Tổ chức kế toán bán hàng

Tổ chức kế toán bán hàng

lời nói đầu

Trong nền kinh tế thị trờng, các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển, nhất định phải có phơng án kinh doanh đạt hiệu quả kinh tế Để đứng vững và phát triển trong điều kiện: có sự cạnh tranh gay gắt, doanh nghiệp phải nắm bắt và đáp ứng đợc tâm lý, nhu cầu của ngời tiêu dùng với sản phẩm có chất lợng cao, giá thành hạ, mẫu mã phong phú, đa dạng chủng loại Muốn vậy, các doanh nghiệp thơng mại phải giám sát tất cả các quy trình từ khâu mua hàng đến khâu tiêu thụ hàng hoá để đảm bảo việc bảo toàn và tăng nhanh tốc độ luân chuyển vốn, giữ uy tín với bạn hàng, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nớc, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ công nhân viên, doanh nghiệp đảm bảo có lợi nhuận

để tích luỹ mở rộng phát triển sản xuất kinh doanh

Công ty vật t thiết bị toàn bộ đợc xác định là công ty trong bộ sản xuất nhng hoạt động theo ngành Thơng mại là một công ty lớn các chi nhánh đóng từ Bắc vào Nam, nên công ty khá nhạy bén trong việc nắm bắt những quy luật của nền kinh tế thị trờng: chỉ bán những thứ thị trờng cần

Để đạt đợc mục tiêu lợi nhuận: Đạt lợi nhuận cao và an toàn trong hoạt

động sản xuất kinh doanh, công ty phải tiến hành đồng bộ các biện pháp quản lý , trong đó hạch toàn kế toán là công cụ quan trọng, không thể thiếu để tiến hành quản lý các hoạt động kinh tế, kiểm tra việc sử dụng, quản lý tài sản, hàng hoá nhằm đảm bảo tính năng động, sáng tạo và tự chủ trong sản xuất kinh doanh, tính toán và xác định hiệu quả của từng hoạt động sản xuất kinh doanh làm cơ sở vạch

ra chiến lợc kinh doanh

Sau thời gian tìm hiểu thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh cũng nh

bộ máy quản lý của công ty, em nhận thấy kế toán nói chung và kế toán bán hàng

và xác định kết quả bán hàng của công ty nói riêng là một bộ phận quan trọng trong việc quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty, nên luôn luôn đòi hỏi phải đợc hoàn thiện Vì vậy em quyết định đi sâu nghiên cứu công tác kế toán

của công ty với đề tài “ Tổ chức kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng

ở công ty vật t thiết bị toàn bộ-MaTexim” làm chuyên đề tốt nghiệp.

Với mục tiêu của chuyên đề là: Vận dụng lý thuyết về kế toàn xác định kết quả bán hàng vào nghiên cứu thực tiễn ở công ty để từ đó phân tích những u

điểm và tồn tại, để tìm ra giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán của công ty

Chuyên đề với kết cấu gồm 3 chơng

Chơng 1: Lý luận chung về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng

trong DNTM.

Chơng 2: Thực trạng tổ chức kế toán bán hàng và xác định kết quả ở công ty

vật t thiết bị toàn bộ-MaTexim.

Chơng 3: Một số đề xuất nhằm hoàn thiện tổ chức công tác kế toán bán

hàng và xác định kết quả ở công ty vật t thiết bị toàn bộ-MaTexim.

Trong quá trình thực tập, em đã đợc sự chỉ dẫn, giúp đỡ của các thầy, cô giáo bộ môn kế toán doanh nghiệp sản xuất, trực tiếp là thầy giáo Tiến sỹ: Trần Văn Dung cùng các bác, các cô cán bộ kế toán công ty vật t thiết bị toàn bộ Tuy nhiên, phạm vi đề tài rộng, thời gian thực tế cha nhiều nên khó tránh khỏi những thiếu sót Em kính mong nhận đợc sự chỉ bảo, giúp đỡ của các thầy cô giáo và các bác, các cô phòng kế toán công ty để chuyên đề đợc hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn !

Chơng 1

lý luận chung về kế toán bán hàng và xác định

kết quả bán hàng trong DNTM

1.1 Vai trò, nhiệm vụ của kế toán doanh nghiệp thơng mại.

Trong cơ chế thị trờng, hoạt động kinh doanh thơng mại đợc mở rộng và phát triển mạnh mẽ góp phần tích cực vào thúc đẩy sản xuất trong nớc cả về mặt

số lợng và chất lợng hàng hoá nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của mọi tầng lớp dân c góp phần mở rông giao lu hàng hoá, mở rộng các quan hệ mua bán trong và ngoài nớc Các DNTM ( doanh nghiệp thơng mại ) phải phát huy u thế và kỹ thuật, không ngừng nâng cao chất lợng, năng suất và hiệu quả kinh doanh, làm chủ giá cả thị trờng, phát huy tác dụng, hớng dẫn, giúp đỡ các thành phần kinh tế khác Để thực hiện tốt vai trò và nhiệm vụ của mình, các DNTM phải thực hiện hạch toán kinh doanh độc lập, tự chủ và năng động trong kinh doanh

Trong quản lý tài chính ở các DNTM, hạch toán kế toán giữ vai trò hết sức quan trọng vì nó là công cụ không thể thiếu đợc để thu nhận, xử lý và cung cấp thông tin về toàn bộ hoạt động kinh tế tài chính của doanh nghiệp, phục vụ cho yêu cầu quản lý tài chính Nhà nớc và yêu cầu quản lý kinh doanh, bảo vệ tài sản, thực hiện hạch toán kinh doanh ở các doanh nghiệp

Những nhiệm vụ chủ yếu của công tác hạch toán kế toán ở các DNTM

1 Ghi chép, phản ánh số hiện có và sự vận động của tài chính trong doanh nghiệp cũng nh các quá trình và kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

2 Thông qua việc ghi chép phản ánh hoạt động kinh tế tài chính ở doanh nghiệp

để kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện các chỉ tiêu kinh tế hạch toán kinh doanh, luân chuyển hàng hoá, tình hình thanh toán tín dụng, kế hoạch doanh thu-lợi nhuận, tình hình chi phí kinh doanh, nhằm ngăn chặn mọi hành vi tiêu cực

3 Cung cấp tài liệu, số liệu phục vụ cho việc điều hành và quản lý, chỉ đạo ở doanh nghiệp, phục vụ kiểm tra, kiểm soát của cơ quan chủ quản và cơ quan quản lý của nhà nớc đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, phục vụ cho công tác thống kê và thông tin kinh tế.

Để thực hiện đầy các hoạt động kinh doanh, cho việc đánh giá và phân tích hoạt động kinh tế đủ các chức năng, nhiệm vụ và những yêu cầu của công tác hạch toán kế toán, kế toán trởng ở doanh nghiệp phải tổ chức công tác kế toán ở doanh nghiệp một cách khoa học, hợp lý, phù hợp với đặc điểm và quy mô hoat động kinh doanh, phù hợp với khả năng và trình độ của đội ngũ cán bộ kế toán hiện có của doanh nghiệp

1.2 Nhiệm vụ kế toán bán hàng.

Để thực hiện tốt công tác kế toán hàng hoá, các DNTM phải thực hiện đầy

đủ các nhiệm vụ sau:

- Nắm bắt đầy đủ, kịp thời khối lợng, chất lợng, giá trị hàng hoá nhập- xuất

- tồn, tính toán giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp

+ Đánh giá theo giá mua thực tế:

Theo cách đánh giá này, khi nhập kho hàng hoá, kế toán ghi theo trị giá mua thực tế từng lần nhập hàng, số tiền chi phí cho qúa trình mua hàng đợc hạch toán riêng để cuối kỳ phân bổ cho hàng xuất kho nhằm xác định trị giá vốn hàng xuất kho Vì mỗi lần nhập hàng theo từng nguồn nhập khác nhau, có giá mua khác nhau nên khi xuất kho kế toán phải tính trị giá mua thực tế của hàng xuất kho theo phơng pháp

đã đăng ký áp dụng Phơng pháp này đợc trình bày trên thuyết minh báo cáo tài chính

và đợc sử dụng trong nhiều kỳ kế toán

Do mỗi doanh nghiệp có đặc điểm riêng, nên yêu cầu trình độ quản lý khác nhau

Do chuẩn mực 02 - hàng tồn kho ban hành và công bố theo quyết định số 149/2001/QĐ - BTC, ngày 31/12/2001 Việc tính giá trị hàng tồn kho đợc áp dụng một trong những phơng pháp sau:

- Phơng pháp tính giá đích danh

Đợc áp dụng đối với doanh nghiệp có ít loại mặt hàng hoặc mặt hàng ổn

định và nhận diện đợc Phơng pháp này căn cứ vào số lợng xuất kho và đơn giá nhập kho của lô hàng xuất kho để tính

- Phơng pháp bình quân gia quyền

Giá trị của từng loại hàng tồn kho đợc tính theo giá trị trung bình của từng loại hàng tồn kho tơng tự đầu kỳ và giá trị từng loại hàng tồn kho đợc mua hoặc sản xuất trong kỳ Giá trị trung bình có thể đợc tính theo thời kỳ hoặc vào mỗi khi nhập một lô hàng về phụ thuộc vào tình hình của doanh nghiệp

- Phơng pháp nhập trớc - xuất trớc

áp dụng dựa trên giả định là hàng tồn kho đợc mua trớc hoặc sản xuất trớc thì đợc xuất trớc và hàng tồn kho còn lại cuối kỳ là hàng tồn kho đợc mua hoặc sản xuất gần thời điểm cuối kỳ Theo phơng pháp này thì giá trị hàng xuất kho đợc tính theo giá của lô hàng nhập kho ở thời điểm đầu kỳ hoặc gần đầu kỳ, giá trị của hàng tồn kho đợc tính theo giá của hàng nhập kho ở thời điểm cuối kỳ còn tồn kho

- Phơng pháp nhập sau - xuất trớc

áp dụng dựa trên giả định là hàng tồn kho đợc mua sau thì đợc xuất trớc, và hàng tồn kho còn lại cuối kỳ là hàng tồn kho đợc mua trớc đó Theo phơng pháp này thì giá trị hàng tồn kho đợc tính theo giá của lô hàng nhập sau hoặc gần sau cùng, giá trị của hàng tồn kho đợc tính theo giá của lô hàng nhập kho đầu kỳ hoặc gần đầu kỳ còn tồn kho.

Để tính đợc trị giá vốn thực tế hàng xuất kho để bán cần phải phân bổ chi phí mua cho hàng đã bán theo công thức:

hµng tån ®Çu kú + TrÞ gi¸ mua cña hµng nhËp trong kú

x

TrÞ gi¸ mua cña hµng xuÊt kho

Trên cơ sở trị giá mua thực tế của hàng xuất kho và chi phí mua hàng xuất kho đã tính đợc, kế toán tổng hợp lại để tính trị giá vốn thực tế của hàng xuất kho.

* Tính giá vốn của hàng đã bán:

Sau khi tính trị giá vốn của hàng xuất kho để bán, ta phải tính toán phân bổ CPBH và CPQLDN cho số hàng đã bán, sau đó kế toán tổng hợp lại để tính trị giá vốn hàng đã bán:

Trị giá vốn của

hàng đã bán =

Trị giá vốn của hàng xuất kho đã bán +

CPBH, CHQLDN của

số hàng đã bán

- CPBH và CPQLDN đợc tính toán phân bổ cho hàng đã bán theo công thức sau:

bæ cho hµng cßn l¹i ®Çu kú

+

CPBH (CHQLDN) ph¸t sinh trong kú

-CPBH (CHQLDN) ph©n

bæ cho hµng cßn l¹i cuèi kú

Trong đó:

CPBH (CHQLDN) cần phân bổ phát sinh trong kỳ Trị giá thực

tế đã bán trong kỳ + Trị giá thực tế hàng còn lại cuối kỳ

x hàng còn Trị giá lại cuối kỳ

- Trị giá hàng xuất kho phải đợc tính theo một loại giá xuất kho.

- Trị giá hàng còn cuối kỳ chính là số d cuối kỳ của TK151, 156, 157

1.3.2 Kế toán giá vốn hàng bán.

Trong cơ chế thị trờng có sự cạnh tranh gay gắt, để tiêu thụ hàng hoá nhanh, tăng doanh số bán hàng các doanh nghiệp phải không ngừng tim tòi, nghiên cứu và đa ra những phơng thức bán hàng phù hợp đối với từng đối tợng khách hàng Hiện nay các doanh nghiệp thờng vận dụng các phơng thức bán hàng chủ yếu nh: Bán hàng trực tiếp, gửi bán, bán hàng nội bộ, bán trả góp, đổi hàng

Phơng thức bán hàng có ảnh hởng trực tiếp đối với việc sử dụng các tài khoản kế toán phản ánh tình hình xuất kho hàng hoá Đồng thời có tính quyết định

đối với việc xác định thời điểm bán hàng để tăng lợi nhuận

- Chứng từ sử dụng: Hoá đơn bán hàng, phiếu xuất kho

- Tài khoản sử dụng: TK157 - Hàng gửi đi bán

Tài khoản này phản ánh giá trị hàng hoá, sản phẩm đã gửi hoặc chuyển đến cho khách hàng Hàng hoá, sản phẩm gửi bán đại lý, ký gửi, trị giá dịch vụ đã hoàn thành bàn giao cha đợc xác định là bán

+ Doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phơng pháp kê khai thờng xuyên

* Bán hàng theo phơng thức giao hàng trực tiếp.

Theo phơng thức này bên khách hàng (ngời mua hàng) sau khi ký vào chứng từ bán hàng của doanh nghiệp bán thì đợc xác định là đã bán (hàng hoá đợc chuyển giao quyền sở hữu)

Kết chuyển giá vốn thực tế của hàng đã bán

Giá vốn thực tế hàng mua

về gửi bán thẳng

TK 133

- Chứng từ bán hàng trong phơng thức này là phiếu xuất kho kiêm hoá đơn bán hàng, trên chứng từ bán hàng đó có chữ ký của khách hàng nhận hàng.

- Tài khoản sử dụng: TK632 - Giá vốn hàng bán và TK liên quan khác

+ Doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phơng pháp kê khai thờng xuyên

Sơ đồ 3:

(1) Giá vốn thực tế của hàng xuất bán trực tiếp

(2) Hàng hoá đã mua bán thẳng không qua nhập kho

(3) Gía vốn của hàng hoá đã bán bị trả lại nhập kho

(4) Kết chuyển trị giá vốn thực tế của hàng đã bán

+ Doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phơng pháp kiểm kê định kỳ

(1a)

(1b)

(4)(5)

(1a) Kết chuyển số d đầu kỳ của TK157 - Hàng gửi đi bán sang TK631.

(1b) Kết chuyển số d đầu kỳ của TK156 - Hàng hoá sang TK631 - Mua hàng

(2) Trị giá vốn thực tế của hàng xuất bán trong kỳ

(3) Phản ánh trị giá vốn thực tế của hàng gửi đi bán cha đợc xác định là tiêu thụ

(4) Mua hàng cha thanh toán tiền

Sổ kế toán sử dụng: Sổ cái TK632,641, 642, 911

Trong kế toán, trị giá vốn hàng bán đợc thể hiện theo sơ đồ sau:

Kết chuyển chi phí bán hàng

Kết chuyển chi phí quản lý doanh nghiệp

1.4 tổ chức công tác kế toán bán hàng

1.4.1 Các phơng thức bán hàng

Trong cơ chế thị trờng có sự cạnh tranh gay gắt, các doanh nghiệp phải sử dụng mọi biện pháp để thúc đẩy quá trình tiêu thụ hàng hoá, tăng doanh thu, chiếm lĩnh thị trờng là áp dụng các phơng thức bán hàng khác nhau, tuỳ thuộc vào

điều kiện cụ thể của từng thị trờng

TK 331

TK 156(2a) (2b)

TK 911(5)

(3)(2c)

(2a) hàng hoá mua về nhập kho

(2b) Xuất kho hàng hoá gửi bán

(2c) Xuất kho hàng hoá giao bán trực tiếp

(3) Giao bán hàng hoá tay ba

(4) Trị giá sản phẩm hàng hoá dịch vụ đã xác định là tiêu thụ nhng bị trả lại nhập kho

(5) Kết chuyển trị giá vốn hàng bán để xác định kết quả

1.4.2 Kế toán doanh thu bán hàng và các khoản giảm trừ doanh thu

1.4.2.1 Doanh thu bán hàng

Chuẩn mực số 14 ban hành theo QĐ 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001

định nghĩa doanh thu nh sau:

Doanh thu: là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu đợc trong kỳ

kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thờng của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu

Doanh thu bán hàng đợc ghi nhận khi đồng thời thoả mãn các điều kiện sau:

1 Doanh nghiệp đã chuyển phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hoá cho ngời mua

2 Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hoá nh ngời sở hữu sản phẩm hoặc quyền kiểm soát hàng hoá

3 Doanh thu đợc xác định tơng đối chắc chắn

4 Doanh nghiệp đã thu đợc hoặc sẽ thu đợc lợi ích kinh tế giao dịch bán hàng

5 Xác định đợc chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng

Tuy nhiên phụ thuộc vào cách tính thuế hàng hoá tiêu thụ mà chỉ tiêu doanh thu bán hàng có sự khác biệt

Đối với doanh nghiệp tính thuế VAT theo phơng pháp khấu trừ tiên bán hàng thu đợc tính theo giá cha có thuế VAT Ngợc với các doanh nghiệp tính thuế theo phơng pháp trực tiếp cũng nh các đối tợng không chịu thuế VAT ( đối tợng chịu thuế xuất nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt), trong chỉ tiêu doanh thu bán hàng còn có cả thuế phải nộp về hàng tiêu thụ ( tổng giá thanh toán) Tổng số doanh thu bán hàng sau khi trừ các khoản giảm giá hàng bán, doanh thu của số hàng bán bị trả lại, thuế tiêu thu đặc biệt, thuế xuất nhập khẩu đợc gọi là doanh thu thuần.

Doanh thu Doanh thu Doanh thu Gi¶m gi¸ ThuÕ TT§Bb¸n hµng = b¸n hµng - cña hµng b¸n - hµng b¸n - thuÕ XNKthuÇn bÞ tr¶ l¹i vµ CKTM ph¶i nép

Trong điều kiện kinh doanh hiện nay, để đẩy mạnh bán ra, thu hồi nhanh chóng tiền hàng, doanh nghiệp cần có chế độ khuyến khích đối với khách hàng Nếu khách hàng mua với khối lợng lớn sẽ đợc doanh nghiệp giảm giá, nếu khách hàng thanh toán sớm tiền hàng sẽ đợc doanh nghiệp chiết khấu, còn nếu hàng kém phẩm chất thì khách hàng có thể không chấp nhận thanh toán hoặc yêu cầu doanh nghiệp giảm giá.

- Giảm giá hàng bán: là khoản giảm trừ cho ngời mua do hàng hoá kém phẩm chất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu

- Trị giá hàng bán bị trả lại: là trị giá khối lợng hàng bán đã xác định là tiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán

- Chiết khấu thơng mại: là khoản tiền ngời bán giảm trừ cho ngời mua

khi ngời mua mua hàng với khối lợng lớn

+ Chứng từ sử dụng : Hoá đơn bán hàng (doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phơng pháp trực tiếp, thuế TTĐB) bảng kê bán lẻ, hoá đơn GTGT, các chứng

từ phiếu thu - chi khác

+ Tài khoản sử dụng:

TK511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ TK512 - Doanh thu bán hàng nội bộ

TK3387 - Doanh thu cha thực hiện

TK511 có 4 TK cấp 2 là: TK5111-Doanh thu bán hàng hoá

TK5112-Doanh thu bán các thành phẩm

TK5113-Doanh thu cung cấp dịch vụ

TK5114-Doanh thu trợ cấp trợ giá

(7)

(8)(9)

(1a) Hàng gửi bán

(1b) Kết chuyển giá vốn hàng bán

(2) Kết chuyển giá vốn hàng bán

(3) Kết chuyển giá vốn hàng bán để xác định kết quả

(4) Kết chuyển doanh thu thuần

(5) Bán hàng thu tiền ngay hoặc cha thu tiền

(6) Doanh thu bán hàng và thuế GTGT đầu ra

(7) Hàng bán bị trả lại

(8) Phản ánh thuế GTGT đầu ra của hàng bán bị trả lại

1.4.2.2 Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu.

Trớc đây các khoản giảm trừ doanh thu bao gồm: chiết khấu hàng bán, hàng bán bị trả lại, giảm giá hàng bán, thuế xuất khẩu, thuế TTĐB

Nhng theo chế độ hiện hành các khoản giảm trừ doanh thu lại bao gồm:

- Chiết khấu thơng mại

1 Khi ph¶n ¸nh c¸c kho¶n gi¶m gi¸ hµng b¸n ph¸t sinh trong kú

Nî TK532

Nî TK3331 (nÕu cã)

Cã TK111, 112, 131

2 Khi ph¸t sinh nghiÖp vô hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i

+ KÕ to¸n ph¶n ¸nh trÞ gi¸ vèn cña hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i nhËp kho

+ CPBH: là chi phí lu thông và chi phí tiếp thị phát sinh trong quá trình tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, loại chi phí này có: Chi phí quảng cáo tiếp thị, giao hàng, giao dịch, bảo hành sản phẩm, hàng hoá, hoa hồng bán hàng

+ CPQLDN: là chi phí gián tiếp bao gồm chi phí hành chính, tổ chức và văn phòng mà không thể xếp vào quá trình sản xuất hoặc quá trình tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ

1.5.2 Nội dung.

CPBH và CPQLDN cuối kỳ cần đợc tính toán phân bổ, kết chuyển để xác

định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp

Đối với DNTM có kỳ kinh doanh dài, trong kỳ không có doanh thu hoặc có

ít doanh thu hoặc doanh nghiệp có dự trữ hàng hoá giữa các kỳ thì cuối kỳ hạch toán, phân bổ và kết chuyển toàn bộ hoặc một phần chi phí bán hàng sang theo dõi

ở TK1422 - chi phí chờ kết chuyển tơng ứng với số sản phẩm cha đợc tiêu thụ theo công thức phân bổ CPBH, CPQLDN hàng còn lại cuối kỳ (đợc trình bày ở phần phơng pháp tính giá vốn hàng bán

1.5.3 Tài khoản sử dụng.

Kế toán sử dụng

TK641 - CPBH TK642 - CPQLDN và TK liên quan khác

Để tập hợp và kết chuyển các CPBH và CPQLDN phát sinh trong kỳ

1.5.4 Trình tự kế toán CPBH và CPQLDN.

Sơ đồ 8:

(1) Lơng , các khoản trích theo lơng nhân viên bán hàng, nhân viên quản lý

(2) Chi phí bao bì, văn phòng phẩm, công cụ dụng cụ

(3) Chi phí trả trớc, chi phí trích trớc

(4) Chi phí khấu hao TSCĐ phục vụ bán hàng và quản lý doanh nghiệp

(5) Chi phí dịch vụ mua ngoài

(6) Chi phí bảo hành

(7) Các khoản giảm CPBH, CPQLDN

(8) Cuối kỳ kết chuyển CPBH, CPQLDN để xác định kết quả

(Nếu có) (Nếu có)

(9a) Nếu trong kỳ doanh thu ít hoặc không có doanh thu, kết chuyển CPBH

và CPQLDN vào TK1422 - chi phí chờ kết chuyển

(9b) Kỳ sau có doanh thu, kết chuyển sang TK911 để xác định kết quả

1.6 Kế toán xác định kết quả bán hàng.

1.6.1 Kết quả bán hàng.

Kết quả bán hàng là mối quan tâm hàng đầu của mọi doanh nghiệp hoạt

động trong nền kinh tế thị trờng và là mục tiêu cuối cùng của hoạt động kinh doanh, kết quả kinh doanh là tấm gơng phản chiếu các mặt hoạt động của doanh nghiệp: hoạt động kinh doanh có tốt thì kết quả mới tốt, ngợc lại hoạt động kinh doanh không tốt thì không thể có kết quả tốt đợc Mặt khác kết quả mà tốt thì hoạt

động của doanh nghiệp sẽ đợc thông suốt, có mở rộng quy mô kinh doanh của doanh nghiệp, tăng sức cạnh tranh khẳng định đợc vị thế của mình trên thơng tr-ờng, kết quả xấu sẽ dẫn đến hoạt động kinh doanh bị đình trệ, thậm trí sẽ đi đến phá sản

Để tránh đợc những rủi ro trong kinh doanh, lãnh đạo doanh nghiệp phải theo dõi thờng xuyên kết quả của doanh nghiệp có vậy mới có thể kịp thời tháo gỡ khó khăn, đinh hớng cho những kỳ sắp tới Muốn đạt đợc điều đó, phải cần đến thông tin của kế toán, đặc biệt là kết quả kinh doanh trong kỳ

- Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: kết quả hoạt động kinh doanh chính và các hoạt động kinh doanh khác nh hoạt động tài chính hay hoạt

là lãi hay lỗ về bán hàng hoặc lợi nhuận thuần hoạt động thuần hoạt động kinh doanh Ta có:

Lợi nhuận gộp Doanh thu Giá vốn

về bán hàng = thuần - hàng bán

Lợi nhuận thuần Lợi nhuận gộp Chi phí Chi phí quản lý

về bán hàng = của HĐKD - bán hàng - doanh nghiệp

1.6.2 Nội dung, yêu câu xác định kết quả bán hàng.

Kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh

và hoạt động khác của doanh nghiệp sau một thời kỳ nhất định và đợc thể hiện bằng số tiền lãi hay lỗ Việc xác định chính xác, kịp thời, chi tiết kết quả kinh doanh có vai trò quan trọng, giúp lãnh đạo doanh nghiệp biết đợc thực trạng kinh doanh của doanh nghiệp mình, từ đó đa ra biện pháp phơng hớng kịp thời để thúc

đẩy doanh nghiệp tiến nhanh, tiến mạnh trên thơng trờng Nhận biết tầm quan trọng của việc xác định kết quả nh vậy, đòi hỏi kế toán xác định kết quả phải thực hiện những nhiệm vụ sau:

- Ghi chép chính xác các chi phí phát sinh trong kỳ, phân bổ đúng đắn cho các đối tợng chịu chi phí

- Cung cấp thông tin chính xác, kịp thời và chi tiết về kết quả hoạt động kinh doanh, giúp lãnh đạo quản lý điều hành, xây dựng chiến lợc kinh doanh, giúp cơ quan thuế kiểm tra tình hình nộp thuế thu nhập doanh nghiệp

- Thông qua việc ghi chép kế toán kết quả hoạt động kinh doanh kiểm tra, giám đốc tình hình thực hiện kế hoạch lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

1.6.3 Tài khoản sử dụng.

Kế toán s dụng tài khoản

- TK911 - xác định kết quả kinh doanh

- TK421 - lợi nhuận cha phân phối

1.6.4 Trình tự kế toán xác định kết quả bán hàng.

Cuèi kú kÕt chuyÓn gi¸

vèn hµng b¸n Doanh thu thuÇn

L·i

chơng 2 thực trạng tổ chức kế toán bán hàng và xác định

kết quả ở công ty vật t thiết bị toàn bộ - metexim

2.1 Đặc điểm tình hình chung của công ty vật t thiết bị toàn bộ ( VT và TBTB ).

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển.

Công ty VT và TBTB tên giao dịch là METEXIM ( Material and Techial Export-Import Corporation ) là công ty thơng mại thuộc Tổng công ty máy động lực và máy nông nghiệp Việt Nam ( VEAM ) trực thuộc Bộ công nghiệp đợc thành lập ngày 17/09/1969

Quá trình hình thành và phát triển của công ty trải qua các giai đoạn sau:

Giai đoạn này, nhiệm vụ chủ yếu của công ty là quản lý kho tàng, giữ và cấp phát hàng hoá theo lệnh của Bộ cơ khí và luyện kim, phục vụ cho ngành và một phần cho nền kinh tế quốc dân Có thể nói, công ty đảm nhận nhiệm vụ “ hậu cần” cho Bộ cơ khí và luyện kim Trong những năm chiến tranh (1972-1973), công ty đảm nhận thêm nhiệm vụ chiến đấu, vận tải lơng thực, vũ khí đạn dợc cho chiến trờng miền nam.

Hàng hoá của công ty chủ yếu đợc nhập từ Liên Xô, các nớc XHCN qua cảng Hải phòng và cửa khẩu Lạng sơn

Năm 1978, theo yêu cầu, nhiệm vụ phát triển chung của toàn ngành, xí nghiệp thiết bị toàn bộ của công ty vật t đợc nhà nớc quyết định tách ra và thành lập Công ty vật t thiết bị toàn bộ trực thuộc Bộ cơ khí và luyện kim

* Giai đoạn 1979-1993

Hơn một năm sau ngày thành lập Công ty thiết bị toàn bộ, cũng do yêu cầu phát triển mới của toàn xã hội ngày 12/01/1979 Hội đồng Chính phủ ra quyết

định số 14-CP, hợp nhất công ty vật t và công ty thiết bị toàn bộ thành Công ty vật

t và thiết bị toàn bộ trực thuộc Bộ cơ khí và luyện kim

Nhiệm vụ chính của công ty trong giai đoạn này là thu mua, tiếp nhận, gia công, khai thác, chế biến hàng hoá để cung cấp chủ yếu cho các xí nghiệp, đơn vị của Bộ Hàng hoá ở đây là các loại vật t chuyên dùng, chuyên ngành thông dụng, các thiết bị toàn bộ

Đến năm 1991, Công ty đợc Bộ công nghiệp nặng giao thêm nhiệm vụ hoạt

động kinh doanh xuất nhập khẩu trực tiếp với các công ty nớc ngoài

* Giai đoạn 1993 đến nay

Ngày 05/05/1993, công ty đợc thành lập lại theo quyết định số 214/TCNSTD với tên giao dịch MATEXIM

Giấy phép đăng ký kinh doanh số 018234 cấp ngày 20/05/1993

Giấy phép kinh doanh xuất nhập khẩu số 1.01.1.122/CP ngày 20/09/1993Trụ sở chính công ty đóng tại số 2- Đờng Hoàng Quốc Việt -Hà nội

Điện thoại: 8.343.065 - 8.361.692 - 8.344.241

Fax: 84-4-8345416

Tài khoản số:

# 362 -111 -370 - 257 Tại Ngân hàng Ngoại thơng Việt Nam

# 710A - 00626 Tại Ngân hàng Công thơng Vịêt Nam

# 710A - 00454 Tại chi nhánh Ngân hàng Đầu t và phát triển Hà nội

Tài sản của công ty tính bằng hiện vật:

+ Đất: 200.000 m2 : Hàng rào: 10.500 m2 ; Nhà xởng sản xuất kinh doanh: 2.215 m2 ; Trụ sở 4.250 m2; Hai tàu vận tải biển với trọng tải 1000 tấn Đội vận tải

đờng sông với 5 xà lan trọng tải gần 5000 tấn; 9 xe ôtô vận tải (4 - 16 tấn ); 9 xe cẩu, 3 xe nâng hàng (4 - 12 tấn); 9 xe cẩu, 3 xe nâng hàng ( 5 - 16 tấn ); 8 xitec chứa nhiên liệu, máy móc, thiết bị và một số dây chuyền sản xuất thép, gạch men, nớc khoáng

* Những thành tích về kinh tế của công ty đã đạt đợc trong những năm qua:

N¨m 2001 2002

79.664.655.146282.249.45710.091.418.116

895.000

* Chức năng nhiệm vụ của công ty.

Công ty VT và TBTB nằm trong Bộ công nghiệp (Bộ sản xuất) nhng lại mang đặc thù riêng là hoạt động thơng mại Cong ty đảm nhận nhiều chức năng, nhiệm vụ khác nhau, thể hiện ở một số mặt chủ yếu sau:

- Hoạt động xuất nhập khẩu trực tiếp và kinh doanh các loại vật t, phụ tùng thiết bị phục vụ cho ngành công nghiệp và các ngành kinh tế quốc dân trong cả n-ớc

- Làm dịch vụ liên quan đến mọi lĩnh vực xuất, nhập khẩu kinh doanh và sản xuất

- Dịch vụ cho thuê xe, bến bãi, kho tàng

- Công ty kinh doanh nhà nghỉ, khách sạn, các dịch vụ ăn uống, xăng dầu

- Làm đại lý bán hàng cho tập đoàn SUDMO của CHLB Đức về thiết bị, phụ tùng và dây chuyền sản xuất bia, nớc giải khát, sữa, chế biến hoa quả; Đại lý bán các loại xe nâng cho hãng Logi trans (Đan mạch); đại lý bán và vận chuyển

xe máy cho công ty Honda - Việt Nam

- Ngoài hoạt động kinh doanh công ty còn tổ chức sản xuất các mặt hàng cơ khí, sắt thép, chế biến khoáng sản và mặt hàng mây tre đan

* Khách hàng của công ty:

Trên thị trờng quốc tế, công ty có quan hệ mua bán giao dịch với khoảnh 20 nớc nh: Thái lan, Singapo, Malayxia, Hồng kông, Trung quốc, Nhật bản ( Châu á); các nớc thuộc Liên Xô cũ; Pháp, Đức, Hà lan, Italya (Châu âu); Mỹ, Canada

Hiện nay, công ty VT và TBTB là công ty thơng mại trực thuộc tổng công

ty máy động lực và máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM) và là:

- Hội viên của phòng thơng mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI)

- Thành viên sáng lập công ty cổ phần bảo hiểm Petrolimex (PJICO)

- Thành viên sáng lập công ty cơ khí Việt - Nhật (VJE) chuyên sản xuất các sản phẩm bằng gang đúc có chất lợng cao

Ngoài trụ sở chính của công ty đóng tại số 2- Hoàng Quốc Việt (Hà nội) công ty còn có 10 chi nhánh, xí nghiệp, cửa hàng trực thuộc trên phạm vi toàn quốc

Trải qua hơn 30 năm phấn đấu va trởng thành, mặc dù có nhiều khó khăn, tồn tại nhng công ty VTvà TBTB vẫn không ngừng phấn đấu và vơn lên và đã đạt

đợc những thành tích đáng kể Công ty đã nhận đợc nhiều huân, huy chơng của

Đảng và Nhà nớc trao tặng nh: Huân chơng lao động hạng hai, bằng khen của Bộ công nghiệp, các sản phẩm của công ty đợc nhiều ngời biết đến Công ty ngày càng khẳng định đợc mình, đứng vững trong nền kinh tế thị trờng có nhiều khó khăn nh hiện nay và có chiều hớng ngày càng phát triển Công ty luôn đề ra các biên pháp giúp mở rộng sản xuất kinh doanh, tạo công ăn việc làm, cải thiện đời sống cán bộ công nhân viên

2.1.2 Đặc điểm tổ chc bộ máy hoạt động của công ty VT và TBTB.

2.1.2.1 Vấn đề nhân sự.

Khi mới thành lập, công ty có khoảng trên 300 cán bộ công nhân viên Năm

1973 số lợng công nhân viên lên đến mức cao nhất là 1400 ngời Trong quá trình sắp đặt lại cơ cấu tổ chức, tinh giảm biên chế, số lợng công nhân viên công ty giảm dần và đến nay còn khoảng 600 công nhân viên hoạt động tại tất cả các chi nhánh

Trong đó:

+ Trình độ đại học: 150 ngời + Trình độ trung học: 250 ngời

+ Công nhân kỹ thuật và lao động phổ thông khoảng 200 ngời

2.1.2.2 Mạng lới kinh doanh trực thuộc.

Hiện nay công ty có 10 thành viên trực thuộc ở Hà nội và hầu hết các tỉnh, thành phố lớn ở cả 3 miền đất nớc Bắc - Trung - Nam

- Khu vực phía Bắc:

Tổng kho 1 (Cầu Diễn, Hà nội ), chi nhánh vật t Hải phòng (Hải phòng), chi nhánh vật t Thái nguyên (Thái nguyên), chi nhánh vật t Nam Hà nội (Hà tây), xí nghiệp thơng mại, dịch vụ (Hà nội), xí nghiệp vật t vận tải Gia lâm (Hà nội), cửa hàng bán xe và dịch vụ Huyndai uỷ thác (Hà nội)

- Khu vực miền Trung: chi nhánh vật t miền trung (TP Đà nẵng)

- Khu vực Tây nguyên: chi nhánh vật t Tây nguyên (TP Buôn Mê Thuột)

- Khu vực miền Nam: chi nhánh vật t miền nam (TP Hồ Chí Minh)

Các chi nhánh của công ty đợc thành lập năm 1993 theo quyết định số 388/CP (quyết định cho phép tất cả các cơ sở nằm ngoài tỉnh có doanh nghiệp chính đều đợc phép thành lập văn phòng đại diện, chi nhánh) Các đơn vị trực thuộc công ty đều đợc thực hiện hạch toán độc lập Với 10 thành viên trực thuộc trải dài từ Bắc vào Nam, công ty có u thế nhanh chóng tiếp cận thị trờng trong n-ớc

2.1.2.3 Cơ cấu tổ chức công ty.

- Ban lãnh đạo: Gồm giám đốc, phó giám đốc, đảng uỷ và công đoàn Ban lãnh đạo phụ trách tổng quát đồng thời chỉ đạo trực tiếp các phòng ban, các chi nhánh, xí nghiệp, cửa hàng trực thuộc

- Các phòng ban chức năng đợc tổ chức theo yêu cầu quản lý sản xuất kinh doanh của công ty, chịu sự lãnh đạo trực tiếp của ban Giám đốc Công ty VT và TBTB có 8 phòng ban mỗi phòng ban có chức năng, nhiệm vụ khác nhau:

+ Phòng kinh doanh xuất nhập khẩu có chức năng tham mu cho giám đốc

về kinh doanh mua bán hàng hoá, quan hệ với bạn hàng, để cung cấp hàng hóa,

đáp ứng nhu cầu của thị trờng, kinh doanh xuất nhập khẩu, uỷ thác nhập khẩu, mua bán các loại vật t hàng hoá thiết bị đồng bộ

+ Phòng tài chính kế toán: có chức năng mở sổ sách kế toán, ghi chép các nhiệp vụ kinh tế phát sinh trong tháng tổng hợp thanh quyết toán theo kỳ đảm bảo nguồn vốn phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty, giám sát vốn hiện có tạm ứng vốn cho các cơ sở, theo dõi quản lý TSCĐ, thực hiện đầy đủ các chế độ kế toán tài chính, lập các báo cáo Tài chính theo quy định

+ Phòng kỹ thuật kho và vận tải: có chức năng quản lý về kỹ thuật, máy móc thiết bị, phơng tiện vận tải

+ Phòng tổ chức lao động: có nhiệm vụ quản lý toàn bộ lực lợng lao động

về chế độ chính sách quản lý tình hình đi và đến của ngời lao động trong công ty

+ Ban kiểm toán nội bộ ( thành lập 1999) theo quy định của Nhà nớc hoạt

động riêng trực thuộc giám đốc, có nhiệm vụ kiểm toán, kiểm soát công tác kế toán, tài chính giúp giám đốc kiểm tra số liệu, sổ sách kế toán để kịp thời sửa chữa, chấn chỉnh những sai sót

+ Văn phòng công ty: phụ trách vấn đề hành chính và quản trị trong công ty phục vụ hội nghị, lễ tân

+ Tổng kho Hà nội (mới thành lập): tổ chức tiếp nhận bảo quản bốc xếp và giao nhận vật t hàng hoá

+ Phòng kinh doanh thiết bị: là cơ quan nghiệp vụ giúp việc cho giám đốc công ty tổ chức chỉ đạo kinh doanh khai thác mua bán, cung cấp vật t, thiết bị, hàng hoá, tiêu thụ các sản phẩm của ngành công nghiệp

Các phòng ban của công ty đảm nhận những nhiệm vụ khác nhau nhng cùng mục đích chung là phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty

2.1.3 Tổ chức công tác kế toán ở công ty.

2.1.3.1 Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán ở công ty

Công ty VT và TBTB là công ty thơng mại có quy mô lớn và mạng lới chi nhánh, xí nghiệp trực thuộc trải dài từ Bắc vào Nam, công ty áp dụng hình thức tổ chức bộ máy kế toán tập trung- phân tán

Cơ cấu theo sơ đồ sau:

Cơ cấu bộ máy kế toán ở công ty vật t và thiết bị toàn bộ- MATEXIM

Kế toán thuế kiêm xuất khẩu

Kế toán mua hàng

Kế toán thanh toán với ng-

ời bán

Kế toán tài sản

cố

định

Kế toán chi phí

Kế toán hàng tồn kho Các tổ bộ phận kế toán ở các đơn vị trực thuộc

Nhiệm vụ của các bộ phận kế toán trong phòng kế toán.

- Kế toán trởng: phụ trách, chỉ đạo chung hoạt động của phòng kế toán, chịu trách nhiệm trực tiếp trớc giám đốc và công tác tài chính kế toán

- Phó phòng kế toán (kiêm kế toán tổng hợp): làm tham mu cho kế toán ởng về hoạt động của phòng kế toán, phụ trách chuyên môn, điều hành phòng kế toán khi kế toán trởng vắng mặt, kiểm tra, đối chiếu số liệu, báo cáo kế toán gửi lên cấp trên và thực hiện các phần kế toán còn lại

tr Kế toán thuế: theo dõi các khoản nộp ngân sách, thuế xuất nhập khẩu, thuế GTGT

- Kế toán thanh toán, tiền mặt: thanh toán các khoản chi của công ty cho các bạn hàng, kiểm tra tính hợp lệ của các chứng từ, lập các phiếu thu chi tiền mặt chuyển cho thủ kho

- Thủ kho: quản lý tiền mặt trong két, xuất nhập tiền mặt theo các phiếu thu chi tiền mặt

- Kế toán ngân hàng: chịu trách nhiệm riêng về hoạt động giao dịch với ngân hàng

- Kế toán theo dõi hàng tồn kho: theo dõi tình hình xuất, nhập, tồn kho hàng hoá, vật t

- Kế toán mua hàng và thanh toán với ngời bán: hạch toán mua hàng nhập khẩu vật t hàng hoá và tình hình thanh toán với ngời bán

- Kế toán thanh toán với khách hàng: theo dõi tình hình bán hàng và các khoản phải thu với khách hàng

- Kế toán TSCĐ: theo dõi TSCĐ toàn công ty và khấu hao TSCĐ.

- Kế toán chi phí: theo dõi toán bộ CPBH, CPQLDN, chi phí dịch vụ toàn công ty

- Kế toán xác định kết quả

Công ty VT và TBTB sử dụng hầu hết các tài khoản cấp 1 trong hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp ban hành theo quyết định 1141/TC/QĐ/CĐKT ngày 01/01/1995 của Bộ trởng Bộ tài chính cùng với các tài khoản cấp 2,3 cần thiết để phản ánh đầy đủ mọi hoạt động kinh tế tài chính phát sinh trong công ty phù hợp với đặc trng riêng của công ty Mỗi bộ phận kế toán có nhiệm vụ theo dõi một số tài khoản nhất định

2.1.3.2 Hình thức sổ kế toán áp dụng ở công ty.

Căn cứ vào số lợng tài khoản sử dụng cũng nh quy mô, đặc điểm hoạt động của công ty Hình thức kế toán đợc sử dụng là hình thức kế toán “ chứng từ ghi sổ”

Sổ kế toán chi tiết

Phiếu ghi sổ kiêm luân chuyển chứng từ gốcGhi chú:

Ghi hàng ngàyGhi cuối tháng