Để thực hiện được sứ mệnh góp phần phát triển xã hội, giáo dục đại học cần được đảm bảo những yêu cầu nào việc thực hiện các yêu cầu đó ở việt nam có thể gặp những trở ngại gì

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘITRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC BÀI ĐÁNH GIÁ HẾT HỌC PHẦN Phần I: Kiến thức về chính trị, về quản lý nhà nước và các kỹ năng chung Chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩn

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

BÀI ĐÁNH GIÁ HẾT HỌC PHẦN

Phần I: Kiến thức về chính trị, về quản lý nhà nước

và các kỹ năng chung

Chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh

Giảng viên chính - hạng II

- Họ và tên: Nguyễn Thị Quỳnh Anh

- Ngày sinh: 29/04/1989

- Nơi sinh: Thái Nguyên

- Đơn vị công tác: Trường ĐH Sư phạm - ĐH Thái Nguyên

Thái Nguyên, năm 2020

Câu 1: Để thực hiện được sứ mệnh góp phần phát triển xã hội, Giáo dục

Đại học cần được đảm bảo những yêu cầu nào? Việc thực hiện các yêu

cầu đó ở Việt Nam có thể gặp những trở ngại gì? Hãy nêu hướng khắc

phục các trở ngại đó

Trả lời:

 Các yêu cầu cần đảm bảo trong Giáo dục Đại học

Giáo dục Đại học được coi là một trong những nền tảng giáo dục ở mức

độ cao Chúng thường xuyên được thực hiện và diễn ra ở các trường đại học,

trường cao đẳng, học viện và viện công nghệ Trong đó còn bao gồm tất cả

các hoạt động bậc sau trung học phổ thông như cao đẳng, đại học và sau đại

học Giáo dục Đại học được coi là một trong những nhiệm vụ cần thiết và

quan trọng Đào tạo các thế hệ trẻ sau này trở thành những người có ích cho

xã hội và đất nước

Để thực hiện được sứ mệnh góp phần phát triển xã hội, Giáo dục Đại

học cần được đảm bảo các yêu cầu sau:

- Giáo dục Đại học cần chuyển từ trang bị kiến thức đơn thuần sang phát

triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học; học đi đôi với hành; lý luận

gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo

dục xã hội

Phát triển giáo dục và đào tạo phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế

-xã hội và bảo vệ Tổ quốc; với tiến bộ khoa học và công nghệ; phù hợp quy

luật khách quan Chuyển phát triển giáo dục và đào tạo từ chủ yếu theo số

lượng sang chú trọng chất lượng và hiệu quả, đồng thời đáp ứng yêu cầu số

lượng

- Xây dựng nền giáo dục mở, linh hoạt, liên thông giữa các bậc học,

trình độ và giữa các phương thức giáo dục, đào tạo

- Chủ động, tích cực hội nhập quốc tế để phát triển giáo dục và đào tạo,

đồng thời giáo dục và đào tạo phải đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế để phát

triển đất nước

 Các trở ngại trong Giáo dục Đại học

Thứ nhất, tư duy quản lý giáo dục Sau một thời gian đổi mới, tư tưởng

bao cấp, duy ý chí, quản trị theo cảm tính vẫn còn tàn dư, Bộ Giáo dục và

Đào tạo hiện nay vẫn còn chưa làm đúng chức năng quản lý nhà nước giáo

dục đại học mà lấn sang chức năng thừa hành giáo dục

Thứ hai, chưa có các cơ quan, tổ chức trung gian làm việc độc lập với

các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục Trong nhiều năm qua, giáo dục và

đào tạo Việt Nam gặp khó khăn nhiều nhất trong việc đánh giá và kiểm tra do

chúng ta thiếu hẳn một tổ chức trung gian để có các ý kiến phản biện, kịp thời

chấn chỉnh cũng như góp ý thực sự mang tính khoa học, có tác dụng tư vấn,

khuyến nghị cho các dự thảo cải cách giáo dục Chúng ta hiện nay vẫn trung

thành với cách đánh giá truyền thống, nêu thành tích, ít tìm ra nguyên nhân

tồn tại của chính mình

Thứ ba, cơ chế tự chủ còn nhiều bất cập Về phía các trường, vẫn còn

nhiều thói quen trông chờ bao cấp từ phía nhà nước Về phía các nhà quản lý

nhà nước thì còn e ngại, chưa dứt khoát trao quyền tự chủ nói chung và tự

chủ tài chính nói riêng cho các trường đại học…

Thứ tư, chương trình và giáo trình giảng dạy chưa được tiêu chuẩn hóa

và công nhận trên phạm vi quốc tế Chưa tạo được sự liên thông giữa các

chuẩn mực giáo dục đại học trong nước và quốc tế, ít thừa nhận và tiếp nhận

các kết quả đào tạo của nhau, nên người học rất khó khăn khi chuyển trường,

ngành học Việc liên thông kiến thức giữa các cơ sở giáo dục đại học trong

nước và ngoài nước lại càng khó khăn hơn do có sự khác biệt về mục tiêu,

nội dung và phương pháp đào tạo giữa các cơ sở giáo dục đại học

Thứ năm, hạn chế về khả năng nghiên cứu và công bố các kết quả

nghiên cứu trên các ấn phẩm khoa học quốc tế

 Một số biện giải pháp phát triển Giáo dục Đại học

Thứ nhất, xây dựng triết lý giáo dục cho nền giáo dục nước nhà trong

giai đoạn hiện nay, đồng thời mỗi trường đại học, mỗi cơ sở giáo dục cũng

cần có triết lý giáo dục riêng phù hợp với tôn chỉ, mục đích và hướng tới hội

nhập vào dòng chảy phát triển chung của giáo dục quốc tế

Thứ hai, phải thay đổi một cách căn bản hệ thống đánh giá từ kiểm tra kiến thức sang đánh giá năng lực

Thứ ba, việc xây dựng các chương trình giảng dạy phải có chuẩn đầu ra.

Chuẩn đầu ra ở đây là phải lấy thực tế khách quan và yêu cầu của xã hội

làm căn cứ, chứ không không phải là “ chuẩn” nhưng do nhà trường tự quy

định như nhiều cơ sở đào tạo đang làm Như vậy chuẩn đầu ra phải hiểu là

đáp ứng nhu cầu rất đa dạng cả về chủng loại và chất lượng

Thứ tư, đổi mới mạnh mẽ nội dung chương trình và phương pháp dạy

học theo hướng hội nhập quốc tế Nội dung chương trình và giáo trình cần

được tổ chức xây dựng và triển khai theo hướng mở, nội dung giảng dạy phải

gắn chặt và phù hợp với yêu cầu thực tiễn của ngành nghề mà người học

đang theo đuổi Về phương pháp, cho phép sử dụng đa dạng các phương pháp

dạy học theo nguyên tắc “lấy người học là trung tâm”, giảm tải tối đa giờ

giảng trên lớp để người học có thời gian tự học và tự nghiên cứu Các cơ sở

đào tạo cần thường xuyên thực hiện việc kiểm tra, đánh giá khách quan, chặt

chẽ để bảo đảm tính hiệu quả của việc dạy và học

Đổi mới vai trò của các cơ quan quản lý nhà nước trong tổ chức giáo dục

đại học trong điều kiện hội nhập quốc tế Tăng cường các hoạt động nghiên

cứu và công bố quốc tế, tiến tới quốc tế hóa các tiêu chuẩn đánh giá khoa học

và các hoạt động về chuyên môn tại các cơ sở giáo dục đại học

Thứ năm, để có thể tiến hành đổi mới một cách căn bản thì giải pháp

phải đồng bộ và toàn diện Trước hết là những đổi mới về cơ chế, chính sách

Trong hoàn cảnh khó khăn hiện nay của đất nước, có chính sách phân phối

nguồn lực cho hợp lý Trong quá trình này, đầu tư tập trung và đầu tư hiệu

quả được coi là ưu tiên Cần chấm dứt việc đầu tư giàn trải và kém hiệu quả

như hiện nay Ngoài những cơ chế chính sách về tài chính, phải đổi mới hàng

loạt các cơ chế chính sách khác có liên quan đến giáo dục, đào tạo, sao cho

thực sự là quốc sách hàng đầu

Thứ sáu, việc đổi mới tư duy giáo dục hiện nay cần “gắn với xây dựng

xã hội học tập; bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng; hệ thống giáo dục

được chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế;

giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và mang đậm bản sắc dân tộc

Câu 2: Nêu một số kỹ năng chủ yếu của giảng viên đại học trong bối

cảnh hội nhập giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn hiện nay Theo

anh/chị, trong những kĩ năng đó, kĩ năng nào là kĩ năng then chốt? Vì

sao?

Trả lời:

Giáo dục đại học Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển đổi để tìm ra

con đường phát triển phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội trong nước và hội

nhập quốc tế Một trong những vấn đề mấu chốt của quá trình này là phát

triển đội ngũ giảng viên của các trường đại học Đội ngũ giảng viên đóng vai

trò quyết định đến chất lượng giáo dục đại học Để có thể đạt được mục tiêu

đó, đòi hỏi đội ngũ giảng viên phải là những người có trình độ chuyên môn

cao và kỹ năng nghề nghiệp tốt Cụ thể, người giảng viên cần có những kĩ

năng chủ yếu sau:

1 Nhóm kỹ năng giảng dạy

Kỹ năng truyền đạt và tương tác với sinh viên trong quá trình dạy học

Giáo viên trước tiên phải là người có khả năng tương tác tích cực với

học sinh Chính vì vậy, ngoài việc chú trọng rèn luyện phương pháp dạy học,

giáo viên cần có khả năng truyền đạt, có kỹ năng tổ chức những hoạt động

tương tác với học sinh, có kỹ năng sáng tạo trong phương pháp giảng dạy, kỹ

năng quản lý nhóm, hướng dẫn hoạt động nhóm đồng thời với chất lượng

giảng dạy kiến thức môn chuyên ngành Vốn kiến thức liên ngành, vốn kiến

thức văn hóa xã hội, khả năng tương tác, đối thoại với học sinh, nắm bắt tâm

lý lứa tuổi, phân loại đối tượng giáo dục phù hợp, hiểu nguyên tắc giáo dục

là những vấn đề bắt buộc người giảng viên phải hiểu và nắm vững

Kĩ năng nêu và giải quyết vấn đề trong dạy học

Giải quyết vấn đề có một vai trò quan trọng trong việc học thực hành

Người học sử dụng các nguồn thông tin, các phương tiện, thiết bị thực hành,

các khái niệm và các nhận định khái quát trong tiến trình tìm ra phương án

cho vấn đề nghiên cứu, đi đến quyết định phương án thực hiện

Trong cuộc sống nói chung và trong dạy học nói riêng suy đến cùng, đó

là một chuỗi liên tục các vấn đề và giải quyết vấn đề “Vấn đề được nêu ra

sau đó được giải quyết, một vấn đề khác lại nẩy sinh, vấn đề lại được giải

quyết cứ như thế lặp đi lặp lại” Nêu và giải quyết các vấn đề trong dạy –

học đặc biệt là trong các bài học ở nhà trường cũng nên xem như giải quyết

các vấn đề của cuộc sống Đặc biệt hơn là trong dạy học, người giảng viên

biết dẫn đắt người học vào tình huống có vấn đề và nêu vấn đề một cách rõ

ràng, cụ thể, sau đó tổ chức cho người học hướng giải quyết vấn đề

Đây là một trong những biện pháp dạy học đem lại hiệu quả cao Để làm

được điều đó, giảng viên cần phải luôn tự rèn luyện và bồi dưỡng kĩ năng nêu

và giải quyết vấn đề trong dạy học

Kỹ năng sử dụng phương tiện giảng dạy

Phương tiện dạy học vừa điều khiển được hoạt động nhận thức một cách

sinh động vừa là nguồn tri thức phong phú để lĩnh hội tri thức và rèn luyện kỹ

năng Với người dạy, phương tiện dạy học lại là chất xúc tác để làm cho bài

giảng sâu sắc hơn, tinh giản mà đầy đủ Ít ai biết rằng, nó còn “âm thầm” làm

cho kiểm tra, đánh giá kết quả học tập có hiệu quả hơn Nhìn xa thêm, các

phương tiện đó còn bồi đắp trong học sinh các phẩm chất cần thiết như: lòng

kiên trì, ý thức tự giác, tính tích cực, óc thẩm mỹ…

Căn cứ vào mục đích nghiệp vụ, nội dung và hình thức bài học để lựa

chọn phương tiện tương ứng, đưa ra phương pháp phù hợp cho việc sử dụng

mỗi loại phương tiện

Đặc biệt, ngày nay việc sử dụng phương tiện dạy học thông qua công

nghệ thông tin ngày càng cho thấy hiệu quả vì đây là kho tàng thông tin vô

tận có thể sử dụng trong dạy học Việc khai thác thông tin, kiến thức trên

internet đòi hỏi người giảng viên phải được trang bị những kiến thức, kĩ năng

và những điều kiện nhất định Trong thời đại công nghệ hiện nay, việc học

của sinh viên cũng đã có nhiều thay đổi Thói quen học thuộc một cách thụ

động nhường chỗ cho việc tự tìm tòi, khám phá Việc học và chơi ngày càng

được gắn với máy vi tính nhiều hơn, thu hút các em nhiều hơn vào việc tìm

tòi, khám phá

2 Kĩ năng đánh giá

Kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của sinh viên là một khâu quan

trọng trong quá trình dạy học ở bậc Đại học Việc đổi mới phương pháp

giảng dạy phải gắn liền với việc đổi mới phương pháp đánh giá kiến thức và

kĩ năng của sinh viên Đây là hai mặt của một vấn để không thể tách rời

được, muốn đổi mói phương pháp dạy học cần đổi mới phương pháp kiểm tra

- đánh siá Việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của sinh viên không chỉ

bao hàm mục đích tạo ra động cơ học tập và định hướng phát triển của họ mà

còn góp phần cải tiến chất lượng giảng dạy của giáo viên Đây là những

thông tin phản hồi ngược làm cơ sở cho việc điều chỉnh phương pháp dạy học

của giáo viên Việc kiểm tra đánh giá đòi hỏi phải chính xác và khách quan

Kỹ năng đánh giá được thể hiện thông qua việc xây dựng tiêu chí kiểm

tra đánh giá, thông qua hệ thống các câu hỏi, bài tập, nhiệm vụ về nhà cho

sinh viên

3 Nhóm kĩ năng tự học và nghiên cứu khoa học

Kĩ năng tự học

Tự học cần được xem là một phẩm chất quan trọng của giảng viên, cùng

với sự phát triển của công nghệ thông tin, việc học có thể được phân tán theo

từng cá nhân ở các địa điểm khác nhau Không nhất thiết người học phải gặp

mặt thầy trực tiếp, hàng ngày Nội dung dạy học có thể được chuyển tải trên

tất cả các phương tiện công nghệ thông tin Người học có thể tiếp cận thông

tin ở bất kỳ nơi nào (mọi nơi, mọi lúc) Lúc ấy, kĩ năng tự học của người học

càng trở nên hết sức quan trọng, họ sẽ ý thức cao hơn về vấn đề mình đang

tìm hiểu, đang khám phá và lĩnh hội Những kĩ năng đó được bắt đầu từ gia

đình, từ thực tiễn cuộc sống xã hội, từ trong các nhà trường và đặc biệt những

kĩ năng tự học, tự nghiên cứu được bắt nguồn từ các thầy cô giáo

Do đó kĩ năng tự học, tự nghiên cứu là rất quan trọng và cần thiết của

mỗi người giảng viên trong các cơ sở đào tạo Trên cơ sở kĩ năng tự học, tự

nghiên cứu, người giảng viên truyền thụ, hướng dẫn cho sinh viên tự học, tự

rèn luyện mình trong quá trình học tập, như vậy sẽ góp phần vào việc nâng

cao hiệu quả và chất lượng dạy học và đặc biệt là trong đào tạo theo hệ thống

tín chỉ của nhà trường

Kĩ năng nghiên cứu khoa học

Để hiện thực hoá quan điểm, chủ trương của Đảng về phát triển và ứng

dụng khoa học, công nghệ, các trường đại học phải tổ chức, huy động nhiều

lực lượng, trong đó đội ngũ giảng dạy trẻ được coi là đội ngũ nguồn kế cận,

tương lai, đây là lực lượng hội tụ đầy đủ tố chất về trình độ, phẩm chất và

năng lực, đặc biệt được đào tạo cơ bản, luôn phát huy tính năng động, sáng

tạo, nhiệt huyết của tuổi trẻ, đồng thời cũng là lực lượng quan trọng góp phần

đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và nghiên cứu phát triển khoa

học, công nghệ của các trường đại học Thông qua hoạt động nghiên cứu

khoa học, người giảng viên cũng sẽ không ngừng được rèn luyện, nâng cao

trình độ chuyên môn, bắt kịp với sự phát triển của khoa học công nghệ hiện

đại

Trong các kĩ năng nói trên, theo quan điểm cá nhân, nhóm kỹ năng giảng dạy và nghiên cứu là quan trọng nhất đối với người giảng viên Nhiệm

vụ chính của người giảng viên là truyền đạt và giúp người học đạt các mục

tiêu kiến thức, kĩ năng và thái độ Do đó, giảng viên có kĩ năng giảng dạy tốt

sẽ giúp người học có hứng thú, từ đó kích thích khả năng học tập của người

học Bên cạnh công việc giảng dạy, giảng viên rất cần khả năng nghiên cứu,

sáng tạo ra tri thức mới Kiến thức luôn thay đổi, nếu người giảng viên không

thường xuyên tự đổi mới mình sẽ bị tụt hậu Kết quả của sự thiếu đổi mời là

trì trệ, lỗi thời, không đáp ứng được nhu cầu luôn thay đổi của xã hội Vì vậy,

bên cạnh khả năng truyền đạt kiến thức, người giảng viên cần là người tạo ra

tri thức mới