo viên - Tổng phụ trách Đội
1.4.1 Mục tiêu tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội
Tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội hướng tớimục đích huy động mọi nguồn lực bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ, kỹ năngchuyên sâu về công tác Đội TNTP Hồ Chí Minh cho giáo viên Giúp GV-TPTĐội phát triển và hoàn thiện vốn kiến thức, kỹ năng, thái độ về công tác Đội vớivai trò của một Tổng phụ trách Đội [23]
Bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội ở trường tiểu họcchính là tạo một hành trang vững vàng cho người cán bộ phụ trách công tác Độithực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình theo yêu cầu sau:
+ Thực hiện chức năng quản lý hoạt động Đội, tổ chức hoạt động Đội ởtrường tiểu học và chức năng giáo dục học sinh tiểu học thông qua các hoạt độngĐội, trong đó chức năng giáo dục là chức năng chủ đạo, thể hiện qua việc
giáo dục đội viên thông qua tổ chức hoạt động Đội; Bồi dưỡng kỹ năng nghiệp
vụ công tác Đội cho phụ trách chi đội, chỉ huy Đội; Tự rèn luyện, tự bồi dưỡng
để nâng cao trình độ mọi mặt; Vận động, phối hợp các lực lượng giáo dục trongcông tác giáo dục thiếu nhi
Trang 37+ Thực hiện tốt các nhiệm vụ: xây dựng tổ chức Đội Cụ thể: xây dựngđội ngũ phụ trách chi đội, chi đội mạnh, xây dựng và kiện toàn Ban chỉ huy Độicác cấp, các nhóm nòng cốt Đây là nhiệm vụ có tầm quan trọng đặc biệt, có ýnghĩa to lớn, quyết định chất lượng, hiệu quả công tác của GV - TPT Đội.
+ Chỉ đạo hoạt động toàn diện của Đội trên cơ sở phát huy vai trò tựquản của Đội Đây cũng là nhiệm vụ trọng tâm của người GV - TPT Đội, gồm có 2nội dung cơ bản là thiết kế nội dung, chương trình và lập kế hoạch thực hiện thựchiện hoạt động giáo dục của Đội và tổ chức, chỉ đạo các hoạt động cụ thể của toànliên đội Trong đó cần lưu ý các yêu cầu cơ bản, cũng như các bước tiến hành cáchoạt động Đồng thời cần làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền để đội viên hiểubiết sâu sắc chương trình, kế hoạch công tác của liên đội, tạo sự quan tâm ủng hộhợp tác của Hội đồng sư phạm, phụ trách chi đội; tổ chức tốt công tác thi đua, chỉđạo điểm, thường xuyên kiểm tra, đánh giá chất lượng công tác của các đơn vị
Giúp GV-TPT Đội có kĩ năng tham mưu với tổ chức Đảng, chính quyềnnhà trường, phối hợp các ban, ngành đoàn thể và các lực lượng giáo dục kháctrong và ngoài nhà trường để làm tốt công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dụcthiếu niên nhi đồng [23]
1.4.2 Nội dung tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho giáo viên - Tổng phụ trách Đội
1.4.2.1 Lập kế hoạch tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội
Trong quy trình các hoạt động bồi dưỡng thì việc xây dựng kế hoạch bồidưỡng là vấn đề trước nhất và mang tính định hướng cho mọi hoạt động Kế hoạch đó phải thể hiện được các yêu cầu chủ yếu sau:
(1) Khảo sát tình hình đội ngũ GV-TPT Đội để phân loại thành các nhómkhác nhau nhằm định hướng các nội dung và hình thức bồi dưỡng cho mỗi nhóm
Có thể tổ chức việc khảo sát và phân loại theo các cách tiếp cận sau:
+ Phân loại theo nội dung bồi dưỡng: bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, bồi dưỡng năng lực
25
Trang 38+ Phân loại theo mục tiêu bồi dưỡng: bồi dưỡng nâng cao; bồi dưỡng chuẩn hóa, bồi dưỡng hoàn chỉnh (kiến thức, kỹ năng, nghiệp vụ)
+ Phân loại theo đối tượng bồi dưỡng: bồi dưỡng GV-TPT Đội mới ra trường, bồi dưỡng GV-TPT Đội lâu năm…
+ Phân loại theo tính chất và quy mô: bồi dưỡng GV-TPT Đội giỏi, bồi dưỡng đại trà…
+ Phân loại theo kế hoạch thời gian: bồi dưỡng dài hạn, ngắn hạn, bồi dưỡng thường xuyên theo chu kỳ, bồi dưỡng theo chuyên đề…
+ Phân loại theo chuẩn cán bộ phụ trách Đội
(2) Xác định nhu cầu bồi dưỡng, nội dung bồi dưỡng, đối tượng bồidưỡng GV-TPT Đội từ đó xây dựng chương trình bồi dưỡng, các lực lượng bồidưỡng Nhà quản lý phải xây dựng được chương trình, nội dung bồi dưỡng sao chophù hợp với từng đối tượng bồi dưỡng theo tiếp cận năng lực
(3) Xác định mục tiêu của hoạt động bồi dưỡng GV-TPT Đội đối vớitừng nội dung, đối tượng bồi dưỡng Mục tiêu bồi dưỡng cần hướng tới thay đổinhận thức, thái độ, hành vi của GV-TPT Đội về hoạt động Đội và công tác tổngphụ trách Đội ở trường tiểu học
Mục tiêu bồi dưỡng cần chỉ rõ sau bồi dưỡng thì đội ngũ GV-TPT Đội đạt được mức độ như thế nào so với các chuẩn của cán bộ phụ trách Đội
(4) Dự kiến các nguồn lực (nhân lực, tài lực, vật lực và thời gian) cho hoạt động bồi dưỡng GV-TPT Đội
Đây là công việc chẩn bị về lĩnh vực tổ chức nhằm định hướng đượcchọn ai, ở đâu để làm giảng viên, chi phí cho mọi hoạt động bồi dưỡng sẽ ởnguồn nào, tài liệu và phương tiện vật chất khác (như hội trường, máy móc,thiết bị…) được khai thác ở đâu, thời lượng để thực hiện chương trình bồidưỡng và tổ chức vào thời gian nào trong năm học…
(5) Dự kiến các biện pháp thực hiện và hình thức thực hiện mục tiêu bồi dưỡng
Trang 39Dự kiến các biện pháp và hình thức tổ chức là việc làm cũng không kémphần quan trọng Việc này được thực hiện khi thực hiện chương trình bồidưỡng Nó thể hiện việc tổ chức bồi dưỡng tập trung cả thời gian, hay tập trungtừng giai đoạn, tổ chức thành lớp hay theo nhóm, ở tại thành phố hay tổ chứckết hợp với tham quan thực tế… và cuối cùng là biện pháp đánh giá như thếnào (thi hay làm tiểu luận…).
1.4.2.2 Tổ chức thực hiện bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội
Từ mục tiêu bồi dưỡng (bồi dưỡng đạt những gì về kiến thức, kỹ năng vàthái độ), xác định đối tượng bồi dưỡng (bồi dưỡng cho ai), bồi dưỡng cái gì(nội dung chương trình bồi dưỡng), bồi dưỡng như thế nào (phương pháp vàhình thức bồi dưỡng), bồi dưỡng với thời lượng bao nhiêu (kế hoạch bồidưỡng)… tiến tới tổ chức việc thực hiện các mục tiêu bồi dưỡng đã đề ra Vềmặt nhân sự, vấn đề này được thể hiện trên hai mặt:
- Người được bồi dưỡng (các GV-TPT Đội được chọn, cử và được triệutập tham gia khóa bồi dưỡng) Nó trả lời câu hỏi họ là ai, triệu tập họ như thế nào,
số lượng là bao nhiêu… Nói tóm lại là tổ chức đội ngũ người học trong hoạt độngbồi dưỡng
- Ai là giảng viên hoặc báo cáo viên trong lớp bồi dưỡng để phổ biến chủtrương đường lối và các quy định của Đảng, Nhà nước và của ngành về phát triểngiáo dục và những yêu cầu đổi mới, ai là báo cáo viên về thực tiễn công tác hoạtđộng Đội tại địa bàn… Nói tóm lại là tổ chức đội ngũ người dạy trong hoạt độngbồi dưỡng Trong tổ chức bồi dưỡng công tác lựa chọn giảng viên, báo cáo viêntham gia bồi dưỡng có tính chất quan trọng đối với hoạt động bồi dưỡng, việc lựachọn giảng viên, báo cáo viên phải dựa trên những tiêu chuẩn, tiêu chí nhất định đểđảm bảo chất lượng giảng viên về trình độ chuyên môn và năng lực nghiệp vụ sưphạm và các kĩ năng tư vấn, hướng dẫn người học
Trang 40Điều quan trọng là giảng viên phải thiết kế được tài liệu bồi dưỡng hoặclựa chọn tài liệu bồi dưỡng phù hợp với đối tượng và mục tiêu bồi dưỡng Tàiliệu bồi dưỡng phải dễ hiểu, dễ tiếp nhận giúp cho GV-TPT Đội có thể tự học,
- Địa điểm tổ chức bồi dưỡng (phòng học, phòng hoặc bãi tập, máy móc
và thiết bị dạy học, điện nước, tổ chức nơi ở, chỗ ăn, phương tiện giao thông…)
- Chuẩn bị nguồn kinh phí cho hoạt động bồi dưỡng (tiền soạn thảochương trình, giáo trình, tiền phụ cấp giảng cho giảng viên, tiền văn phòng phẩm,tiền thuê các thiết bị…) và các khoản chi phí khác để phục vụ cho hoạt động bồidưỡng
1.4.2.3 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội cho GV-TPT Đội
Đây là việc làm thực hiện nội dung bồi dưỡng theo kế hoạch đã có nhằmthực hiện nội dung và chương trình bồi dưỡng Trong đó thực hiện việc giảngdạy lý thuyết, tổ chức các hoạt động thực hành, đánh giá kết quả học tập củangười được bồi dưỡng (theo các hình thức đã định)
Nhà quản lý quan tâm sát sao tới việc chỉ đạo thực hiện đúng, đủ, có chấtlượng hiệu quả nội dung, chương trình kế hoạch bồi dưỡng đã xây dựng
Chỉ đạo việc lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức bồi dưỡng sao chohoạt động bồi dưỡng phát huy được tính tích cực, chủ động bồi dưỡng của họcviên tham gia bồi dưỡng Chỉ đạo giảng viên đa dạng hóa các phương pháp, hìnhthức bồi dưỡng để tích cực hóa hoạt động tự bồi dưỡng của GV-TPT Đội