Hoàn thiện công tác quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh bắc kạn​

ĐẶNG THỊ THU TRÀHOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TỈNH BẮC KẠN LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH

ĐẶNG THỊ THU TRÀ

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ

ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TỈNH BẮC KẠN

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2020

ĐẶNG THỊ THU TRÀ

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ

ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TỈNH BẮC KẠN

NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

Mã số: 8.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học: TS Lê Ngọc Nương

THÁI NGUYÊN - 2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng, luận văn Thạc sỹ chuyên ngành Quản lý kinh tế

“Hoàn thiện công tác quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn

ngân sách nhà nước tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bắc Kạn” là

công trình nghiên cứu của tôi

Những số liệu được sử dụng được chỉ rõ nguồn trích dẫn trong danh mụctài liệu tham khảo Kết quả nghiên cứu này chưa được công bố trong bất kỳcông trình nghiên cứu nào từ trước đến nay

Thái Nguyên, ngày tháng năm 2020

Người cam đoan

Đặng Thị Thu Trà

LỜI CẢM ƠN

Qua quá trình nghiên cứu làm luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý

kinh tế với đề tài: “Hoàn thiện công tác quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ

bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bắc Kạn”; tôi đã nhận được sự giúp đỡ, ủng hộ của cô giáo hướng dẫn,

tập thể cán bộ tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bắc Kạn, các đồngnghiệp, bạn bè và gia đình tôi đã tạo điều kiện để tôi có thể hoàn thiện luậnvăn này

Trước tiên, tôi xin chân thành cảm ơn TS Lê Ngọc Nương, giáo viênhướng dẫn luận văn của tôi, cô đã giúp tôi có phương pháp nghiên cứu hợp lý,nhìn nhận vấn đề một cách khoa học, logic, qua đó đã giúp cho đề tài của tôi

có ý nghĩa thực tiễn và có tính khả thi

Tiếp theo, tôi xin chân thành cảm ơn ban lãnh đạo, tập thể cán bộ tại BanQuản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bắc Kạn, đã giúp tôi nắm bắt được thựctrạng việc quản lý dự án đầu tư xây dựng cũng như những vướng mắc và đềxuất trong quá trình quản lý dự án đầu tư xây dựng tại Tỉnh Bắc Kạn và tạođiều kiện cho tôi để tôi có thể hoàn thành luận văn

Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, các Thầy, Côgiáo Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh Thái Nguyên, TS LêNgọc Nương - giáo viên hướng dẫn, cảm ơn ban lãnh đạo, tập thể cán bộ tạiban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bắc Kạn đã hướng dẫn, giúp đỡ và tạođiều kiện để tôi có thể hoàn thành luận văn tốt nghiệp này

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Thái Nguyên, ngày tháng năm

2020

Tác giả Luận văn

Đặng Thị Thu Trà

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT vii

DANH MỤC BẢNG BIỂU viii

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ viii

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 3

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

4 Ý nghĩa khoa học và đóng góp của luận văn 4

5 Kết cấu của luận văn 4

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 5

1.1 Cơ sở lý luận về quản lý dự án đầu tư XDCB từ Ngân sách Nhà nước 5

1.1.1 Ngân sách Nhà nước 5

1.1.2 Dự án đầu tư xây dựng cơ bản 8

1.1.3 Quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản 12

1.1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dự án đầu tư XDCB 28

1.2 Cơ sở thực tiễn về quản lý dự án đầu tư XDCB từ nguồn vốn NSNN tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng 31

1.2.1 Kinh nghiệm quản lý dự án đầu tư XDCB từ nguồn vốn NSNN tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng giao thông Bắc Ninh 31

1.2.2 Kinh nghiệm của Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các Công trình giao thông tỉnh Bắc Giang 34

1.2.3 Bài học kinh nghiệm đối với BQLDA tỉnh Bắc Kạn 37

Chương 2 : PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 39

2.1 Câu hỏi nghiên cứu 39

2.2 Phương pháp nghiên cứu 39

2.2.1 Phương pháp thu thập thông tin 39

2.2.2 Phương pháp xử lý, tổng hợp thông tin 41

2.2.3 Phương pháp phân tích thông tin 42

2.3 Một số chỉ tiêu phản ánh công tác quản lý dự án đầu tư XDCB 42

2.3.1 Chỉ tiêu đánh giá mức độ quản lý vốn đầu tư XDCB 42

2.3.2 Chỉ tiêu đánh giá công tác quản lý công trình XDCB 43

Chương 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TỈNH BẮC KẠN 46

3.1 Khái quát về Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bắc Kạn 46

3.1.1 Giới thiệu chung 46

3.1.2 Cơ cấu tổ chức và chức năng của các phòng ban 48

3.1.3 Cơ cấu lao động của Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bắc Kạn 53 3.2 Căn cứ pháp lý quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản của Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bắc Kạn 54

3.3 Thực trạng quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2017 – 2019 56

3.3.1 Kết quả thực hiện đầu tư XDCB từ NSNN của tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2017 – 2019 56

3.3.2 Công tác lập kế hoạch và lập dự toán 61

3.3.2 Công tác đấu thầu và thẩm định dự án đầu tư XDCB 66

3.3.4 Công tác thanh, quyết toán dự án đầu tư XDCB 82

3.3.5 Công tác thanh tra, kiểm tra dự án đầu tư XDCB 87 3.4 Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản

tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bắc Kạn từ số liệu điều tra 883.4.1 Mô tả về đối tượng nghiên cứu 883.4.2 Phân tích các yếu tố ảnh hưởng 893.4.3 Chiến lược phát triển kinh tế và chính sách kinh tế trong từng thời kỳ 913.4.4 Sự tiến bộ của khoa học công nghệ 933.4.5 Hệ thống kiểm tra, giám sát quản lý sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơbản từ ngân sách nhà nước 943.4.6 Khả năng tài chính của chủ đầu tư 953.4.7 Nhân tố con người 973.5 Đánh giá thực trạng quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốnngân sách nhà nước tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bắc Kạn giaiđoạn 2017 – 2019 983.5.1 Kết quả đạt được 983.5.2 Hạn chế và nguyên nhân 99

Chương 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TỈNH BẮC KẠN GIAI ĐOẠN 2020 - 2025 102

4.1 Phương hướng và mục tiêu trong công tác quản lý đầu tư xây dựng tỉnhBắc Kạn giai đoạn tới 1024.2 Giải pháp hoàn thiện quản lý đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngânsách Nhà nước tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bắc Kạn 1024.2.1 Hoàn thiện quy trình quản lý đầu tư XDCB từ ngân sách Nhà nước 1024.2.2 Tăng cường công tác quản lý lựa chọn nhà thầu 1094.2.3 Hoàn thiện công tác quản lý chất lượng thi công xây dựng 1114.2.4 Đẩy mạnh công tác giải phóng mặt bằng 1144.2.5 Nâng cao năng lực chuyên môn và đánh giá hiệu quả công việc của cán

bộ QLDA 115

4.2.6 Áp dụng công nghệ hiện đại trong quản lý tiến độ thi công xây dựng

công trình 116

4.3 Kiến nghị 118

4.3.1 Kiến nghị với Chính phủ và các Bộ, Ban ngành liên quan 118

4.3.2 Kiến nghị với UBND tỉnh Bắc Kạn 118

KẾT LUẬN 120

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 122

PHỤ LỤC 124

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1.1 Phân loại dự án đầu tư xây dựng cơ bản

Bảng 2.1 Số lượng phiếu điều tra

Bảng 2.2 Thang đo Likert và mức đánh giá của thang đo

Bảng 3.1 Số lượng và trình độ nhân viên Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng

tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2017 – 2019

Bảng 3.2 Cơ cấu phân bổ vốn đầu tư XDCB từ NSNN trên địa bàn tỉnh Bắc

Kạn giai đoạn 2017-2019

Bảng 3.3 Phân bổ dự án xây dựng cơ bản từ NSNN theo địa bàn

Bảng 3.4 Số dự án đầu tư xây dựng cơ bản thuộc quản lý của Ban QLDA

giai đoạn 2017 - 2019

Bảng 3.5 Số lượng công trình đang triển khai tại Ban quản lý dự án đầu tư,

xây dựng tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2017-2019

Bảng 3.6 Số lượng dự án XDCB phân bổ theo lĩnh vực thuộc quản lý của

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2017

-2019 62

Bảng 3.7 Dự toán phân bổ vốn NSNN cho đầu tư XDCB tại Ban Quản lý dự

án đầu tư xây dựng tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2017 - 2019

Bảng 3.8 Mức độ thực hiện các công trình tại Ban quản lý dự án đầu tư xây

dựng tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2017-2019

Bảng 3.9 Đánh giá Chất lượng công trình xây dựng từ số liệu điều tra

Bảng 3.10 Đánh giá tiến độ thi công xây dựng công trình từ số liệu điều tra 73

Bảng 3.13 Cơ cấu tạm ứng vốn đầu tư XDCB tại BQL giai đoạn 2017 – 2019

Bảng 3.14 Đánh giá quản lý chi phí đầu tư xây dựng từ số liệu điều tra

Bảng 3.15 Đánh giá chất lượng an toàn lao động xây dựng từ số liệu điều tra

tư xây dựng đến quản lý dự án tại ban BQLDA tỉnh Bắc Kạn 91Bảng 3.22 Kết quả đánh giá mức độ ảnh hưởng của yếu tố Chiến lược phát

triển kinh tế và chính sách kinh tế trong từng thời kỳ đến quản lý dự

án tại BQLDA tỉnh Bắc Kạn 92Bảng 3.23 Kết quả đánh giá mức độ ảnh hưởng của yếu tố Sự tiến bộ của

khoa học công nghệ đến quản lý dự án tại BQLDA tỉnh Bắc Kạn 93Bảng 3.24 Kết quả đánh giá mức độ ảnh hưởng của yếu tố 95Bảng 3.25 Kết quả đánh giá mức độ ảnh hưởng của yếu tố 96Bảng 3.26 Kết quả đánh giá mức độ ảnh hưởng của yếu tố con người đến

quản lý dự án tại BQLDA tỉnh Bắc Kạn 97

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ

Sơ đồ 1.1 Các giai đoạn thực hiện dự án đầu tư xây dựng cơ bản 19

Sơ đồ 3.1 Cơ cấu tổ chức của BQLDA tỉnh Bắc Kạn 48

Biểu đồ 3.1 Kết quả thực hiện công tác thẩm định và đấu thầu tại Ban quản lý

dự án tỉnh Bắc Kạn 66Biểu đồ 3.2 Số lượng dự án hoàn thiện tại BQL dự án đầu tư xây dựng tỉnh

Bắc Kạn giai đoạn 2017 - 2019 69

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Khái niệm dự án ngày càng trở nên gần gũi đối với các nhà quản lý donhiều hoạt động trong các tổ chức, cơ quan, doanh nghiệp được thực hiện theohình thức này Quản lý dự án luôn đóng vai trò quan trọng và nhận được sự quantâm ngày càng tăng trong xã hội Điều này một phần do tầm quan trọng của dự

án trong việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế, sản xuất kinh doanh và đờisống xã hội Việc nghiên cứu, hoàn thiện và nâng cao chất lượng công tác quản

lý dự án đầu tư xây dựng công trình tại các Ban quản lý là yêu cầu bức thiết màthực tiễn đang đặt ra bởi sản phẩm xây dựng thường có giá trị cao, khối lượngxây lắp lớn và được hình thành từ nhiều loại vật liệu với các điều kiện xây dựngkhông giống nhau giữa các công trình Bên cạnh đó, quá trình xây dựng thườngdài và khó biết trước được chắc chắn kết quả của sản phẩm Hơn nữa, chất lượngcông trình là yếu tố quyết định đảm bảo công năng, an toàn công trình khi đưavào sử dụng và hiệu quả đầu tư của dự án Quản lý dự án đầu tư xây dựng côngtrình là quá trình hết sức quan trọng được thực hiện xuyên suốt trong quá trìnhtriển khai dự án đầu tư xây dựng công trình từ khi bắt đầu triển khai đến khihoàn thành, bàn giao để đưa vào sử dụng

Đối với nội dung chi ngân sách nhà nước bao gồm hai bộ phận chính làchi thường xuyên và chi đầu tư phát triển, trong đó chi đầu tư xây dựng cơbản chiếm tỷ trọng chính trong hoạt động chi đầu tư phát triển Trong đó, vốnđầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước là mộtnguồn lực tài chính rất quan trọng của quốc gia đối với sự phát triển kinh tế -

xã hội, góp phần tạo lập cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế, thực hiệnnhững vấn đề xã hội, bảo vệ môi trường Với vai trò quan trọng như vậy, quản

lý vốn đầu tư xây dựng (ĐTXD) cơ bản từ NSNN có ý nghĩa rất lớn Vì vậy,ngoài các văn bản luật được Chính phủ xây dựng nhằm tạo ra căn cứ pháp lýtrong quá trình quản lý vốn XDCB, Ban quản lý dự án (BQLDA) đầu tư xâydựng các cấp được thành lập với nhiệm vụ lập dự toán, tổ chức đấu thầu, triển

khai dự án, giải ngân, quyết toán và kiểm tra công trình XDCB Việc thànhlập BQLDA cấp tỉnh, huyện đã giúp quá trình triển khai, quản lý công trìnhnhanh chóng, thuận tiện, sát sao hơn, hạn chế sai phạm, thất thoát vì có vấn đề

gì sẽ được cán bộ chuyên môn nắm chắc thực tế hướng dẫn giải quyết cũngnhư kiểm tra kỹ càng

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bắc Kạn (BQLDA tỉnh BắcKạn) được thành lập năm 2014 với nhiệm vụ quản lý đầu tư các dự án XDCBcủa tỉnh như: đường giao thông, xây dựng trụ sở làm việc của các cơ quanquản lý Nhà nước, cung cấp cơ sở vật chất cho trường học, bệnh viện, đầu tư

hệ thống thủy lợi phục vụ nông nghiệp,…Bình quân, hàng năm BQLDA tỉnhBắc Kạn nhận được khoảng 500 tỷ đồng để triển khai khoảng 20 – 30 côngtrình XDCB phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế xã hội địa phương Từ khithành lập đến nay, nhiều công trình đã hoàn thiện, đưa vào sử dụng đáp ứngthời gian, chất lượng công trình nhờ đó giúp người dân tiếp cận tốt hơn trongcác lĩnh vực như: y tế, giáo dục, thông tin liên lạc, điện nước…Tuy nhiên, một

số công trình do BQLDA tỉnh Bắc Kạn đang triển khai có dấu hiệu sai phạmđược dư luận quan tâm như: dự án Nâng cấp, mở rộng đường tỉnh ĐT254, dự

án Nâng cấp, mở rộng Nghĩa trang liệt sĩ Phủ thông, dự án Bệnh viện đa khoaBắc Kạn…khi có hiện tượng tiến độ dự án chậm, chất lượng không theo thiết

kế, nhiều hạng mục không được triển khai trong khi đã được xây dựng dựtoán…Điều này đã ảnh hưởng đến uy tín của BQLDA tỉnh Bắc Kạn, làm mấtlòng tin của nhân dân với chính quyền tỉnh Bắc Kạn Vì vậy, trong thời giantới việc nâng cao chất lượng quản lý công trình XDCB do BQLDA tỉnh BắcKạn quản lý có ý nghĩa thực tế cao nhằm khẳng định vai trò của BQLDA vàchính quyền địa phương

Xuất phát từ những lý do đó, học viên đã lựa chọn đề tài: “Hoàn thiện

công tác quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bắc Kạn” làm

luận văn tốt nghiệp của mình

2. Mục tiêu nghiên cứu

2.1. Mục tiêu chung

Luận văn tiến hành phân tích thực trạng quản lý các dự án đầu tưXDCB từ nguồn vốn NSNN tại BQLDA tỉnh Bắc Kạn nhằm chỉ ra những kếtquả đạt được, hạn chế và nguyên nhân Từ đó, đề xuất các giải pháp phù hợptại địa phương nhằm nâng cao chất lượng quản lý các dự án đầu tư XDCB,nâng cao chất lượng công trình, góp phần hoàn thiện cơ sở hạ tầng tỉnh BắcKạn và tạo điều kiện cải thiện đời sống của người dân

- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý vốn đầu tư XDCB tỉnh Bắc Kạn thời gian qua

- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý các dự ánđầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại Ban Quản lý dự

án đầu tư xây dựng tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2020 - 2025

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu chính của luận văn là quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại BQLDA tỉnh Bắc Kạn

- Phạm vi không gian: luận văn nghiên cứu trên địa tỉnh Bắc Kạn

- Phạm vi về nội dung: Luận văn tập trung phân tích, đánh giá thực

trạng quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách Nhànước tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2017 -

2020, đề ra các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý các dự án đầu tưxây dựng cơ bản trong thời gian tới

4. Ý nghĩa khoa học và đóng góp của luận văn

- Luận văn góp phần làm rõ hơn cơ sở lý luận về quản lý dự án đầu tưXDCB từ NSNN Trên cơ sở đánh giá thực trạng, làm rõ những kết quả đạtđược, chỉ ra những hạn chế, yếu kém trong công tác quản lý các dự án đầu tưxây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại Ban Quản lý dự án đầu

tư xây dựng tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2017 - 2019, luận văn đã đề xuất một sốgiải pháp chủ yếu có tính khả thi nhằm hoàn thiện công tác quản lý, góp phầnminh bạch hóa và gia tăng tính hiệu quả của các công trình XDCB

- Luận văn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các chủ đầu tư,ban quản lý dự án; đồng thời có thể làm tài liệu phục vụ đào tạo, giảng dạy,học tập và nghiên cứu bổ ích, có giá trị cho cán bộ, công chức trong hệ thốngquản lý NSNN tỉnh Bắc Kạn

5. Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận vănđược kết cấu thành 4 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý dự án đầu tư xây dựng

cơ bản từ nguồn vốn NSNN;

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu;

Chương 3: Thực trạng quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ bản từnguồn vốn ngân sách Nhà nước tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnhBắc Kạn;

Chương 4: Giải pháp hoàn thiện quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơbản tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2020 -2025

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 1.1 Cơ sở lý luận về quản lý dự án đầu tư XDCB từ nguồn vốn Ngân sách Nhà nước

1.1.1 Ngân sách Nhà nước

1.1.1.1 Khái niệm Ngân sách Nhà nước

Có nhiều định nghĩa về ngân sách Nhà nước như:

Ngân sách nhà nước là bản dự trù thu chi tài chính của nhà nước trongmột khoảng thời gian nhất định, thường là một năm

Ngân sách nhà nước là quỹ tiền tệ tập trung của nhà nước, là kế hoạchtài chính cơ bản của nhà nước

Ngân sách nhà nước là những quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trìnhnhà nước huy động và sử dụng các nguồn tài chính khác nhau

Thực chất, Ngân sách nhà nước phản ánh các quan hệ kinh tế phát sinhgắn liền với quá trình tạo lập, phân phối, sử dụng quỹ tiền tệ tập trung củaNhà nước khi Nhà nước tham gia phân phối các nguồn tài chính quốc gianhằm thực hiện các chức năng của Nhà nước trên cơ sở luật định

Tại Việt Nam, khái niệm NSNN được định nghĩa theo Luật NSNN năm

2015 như sau: “Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà

nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước” Trong phạm vi nghiên cứu, tác giả sử dụng

khái niệm NSNN theo Luật NS năm 2015 làm căn cứ cho toàn bộ luận văn

NSNN bao gồm các khoản thu: từ thuế, phí, lệ phí, các khoản thu từhoạt động kinh tế của Nhà nước, các khoản đóng góp của các tổ chức và cánhân, các khoản viện trợ, các khoản thu khác theo quy định của pháp luật, các

khoản do Nhà nước vay để bù đắp bội chi, được đưa vào cân đối NSNN vàbao gồm các khoản chi: chi phát triển kinh tế xã hội, bảo đảm quốc phòng anninh, bảo đảm hoạt động bộ máy Nhà nước, chi trả của Nhà nước, chi viện trợ

và các khoản chi khác theo quy định của pháp luật (Hoàng Anh Tuấn, 2018).

1.1.1.2 Đặc điểm của Ngân sách nhà nước

NSNN vừa là nguồn lực để nuôi dưỡng bộ máy Nhà nước vừa là công

cụ hữu ích để Nhà nước quản lý, điều tiết nền kinh tế quốc dân và giải quyếtcác vấn đề xã hội Ngân sách Nhà nước có 5 đặc điểm sau:

Hoạt động thu chi của Ngân sách nhà nước luôn gắn chặt với quyền lựckinh tế - chính trị của Nhà nước và việc thực hiện các chức năng của Nhànước, được Nhà nước tiến hành trên cơ sở những luật lệ nhất định;

Hoạt động ngân sách nhà nước là hoạt động phân phối lại các nguồn tàichính, nó thể hiện ở hai lĩnh vực thu và chi của Nhà nước;

Ngân sách nhà nước luôn gắn chặt với sở hữu Nhà nước, luôn chứađựng những lợi ích chung, lợi ích công cộng;

Ngân sách nhà nước cũng có những đặc điểm như các quỹ tiền tệ khác.Nét khác biệt của ngân sách Nhà nước với tư cách là một quỹ tiền tệ tập trungcủa Nhà nước, nó được chia thành nhiều quỹ nhỏ có tác dụng riêng, sau đómới được chi dùng cho những mục đích đã định;

Hoạt động thu chi của ngân sách nhà nước được thực hiện theo nguyên

tắc không hoàn trả trực tiếp là chủ yếu (Vũ Ngọc Tuấn, 2014).

1.1.1.3 Vai trò của Ngân sách Nhà nước

Ngân sách nhà nước có vai trò rất quan trọng trong toàn bộ hoạt độngkinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng và đối ngoại của đất nước Cần hiểu rằng,vai trò của ngân sách nhà nước luôn gắn liền với vai trò của nhà nước theotừng giai đoạn nhất định Đối với nền kinh tế thị trường, Ngân sách nhà nướcđảm nhận vai trò quản lý vĩ mô đối với toàn bộ nền kinh tế, xã hội Ngân sách

nhà nước là công cụ điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế xã hội, định hướng phát

triển sản xuất, điều tiết thị trường, bình ổn giá cả, điều chỉnh đời sống xã hội.

Huy động các nguồn tài chính của ngân sách nhà nước để đảm bảo nhucầu chi tiêu của nhà nước: Mức động viên các nguồn tài chính từ các chủ thểtrong nguồn kinh tế đòi hỏi phải hợp lý nếu mức động viên quá cao hoặc quáthấp thì sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của nền kinh tế, vì vậy cần phải xácđịnh mức huy động vào Ngân sách nhà nước một cách phù hợp với khả năng

đóng góp tài chính của các chủ thể trong nền kinh tế (Mai Văn Bưu, 2008).

Quản lý điều tiết vĩ mô nền kinh tế: Ngân sách nhà nước là công cụđịnh hướng hình thành cơ cấu kinh tế mới, kích thích phát triển sản xuất kinhdoanh và chống độc quyền Trước hết, Chính phủ sẽ hướng hoạt động của cácchủ thể trong nền kinh tế đi vào quỹ đạo mà Chính phủ đã hoạch định để hìnhthành cơ cấu kinh tế tối ưu, tạo điều kiện cho nền kinh tế phát triển ổn định vàbền vững Thông qua hoạt động chi ngân sách, Nhà nước sẽ cung cấp kinh phíđầu tư cho cơ sở kết cấu hạ tầng, hình thành các doanh nghiệp thuộc cácngành then chốt trên cơ sở đó tạo môi trường và điều kiện thuận lợi cho sự rađời và phát triển các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế (có thể thấy

rõ nhất tầm quan trọng của điện lực, viễn thông, hàng không đến hoạt độngkinh doanh của các Doanh nghiệp) Bên cạnh đó, việc cấp vốn hình thành cácdoanh nghiệp Nhà nước là một trong những biện pháp căn bản để chống độcquyền và giữ cho thị trường khỏi rơi vào tình trạng cạnh tranh không hoànhảo Và trong những điều kiện cụ thể, nguồn kinh phí trong ngân sách cũng cóthể được sử dụng để hỗ trợ cho sự phát triển của các doanh nghiệp, đảm bảotính ổn định về cơ cấu hoặc chuẩn bị cho việc chuyển sang cơ cấu mới hợp lýhơn Thông qua hoạt động thu, bằng việc huy động nguồn tài chính thông quathuế, ngân sách nhà nước đảm bảo thực hiện vai trò định hướng đầu tư, kích

thích hoặc hạn chế sản xuất kinh doanh (Nghiêm Xuân Hồng, 2015).

1.1.2 Dự án đầu tư xây dựng cơ bản

1.1.2.1 Khái niệm

Dự án là việc thực hiện một mục đích hay nhiệm vụ công việc nào đódưới sự ràng buộc về yêu cầu và nguồn vật chất đã định Thông qua việc thựchiện dự án để cuối cùng đạt được mục tiêu nhất định đã đề ra và kết quả của

nó có thể là một sản phẩm hay một dịch vụ

Dự án đầu tư là tập hợp các đề xuất để thực hiện một phần hay toàn bộcông việc nhằm đạt được mục tiêu hay yêu cầu nào đó trong một thời gian

nhất định dựa trên nguồn vốn xác định (Theo điều 3 – Luật đấu thầu), hay nói

cách khác dự án đầu tư là một lĩnh vực hoạt động đặc thù, một nhiệm vụ cầnphải được thực hiện với phương pháp riêng, nguồn lực riêng và theo một kếhoạch tiến độ nhằm tạo ra một thể thực mới

Dự án đầu tư xây dựng là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc sửdụng vốn để tiến hành hoạt động xây dựng để xây mới, sửa chữa, cải tạo côngtrình xây dựng nhằm phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc

sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác định (Từ Quang Phương,

2005).

Như vậy, dự án đầu tư xây dựng cơ bản là tập hợp các đề xuất có liên

quan đến việc bỏ vốn để xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình xây dựng liên quan đến công trình phục vụ cộng đồng như: điện, đường, trường, trạm,… nhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong một thời hạn nhất định giúp nâng cao đời sống người dân, tạo điều kiện phát triển kinh tế địa phương, quốc gia.

Theo Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 ngày 18/6/2014, tại Điều 3 quyđịnh thì dự án đầu tư xây dựng cơ bản là một tập hợp các đề xuất có liên quanđến việc sử dụng vốn để tiến hành hoạt động xây dựng để xây dựng mới, sửachữa, cải tạo công trình xây dựng chung phục vụ mục đích sử dụng chung của

cả cộng đồng nhằm phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặcsản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác định

Dự án đầu tư XDCB có những đặc trưng sau (Bùi Ngọc Toàn (2008):

- Dự án đầu tư XDCB có tính chất cố định, nơi sản xuất gắn liền vớinơi tiêu thụ sản phẩm Sản phẩm của dự án đầu tư xây dựng là những tài sản

cố định, có chức năng tạo ra sản phẩm và dịch vụ khác cho xã hội, thường cóvốn đầu tư lớn, do nhiều người, thậm chí do nhiều cơ quan, đơn vị cùng tạora

- Dự án đầu tư XDCB có quy mô lớn, kết cấu phức tạp

- Dự án đầu tư XDCB có thời gian sử dụng lâu dài, chất lượng của sản phẩm có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả hoạt động của các ngành khác

- Dự án đầu tư xây dựng mang tính tổng hợp về kỹ thuật, kinh tế, xã hội, văn hoá nghệ thuật và quốc phòng

1.1.2.2 Phân loại vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn NSNN

Ngân sách nhà nước với tư cách là một quỹ tiền tệ tập trung lớn nhấtcủa Nhà nước tham gia huy động và phân phối vốn đầu tư thông qua hoạtđộng thu, chi NSNN Phân loại vốn NSNN trong đầu tư XDCB bao gồm

(Viện nghiên cứu và đào tạo về quản lý, 2007):

 Theo phân cấp quản lý NSNN, có thể chia nguồn vốn đầu tư từ

- Vốn đầu tư của NS Trung ương được hình thành từ các khoản thu củangân sách Trung ương nhằm đầu tư cho các dự án phục vụ cho lợi ích quốcgia

- Vốn đầu tư của ngân sách địa phương được hình thành từ các khoảnthu của ngân sách địa phương nhằm đầu tư cho các dự án phục vụ cho lợi íchcủa từng địa phương đó Nguồn vốn này thường được giao cho các cấp chínhquyền địa phương quản lý và sử dụng

 Theo mức độ kế hoạch hóa vốn đầu tư, có thể chia nguồn vốn

đầu tư từ Ngân sách nhà nước thành:

- Vốn XDCB tập trung (vốn trong nước và vốn ngoài nước): nguồn vốn

này được hình thành theo kế hoạch với tổng mức vốn và cơ cấu vốn do Thủtướng Chính phủ quyết định giao cho từng bộ, ngành và từng tỉnh, thành phốtrực thuộc Trung ương.

- Vốn đầu tư từ nguồn thu được để lại theo Nghị quyết của Quốc hội, các địa phương được chủ động đầu tư

- Vốn đầu tư theo các chương trình, dự án quốc gia như: chương trình

135, chương trình kiên cố hóa kênh mương…

- Vốn đầu tư thuộc NSNN nhưng được để lại tại đơn vị để đầu tư tăng cường cơ sở vật chất như nguồn vốn quảng cáo, nguồn thu học phí…

Vốn NSNN đầu tư cho XDCB thường có quy mô lớn và không có khảnăng thu hồi trực tiếp, có tác dụng chung cho nền kinh tế - xã hội nhưng cácthành phần kinh tế khác không có khả năng hoặc không muốn tham gia

1.1.2.3 Đặc điểm của dự án đầu tư xây dựng cơ bản

Dự án đầu tư xây dựng cơ bản có mục đích, kết quả xác định Điều nàythể hiện ở việc tất cả các dự án đều phải có kết quả được xác định rõ Kết quảnày có thể là một tòa nhà, một con đường, một dây chuyền sản xuất…Mỗi dự

án lại bao gồm một tập hợp nhiệm vụ cần thực hiện Mỗi nhiệm vụ lại có kếtquả riêng, độc lập Tập hợp các kết quả cụ thể của các nhiệm vụ hình thànhnên kết quả chung của dự án

Dự án đầu tư xây dựng cơ bản có chu kỳ phát triển riêng và thời giantồn tại hữu hạn Dự án là một sự sáng tạo, dự án không kéo dài mãi mãi Khi

dự án kết thúc, kết quả dự án được chuyển giao cho bộ phận quản lý vận

hành, nhóm quản lý dự án giải tán (Nguyễn Thanh Liêm, 2009).

Dự án đầu tư xây dựng cơ bản có sự tham gia của nhiều bên như: Chủđầu tư, nhà thầu, cơ quan cung cấp dịch vụ trong đầu tư, cơ quan quản lý nhànước Dự án nào cũng có sự tham gia của nhiều bên hữu quan như chủ đầu tư,người hưởng từ dự án, các nhà tư vấn, nhà thầu, các cơ quan quản lý Nhànước Tùy theo tính chất của dự án và yêu cầu của chủ đầu tư mà sự tham giacủa các thành phần trên cũng khác nhau

Sản phẩm dự án đầu tư xây dựng cơ bản mang tính chất đơn chiếc, độcđáo Kết quả của dự án có tính khác biệt cao, sản phẩm và dịch vụ do dự ánđem lại duy nhất.

Môi trường hoạt động “va chạm” quan hệ giữa các dự án là quan hệchia nhau cùng một nguồn lực khan hiếm của tổ chức Dự án “cạnh tranh” lẫnnhau và với các hoạt động tổ chức sản xuất khác về tiền vốn, nhân lực, thiếtbị…Trong quản lý, nhiều trường hợp, các thành viên ban quản lý dự án lại có

“hai thủ trưởng” nên không biết phải thực hiện mệnh lệnh của cấp trên trựctiếp nào nếu hai lệnh lại mâu thuẫn nhau…do đó, môi trường quản lý dự án có

nhiều quan hệ phức tạp nhưng năng động (Phan Nhựt Duy, 2015).

Dự án đầu tư xây dựng cơ bản có tính bất định và độ rủi ro cao, do đặcđiểm mang tính dài hạn của hoạt động đầu tư phát triển Hầu hết các dự án đòihỏi quy mô tiền vốn, vật tư và lao động rất lớn để thực hiện trong một khoảngthời gian nhất định Mặt khác, thời gian đầu tư và vận hành kéo dài nên các

dự án đầu tư thường có độ rủi ro cao

1.1.2.4 Phân loại dự án đầu tư xây dựng cơ bản

Theo Quy định hiện nay, dự án đầu tư xây dựng được phân loại theo quy

mô, tính chất, loại công trình xây dựng và nguồn vốn sử dụng Phân loại theotiêu thức này dự án gồm: Dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A, dự án nhóm

B, dự án nhóm C theo các tiêu chí quy định của pháp luật về đầu tư công

Bảng 1.1 Phân loại dự án đầu tư xây dựng cơ bản

TT Tiêu thức phân loại

1 Theo cấp độ

2 Theo quy mô

3 Theo lĩnh vực

4 Theo loại hình

5Theo thời hạn

6 Theo khu vực

7 Theo chủ đầu tư

8 Theo đối tượng đầutư

9 Theo nguồn vốn

1.1.3 Quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản

1.1.3.1 Khái niệm quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản

Có nhiều khái niệm đưa ra về quản lý dự án như: Ben ObineroUwakweh định nghĩa: “Quản lý dự án là sự lãnh đạo và phối hợp các nguồnlực và vật tư để đạt được các mục tiêu định trước về: Phạm vi, chi phí, thờigian, chất lượng và sự hài lòng của các bên tham gia Đó là sự điều khiển cáchoạt động của một hệ thống (dự án) trong một quỹ đạo mong muốn với cácđiều kiện ràng buộc và các mục tiêu định trước”

Viện quản lý dự án quốc tế PMI (2007) cho rằng: “Quản lý dự án chính

là sự áp dụng các hiểu biết, khả năng, công cụ và kỹ thuật vào một tập hợp

rộng lớn các hoạt động nhằm đáp ứng yêu cầu của một dự án cụ thể”.

Theo Tổ chức tiêu chuẩn Vương Quốc Anh: “Quản lý dự án là việc lập

kế hoạch, giám sát và kiểm tra tất cả các khía cạnh của dự án và thúc đẩy tất

cả các thành phần liên quan đến dự án nhằm đạt được mục tiêu của dự án theođúng thời hạn đã định với chi phí, chất lượng và phương pháp đã được xácđịnh”…

Theo Từ Quang Phương (2014): “Quản lý dự án là quá trình lập kế

hoạch, điều phối thời gian, nguồn lực và giám sát quá trình phát triển của dự

án nhằm đảm bảo cho dự án hoàn thành đúng thời hạn, trong phạm vi ngân sách được duyệt và đạt các yêu cầu đã định về kỹ thuật và chất lượng sản phẩm dịch vụ, bằng những phương pháp và điều kiện tốt nhất cho phép”

Dựa vào các định nghĩa trên, tác giả đưa ra khái niệm về quản lý dự án

đầu tư xây dựng cơ bản như sau: “QLDA đầu tư xây dựng cơ bản là quá trình

lập kế hoạch, điều phối thời gian, nguồn lực và giám sát quá trình phát triển của dự án nhằm đảm bảo cho dự án hoàn thành đúng thời hạn, trong phạm vi ngân sách được duyệt và đạt các yêu cầu đã định về kỹ thuật và chất lượng sản phẩm dịch vụ từ giai đoạn đầu tiên đến khi hoàn tất công trình”.

Dù tiếp cận theo góc độ nào thì quản lý dự án nói chung và quản lý dự

án đầu tư xây dựng cơ bản nói riêng cũng bao gồm ba giai đoạn chủ yếu gồm

(Bùi Xuân Phong, 2006):

- Lập kế hoạch:

Đây là giai đoạn xây dựng mục tiêu, xác định công việc, dự tính nguồnlực cần thiết để thực hiện dự án và là quá trình phát triển một kế hoạch hànhđộng thống nhất, theo trình tự logic, có thể biểu diễn dưới dạng sơ đồ hệthống hoặc theo các phương pháp lập kế hoạch truyền thống

- Điều phối thực hiện dự án:

Đây là quá trình phân phối nguồn lực bao gồm: tiền vốn, lao động, thiết

bị và đặc biệt quan trọng là điều phối và quản lý tiến độ thời gian Giai đoạn

này chi tiết hóa thời gian, lập lịch trình cho từng công việc và toàn bộ dự án(khi nào bắt đầu, khi nào kết thúc), trên cơ sở đó, bố trí tiền vốn, nhân lực vàthiết bị cho phù hợp.

- Giám sát:

Đây là quá trình theo dõi kiểm tra tiến trình dự án, phân tích tình hìnhthực hiện, báo cáo hiện trạng và đề xuất biện pháp giải quyết những vướngmắc trong quá trình thực hiện Cùng với hoạt động giám sát, công tác đánh giá

dự án giữa kỳ và cuối kỳ cũng đ thực hiện nhằm tổng kết rút kinh nghiệm,kiến nghị các pha của dự án

1.1.3.2 Đặc điểm, vai trò và mục đích quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản a Đặc điểm

Quản lý dự án đầu tư XDCB bao gồm những đặc trưng cơ bản sau:Chủ thể của quản lý dự án chính là người quản lý dự án

Khách thể của QLDA liên quan đến phạm vi công việc của dự án (tức

là toàn bộ nhiệm vụ công việc của dự án) Những công việc này tạo thành quátrình vận động của hệ thống dự án Quá trình vận động này được gọi là chu kỳtồn tại của dự án

Mục đích của QLDA là để thể hiện được mục tiêu dự án, tức là sảnphẩm cuối cùng phải đáp ứng được yêu cầu của khách hàng Bản thân việcquản lý không phải mục đích mà là cách thực hiện mục đích

Chức năng của QLDA có thể khái quát thành nhiệm vụ lên kế hoạch,

tổ chức, chỉ đạo, điều tiết, khống chế dự án Nếu tách rời các chức năng

này thì dự án không thể vận hành có hiệu quả, mục tiêu quản lý cũng khôngđược thực hiện Quá trình triển khai mỗi dự án cần có tính sáng tạo, vì thế

chúng ta thường coi việc quản lý dự án là quản lý sáng tạo (Nguyễn Trường

Sơn, 2002).

b Vai trò

Kiểm tra tiến độ các khâu hoàn thành những kế hoạch, thiết kế dự ánphù hợp với tiến độ cũng như mốc thời gian đã được duyệt

Đánh giá tình trạng và quá trình thực hiện dự án đã đảm bảo đúng quytrình và kế hoạch lập.

Đánh giá những thay đổi liên quan tới quá trình thiết kết, mua sắm vật

tư, quá trình thi công, trang bị thiết bị bảo hộ và an toàn lao động Nghiêm túcthực hiện bảo vệ môi trường và phòng chống cháy nổ theo đúng quy định hiệnhành

Hỗ trợ nhà thầu lập và xem xét đánh giá những chỉ tiêu lựa chọn nhàthầu uy tín và chất lượng

Kiểm tra và báo cáo công việc về con người và thiết bị cho nhà thầunắm rõ

Theo dõi và đánh giá mức độ hoàn thành tiến độ của nhà thầu

Báo cáo những sai phạm, những chậm trễ trong thực hiện tiến độ côngtrình và yêu cầu đưa ra những biện pháp khắc phục để hoàn thành tiến độcông trình đúng cam kết

Cập nhật tình hình tiến độ theo thời gian để yêu cầu nhà thầu có nhữngchính sách bảo đảm tình trạng tổng dự án và chất lượng được thực hiện đúngtheo những đề xuất để kịp thời phản ánh cũng như xử lý

Đánh giá tổng quát chất lượng của dự án

Tư vấn và đầu tư hệ thống kiểm soát tài liệu dự án

Hỗ trợ giải quyết những rủi ro trong quá trình thu công

Kiểm tra chất lượng thiết kế hợp đồng tư vấn thiết kế kiến trúc được ký.Xem xét và kiểm soát được những phát sinh trong quá trình thực hiện

dự án

Chuẩn bị công trường như thi công trình tạm để phục vụ nhu cầu thicông công trình, văn phòng công trường, kho bãi tập thể, hệ thống điện nướcphục vụ thi công

Kiểm tra kế hoạch đào tạo điều hành đào tạo, vận hành

Kiểm tra và giám sát thi công đảm bảo an toàn

Kiểm tra chất lượng vật liệu xây dựng đảm bảo chất lượng và số lượngthi công.

b Mục đích

QLDA đòi hỏi sự kết hợp của nhiều yếu tố như sự nỗ lực, tính tập thể,yêu cầu hợp tác,… vì vậy nó có tác dụng rất lớn, dưới đây trình bày một số

mục đích chủ yếu như sau (Đỗ Đình Đức, 2012):

Liên kết tất cả các công việc, các hoạt động của dự án

Tạo điều kiện thuận lợi cho việc liên hệ thường xuyên, gắn bó giữanhóm quản lý dự án với khách hàng và các nhà cung cấp đầu vào cho dự án

Tăng cường sự hợp tác giữa các thành viên và chỉ rõ trách nhiệm củacác thành viên tham gia dự án

Tạo điều kiện phát hiện sớm những khó khăn vướng mắc nảy sinh vàđiều chỉnh kịp thời trước những thay đổi hoặc điều kiện không dự án được.Tạo điều kiện cho việc đàm phán trực tiếp giữa các bên liên quan để giảiquyết những bất đồng

Tạo ra những sản phẩm và dịch vụ có chất lượng cao hơn

Mục tiêu cơ bản của quản lý dự án nói chung là hoàn thành các côngviệc dự án theo đúng yêu cầu kỹ thuật và chất lượng, trong phạm vi ngân sáchđược duyệt và theo tiến độ thời gian cho phép Về mặt toán học, ba mục tiêunày liên quan chặt chẽ với nhau và có thể biểu diễn theo công thức sau:

tiêu) với sự tham gia của chủ thể gồm chủ đầu tư, nhà thầu và nhà tư vấn đãđược phát triển thành tứ giác, ngũ giác mục tiêu với dự tham gia quản lý củanhà nước Quá trình phát triển của các mục tiêu của dự án từ ba mục tiêu đến

năm mục tiêu tùy thuộc vào tiêu chí của chủ đầu tư (Bùi Tiến Hanh, 2015).

Về quy trình đầy đủ để hoàn thành dự án sử dụng vốn ngân sách Nhànước từ đầu đến lúc quyết toán hiện nay không có một văn bản nào quy định

cụ thể cho quy trình này Việc thực hiện liên quan đến vấn đề nghiệp vụ, liênquan đến nhiều văn bản như: Luật xây dựng 2014, Luật đấu thầu 2013, Luậtđầu tư công 2014 và các văn bản hướng dẫn Luật này

1.1.3.3 Các hình thức quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản

Có nhiều tài liệu viết về các hình thức quản lý dự án khác nhau, nhưngqua quá trình nghiên cứu và đúc rút từ kinh nghiệm thực tế quản lý dự án, tácgiả nhận thấy có 2 hình thức quản lý dự án thường được ứng dụng nhất trongthực tế như sau:

a Chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án

Việc thu được sản phẩm tốt, chất lượng cao đảm bảo kỹ mỹ thuật, pháthuy hiệu quả giá cả hợp lý chính là bài toán đối với các Chủ đầu tư Để làmđược điều này thì không thể phủ nhận được vai trò công tác quản lý dự án, do

đó Chủ đầu tư cần cân nhắc việc lựa chọn hình thức quản lý dự án cho phùhợp Chủ đầu tư trực tiếp QLDA là hình thức Chủ đầu tư sử dụng bộ máy cơquan, đơn vị của mình để trực tiếp tổ chức quản lý thực hiện dự án đầu tư với

2 mô hình sau (Đỗ Thị Xuân Lan, 2016):

Mô hình 1: Chủ đầu tư không thành lập Ban quản lý dự án mà sử dụng

bộ máy hiện có của mình để trực tiếp tổ chức quản lý thực hiện dự án, môhình này được áp dụng với dự án quy mô nhỏ có tổng mức đầu tư dưới

7 tỷ đồng, khi bộ máy của Chủ đầu tư kiêm nhiệm được việc quản lý thực hiện dự án

Mô hình 2: Chủ đầu tư thành lập Ban QLDA để giúp mình trực tiếp tổ

chức quản lý thực hiện dự án Với hình thức này thì phải đảm bảo nguyên tắc:

Ban QLDA do Chủ đầu tư thành lập, là đơn vị trực thuộc Chủ đầu tư Ban QLDA có tư cách pháp nhân hoặc sử dụng pháp nhân của Chủ đầu

tư để tổ chức quản lý thực hiện dự án

Cơ cấu tổ chức của Ban QLDA tỉnh Bắc Kạn gồm có Giám đốc, cácphó giám đốc, và lực lượng chuyên môn, nghiệp vụ Cơ cấu bộ máy phải phùhợp với nhiệm vụ được giao và đảm bảo dự án được thực hiện đúng tiến độ,chất lượng và tiết kiệm tối đa chi phí Các thành viên của Ban QLDA làm việctheo chế độ chuyên trách hoặc kiêm nhiệm

Ban QLDA hoạt động theo quy chế do Chủ đầu tư ban hành, chịu tráchnhiệm trước Chủ đầu tư và pháp luật theo nhiệm vụ, quyền hạn được giao

Chủ đầu tư phải cử người có trách nhiệm để chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra Ban QLDA thực hiện quyền hạn, nhiệm vụ để đảm bảo dự án đượcthực hiện đúng nội dung và tiến độ đã được phê duyệt

b Chủ đầu tư thuê tổ chức tư vấn quản lý dự án

QLDA là hình thức Chủ đầu tư ký hợp đồng thuê một pháp nhân kháclàm tư vấn QLDA Trong trường hợp này Chủ đầu tư phải cử cán bộ phụ tráchđồng thời phân giao nhiệm vụ cho các đơn vị thuộc bộ máy của mình thựchiện hợp đồng của Tư vấn quản lý dự án

Chủ đầu tư thuê Tư vấn: Trường hợp chủ đầu tư thuê tổ chức tư vấnquản lý điều hành dự án thì tổ chức Tư vấn đó phải thành lập một tổ chức bộmáy có đủ điều kiện năng lực tổ chức quản lý phù hợp với quy mô, tính chấtcủa dự án Trách nhiệm, quyền hạn của tư vấn quản lý dự án được thực hiệntheo hợp đồng thỏa thuận giữa hai bên Tư vấn quản lý dự án được thuê ở tổchức, các nhân tham gia quản lý nhưng phải được chủ đầu tư chấp thuận và

phù hợp với hợp đồng đã ký của chủ đầu tư (Mai Văn Bưu, 2008).

1.1.3.4 Quy trình quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản

Dự án đầu tư XDCB và quá trình đầu tư xây dựng của bất kỳ dự án nàocũng bao gồm 3 giai đoạn: Chuẩn bị đầu tư; Thực hiện đầu tư; Kết thúc xâydựng và đưa công trình vào khai thác sử dụng Nội dung đã được quy định tại

điều 6 Nghị định 59/2015/NĐ-CP về quản lý dự án đầu tư xây dựng quy định

về trình tự đầu tư xây dựng:

Quá trình thực hiện dự án đầu tư có thể mô tả bằng sơ đồ 1.1

Chuẩn bị đầu tư

Sơ đồ 1.1 Các giai đoạn thực hiện dự án đầu tư xây dựng cơ bản

(Nguồn: Nghị định 59/2015/NĐ-CP)

a Giai đoạn chuẩn bị đầu tư

Đối với các dự án quan trọng quốc gia theo Nghị quyết số66/2006/QH11 của Quốc hội thì chủ đầu tư (CĐT) phải lập Báo cáo đầu tưtrình Chính phủ xem xét để trình Quốc hội thông qua chủ trương và cho phépđầu tư Đối với dự án nhóm A không có trong quy hoạch ngành được cấp cóthẩm quyền phê duyệt thì CĐT phải báo cáo Bộ quản lý ngành để xem xét, bổsung quy hoạch theo thẩm quyền hoặc trình Thủ tướng Chính phủ chấp thuận

bổ sung quy hoạch trước khi lập dự án đầu tư xây dựng công trình Vị trí, quy

mô công trình XDCB phải phù hợp với quy hoạch xây dựng được cấp có thẩmquyền phê duyệt, nếu chưa có trong quy hoạch xây dựng thì phải được Uỷ bannhân dân cấp tỉnh chấp thuận

b. Giai đoạn thực hiện đầu tư

Sau khi báo cáo đầu tư được phê duyệt, DAĐT được chuyển sang giaiđoạn tiếp theo - giai đoạn thực hiện đầu tư.

Vấn đề đầu tiên là lựa chọn đơn vị tư vấn, phải lựa chọn được nhữngchuyên gia tư vấn, thiết kế giỏi trong các tổ chức tư vấn, thiết kế giàu kinhnghiệm, có năng lực thực thi việc nghiên cứu từ giai đoạn đầu, giai đoạn thiết

kế đến giai đoạn quản lý giám sát xây dựng - đây là nhiệm vụ quan trọng vàphức tạp Sau khi lựa chọn được nhà thầu thiết kế, trên cơ sở dự án được phêduyệt, nhà thầu thiết kế tổ chức thực hiện các công việc tiếp theo của mình.Tuỳ theo quy mô, tính chất công trình xây dựng, việc thiết kế có thể thực hiệntheo một bước, hai bước hay ba bước (Mỗi bước có những yêu cầu riêngtrong nội dung)

Sau khi sản phẩm thiết kế được hình thành, CĐT tổ chức thẩm định hồ

sơ thiết kế kỹ thuật trước dự toán và trình lên cơ quan nhà nước có thẩmquyền phê duyệt Khi đã có quyết định phê duyệt hồ sơ, CĐT tổ chức đấuthầu xây dựng nhằm lựa chọn nhà thầu có đủ điều kiện năng lực để cung cấpcác sản phẩm dịch vụ xây dựng phù hợp, có giá dự thầu hợp lý, đáp ứng đượcyêu cầu của CĐT và các mục tiêu của dự án Sau khi lựa chọn được nhà thầuthi công, CĐT tổ chức đàm phán ký kết hợp đồng thi công xây dựng côngtrình với nhà thầu và tổ chức quản lý thi công xây dựng công trình Nội dungquản lý thi công xây dựng công trình bao gồm quản lý chất lượng xây dựng;quản lý tiến độ xây dựng; quản lý khối lượng thi công xây dựng công trình;quản lý an toàn lao động trên công trường xây dựng; quản lý môi trường xây

dựng (Từ Quang Phương, 2005).

c Giai đoạn kết thúc xây dựng và đưa công trình vào khai thác sử dụng

Sau khi công trình được thi công xong theo đúng thiết kế đã được phêduyệt, đảm bảo các yêu cầu về chất lượng, kỹ thuật, mỹ thuật, CĐT thực hiệncông tác bàn giao công trình cho cơ quan quản lý, sử dụng thực hiện khaithác, vận hành công trình với hiệu quả cao nhất Như vậy các giai đoạn củaquá trình đầu tư có mối liên hệ hữu cơ với nhau, mỗi giai đoạn có tầm quan

trọng riêng của nó cho nên không đánh giá quá cao hoặc xem nhẹ một giaiđoạn nào và kết quả của giai đoạn này là tiền đề của giai đoạn sau Trong quátrình quản lý đầu tư xây dựng, CĐT luôn đóng vai trò quan trọng và quyếtđịnh đến việc nâng cao hiệu quả đầu tư và xây dựng

1.1.3.5 Nội dung quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản

Hiện nay, nội dung quản lý thực hiện dự án đầu tư xây dựng cơ bảnđược quy định tại Điều 66 Luật xây dựng 2014 như sau:

- Quản lý về phạm vi, kế hoạch, khối lượng công việc; quản lý chấtlượng dự án đầu tư xây dựng; quản lý tiến độ, gia hạn dự án đầu tư xây dựng;

- Quản lý chi phí đầu tư xây dựng;

- Quản lý an toàn trong thi công xây dựng; bảo vệ môi trường trong xâydựng; lựa chọn nhà thầu và hợp đồng xây dựng; quản lý rủi ro của dự án đầu

tư xây dựng;

- Quản lý hệ thống thông tin công trình, hồ sơ quản lý dự án đầu tư xâydựng và các nội dung cần thiết khác được thực hiện theo quy định của Luậtnày và quy định khác của pháp luật có liên quan

Trong quá trình đánh giá thực trạng công tác quản lý, tác giả sẽ lồngghép các nội dung trên vào bài viết và đồng thời sử dụng làm căn cứ xây dựng

hệ thống chỉ tiêu phân tích chất lượng quản lý dự án tại BQLDA đầu tư xâydựng tỉnh Bắc Kạn thời gian qua Để có thể đưa ra nhận định về hiệu quảcông tác quản lý dự án đầu tư XDCB, tác giả sẽ tiến hành phân tích thông quacác nội dung như sau:

a Công tác lập kế hoạch và lập dự toán

Theo quy định của Luật Đầu tư công năm 2014, kế hoạch vốn đầu tư từNSNN là một tập hợp các mục tiêu, định hướng, danh mục chương trình, dự

án đầu tư từ nguồn vốn NSNN; khả năng cân đối nguồn vốn đầu tư, phương

án phân bổ vốn, các giải pháp huy động nguồn lực và triển khai thực hiện

Nguyên tắc lập kế hoạch đầu tư XDCB (Bùi Ngọc Toàn, 2008):

- Thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ Nghị quyết Đại hội Đảng

và Đại hội Đảng bộ các cấp đề ra

- Phù hợp với khả năng đảm bảo và cân đối nguồn ngân sách quốcphòng hằng năm dành cho đầu tư XDCB không để phát sinh tình trạng đầu tưdàn trải, nợ đọng XDCB

- Phân bổ kế hoạch đầu tư trung hạn và kế hoạch đầu tư hằng năm phảituân thủ quy định quản lý đầu tư của Nhà nước và Tỉnh cho từng giai đoạn.Tập trung bố trí vốn cho các dự án chuyển tiếp được cấp có thẩm quyền phêduyệt Bố trí cân đối giữa các dự án chuyển tiếp và dự án mở mới, đảm bảocác dự án hoàn thành theo tiến độ phê duyệt của cấp có thẩm quyền;

- Đối với các dự án đầu tư xây dựng công trình chưa có trong quyhoạch xây dựng thì vị trí, quy mô xây dựng phải được Ủy ban nhân dân tỉnh chấp thuận bằng văn bản (đối với các dự án đầu tư xây dựng công trình nhómA) hoặc có ý kiến chấp thuận bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền phêduyệt về quy hoạch (đối với các dự án đầu tư xây dựng công trình nhóm B,C); riêng trong khu vực đô thị, nếu chưa có quy hoạch chi tiết phải có giấyphép quy hoạch của cấp có thẩm quyền;

- Thực hiện đầu tư tập trung, có trọng tâm trọng điểm, xác định thứ tựđầu tư theo hướng ưu tiên

- Quá trình xây dựng kế hoạch đảm bảo thống nhất, tập trung, dân chủ, hiệu quả tiết kiệm; đề cao công khai minh bạch

Xây dựng dự toán là việc tính toán toàn bộ chi phí cần thiết để xâydựng công trình được xác định ở giai đoạn thực hiện dự án phù hợp với thiết

kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công và các yêu cầu công việc phải thực hiệncủa công trình trên cơ sở khối lượng tính toán từ thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản

vẽ thi công, chỉ dẫn kỹ thuật, các yêu cầu công việc phải thực hiện của côngtrình và định mức xây dựng, giá xây dựng của công trình Quá trình lập dự toán sẽ giúp chủ đầu tư cân đối và phân bổ đầy đủ nguồn vốn cho các hạng

mục công trình theo giai đoạn cụ thể Một số lưu ý khi lập dự toán như sau:

- Chủ đầu tư lập dự toán công trình theo đúng các nội dung quy định.(Nếu chủ đầu tư không đủ năng lực thì có thể thuê đơn vị tư vấn để lập dựtoán xây dựng công trình) và trình cơ quan chuyên môn về xây dựng để thẩm định

- Cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định dự toán đồng thời vớiviệc thẩm định thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công Cơ quan chuyênmôn về xây dựng là: Sở Xây dựng, Sở quản lý công trình xây dựng chuyênngành đối với dự án có tổng mức 4 tỷ đồng trở lên Phòng quản lý đô thị đốivới dự án có tổng mức đầu tư dưới 4 tỷ đồng Thời gian thẩm định không quá

20 ngày tính từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ

- Sau khi dự toán được thẩm định, chủ đầu tư trình người quyết định

đầu tư phê duyệt dự toán xây dựng công trình (Vũ Ngọc Tuấn,

2014) b Công tác đấu thầu và thẩm định dự án đầu tư XDCB

Dự án đầu tư được phân loại theo nhiều tiêu thức khác nhau, dựa vàotính chất của ngành cần đầu tư và số vốn đầu tư của một dự án, các dự án đầu

tư được chia ra: Dự án quan trọng quốc gia; Dự án nhóm A; Dự án nhóm B;

Dự án nhóm C Dựa vào nguồn vốn đầu tư, các dự án được chia thành dự ánđầu tư bằng nguồn vốn NSNN, nguồn vốn ngân sách địa phương (NSĐP) Đểlàm tốt công tác lựa chọn nhà thầu, Ban QLDA phải lập kế hoạch lựa chọnnhà thầu trình cấp có thẩm quyền phê duyệt Sau khi phê duyệt kế hoạch lựachọn nhà thầu, những gói thầu có quy mô nhỏ, không phải đấu thầu theo quyđịnh của Luật Đấu thầu thì Ban QLDA căn cứ vào năng lực của các đối táctham mưu UBND tỉnh, các Sở liên quan ra Quyết định chỉ định thầu, căn cứQuyết định Chỉ định thầu Ban QLDA thông báo nhà thầu tiến hành ký hợp

đồng để thực hiện (Bùi Xuân Phong, 2006).

Hồ sơ mời thầu: thông báo mời thầu trên website Cục quản lý Đấu thầu– Bộ Kế hoạch Đầu tư hoặc Gửi thư mời thầu được thực hiện đối với các gói

thầu thực hiện hình thức đấu thầu hạn chế, đối với các gói thầu đã qua sơtuyển, các gói thầu tư vấn đã có danh sách ngắn được chọn Thông báo mờithầu áp dụng trong trường hợp đấu thầu rộng rãi.

Hồ sơ thẩm định bao gồm (Nguyễn Trường Sơn, 2002):

- Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng: Bộ Xây dựng đượcgiao nhiệm vụ chuẩn bị dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A tổ chức lậpBáo cáo nghiên cứu tiền khả thi để có cơ sở xem xét, quyết định chủ trươngđầu tư xây dựng Trường hợp các dự án Nhóm A (trừ dự án quan trọng quốcgia) đã có quy hoạch được phê duyệt thì không phải lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi

- Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng: Nội dung của báo cáokinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng gồm: Sự cần thiết đầu tư; địa điểm xâydựng; quy mô, công suất, cấp công trình; nguồn kinh phí xây dựng công trình,thời hạn xây dựng; hiệu quả công trình; phòng, chống cháy, nổ; bản vẽ thiết

kế thi công và dự toán công trình

Thẩm quyền thẩm định dự án đầu tư: Thủ tướng Chính phủ thành lậpHội đồng thẩm định Nhà nước về các dự án đầu tư để tổ chức thẩm định dự

án do Thủ tướng Chính phủ quyết định đầu tư Các dự án khác do UBND tỉnh hoặc cơ quan quyết định đầu tư thẩm định

Thẩm quyền quyết định đầu tư xây dựng:

+ Thủ tướng Chính phủ quyết định đầu tư các dự án quan trọng quốc gia theo nghị quyết của Quốc hội và các dự án quan trọng khác

+ Bộ trưởng quyết định đầu tư các dự án nhóm A, B, C Bộ trưởngđược uỷ quyền hoặc phân cấp quyết định đầu tư đối với các dự án nhóm B, C cho các tỉnh Không phân cấp, ủy quyền đối với các dự án nhóm A

Người có thẩm quyền quyết định đầu tư theo quy định có trách nhiệm

tổ chức thẩm định báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng

c Quản lý công tác thi công dự án xây dựng cơ bản

Quản lý công tác thi công công trình xây dựng là quá trình kiểm tra,đánh giá mức độ đáp ứng của công trình với các yêu cầu đặt ra (yêu cầu về kĩthuật, thời gian, chi phí, độ bền vững, an toàn, môi trường, các yêu cầu này cóthể được quy định trong hợp đồng hoặc ngầm hiểu chung )

Nội dung quản lý thi công xây dựng công trình được quy định tại Điều

31 Nghị định 59/2015/NĐ-CP về quản lý dự án đầu tư xây dựng bao gồm:Quản lý chất lượng xây dựng công trình; Quản lý tiến độ xây dựng thi côngxây dựng công trình; Quản lý khối lượng thi công xây dựng công trình; Quản

lý chi phí đầu tư xây dựng trong quá trình thi công xây dựng; Quản lý hợp đồng xây dựng; Quản lý an toàn lao động, môi trường xây dựng

Nội dung này là phần “xương sống” trong quản lý dự án XDCB vì những vấn đề phát sinh, sai phạm trong thường xảy ra trong quá trình này Nguyên nhân xảy ra bao gồm nguyên nhân chủ quan và khách quan và hầu như trong quá trình thi công luôn sẽ có lỗi phát sinh Vì vậy, nếu chủ đầu tư – BQLDA chủ động và sát sao trong công tác điều hành, chỉ đạo và kiểm tra công trình thi công sẽ hạn chế những sai sót trong quá trình triển khai dự án

d Công tác thanh, quyết toán dự án đầu tư XDCB

Thanh toán vốn cho các dự án đầu tư XDCB từ NSNN liên quan tới 3

cơ quan chức năng gồm: Ban quản lý dự án, KBNN nơi giao dịch và đơn vịcung cấp hàng hoá dịch vụ (nếu là mua sắm công)

Quản lý thanh toán vốn đầu tư XDCB là việc kiểm tra, xem xét các căn

cứ, điều kiện cần và đủ theo quy định của Nhà nước để xuất quỹ NSNN chi

trả theo yêu cầu của chủ đầu tư các khoản kinh phí thực hiện dự án (Phan

Nhựt Duy, 2015).

Thứ nhất, quy định về hồ sơ thủ tục Quy định về hồ sơ, thủ tục có phân

biệt theo từng loại vốn đầu tư:

Thứ hai, quy định về mức tạm ứng, trách nhiệm thanh toán vốn Việc

tạm ứng vốn cho các loại hợp đồng nói trên thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư.Trường hợp chủ đầu tư và nhà thầu thoả thuận có bảo lãnh tiền tạm ứng thì nhàthầu phải có khoản tiền bảo lãnh tạm ứng Mức vốn tạm ứng không vượt kếhoạch vốn hàng năm đã bố trí cho gói thầu Việc thu hồi vốn tạm ứng theo cáccông việc đã được tạm ứng ở trên được thực hiện qua các lần thanh toán khốilượng hoàn thành của hợp đồng, bắt đầu thu hồi từ lần thanh toán đầu tiên và thuhồi hết khi thanh toán khối lượng hoàn thành đạt 80% giá trị hợp đồng Mức thuhồi từng lần do chủ đầu tư thống nhất với nhà thầu để xác định.

Thứ ba, quy định về thời gian tạm ứng và thanh toán vốn đầu tư XDCB

NSNN Thời hạn được quy định rõ đối với chủ đầu tư và các cơ quan cấp phát

Để quản lý tốt nguồn vốn đầu tư XDCB trong công tác quyết toán vốn

dự án hoàn thành cần tuân thủ các nội dung chủ yếu sau: báo cáo quyết toán

dự án hoàn thành phải xác định đầy đủ, chính xác tổng chi phí đầu tư đã thựchiện; phân định rõ nguồn vốn đầu tư; chi phí đầu tư được phép không tính vàogiá trị tài sản hình thành qua đầu tư dự án; giá trị tài sản hình thành qua đầutư: tài sản cố định, tài sản lưu động; đồng thời phải đảm bảo đúng nội dung,thời gian lập theo quy định

Tất cả các dự án đầu tư XDCB sử dụng vốn NSNN, sau khi hoàn thànhđều phải được quyết toán vốn đầu tư hoàn thành theo quy định nhằm đánh giákết quả quá trình đầu tư, xác định năng lực sản xuất, giá trị tài sản mới tăngthêm do đầu tư mang lại và đánh giá việc thực hiện các quy định của Nhànước trong quá trình đầu tư thực hiện dự án, xác định rõ trách nhiệm của chủđầu tư, các nhà thầu, cơ quan cấp vốn, cho vay, kiểm soát thanh toán, các cơquan quản lý Nhà nước có liên quan

Thông qua công tác quyết toán hoàn thành dự án, các cơ quan quản lýnhà nước rút kinh nghiệm, hoàn thiện cơ chế chính sách của Nhà nước, nângcao hiệu quả công tác quản lý vốn đầu tư trong cả nước

Về nội dung công tác quyết toán dự án hoàn thành: Sau khi tiếp nhận

hồ sơ hợp lệ, cơ quan thẩm tra quyết toán thực hiện thẩm tra quyết toán dự ánhoàn thành theo những nội dung như sau: Thẩm tra hồ sơ pháp lý; Thẩm tranguồn vốn đầu tư của dự án; Thẩm tra chi phí đầu tư; Thẩm tra chi phí đầu tưkhông tính vào giá trị tài sản; Thẩm tra giá trị tài sản hình thành qua đầu tư;Thẩm tra tình hình công nợ, vật tư, thiết bị tồn đọng; Xem xét việc chấp hànhcủa chủ đầu tư và các đơn vị có liên quan đối với ý kiến kết luận của các cơquan thanh tra, kiểm tra, Kiểm toán Nhà nước; kết quả điều tra của các cơquan pháp luật trong trường hợp các cơ quan thanh tra, kiểm tra, Kiểm toánNhà nước, cơ quan điều tra thực hiện thanh tra, kiểm tra, điều tra dự án vànhận xét, đánh giá, kiến nghị Sau khi thẩm tra quyết toán, cơ quan thẩm traquyết toán lập hồ sơ trình duyệt quyết toán dự án hoàn thành để trình người có

thẩm quyền phê duyệt (Đỗ Đình Đức, 2012).

e Công tác thanh tra, kiểm tra dự án đầu tư XDCB

Sở Xây dựng chủ trì phối hợp với các ngành chức năng, UBND huyện

tổ chức thanh tra, kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất việc thực hiện các quy địnhcủa Pháp luật về hoạt động xây dựng của các tổ chức, cá nhân tham gia hoạtđộng xây dựng trên địa bàn huyện và báo cáo UBND tỉnh kết quả thanh tra,kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hoạt động xây dựng Thanhtra, kiểm tra nhằm tìm ra những mặt ưu điểm, những nhân tố mới, tích cực đểphát huy, đồng thời phát hiện những sai lệch, hạn chế của đối tượng quản lý

để uốn nắn kịp thời Mặt khác qua thanh tra, kiểm tra có thể phát hiện nhữngđiểm bất cập, bất hợp lý trong cơ chế quản lý để kịp thời sửa đổi cho phù hợp

Mục đích của thanh tra, kiểm tra dự án đầu tư XDCB: là nhằm đảm bảocho các công trình, dự án hoàn thành với chất lượng tốt nhất, chi phí thấp vàmang lại hiệu quả kinh tế, xã hội (KT - XH)

Yêu cầu của thanh tra, kiểm tra dự án đầu tư XDCB (Đỗ Thị Xuân Lan,

2016):

- Phải kết hợp các loại thanh tra, kiểm tra khác nhau

- Công khai các thông tin nhằm tạo điều kiện cho nhiều tổ chức, cá nhân tham gia thanh tra, kiểm tra.

- Các quy định đối với các khâu công việc đầu tư phải đầy đủ, rõ ràng

và cụ thể tạo điều kiện cho việc thanh tra, kiểm tra dễ dàng

Nội dung thanh tra, kiểm tra:

- Thanh tra, kiểm tra trong lập, phê duyệt dự án đầu tư, tổng dự toán của các dự án tại BQLDA

- Thanh tra, kiểm tra trong khâu lựa chọn nhà thầu xây dựng

- Thanh tra, kiểm tra các chi phí trong quá trình thực hiện dự án

- Thanh tra, kiểm tra công tác thanh, quyết toán vốn đầu tư

1.1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dự án đầu tư XDCB

1.1.4.1 Nhóm nhân tố bên ngoài

a Cơ chế quản lý đầu tư xây dựng

Cơ chế quản lý đầu tư và xây dựng là các quy định của Nhà nước thôngqua các cơ quan có thẩm quyền về các nội dung quản lý làm chế tài để quản lýhoạt động đầu tư và xây dựng Nếu cơ chế quản lý đầu tư và xây dựng mangtính đồng bộ cao sẽ là nhân tố quan trọng thúc đẩy nhanh hoạt động đầu tưxây dựng, tiết kiệm trong việc quản lý vốn đầu tư cho XDCB, ngược lại nếuchủ trương đầu tư thường xuyên bị thay đổi sẽ gây ra những lãng phí to lớn

đối với nguồn vốn đầu tư cho XDCB (Nguyễn Mạnh Hà, 2012).

Mặc dù Chính phủ và các Bộ, ngành đã có nhiều cố gắng nghiên cứusửa đổi bổ sung các cơ chế chính sách cho phù hợp hơn trong điều kiện nềnkinh tế thị trường song cơ chế, chính sách quản lý kinh tế nói chung, quản lýđầu tư và xây dựng nói riêng vẫn chưa theo kịp thực tế cuộc sống

b Chiến lược phát triển kinh tế và chính sách kinh tế trong từng thời kỳ

Đối với nước ta, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội là hệ thống quanđiểm định hướng của Đảng, của Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội theongành, theo vùng kinh tế trong từng giai đoạn Tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt