(NB) Giáo trình Trang bị điện 2 bao gồm 11 bài, được biên soạn dựa trên cơ sở kế thừa những kiến thức được giảng dạy ở trường, kết hợp với những kiến thức, công nghệ mới, nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo, tương xứng với cấp trình độ và gắn với nhu cầu của người học.
Trang 11
UBND THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP HẢI PHÒNG
GIÁO TRÌNH Môn học/Mô đun: Trang bị điện 2
NGHỀ:ĐIỆN CÔNG NGHIỆP
TRÌNH ĐỘ LIÊN THÔNG
Hải Phòng, 2019
Trang 33
LỜI GIỚI THIỆU
Đất nước đang chuyển mình trong thời kỳ Công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nhiều công trình, nhà máy mới được xây dựng với những trang thiết bị điện – điện
tử hiện đại, đòi hỏi đội ngũ công nhân và cán bộ kỹ thuật phải có trình độ kiến thức
và tay nghề tương xứng Để đáp ứng nhu cầu này ngoài việc nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học cũng như chuẩn hóa đội ngũ giáo viên, việc tổ chức biên soạn giáo trình phục vụ cho việc đào tạo nghề Điện Công nghiệp là một nhiệm vụ rất quan trọng và cấp thiết hiện nay của Trường Cao đẳng Công nghiệp Hải Phòng
Chính vì lẽ đó, Khoa Điện đã biên soạn giáo trình các môn học/modul nghề phục vụ cho việc đào tạo nghề dựa trên chương trình khung của Tổng cục giáo dục nghề nghiệp, nhằm đáp ứng được yêu cầu về dạy và học của giáo viên học sinh - sinh viên trong trường
Giáo trình Trang bị điện 2 bao gồm 11 bài, được biên soạn dựa trên cơ sở
kế thừa những kiến thức được giảng dạy ở trường, kết hợp với những kiến thức, công nghệ mới, nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo, tương xứng với cấp trình độ và gắn với nhu cầu của người học
Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong việc biên soạn, song chắc chắn không thể tránh khỏi khiếm khuyết Vì vậy, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp, thông tin phản hồi từ học sinh, sinh viên và bạn đọc, để lần tái bản sau được hoàn thiện hơn
Xin chân thành cám ơn!
Tổ bộ môn
Trang 4
MỤC LỤC
1 Lời tựa……… 3
2 Mục lục……… 5
3 Bài 1 Đấu lắp mạch điện mở máy động cơ ĐKB 3 pha ro to dây quấn qua 2 cấp điện trở phụ theo nguyên tắc thời gian 9
4 Bài 2 Đấu lắp mạch điện mở máy động cơ một chiều qua 2 cấp điện trở phụ theo nguyên tắc thời gian 12
5 Bài 3 Đấu lắp mạch điện máy tiện T616 15
6 Bài 4 Đấu lắp mạch điện máy tiện T18 18
7 Bài 5 Đấu lắp mạch điện máy phay FU250 21
8 Bài 6 Đấu lắp mạch điện máy doa 2620 25
9 Bài 7 Đấu lắp mạch điện máy khoan cần 2 55 29
10 Bài 8 Đấu lắp mạch điện máy mài 3 Б722 33
11 Bài 9 Đấu lắp mạch điện băng tải 38
12 Bài 10 Đấu lắp mạch điện cầu trục 41
13 Bài 11 Đấu lắp mạch điện thang máy chuyển hàng 48
Trang 55
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Trang bị điện 2
Mã mô đun: MĐ 06
Vị trí, ý nghĩa, vai trò mô đun:
- Vị trí: Mô đun này cần phải học sau khi đã học xong các môn học/mô-đun
như: Trang bị điện 1, Kỹ thuật lắp đặt điện
- Tính chất: Là mô đun chuyên môn thuộc mô đun đào tạo bắt buộc
Mục tiêu của mô đun:
- Kiến thức:
Phân tích được nguyên lý làm việc và yêu cầu về trang bị điện cho cơ cấu sản
xuất như: Băng tải, cầu trục, thang máy,
- Kỹ năng:
+ Lắp ráp được mạch điện động cơ 3 pha ro to dây quấn, một chiều, máy cắt
gọt kim loại, máy nâng vận chuyển
+ Vận hành và sửa chữa được hư hỏng trong các máy sản suất như băng tải,
cầu trục,
+ Vận hành được mạch theo nguyên tắc, theo qui trình đã định Từ đó sẽ vạch
ra kế hoạch bảo trì hợp lý, khắc phục sai hỏng thường gặp, đảm bảo an toàn và vệ
sinh công nghiệp
- Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện cho người học thái độ nghiêm
túc, tỉ mỉ, chính xác trong học tập và trong thực hiện công việc
Nội dung chính của mô đun:
Bài 1 Đấu lắp mạch điện mở máy động cơ KĐB 3 pha ro to dây quấn qua
2 cấp điện trở phụ theo nguyên tắc thời gian
Bài 2 Đấu lắp mạch điện mở máy động cơ một chiều qua 2 cấp điện trở phụ
theo nguyên tắc thời gian
Bài 3 Đấu lắp mạch điện máy tiện T616
Bài 4 Đấu lắp mạch điện máy tiện T18
Bài 5 Đấu lắp mạch điện máy phay FU250
Bài 6 Đấu lắp mạch điện máy doa 2620
Bài 7 Đấu lắp mạch điện máy khoan cần 2 55
Bài 8 Đấu lắp mạch điện máy mài 3 Б722 Bài 9 Đấu lắp mạch điện băng tải
Bài 10 Đấu lắp mạch điện cầu trục
Bài 11 Đấu lắp mạch điện thang máy chuyển hàng
Trang 6BÀI 1 ĐẤU LẮP MẠCH ĐIỆN MỞ MÁY ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ 3 PHA
RÔ TO DÂY QUẤN QUA 2 CẤP ĐIỆN TRỞ PHỤ
THEO NGUYÊN TẮC THỜI GIAN
MÃ BÀI:TBĐ2-01 Mục tiêu:
- Phân tích được nguyên lý hoạt động của mạch điện
- Vận dụng đ ng trang thiết bị trong mạch điện
- Đấu lắp được mạch điện hoạt động đ ng chức năng, khắc phục được những
sai hỏng thường gặp
- Rèn luyện tính tỉ mỉ, cẩn thận trong công việc
Nội dung chính:
1 Sơ đồ nguyên lý (hình 1.1)
2 Trang bị điện trong mạch
- Cầu dao CD; Cầu chì CC
Trang 77
3 Nguyên lý làm việc
- Ấn n t mở máy M(3,5); cuộn dây K có điện Động cơ bắt đầu khởi động với toàn bộ điện trở phụ trong mạch Khi đó rơ-le thời gian 1RTh(5,4) cũng được cấp nguồn và bắt đầu tính thời gian duy trì cho tiếp điểm của nó
- Hết khoảng thời gian đã ấn định, tiếp điểm 1RTh(5,7) đóng lại cấp điện cho cuộn 1G Các tiếp điểm 1G động lực đóng lại để loại RP1 Khi đó 2RTh(7,4) cũng được cấp nguồn và bắt đầu tính thời gian duy trì cho tiếp điểm của nó; Đồng thời tiếp điểm 1G(7,9) cũng đóng lại để chuẩn bị cho cuộn 2G làm việc
- Hết khoảng thời gian duy trì của 2RTh thì tiếp điểm 2RTh(9,11) đóng lại, cuộn 2G(11,4) được cấp nguồn làm cho RP2 bị loại Động cơ tăng dần tốc độ đến định mức, kết th c quá trình khởi động động cơ
Các bước và cách thức thực hiện công việc:
Bước 1: Tìm hiểu cấu tạo thực tế và các thông số kỹ thuật cơ bản của thiết bị sử
dụng trong mạch
Bước 2: Đấu mạch điện theo sơ đồ nguyên lý hình 1.1
- Đấu mạch điện điều khiển
- Đấu mạch điện động lực
Bước 3: Kiểm tra nguội theo các bước sau:
- Nối dây từ bót trên mạch động lực vào động cơ
- Kiểm tra mạch động lực
- Kiểm tra mạch điều khiển
Bước 4: Hoạt động thử theo các bước sau:
- Nối dây nguồn
- Đóng cầu dao nguồn
- Vận hành khởi động động cơ qua 2 cấp điện trở phụ:
+ Ấn n t M
+ Theo dõi hoạt động của các công tắc tơ K, 1G, 2G; rơ le thời gian 1RTh, 2RTh; các điện trở phụ Rp1, Rp2
+ Quan sát tốc độ động cơ qua từng giai đoạn
Bước 5 : Lỗi thường gặp và cách khắc phục
- Trường hợp: Ấn M, cuộn hút K có điện, động cơ làm việc có tiếng kêu
khác thường và chạy chậm
- Nguyên nhân: Mất pha mạch động lực
- Cách khắc phục: Kiểm tra các tiếp điểm chính và nguồn điện 3 pha trên
mạch động lực và đấu dây chắc chắn cho các tiếp điểm chính K
Trang 8Bài tập thực hành của học viên:
Câu 1 Đấu lắp mạch điện mở máy động cơ KĐB 3 pha ro to dây quấn qua
2 cấp điện trở phụ theo nguyên tắc thời gian, trên Panel 60x60x2
Câu 2 Vẽ, phân tích nguyên lý hoạt động mạch điện mở máy KĐB 3 pha ro
to dây quấn qua 2 cấp điện trở phụ theo nguyên tắc dòng điện Hình 1.2
Hình 1.2
Sơ đồ mạch điện mở máy động cơ KĐB 3 pha ro to dây quấn qua 2 cấp điện trở phụ theo nguyên tắc dòng điện
Trang 99
BÀI 2 ĐẤU LẮP MẠCH ĐIỆN MỞ MÁY ĐỘNG CƠ MỘT CHIỀU
QUA 2 CẤP ĐIỆN TRỞ PHỤ THEO NGUYÊN TẮC THỜI GIAN
MÃ BÀI: TBĐ2-02
Mục tiêu:
- Phân tích được nguyên lý hoạt động của mạch điện mở máy động cơ 1 chiều qua 2 cấp điện trở phụ theo nguyên tắc thời gian
- Vận dụng đ ng trang thiết bị trong mạch điện
- Đấu lắp được mạch điện hoạt động đ ng chức năng, khắc phục được những sai hỏng thường gặp
- Rèn luyện tính tỉ mỉ, cẩn thận trong công việc
Nội dung chính:
1 Sơ đồ nguyên lý (hình 2.1)
Hình 2.1 Sơ đồ nguyên lý mạch điện mở máy động cơ 1 chiều
2 Trang bị điện trong mạch
Trang 10thời khi đó tiếp điểm T(5,9) đóng lại cấp nguồn cho 1RTh và thời gian duy trì của
nó sẽ được tính từ đó
- Hết khoảng thời gian đã ấn định, tiếp điểm 1RTh(11,15) đóng lại cấp điện cho cuộn 1G Các tiếp điểm 1G động lực đóng lại để loại RP1 Khi đó 2RTh(15,4) cũng được cấp nguồn và bắt đầu tính thời gian duy trì cho tiếp điểm của nó, đồng thời tiếp điểm 1G(15,17) cũng đóng lại để chuẩn bị cho cuộn 2G làm việc
- Hết khoảng thời gian duy trì của 2RTh thì tiếp điểm 2RTh(17,19) đóng lại, cuộn 2G(19,4) được cấp nguồn làm cho RP2 bị loại Động cơ tăng dần tốc độ đến định mức, kết th c quá trình khởi động động cơ
- Muốn động cơ quay nghịch thì ấn n t D(1,3); sau đó ấn MN(3,11) làm cho cuộn dây N(13,4) có điện nên điện áp đặt vào phần ứng bị đảo cực tính động cơ sẽ đảo chiều Quá trình loại các điện trở phụ tương tự hoàn toàn như trên Do khi đó
tiếp điểm N( 9,11) được đóng lại và rơ-le thời gian cũng được cấp nguồn
Các bước và cách thức thực hiện công việc:
Bước 1: Tìm hiểu cấu tạo thực tế và các thông số kỹ thuật cơ bản của thiết bị sử
dụng trong mạch
Bước 2: Đấu mạch điện theo sơ đồ nguyên lý hình 2.1
- Đấu mạch điện điều khiển
- Đấu mạch điện động lực
Bước 3: Kiểm tra nguội theo các bước sau:
- Nối dây cấp nguồn một chiều cho mạch
- Kiểm tra mạch động lực
- Kiểm tra mạch điều khiển
Bước 4: Hoạt động thử theo các bước sau:
- Nối dây nguồn
- Đóng cầu dao nguồn
- Vận hành khởi động động cơ qua 2 cấp điện trở phụ theo chiều thuận:
+ Ấn n t MT
+ Theo dõi hoạt động của các công tắc tơ T, 1G, 2G; rơ le thời gian 1RTh, 2RTh; các điện trở phụ Rp1, Rp2
+ Quan sát tốc độ động cơ qua từng giai đoạn
- Vận hành khởi động động cơ qua 2 cấp điện trở phụ theo chiều ngược:
+ Ấn n t MN
+ Theo dõi hoạt động của các công tắc tơ N, 1G, 2G; rơ le thời gian 1RTh, 2RTh; các điện trở phụ Rp1, Rp2
+ Quan sát tốc độ động cơ qua từng giai đoạn
Bước 5 : Lỗi thường gặp và cách khắc phục
- Trường hợp: Ấn MT, cuộn hút T có điện, động cơ hoạt động theo chiều
thuận nhưng khi ấn MN, công tắc tơ N h t nhưng động cơ không quay
- Nguyên nhân: Tiếp điểm thường mở công tắc tơ N bị hỏng
- Cách khắc phục: Kiểm tra các tiếp điểm công tắc tơ N và đấu dây chắc
chắn cho các tiếp điểm
Trang 1111
Bài tập thực hành của học viên:
Câu 1 Đấu lắp mạch điện mở máy động cơ một chiều qua 2 cấp điện trở
phụ theo nguyên tắc thời gian trên Panel 60x60x2
Câu 2 Phân tích nguyên lý hoạt động mạch điện mở máy động cơ một
chiều qua 2 cấp điện trở phụ theo nguyên tắc tốc độ (nguyên tắc điện áp), sơ đồ
hình 2.2
Hình 2.2
Sơ đồ mạch điện mở máy động cơ KĐB 3 pha ro to dây quấn
qua 2 cấp điện trở phụ theo nguyên tắc tốc độ
Câu 3 Phân tích nguyên lý hoạt động mạch điện hãm động năng động cơ
một chiều theo sơ đồ hình 2.3
Hình 2.3
Sơ đồ mạch điện hãm động năng động cơ một chiều
Trang 12BÀI 3 ĐẤU LẮP MẠCH ĐIỆN MÁY TIỆN T616
MÃ BÀI:TBĐ2-03
Mục tiêu:
- Phân tích được nguyên lý hoạt động của mạch điện máy Tiện T616
- Vận dụng đ ng trang thiết bị trong mạch điện
- Đấu lắp được mạch điện hoạt động đ ng chức năng, khắc phục được những sai hỏng thường gặp
- Rèn luyện tính tỉ mỉ, cẩn thận trong công việc
- Động cơ trục chính M1, công suất 4,5 KW, tốc độ 1450 vòng /ph t
- Động cơ bơm dầu M2, công suất 0,1 KW, tốc độ 2800 vòng/ ph t
- Động cơ bơm nước M3, công suất 0,125 KW, tốc độ 2800 vòng/ph t
b Thiết bị điều khiển gồm:
- Công tắc 3 pha BB, BD
- Cầu chì mạch động lực 1P, 2P
- Công tắc tơ bơm dầu KC
- Bộ công tắc tơ kép điều khiển động cơ trục chính KP, KΠ
Trang 13a Chuẩn bị: Đóng công tắc nguồn 3 pha BB
- Kéo tay gạt về vị trí giữa làm cho Π1, Π4 kín, đóng điện cho rơle điện áp
PH hoạt động Tiếp điểm PH đóng lại để tự duy trì Cuộn h t công tắc tơ KC có điện đóng điện cho bơm dầu hoạt động
b Chạy phải
- Kéo tay gạt lên phía trên, tiếp điểm Π2, Π4 đóng, động cơ bơm dầu vẫn hoạt động do tiếp điểm PH vẫn đóng Công tắc tơ KP được cấp điện, đóng điện cho động cơ chính chạy phải
- Nếu cần tưới nước làm mát, người thợ có thể bật công tắc BD, động cơ bơm nước sẽ hoạt động
- Trong mạch này các động cơ hoạt động theo trình tự sử dụng cơ chế khoá Động cơ bơm dầu “khoá” động cơ trục chính
f Hoạt động của bảo vệ thấp điện áp trong sơ đồ
- Khi mở máy động cơ: Tay gạt ở vị trí giữa, nếu điện áp lưới giảm thấp
rơ le điện áp không tác động nếu đưa tay gạt lên hoặc xuống: động cơ không hoạt động
- Khi động cơ đang hoạt động: Tay gạt đang ở vị trí trên hoặc dưới, nếu điện áp lưới giảm thấp rơ le PH thôi tác động các khởi động từ KP hoặc KΠ
và KC thôi tác động các động cơ ngừng hoạt động
Các bước và cách thức thực hiện công việc:
Bước 1: Tìm hiểu cấu tạo thực tế và các thông số kỹ thuật cơ bản của thiết bị sử
dụng trong mạch
Bước 2: Đấu mạch điện theo sơ đồ nguyên lý hình 3.1
- Đấu mạch điện điều khiển
- Đấu mạch điện động lực
Bước 3: Kiểm tra nguội theo các bước sau:
- Nối dây cấp nguồn một chiều cho mạch
Trang 14- Kiểm tra mạch động lực
- Kiểm tra mạch điều khiển
Bước 4: Hoạt động thử theo các bước sau:
- Nối dây nguồn
- Đóng cầu dao nguồn BB
+ Đưa tay gạt để ở 0
→ PH tác động, mạch sẵn sàng làm việc
+ Đưa tay gạt sang I
→ M2 hoạt động → M1 quay thuận
+ Đưa tay gạt sang II
→ M2 hoạt động → M1 quay ngược
+ Đóng cầu dao BD
→ M3 hoạt động
+ Đưa tay gạt về ở 0
→ máy ngừng hoạt động
Bước 5 : Lỗi thường gặp và cách khắc phục
- Trường hợp : Đóng cầu dao BB, tay gạt ở vị trí 0 nhưng rơ le điện áp PH
không tác động
- Nguyên nhân : Do điện áp nguồn giảm dưới điện áp định mức
- Cách khắc phục : Điều chỉnh điện áp nguồn bằng với giá trị định mức của
rơ le điện áp PH
Bài tập thực hành của học viên:
Đấu lắp mạch điện máy Tiện T616 trên tủ điện 400x600x180
Trang 15
15
BÀI 4 ĐẤU LẮP MẠCH ĐIỆN MÁY TIỆN T1-8A
MÃ BÀI: TBĐ2-04
Mục tiêu:
- Phân tích được nguyên lý hoạt động của mạch điện máy Tiện T1-8A
- Vận dụng đ ng trang thiết bị trong mạch điện
- Đấu lắp được mạch điện hoạt động đ ng chức năng, khắc phục được những sai hỏng thường gặp
- Rèn luyện tính tỉ mỉ, cẩn thận trong công việc
- Động cơ truyền động chính M1 hai tốc độ kiểu Δ/YY
- Động cơ bơm nước M2
b Thiết bị điều khiển
Trang 16- Bật công tắc HCM2 sang vị trí 1, cuộn h t công tắc tơ K3 có điện, các cuộn
dây động cơ được đấu kiểu tam giác nối tiếp tơng ứng với tốc độ thấp
- Bật công tắc HCM2 sang vị trí 2, cuộn h t công tắc tơ K4, K5 có điện, các
cuộn dây động cơ được đấu kiểu sao song song (YY) tương ứng với tốc độ cao
b Chạy phải: Tương tự máy tiện T616
c Dừng khẩn cấp
- Trong trường hợp nguy hiểm (mâm cặp chạm vào bàn gá dao chẳng hạn) người thợ ấn vào n t dừng khẩn “Stop” làm cho cuộn h t K1 hoặc K2 mất điện, cắt điện tức thời vào động cơ, đồng thời cuộn h t công tắc tơ K6 có điện đưa bộ hãm động năng vào làm việc Sau một thời gian tiếp điểm Rth mở ra, kết th c quá trình hãm động năng
Các bước và cách thức thực hiện công việc:
Bước 1: Tìm hiểu cấu tạo thực tế và các thông số kỹ thuật cơ bản của thiết bị sử
dụng trong mạch
Bước 2: Đấu mạch điện theo sơ đồ nguyên lý hình 4.1
- Đấu mạch điện điều khiển
- Đấu mạch điện động lực
Bước 3: Kiểm tra nguội theo các bước sau:
- Nối dây cấp nguồn một chiều cho mạch
- Kiểm tra mạch động lực
- Kiểm tra mạch điều khiển
Bước 4: Hoạt động thử theo các bước sau:
- Nối dây nguồn
- Đóng cầu dao nguồn BB
+ Đưa tay gạt HCM1 sang 1 → K1 có điện
+ Đưa HCM2 sang 1 → K3 có điện → M1 quay thuận
+ Đưa tay gạt HCM1 sang 2 → K2 có điện
+ Đưa HCM2 sang 2 → K4,K5 có điện → M1 quay ngược
+ Đóng cầu dao H2 → M2 hoạt động
+ Cắt cầu dao H để dừng máy
Trang 1717
Bước 5 : Lỗi thường gặp và cách khắc phục
- Trường hợp 1:
+ Hiện tượng: Khi cấp nguồn cho mạch, rơ le RTg tác động nhưng khi đưa
HCM1 sang phải hoặc trỏi thì cuộn hỳt K1 hoặc K2 không hút
+ Nguyên nhân: Do tiếp điểm duy trì RTG không tiếp x c.
+ Cách khắc phục: Kiểm tra cách đấu dây theo sơ đồ, kiểm tra tiếp điểm duy
trì RTg
- Trường hợp 2:
+ Hiện tượng: Đưa HCM1 sang 1 → M1 quay thuận nhưng khi đưa tay gạt HCM1 sang 2 → M1 không đảo chiều
+ Nguyên nhân: Do chưa đảo thứ tự pha.
+ Cách khắc phục: Kiểm tra cách đấu dây mạch động lực, thay đổi thứ tự 2
trong 3 pha cấp vào M1
Bài tập thực hành của học viên:
Câu 1 Đấu lắp mạch điện máy Tiện T1-8A trên tủ điện 400x600x180
Câu 2 Trình bày trang bị điện và phân tích nguyên lý làm việc máy tiện
Rơvônve (Hình 4.2)
Trang 18A B
ATM 2
30V mba
Tg1 Tg2 Tg3
Trang 1919
BÀI 5 ĐẤU LẮP MẠCH ĐIỆN MÁY PHAY FU250
MÃ BÀI:TBĐ2-05
Mục tiêu:
- Phân tích được nguyên lý hoạt động của mạch điện máy Phay FU250
- Vận dụng đ ng trang thiết bị trong mạch điện
- Đấu lắp được mạch điện hoạt động đ ng chức năng, khắc phục được những
- Công tắc tơ đóng điện 1 chiều hãm động cơ M1
- Công tắc đảo chiều động cơ trục chính: K
+ Ấn n t M, cuộn h t K1 có điện, đóng tiếp điểm duy trì cho mạch điều
khiển, đóng các cặp tiếp điểm động lực cấp điện cho động cơ bơm dầu M1 hoạt
động, đèn báo ngưng tắt
+ Ấn các n t ấn M∆ hoặc MYY để chọn tốc độ cho động cơ trục chính M2,
tương ứng các công tắc tơ K∆ hoặc KYY,K∑ có điện, động cơ sẽ chạy tốc độ chậm
hoặc nhanh
+ Xoay công tắc K để chọn chiều quay cho động cơ nâng hạ bàn máy M3,
nếu K đưa lên vị trí 1, công tắc tơ KT có điện, động cơ M2 chạy thuận, đưa bàn máy
đi lên nếu K đưa xuống vị trí 2, công tắc tơ KN có điện, động cơ M2 chạy ngược,
đưa bàn máy đi xuống
- Hãm dừng động cơ M1:
Ấn n t ấn D, các công tắc tơ K∆ hoặc KYY,K∑ ; KT hoặc KN mất điện, các
động cơ M1; M2; M3 ngừng hoạt động, đồng thời công tắc tơ HH có điện, đóng các
tiếp điểm KH cấp nguồn 1 chiều vào động cơ M2, thực hiện việc hãm cưỡng bức
động cơ
- Dừng khẩn cấp:
Trong trường hợp nguy hiểm, tác động vào n t ấn KC, toàn bộ mạch mất
điện, đảm bảo an toàn cho công nhân vận hành
Trang 20A B
ATM 2
mba mba
® D
K 1
rn 1 k
K K
K YY
® YY
® M
K
YY
4a
4b 4c
2a
2b 2c
RN-3
rn 3
K
rn 2 rn 3 D
Hình 5.1 Sơ đồ nguyên lý máy phay FU-250
Trang 2121
Các bước và cách thức thực hiện công việc:
Bước 1: Tìm hiểu cấu tạo thực tế và các thông số kỹ thuật cơ bản của thiết bị sử
dụng trong mạch
Bước 2: Đấu mạch điện theo sơ đồ nguyên lý hình 5.1
- Đấu mạch điện điều khiển
- Đấu mạch điện động lực
Bước 3: Kiểm tra nguội theo các bước sau:
- Nối dây cấp nguồn một chiều cho mạch
- Kiểm tra mạch động lực
- Kiểm tra mạch điều khiển
Bước 4: Hoạt động thử theo các bước sau:
- Nối dây nguồn
- Đóng P → TG1,TG2,TG3 hút
- Ấn M → K1 hút → động cơ bơm dầu M1 hoạt động
- Ấn M∆ hoặc MYY tương ứng các công tắc tơ K∆ hoặc KYY,K∑ hút → động
cơ trục chính M2 hoạt động nhanh hoặc chậm
- Bật công tắc K lên vị trí 1 → KN hút, động cơ M3 nõng bàn máy lên trên
- Bật công tắc K xuống vị trí 2 → KT h t, động cơ hạ bàn máy xuống dưới
Ấn D → toàn bộ các CTT mất điện, KH có điện, đưa nguồn 1 chiều vào thực hiện hãm động năng động cơ M2
+ Nguyên nhân: Tiếp điểm KH tiếp x c kém hoặc bộ chỉnh lưu bị hỏng
+ Cách khắc phục: Kiểm tra cách đấu dây theo sơ đồ, kiểm tra tiếp điểm KH,
đo kiểm tra nguồn 1 chiều
- Trường hợp 2:
+ Hiện tượng: Bật công tắc K lên vị trớ 1 → KN h t, động cơ M3 nâng bàn máy lên trên nhưng khi bật công tắc K xuống vị trí 2 → KT h t, động cơ không hạ bàn máy xuống dưới
+ Nguyên nhân: Do chưa đảo thứ tự pha.
+ Cách khắc phục: Kiểm tra cách đấu dây mạch động lực, thay đổi thứ tự 2
trong 3 pha cấp vào M3
Bài tập thực hành của học viên:
Câu 1 Đấu lắp mạch điện máy Phay FU-250 trên tủ điện 400x600x180
Câu 2 Vẽ sơ đồ và phân tích mạch điện máy phay 1H82 (hình 5.2)
Trang 2323
BÀI 6 ĐẤU LẮP MẠCH ĐIỆN MÁY DOA 2620
MÃ BÀI:TBĐ2-06
Mục tiêu:
- Phân tích được nguyên lý hoạt động của mạch điện máy Doa 2620
- Vận dụng đ ng trang thiết bị trong mạch điện
- Đấu lắp được mạch điện hoạt động đ ng chức năng, khắc phục được những sai hỏng thường gặp
- Rèn luyện tính tỉ mỉ, cẩn thận trong công việc
Nội dung chính:
1 Sơ đồ nguyên lý (hình 6.1)
Hình 6.1 Sơ đồ nguyên lý mạch điện máy Doa 2620
Trang 242 Trang bị điện
- Động cơ truyền động chính 380V 10kW 1600V/p
- Động cơ ăn dao: 380V 2,1kW 1500V/p
- Công tắc tơ 1T, 1N, KB, CH, 1NH, 2NH, 2T, 2N
- Rơ le thời gian Rth,
- Rơ le kiểm tra tốc độ RKT
- Đóng cầu dao cấp nguồn
- Bật công tắc 1KH về vị trí đóng, nhấn MT công tắc tơ 1T và CH hoạt động động, các tiếp điểm 1T và CH ở mạch động lực và điều khiển tác động, động
cơ trục chính làm việc theo chiều thuận Tốc độ thấp khi đó tiếp điểm 1T đóng
để duy trì và cấp nguồn cho công tắc tơ KB điều khiển động cơ bơm dầu làm việc
- Quá trình điều khiển cho động cơ quay ngược được thực hiện tương tự như trên
- Để thay đổi tốc độ động cơ ta bật công tắc 2KH về vị trí đóng, rơ le thời gian RTH có điện, sau thời gian chỉnh định tiếp điểm của rơ le RTH, thường đóng
mở ra thường mở đóng lại l c này công tắc tơ 1NH, 2NH có điện các tiếp điểm ở
mạch động lực đóng, động cơ hoạt động ở tốc độ cao Tốc độ c o
Việc chuyển đổi tốc độ từ thấp lên cao tương ứng với chuyển đổi tốc độ từ đấu Δ sang YY và ngược lại được thực hiện bởi tay gạt cơ khí 2KH
b H m máy:
- Để chuẩn bị mạch hãm và kiểm tra tốc độ động cơ, sơ đồ sử dụng rơle
kiểm tra tốc độ RKT, nối trục với động cơ Đ không thể hiện trên sơ đồ RKT làm
việc theo nguyên tắc ly tâm: khi tốc độ lớn hơn giá trị chỉnh định thường khoảng
15%) tốc độ định mức, nếu động cơ đang quay thuận thì tiếp điểm RKT-1đóng;
nếu đang quay ngược thì tiếp điểm RKT-2 đóng
- Giả sử động cơ đang quay thuận RKT-1 đóng rơ le 1RH có điện, các tiếp điểm 1RH đóng để duy trì và chuẩn bị cho quá trình hãm
Nếu động cơ đang quay chậm thì KB, 1T, Ch có điện; nếu quay nhanh thì KB, 1T, 1Nh, 2Nh, RTh có điện, tương ứng với CH và RTh mất điện
- Muốn dừng, ấn D l c này 1T, KB, Ch và 1T, KB, 1NH, 2NH, RTH mất điện, đồng thời CH, hoặc RTH, 2N có điện Trên mạch động lực, 1T, KB, CH, 1NH, 2NH mở ra, và 2N đóng lại động cơ Đ được đảo hai trong 3 pha quá trình hãm ngược được thực hiện tốc độ giảm đến dưới 15 định mức thì RKT-1 mở rơ
le 1RH mất điện, tiếp điểm 1RH mở 2N mất điện, động cơ Đ được cắt nguồn kết
th c quá trình hãm
c Thử máy
- Muốn điều chỉnh hoặc thử máy, ấn TT hoặc TN l c này 2T hoặc 2N có điện động cơ được nối Δ với điện trở phụ Rf làm cho động cơ chỉ chạy với tốc độ thấp