Áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa từ thực tiễn quận đồ sơn, thành phố hải phòng (luận văn thạc sĩ LUẬT HIẾN PHÁP và LUẬT HÀNH CHÍNH)

Thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng về xây dựng và phát triển văn hóa, Nhà nước đã tập trung nguồn lực vào việc từng bước hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật làm cơ sở cho v

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ / ./

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN THỊ HOÀNG MAI

ÁP DỤNG PHÁP LUẬT XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH

TRONG LĨNH VỰC VĂN HÓA – TỪ THỰC TIỄN

QUẬN ĐỒ SƠN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

HÀ NỘI – 2020

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ / ./

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN THỊ HOÀNG MAI

ÁP DỤNG PHÁP LUẬT XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH

TRONG LĨNH VỰC VĂN HÓA - TỪ THỰC TIỄN

QUẬN ĐỒ SƠN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân tôi Các số liệu là do tôi thu thập và kết quả trình bày trong luận văn này chưa từng được

ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào trước đây

Hà Nội, ngày tháng năm 2020

Tác giả

Nguyễn Thị Hoàng Mai

Đặc biệt, xin chân thành cảm ơn Tiến sỹ Trần Thúy Vân - người đã trực tiếp hướng dẫn khoa học cho tôi với sự nhiệt huyết và tinh thần trách nhiệm cũng như tạo động lực giúp tôi thực hiện Luận văn này

Xin chân thành cảm ơn UBND Quận Đồ Sơn, Phòng Du lịch, Văn hóa thể thao Quận Đồ Sơn đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp tôi hoàn thiện luận văn Đồng thời, xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã giúp

đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn này

Hà Nội, ngày tháng năm 2020

Tác giả

Nguyễn Thị Hoàng Mai

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC VĂN HOÁ 9

1.1 Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa 9

1.1.1 Khái niệm xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa 9

1.1.2 Đặc điểm của xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa 11

1.1.3 Các yếu tố cấu thành của vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa 12

1.2 Áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa 17

1.2.1 Khái niệm, đặc điểm áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa 17

1.2.2 Các hình thức xử phạt hành chính vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và các biện pháp khắc phục hậu quả 19

1.2.3 Các biện pháp ngăn chặn vi phạm hành chính và bảo đảm việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa 22

1.2.4 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa 23

1.2.5 Thủ tục xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa 27

1.3 Các điều kiện bảo đảm việc áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa 31

Tiểu kết chương 1 38

Chương 2 THỰC TRẠNG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC VĂN HOÁ TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN ĐỒ SƠN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG 39

2.1 Khái quát về tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội tác động đến việc áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa trên địa bàn quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng 39

2.2 Phân tích thực trạng áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa trên địa bàn quận Đồ Sơn giai đoạn 2015 - 2020 42

2.2.1 Tình hình vi phạm về kinh doanh dịch vụ văn hoá, văn hoá phẩm 43

2.2.2 Tình hình vi phạm hành chính trong lĩnh vực di sản văn hoá 47

2.2.3 Áp dụng các nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa 50

2.2.4 Áp dụng các quy định về hình thức xử phạt hành chính và biện pháp khắc phục hậu quả 53

2.2.5 Áp dụng các quy định về biện pháp ngăn chặn vi phạm hành chính và bảo đảm việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa 54

2.2.6 Áp dụng các quy định về thẩm quyền xử phạt và thủ tục xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa 54

2.3 Đánh giá chung về áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa trên địa bàn quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng 55

2.3.1 Kết quả đạt được 56

2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế 58

Tiểu kết Chương 2 61

Chương 3 QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO ÁP DỤNG PHÁP LUẬT XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC VĂN HÓA TỪ THỰC TIỄN QUẬN ĐỒ SƠN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG 62

3.1 Quan điểm đảm bảo áp dụng pháp luật trong xử phạt vi phạm hành chính 62 3.1.1 Đảm bảo tuân theo quy định của pháp luật trong xử phạt vi phạm hành chính 62 3.1.2 Bảo đảm công khai, minh bạch trong quá trình xử phạt vi phạm hành chính 63 3.1.3 Bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp các bên liên quan trong xử phạt hành chính 64 3.2 Giải pháp đảm bảo áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa từ thực tiễn quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng 65 3.2.1 Giải pháp chung 65

3.2.2 Giải pháp riêng đối với quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng 74

Tiểu kết chương 3 79

KẾT LUẬN 80

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 83

DANH MỤC BẢNG BIỂU

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

VHTT&DL Văn hóa thể thao và du lịch

XLVPHC Xử lý vi phạm hành chính XPVPHC Xử phạt vi phạm hành chính

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài luận văn

Trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế, sự giao lưu và tiếp biến văn hóa đang diễn

ra ngày sâu rộng, góp phần củng cố thêm bản sắc văn hóa dân tộc, mang lại những thành tựu nhất định, phục vụ tích cực và có hiệu quả cho quá trình phát triển của đất nước Tuy nhiên, bên cạnh những yếu tố tích cực cũng xuất hiện những hiện tượng tiêu cực trong lĩnh vực văn hóa như: sự suy thoái về đạo đức, lối sống, tệ sùng ngoại, coi thường những giá trị văn hóa truyền thống; các hoạt động văn hóa có lúc, có nơi còn chạy theo xu hướng “thương mại hóa”, thiếu định hướng tư tưởng và thẩm mỹ , tính giáo dục suy giảm Một trong những nguyên nhân của thực trạng nói trên là do công tác quản lý nhà nước về văn hóa ở các cấp, trong đó có cấp quận, một cấp trung gian giữa phường và thành phố còn nhiều yếu kém Sự yếu kém này sẽ có sự tác động hai chiều lên và xuống làm cho việc quản lý nhà nước về văn hóa vốn đã phức tạp lại càng phức tạp hơn

Thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng về xây dựng và phát triển văn hóa, Nhà nước đã tập trung nguồn lực vào việc từng bước hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật làm cơ sở cho việc tổ chức thực hiện hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước về văn hóa, trong đó có nội dung về xử phạt VPHC trong lĩnh vực văn hóa Xử phạt VPHC nói chung và xử phạt VPHC trong lĩnh vực văn hóa nói riêng là biện pháp quan trọng nhằm duy trì trật tự,

kỷ cương trong quản lý hành chính nhà nước Ở nước ta, pháp luật về xử phạt

vi phạm hành chính nói chung và vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa cũng luôn được chú trọng xây dựng, hoàn thiện và bảo đảm thực thi trên thực

tế Cùng với Luật Xử lý vi phạm hành chính ngày 20/6/2012 và các văn bản

hướng dẫn thi hành khác, như Nghị định 158/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và quảng cáo (được sửa đổi, bổ sung bằng Nghị định 28/2017/NĐ-CP ngày 20 tháng 3 năm 2017), Nghị định số 54/2019/NĐ-CP ngày 19/6/2019 của Chính phủ quy định về kinh doanh dịch vụ karaoke, dịch

vụ vũ trường … Đấu tranh phòng chống các vi phạm pháp luật hành chính nói chung và vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa nói riêng luôn là nhiệm

vụ trọng yếu của nước ta Trong bối cảnh hiện nay, hệ thống pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính chưa đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn Tính hiệu quả của các biện pháp xử phạt chưa cao; thủ tục xử phạt còn rườm rà; tình trạng mâu thuẫn, chồng chéo giữa các văn bản còn khá phổ biến điều này ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng công tác áp dụng pháp luật

Đồ Sơn là một địa bàn có rất nhiều đặc thù về một mô hình phát triển kinh tế và văn hóa có vị trí địa lý chiến lược quan trọng trong phát triển kinh

tế, văn hóa, xã hội của thành phố Hải Phòng Thế mạnh kinh tế chính của Đồ Sơn là du lịch nghỉ dưỡng bên cạnh đó còn có khá nhiều di tích lịch sử văn hóa và Lễ hội chọi trâu nổi tiếng Do đặc thù của lĩnh vực văn hóa khá là đa dạng nên việc vi phạm pháp luật trong lĩnh vực văn hóa ở quận Đồ Sơn vẫn diễn ra khá nhiều và phức tạp gây khó khăn cho quản lý nhà nước trong lĩnh vực văn hóa cũng như đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân (Là một khu

du lịch biển nổi tiếng trong cả nước, hàng năm quận Đồ Sơn đón khoảng từ 2 đến 2,5 triệu lượt khách; do đó các hoạt động văn hóa trên địa bàn rất đa dạng khiến công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực văn hóa gặp nhiều khó khăn)

Vì vậy rất cần thiết nghiên cứu, tìm ra những giải pháp phù hợp để nâng cao việc áp dụng pháp luật trong xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa trên địa bàn quận Đồ Sơn góp phần giúp cho Đảng bộ, chính quyền các cấp trên địa bàn thực hiện quản lý Nhà nước có hiệu quả và tuyên truyền nâng cao ý thức pháp luật nói chung và ý thức pháp luật trong lĩnh vực văn hóa nói

riêng của nhân dân đồng thời biến văn hóa trở thành một trong những thế mạnh tiềm năng để phát triển kinh tế Nên em lựa chọn đề tài: “Áp dụng pháp luật xử phạt hành chính trong lĩnh vực văn hóa - từ thực tiễn quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng” làm luận văn Thạc sỹ ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Xử phạt vi phạm hành chính là đề tài thu hút nhiều cơ quan nghiên cứu khoa học và các nhà khoa học nghiên cứu, thể hiện ở các đề tài khoa học, luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ và các bài viết Kết quả nghiên cứu của nhiều công trình khoa học về vấn đề này đã được công bố trên các sách, báo, tạp chí, luận văn, luận án, tạp chí và các ấn phẩm khoa học…có thể kể tới như sau:

- Viện Khoa học pháp lý – Bộ Tư pháp (1980), Xử phạt vi phạm hành

chính, Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ (mã số 8598008), Hà Nội

Đề tài lần đầu tiên đề cập đến một cách toàn diện về việc xây dựng một hệ thống khoa học của việc xử phạt hành chính Từ đó, đề tài làm nền tảng pháp lý nghiên cứu áp dụng cho việc xử phạt vi phạm hành chính trên nhiều lĩnh vực khác nhau

- TS Vũ Thư (2000), Chế tài hành chính – Lý luận và thực tiễn, NXB

Chính trị Quốc gia Hà Nội

Tác giả đã đề cập sâu về nội dung chế tài hành chính cả trên phương diện

lý luận và thực tiễn Công trình nghiên cứu đã làm tài liệu tham khảo hiểu quả cho nhiều tác giả của các trường Đại học trong cả nước khi hoàn thành giáo trình Luật hành chính như Học viện Hành chính quốc gia, Đại học Luật Hà Nội, Học viện khoa học xã hội…

Và nhiều công trình nghiên cứu nhỏ ở nhiều lĩnh vực ngành nghề cụ thể, nhiều địa phương

- Nguyễn Trường Sơn (2016)“Xử phạt vi phạm hành chính về buôn bán

hàng giả - từ thực tiễn quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội”, trình bày

những vấn đề lý luận về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực buôn bán hàng giả; phân tích các quy định của pháp luật hiện hành và thực tiễn áp dụng

về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực buôn bán hàng giả tại quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu

quả thực hiện hoạt động này Luận văn thạc sĩ Luật Hiến pháp và Luật Hành

chính – Học viện Hành chính Quốc gia

- Nguyễn Thị Thùy Linh (2017) “Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh

vực xây dựng ở đô thị -từ thực tiễn Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội”, trình

bày những vấn đề lý luận về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng ở đô thị; làm rõ các quy định của pháp luật hiện hành và thực tiễn, hiện trạng áp dụng trong xử phạt vi phạm hành chính ở lĩnh vực xây dựng đô thị tại quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện hoạt động này Luận văn thạc sĩ Luật Hiến pháp và Luật Hành chính – Học viện Hành chính Quốc gia

- Trần Đông Hải (2017) “Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực

giao thông đường bộ trên địa bàn quận 10, thành phố Hồ Chí Minh”, trình

bày những vấn đề lý luận và pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ; và thực tiễn áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ trên địa bàn quận 10, thành phố Hồ Chí Minh đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện hoạt động này Luận văn thạc sĩ Luật Hiến pháp và Luật Hành chính – Học viện Hành chính Quốc gia

- Trần Tố Như (2018) “Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực du lịch

biển - từ thực tiễn thành phố Hải Phòng”, trình bày những vấn đề lý luận về

xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực du lịch biển; và thực trạng xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực du lịch biển tại thành phố Hải Phòng đồng

thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện hoạt động này Luận văn thạc sĩ Luật Hiến pháp và Luật Hành chính – Học viện Hành chính Quốc gia

- Lê Trần Vinh (2019) “Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật

tự đô thị từ thực tiễn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk”, trình bày

những vấn đề lý luận về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ; thực trạng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự

dô thị từ thực tiễn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện hoạt động này Luận văn thạc sĩ Luật Hiến pháp và Luật Hành chính – Học viện khoa học xã hội

Tuy nhiên, đề tài áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa vẫn còn bỏ ngỏ và ít được được nghiên cứu đề cập đến Đặc biệt, đến nay chưa có công trình nghiên cứu nào nghiên cứu đầy đủ, sâu sắc về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa dưới góc độ tổ chức thực hiện pháp luật và hiệu quả thi hành pháp luật từ thực tiễn ở ở quận

Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng Vì vậy, luận văn này tập trung đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng áp dụng pháp luật về

xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa ở quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng trong giai đoạn hiện nay

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

- Mục đích: Mục đích của luận văn là nghiên cứu việc áp dụng pháp luật

xử phạt VPHC và đề xuất một số ý kiến, giải pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng pháp về xử phạt VPHC trong lĩnh vực văn hóa ở quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng nói riêng, trên địa bàn cả nước nói chung ở đơn vị hành chính cấp huyện

- Nhiệm vụ:

+ Nghiên cứu hệ thống hóa cơ sở lý luận về áp dụng pháp luật xử phạt vi

phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa

+ Khảo sát và đánh giá thực trạng việc áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa ở quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng Từ đó, chỉ rõ những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những ưu điểm và hạn chế trong áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa ở quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng

+ Đề xuất một số giải pháp đảm bảo áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa ở quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng nói riêng, trên địa bàn cả nước nói chung

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

- Đối tượng nghiên cứu:

Hoạt động áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa trên địa bàn quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng

- Phạm vi nghiên cứu

+ Phạm vi nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề cơ bản của việc áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa trên địa bàn quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng từ 2015 đến nay

+ Phạm vi không gian: Luận văn nghiên cứu áp dụng pháp luật xử phạt

vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa ở quận Đồ Sơn

+ Phạm vi thời gian: Luận văn nghiên cứu áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa trên địa bàn quận Đồ Sơn trong giai

đoạn từ năm 2015 đến năm 2020

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

- Phương pháp luận: Vận dụng cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác –Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh và các chủ trương, quan điểm của Đảng, pháp luật của nhà nước xử phạt vi phạm hành chính

- Phương pháp nghiên cứu:

Xuất phát từ mục đích và nội dung nghiên cứu, luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu như:

Phương pháp phân tích được sử dụng ở chương 1 của luận văn nhằm đưa

ra những luận giải của các tác giả về vấn đề xử lý VPHC trong lĩnh vực văn hóa nói cũng như phân tích đánh giá quy định của pháp luật về xử lý VPHC trong lĩnh vực văn hóa.;

Phương pháp thu thập, thống kê, so sánh tổng hợp và phân tích đánh giá được sử dụng ở chương 2 của luận văn phục vụ việc nghiên cứu thực trạng xử

lý VPHC trong lĩnh vực văn hóa, từ đó đánh giá thực trạng của vấn đề xử lý VPHC trong lĩnh vực văn hóa của quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng

Phương pháp phân tích, so sánh, tổng được sử dụng ở chương 3 của luận văn nhằm đưa ra đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả xử lý VPHC trong lĩnh vực văn hóa nói chung và với riêng địa bàn quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Ý nghĩa lý luận:

Kết quả nghiên cứu luận văn đã làm bổ sung và làm phong phú thêm lý luận về sự lãnh đạo và quản lý của nhà nước đối với việc áp dụng pháp luật trong xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực văn hóa ở quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng

- Ý nghĩa thực tiễn:

Luận văn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo trong công tác quản lý của cấp huyện và cấp xã về văn hóa; đồng thời có thể sử dụng làm tài liệu nghiên cứu, giảng dạy trong các trường chính trị thành phố, các trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp quận, huyện

7 Kết cấu của luận văn

Luận văn ngoài phần mở đầu và kết luận thì gồm 03 chương:

Chương 1: Áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh

vực văn hóa

Chương 2: Thực trạng áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính

trong lĩnh vực văn hóa trên địa bàn quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng

Chương 3: Quan điểm, giải pháp đảm bảo áp dụng pháp luật xử phạt vi

phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa trên địa bàn quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT XỬ PHẠT

VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC VĂN HOÁ

1.1 Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa

1.1.1 Khái niệm xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa

1.1.1.1 Xử phạt vi phạm hành chính

Việc nghiên cứu khái niệm VPHC vừa có ý nghĩa lý luận quan trọng vừa mang tính thực tiễn sâu sắc Trên cơ sở một định nghĩa khoa học, đúng đắn về VPHC, người ta mới có thể xác định được các vi phạm cụ thể trong từng lĩnh vực quản lý nhà nước và đây chính là cơ sở để truy cứu trách nhiệm hành chính đối với người vi phạm nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của

cá nhân, nhà nước, cơ quan nhà nước cũng như các tổ chức có liên quan khác

Khoản 1 Điều 2 của Luật Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam kỳ họp thứ 3 khóa XIII thông qua ngày 20/6/2012 và có hiệu lực từ

ngày 01/7/2013 định nghĩa: “VPHC là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực

hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính”

Còn ở khoản 2 Điều 2 định nghĩa: “Xử phạt vi phạm hành chính là việc

người có thẩm quyền xử phạt áp dụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính”.Như vậy, XPVPHC

là một loại hoạt động cưỡng chế, mang tính quyềnlực nhà nước phát sinh khi

có VPHC, biểu hiện ở việc áp dụng các chế tài hành chính mang tính chất trừng phạt do các chủ thể có thẩm quyền nhân danh Nhà nước thực hiện theo quy định pháp luật Một hành vi bị coi làVPHC khi nó được quy định trong pháp luật về XPVPHC và người có thẩm quyền xử phạt áp dụng hình thức xử

phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi VPHC XPVPHC thực chất là một loại hoạt động quản lý nhà nước do vậy chỉ có các cơ quan hoặc công chức được nhà nước trao quyền, quy định cụ thể thẩm quyền XPVPHC trong các văn bản pháp luật thì mới có quyền ra quyết định XPVPHC Những chủ thể này nhân danh nhà nước, đại diện cho ý chí của nhà nước trong việc xác định một cá nhân hay tổ chức có hành vi VPHC hay không, hậu quả pháp lý của hành vi đó là như thế nào và có tuân theo các quy định cụ thể của pháp luật hay không

Tuy có khác nhau về cách diễn đạt, các định nghĩa về VPHC đã nêu đều phản ánh 04 đặc điểm bản chất sau đây của VPHC :

Là hành vi trái pháp luật, xâm phạm các quy định của pháp luật về quản lý nhà nước; một hành vi được cho là trái quy định pháp luật khi hành vi

đó không phù hợp với yêu cầu của quy phạm pháp luật hoặc là đối lập với yêu cầu đó có thể được biểu hiện ra bên ngoài bằng hành động hoặc không hành động và không đơn thuần là hành vi trái pháp luật hành chính mà còn có thể là những hành vi trái pháp luật dân sự, đất đai, lao động,…

Hành vi do cá nhân, tổ chức thực hiện do cố ý hoặc vô ý hay còn gọi là tính có lỗi của VPHC Tuy nhận thức được về sự xâm phạm trật tự quản lý nhà nước, tính trái pháp luật của hành vi đó nhưng các tổ chức, cá nhân vi phạm vẫn lựa chọn và thúc đẩy hoạt động của mình trái với yêu cầu của pháp luật trong khi có đủ điều kiện để lựa chọn và quyết định cách xử sự khác, phù hợp với yêu cầu của pháp luật

Mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi thấp hơn tội phạm Để đánh giá được mức độ nguy hiểm của VPHC so với tội phạm cần đồng thời cân nhắc các yếu tố như: mức độ gây thiệt hại cho xã hội của hành vi, tính chất, mức độ lỗi, tầm quan trọng của khách thể được bảo vệ cũng như nhân thân người vi phạm Đây là dấu hiệu cơ bản nhất để phân biệt VPHC với tội phạm Pháp luật quy định hành vi đó phải bị XPVPHC, được thể hiện ngay

trong định nghĩa VPHC, dấu hiệu này vừa có tính quy kết vừa là thuộc tính của VPHC

1.1.1.2 Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa

Trên cơ sở định nghĩa chung về vi phạm hành chính như đã nêu trên,

có thể hiểu VPHC trong lĩnh vực văn hóa là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực văn hóa, nhưng không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính

Các lĩnh vực được xem là VPHC trong lĩnh vực văn hóa bao gồm:

Vi phạm quy định về sản xuất phim, phát hành phim, phổ biến phim, nhân bản, tàng trữ phim, lưu chiểu, lưu trữ phim; sản xuất, lưu hành băng, đĩatrò chơi điện tử

Vi phạm các quy định về nhân bản; sản xuất; dán nhãn kiểm soát, lưu chiểu; bán, cho thuê hoặc lưu hành; tàng trữ, phổ biến bản ghi âm, ghi hình ca múa nhạc, sân khấu

Vi phạm quy định về biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang; thi người đẹp và người mẫu; dạy âm nhạc, dạy khiêu vũ của cơ sở dạy âm nhạc, dạy khiêu vũ ngoài công lập

Vi phạm quy định trong lĩnh vực mỹ thuật, triển lãm văn hóa, nghệ thuật, nhiếp ảnh

Vi phạm quy định về nếp sống văn hóa, công trình văn hóa, di sản văn hóa

Vi phạm quy định trong lĩnh vực thư viện, hoạt động văn hóa và kinh doanh dịch vụ văn hóa công cộng

Vi phạm quy định về công bố, phổ biến tác phẩm ra nước ngoài

Vi phạm quy định về trình tự, thủ tục hành chính trong lĩnh vực văn hóa

1.1.2 Đặc điểm của xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa

Thứ nhất là: XPVPHC trong lĩnh vực văn hóa được áp dụng đối với tổ

chức, cá nhân trong và ngoài nước VPHC trong lĩnh vực văn hóa

Thứ hai là: XPVPHC trong lĩnh vực văn hóa được tiến hành bởi các chủ

thể có thẩm quyền theo quy định của pháp luật Theo Luật XLVPHC và Nghị định số 158/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ quy định cụ thể chủ thể có thẩm quyền XPVPHC, hình thức, mức độ XPVPHC mà họ được phép áp dụng đối với cá nhân, tổ chức VPHC về văn hóa gồm: Chủ tịchUBND các cấp; thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực văn hóa (thanh tra viên, Chánh Thanh tra Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Chánh Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Cục trưởng các Cục, Trưởng Đoàn thanh tra và cấp sở được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành); người có thẩm quyền xử phạt thuộc lực lượng Công an nhân dân, Bộ đội biên phòng, Cảnh sát phòng cháy chữa cháy, Quản lý thị trường

Thứ ba là: XPVPHC trong lĩnh vực văn hóa được tiến hành theo nguyên

tắc, thủ tục, trình tự được quy định tại các văn bản pháp luật về XPVPHC nói chung, XPVPHC trong lĩnh vực văn hóa nói riêng do cơ quan có thẩm quyền ban hành

Thứ tư là: Kết quả hoạt động XPVPHC trong lĩnh vực văn hóa được thể

hiện ở quyết định xử phạt trong đó ghi nhận các hình thức, mức xử phạt, biện pháp áp dụng đối với cá nhân, tổ chức VPHC Việc quyết định áp dụng biện pháp xử phạt, hình thức xử phạt vừa thể hiện sự nghiêm khắc của Nhà nước đối với cá nhân, tổ chức vi phạm, giáo dục ý thức chấp hành, tuân thủ pháp

luật, phòng ngừa các vi phạm pháp luật có thể xảy ra

1.1.3 Các yếu tố cấu thành của vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa

VPHC trong lĩnh vực văn hóa cũng như VPHC trong bất cứ lĩnh vực quản lý nhà nước nào đều phải thỏa mãn các dấu hiệu pháp lý của 4 yếu tố cấu thành của VPHC bao gồm: mặt khách quan, chủ thể, mặt chủ quan và

1.1.2.1 Mặt khách quan của vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa

Mặt khách quan của VPHC trong lĩnh vực văn hóa chính là dấu hiệu bên ngoài của VPHC mà dấu hiệu bắt buộc phải là hành vi VPHC; nói cách khác đó là hành vi mà tổ chức, cá nhân thực hiện xâm phạm các qui tắc quản

lý nhà nước về văn hóa và đã bị pháp luật ngăn cấm, sẽ bị xử phạt bằng các hình thức, biện pháp xử phạt vi phạm hành chính

Mặt khách quan của VPHC trong lĩnh vực văn hóa gồm các dấu hiệu: hành vi trái pháp luật, hậu quả thiệt hại mà hành vi gây ra cho xã hội, quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật và thiệt hại thực tế do hành vi đó gây ra; các yếu tố khác: thời gian, địa điểm, phương tiện vi phạm

- Hành vi trái pháp luật: Nếu một chủ thể thực hiện những hành vi bị pháp luật nghiêm cấm hoặc không làm theo những việc mà pháp luật yêu cầu thì chủ thể đó đã có hành vi trái pháp luật Trong lĩnh vực văn hóa thì hành vi trái pháp luật là không thực hiện hoặc thực hiện không đúng những quy định của pháp luật

về văn hóa, xâm phạm đến những khách thể được pháp luật bảo vệ

- Hậu quả thiệt hại mà hành vi gây ra cho xã hội do vi phạm các quy định trong lĩnh vực quản lý, chưa gây thiệt hại hoặc gây thiệt hại nhưng chưa đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự

- Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật của VPHC trong lĩnh vực văn hóa và thiệt hại thực tế do hành vi đó gây ra cho xã hội thể hiện bằng thiệt hại do chính hành vi VPHC gây ra và việc xác định mối quan hệ nhân quả là cần thiết nhằm xác định mức độ hành vi vi phạm và để đảm bảo nguyên tắc cá nhân, tổ chức phải chịu trách nhiệm về hành vi vi phạm do thiệt hại mình đã gây ra

- Ngoài ra cần xem xét thêm các yếu tố khác trong quá trình nghiên cứu mặt khách quan của VPHC trong lĩnh vực văn hóa như:

+ Thời gian VPHC: là thời điểm xảy ra VPHC

+ Địa điểm VPHC: là nơi xảy ra VPHC

+ Công cụ, phương tiện thực hiện hành vi VPHC là cái mà cá nhân, tổ chức sử dụng để thực hiện hành vi VPHC

1.1.2.2 Mặt chủ quan của vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa

Mặt chủ quan của VPHC trong lĩnh vực văn hóa là những biểu hiện tâm

lý bên trong của chủ thể vi phạm bao gồm:

- Lỗi: Là thái độ chủ quan của con người đối với hành vi vi phạm pháp luật và hậu quả do hành vi đó gây ra; là dấu hiệu bắt buộc trong mặt chủ quan của hành vi VPHC trong lĩnh vực văn hóa của chủ thể vi phạm Người thực hiện hành vi có đầy đủ khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của mình nhưng đã vô tình, thiếu thận trọng không nhận thức được điều đó hoặc nhận thức được nhưng vẫn cố tình thực hiện vi phạm Nếu xác định chủ thể thực hiện hành vi khi không có khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành

vi thì kết luận không có VPHC xảy ra

Để xác định đúng hành vi và hình thức xử phạt đối với hành vi VPHC cần xác định chính xác yếu tố lỗi do cá nhân, tổ chức đó gây ra theo quy định của pháp luật về văn hóa Có hai loại lỗi: lỗi cố ý và lỗi vô ý

+ Lỗi cố ý: Người vi phạm nhận thức rõ được tính chất nguy hiểm, tính trái pháp luật nhưng mong muốn hay để mặc cho hậu quả xảy ra Hoặc người

vi phạm nhận thức rõ được tính chất nguy hiểm, tính trái pháp luật thấy trước được hậu quả do hành vi đó gây ra tuy không mong muốn song có ý thức để mặc cho hậu quả đó xảy ra

+ Lỗi vô ý: Người vi phạm không biết hoặc không nhận thức được hậu quả mà đáng lẽ ra phải biết, nhận thức được Trong trường hợp này lỗi của

tổ chức được xác định thông qua lỗi của các thành viên trong tổ chức đó khi thực hiện công việc được giao đã vi phạm pháp luật và phải chịu trách nhiệm về mọi hành vi VPHC

- Động cơ: động cơ VPHC là mong muốn có được lợi ích cho mình khi

có hành vi vi phạm

- Mục đích: là thực hiện đến cùng hành vi vi phạm Có lúc VPHC trong lĩnh vực văn hóa có thể do thiếu thận trọng, vô tình hay chưa chú ý đến các nghĩa vụ pháp lý của VPHC nên động cơ và mục đích của VPHC trong lĩnh vực văn hóa không được coi là dấu hiệu bắt buộc

Nhưng trong một số trường hợp lại được xem xét để quyết định các hình

thức và mức phạt cụ thể

1.1.2.3 Chủ thể vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa

Chủ thể VPHC trong lĩnh vực văn hóa là các tổ chức, cá nhân có năng lực chịu trách nhiệm hành chính thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật về văn hóa và bị XLVPHC về hành vi vi phạm đó Pháp luật chỉ truy cứu trách nhiệm hành chính đối với những cá nhân có năng lực hành vi, không mắc bệnh tâm thần hoặc các bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc điều khiển hành vi Là người có khả năng nhận thức được hành vi vi phạm pháp luật cũng như nhận thức được tính chất nguy hại cho xã hội của hành vi, hậu quả của hành vi và điều khiển được hành vi đó xâm hại đến quan hệ pháp luật

về văn hóa đang được duy trì, làm ảnh hưởng đến hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước theo qui định của pháp luật hiện hành

cho xã hội, bị pháp luật cấm nhưng vẫn thực hiện

Là người từ đủ 16 tuổi trở lên - chủ thể của VPHC bị XPVPHC lĩnh vực văn hóa trong mọi trường hợp VPHC mà không phụ thuộc vào hình thức lỗi Người thuộc lực lượng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân VPHC thì bị xử lý như đối với công dân khác; trường hợp cần áp dụng hình thức phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn liên quan đến quốc phòng, an ninh thì người xử phạt

đề nghị cơ quan, đơn vị Quân đội nhân dân, Công an nhân dân có thẩm quyền xử lý

Tổ chức là chủ thể VPHC bao gồm các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp, tổ chức kinh tế, đơn vị vũ trang nhân dân và các tổ chức khác có tư cách pháp nhân được thành lập theo quy định pháp luật

bị XPVPHC về mọi VPHC do mình gây ra

Cá nhân, tổ chức nước ngoài VPHC trong phạm vi lãnh thổ, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam; trên tàu bay mang quốc tịch Việt Nam, tàu biển mang cờ quốc tịch Việt Nam thì bị XPVPHC trong văn hóa theo quy định của pháp luật Việt Nam, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà nước Việt Nam là thành viên có quy định khác

1.1.2.4 Khách thể vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa

Khách thể VPHC trong lĩnh vực văn hóa bao gồm:

Khách thể chung: VPHC trong lĩnh vực văn hóa xâm hại đến các quan

hệ xã hội được pháp luật bảo vệ Khách thể của VPHC rất đa dạng đó là trật

tự quản lý nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân

Khách thể trực tiếp: Là hành vi vi phạm đã xâm phạm đến trật tự quản

lý trong lĩnh vực văn hóa được pháp luật quy định và bảo vệ

1.2 Áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa

1.2.1 Khái niệm, đặc điểm áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa

Trong các hình thức thực hiện pháp luật là tuân theo, thi hành, sử dụng và

áp dụng pháp luật thì áp dụng pháp luật là hình thức cơ bản, chủ yếu và quan trọng nhất, phần lớn các quy định của pháp luật chỉ có thể được thực iện thông qua các hoạt động của các chủ thể có thẩm quyền

Trong các sách báo pháp lý của Việt Nam, khái niệm áp dụng pháp luật được đề cập đến trong nhiều tác phẩm với nội dung có những điểm khác nhau nhất định Đa số các nhà nghiên cứu coi áp dụng pháp luật chỉ là một trong các hình thức thực hiện pháp luật, song có nhà nghiên cứu lại coi áp dụng pháp luật đồng nghĩa với thực hiện pháp luật, tức là bao gồm tất cả các hình thức thể hiện của pháp luật Trên cơ sở tìm hiểu các quan niệm khác nhau về áp dụng pháp luật, người viết hoàn toàn ủng hộ quan niệm của đa số các tác giả, tức là coi áp dụng pháp luật là một trong các hình thức thực hiện pháp luật có sự can thiệp

của nhà nước Theo đó, có thể định nghĩa áp dụng pháp luật như sau:”Áp dụng

pháp luật là loạt động thực hiện pháp luật mang tính tổ chức quyền lực nhà nước, được thực hiện bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền, nhà chức trách hoặc tổ chức xã hội được Nhà nước trao quyền, nhằm cá biệt hoá quy phạm pháp luật vào các trường hợp cụ thể, đối với cá nhân, tổ chức cụ thể”

Áp dụng pháp luật được tiến hành trong các trường hợp sau:

1) Khi xảy ra tranh chấp giữa các bên tham gia quan hệ pháp luật về quyền và nghĩa vụ mà tự họ không thể giải quyết được, phải nhờ cơ quan nhà nước (hoặc cơ quan của tổ chức xã hội) có thẩm quyền giải quyết;

2) Khi quyền và nghĩa vụ của các chủ thể không mặc nhiên phát sinh nếu thiếu sự can thiệp của Nhà nước;

3) Khi cần áp dụng chế tài pháp luật đối với chủ thể vi phạm pháp luật; 4) Khi nhà nước thấy cần kiểm tra, giám sát hoạt động của các chủ thể quan hệ pháp luật hoặc để xác định sự tồn tại hay không tồn tại của sự kiện thực tế có ý nghĩa pháp lí như xác nhận di chúc, xác nhận văn bằng, chứng chỉ, hợp đồng viết tay, chữ kí của người có thẩm quyền

Áp dụng pháp luật có những đặc điểm sau:

Thứ nhất, hoạt động pháp luật là hoạt động có tính tổ chức, quyền lực nhà nước

Hoạt động áp dụng chỉ do các cơ quan nhà nước, tổ chức hoặc cá nhân

có thẩm quyền theo quy định của pháp luật tiến hành và mỗi chủ thể đó chỉ

có thể áp dụng pháp luật trong một phạm vi nhất định theo quy định của pháp luật

Hoạt động áp dụng pháp luật là sự tiếp tục thể hiện ý chí của nhà nước, thông qua hoạt động áp dụng pháp luật, ý chí nhà nước thể hiện trong các quy phạm pháp luật trở thành hiện thực trong thực tế, đuợc thể hiện một cách cụ thể trong các trường hợp cụ thể

Khi áp dụng pháp luật, trên cơ sở các quy định của pháp luật, các chủ thể

có thẩm quyền áp dụng có thể ban hành những mệnh lệnh, quyết định có giá trị bắt buộc phải tôn trọng hoặc thực hiện đối với đối tượng áp dụng Các mệnh lệnh, quyết định này chủ yếu thể hiện ý chí đơn phương của chủ thể có thẩm quyền áp dụng mà không phụ thuộc vào ý chí của đối tượng áp dụng Các mệnh lệnh, quyết định áp dụng pháp luật của các cơ quan, tổ chức nhà nước sẽ được nhà nước bảo đảm thực hiện bằng nhiều biện pháp, trong đó có

cả biện pháp cưỡng chế nhà nước

Áp dụng pháp luật là hoạt động có tính tổ chức rất cao vì nó vừa là hình thức thực hiện pháp luật vừa là hình thức chủ thể có thẩm quyền tổ chức cho các chủ thể khác thực hiện các quy định của pháp luật, do vậy, hoạt động này

phải được tiến hành theo những điều kiện, trình tự, thủ tục rất chặt chẽ do pháp luật quy định

Thứ hai, áp dụng pháp luật là hoạt động điều chỉnh cá biệt, cụ thể đối với các quan hệ xã hội hay là hoạt động nhằm cá biệt hóa các quy phạm pháp luật hiện hành vào những trường hợp cụ thể, đối với các cá nhân, tổ chức cụ thể Thứ ba, áp dụng pháp luật là hoạt động thể hiện tính sáng tạo

Bởi vì, các quy định của pháp luật thường mang tính chất chung, khái quát, song các vụ việc xảy ra trong thực tế vô cùng đa dạng, phong phú và phức tạp Do vậy, muốn đưa ra được một quyết định “thấu tình, đạt lý” để giải quyết vụ việc thì cần có sự sáng tạo của người áp dụng

Từ các phân tích trên, ta có được khái niệm áp dụng pháp luật về xử phạt hành chính trong lĩnh vực văn hóa như sau:

Áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa

là hoạt động thực hiện pháp luật mang tính tổ chức quyền lực nhà nước mà trong đó cơ quan nhà nước, nhà chức trách áp dụng các biện pháp chế tài hành chính và các biện pháp cưỡng chế hành chính khác theo quy định của pháp luật về xử phạt hành chính đối với các cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa

Các đặc điểm của hoạt động áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính: Được thực hiện vởi chủ thể có thẩm quyền xử phạt hành chính;

Các biện pháp cưỡng chế được áp dụng là các biện pháp chế tài hành chính và các biện pháp cưỡng chế hành chính khác;

Hành vi vi phạm trật tự quản lý nhà nước về văn hóa (di sản văn hóa, nghệ thuật biểu diễn…)

1.2.2 Các hình thức xử phạt hành chính vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và các biện pháp khắc phục hậu quả

1.2.2.1 Hình thức xử phạt chính

Cảnh cáo: Cảnh cáo được áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính không nghiêm trọng, có tình tiết giảm nhẹ và theo quy định thì bị áp dụng hình thức xử phạt cảnh cáo Mọi hành vi vi phạm hành chính do người chưa thành niên từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện Cảnh cáo được quyết định bằng văn bản Theo nghị định 158/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ thì trong lĩnh vực văn hóa, hình thức này được xác định rất cụ thể là chỉ áp dụng cho các trường hợp đó là: “hành vi thắp hương hoặc đốt vàng mã không đúng quy định của Ban tổ chức lễ hội, Ban quản lý di tích; ném, thả tiền xuống giếng, ao hồ; nói tục, xúc phạm tâm linh gây ảnh hưởng đến không khí trang nghiêm; xả rác bừa bãi làm mất vệ sinh môi trường trong khu vực lễ hội, di tích” và “hành vi làm hư hại tài liệu thư viện” Có thể nói việc áp dụng cảnh cáo đối với hành vi này là tương đối hợp lí Trên thực tế, với hình thức này dù có văn bản xử phạt cảnh cáo cũng không mấy để lại ấn tượng (khó có tính răn đe) đối với người vi phạm Vì vậy theo người viết thì việc áp dụng hình thức xử phạt này không có nhiều tác dụng trong việc ngăn chặn các hành vi VPHC trong lĩnh vực văn hóa Tuy nhiên có thể nói đây là một biện pháp mang tính chất nhân đạo do đó phải chăng đây là lí do mà Nghị định 158/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ vẫn ghi nhận xử lý bằng biện pháp này

Phạt tiền: Trong lĩnh vực văn hóa phạt tiền với mức thấp nhất là 200.000 đồng và mức cao nhất cho phép áp dụng đối với cá nhân là 50.000.000 đồng Một số hành vi mà đối tượng vi phạm là tổ chức thì mức phạt áp dụng cao gấp hai lần của cá nhân theo đúng quy định của luật xử lý VPHC Bên cạnh đó việc quy định khung phạt tiền áp dụng cho từng hành vi VPHC trong lĩnh vực văn hóa sẽ giúp các chủ thể linh động hơn khi lựa chọn biện pháp xử phạt, tuy nhiên việc áp dụng sẽ không đảm bảo được tính thống nhất vì sẽ phụ thuộc vào

cả yếu tố khách quan và chủ quan trong quá trình áp dụng các biện pháp xử phạt Theo quan điểm cá nhân của người viết thì thực sự mức phạt này đối với

nhiều hành vi là chưa đủ tính răn đe

Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn tương ứng với từng hành vi cụ thể được quy định trong Nghị định 158/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ quy định mà trước đây Nghị định 75/2010/NĐ-CP ngày 12/7/2010 của Chính phủ chưa đề cập đến

Tịch thu tang vật, phương tiện VPHC Trong lĩnh vực văn hóa đối với hành vi làm bản sao di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia để kinh doanh mà không

có giấy phép và hành vi mua, bán, trao đổi, vận chuyển trái phép trên lãnh thổ Việt Nam di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh và di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia có nguồn gốc bất hợp pháp

áp dụng biện pháp tịch thu tang vật VPHC là biện pháp xử phạt chính

Ngoài ra trong lĩnh vực văn hóa còn áp dụng biện pháp tịch thu phương tiện vi phạm đối với hành vi làm bản sao di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia để kinh doanh mà không có giấy phép

1.2.2.3 Các biện pháp khắc phục hậu quả

Pháp luật về xử phạt VPHC trong lĩnh vực văn hóa có quy định các biện pháp khắc phục hậu quả tại điều 2 Nghị định 158/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ như sau: Ngoài các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại các điểm điểm a, b, đ, e, h và i Khoản 1 Điều 28 của Luật xử lý

vi phạm hành chính, hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa còn

có thể áp dụng một hoặc các biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc trả lại tài liệu thư viện đã đánh tráo hoặc chiếm dụng; Buộc trả lại đất đã lấn chiếm hoặc chấm dứt việc sử dụng trái phép di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, công trình văn hóa, nghệ thuật; Buộc xin lỗi tổ chức, cá nhân; Buộc phải đáp ứng cơ sở vật chất, trang thiết bị đối với phòng chiếu phim có sử dụng hiệu ứng đặc biệt tác động đến người xem phim; Buộc dỡ bỏ tác phẩm

vi phạm dưới hình thức điện tử, trên môi trường mạng và kỹ thuật số; Buộc thu hồi danh hiệu, giải thưởng trao cho cá nhân đạt giải cuộc thi người đẹp, người mẫu; giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh giám định cổ vật; giấy chứng nhận đủ điều kiện hành nghề tu bổ di tích; chứng chỉ hành nghề tu bổ

di tích; Buộc ngừng kinh doanh trò chơi điện tử, karaoke, vũ trường không bảo đảm khoảng cách theo quy định

1.2.3 Các biện pháp ngăn chặn vi phạm hành chính và bảo đảm việc

xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa

Tại Điều 119 Luật xử lý vi phạm hành chính ngày 20/6/2012 quy định những biện pháp xử phạt hành chính như sau: Các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính

Trong trường hợp cần ngăn chặn kịp thời vi phạm hành chính hoặc để bảo đảm việc xử lý vi phạm hành chính, người có thẩm quyền có thể áp dụng các biện pháp sau đây theo thủ tục hành chính:

5 Khám phương tiện vận tải, đồ vật;

6 Khám nơi cất giấu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính;

7 Quản lý người nước ngoài vi phạm pháp luật Việt Nam trong thời gian làm thủ tục trục xuất;

8 Giao cho gia đình, tổ chức quản lý người bị đề nghị áp dụng biện pháp

xử lý hành chính trong thời gian làm thủ tục áp dụng biện pháp xử lý hành chính;

9 Truy tìm đối tượng phải chấp hành quyết định đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc trong trường hợp bỏ trốn.”

1.2.4 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa

1.2.4.1 Thẩm quyền của Thanh tra chuyên ngành

Thanh tra viên, người được giao nhiệm vụ thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành đang thi hành công vụ có quyền: Phạt cảnh cáo; phạt tiền không quá 500.000 đồng; tịch thu tang vật, phương tiện VPHC có giá trị không vượt quá 500.000 đồng; áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại các điểm a và đ khoản 1 Điều 28 Luật XLVPHC ngày 20/6/2012 Trưởng Đoàn thanh tra chuyên ngành Văn hóa có quyền: Phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 35.000.000 đồng đối với hành vi VPHC trong lĩnh vực văn hóa; tịch thu tang vật, phương tiện VPHC có giá trị không vượt quá 35.000.000 đồng đối với hành vi VPHC trong lĩnh vực văn hóa; tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn theo quy định; áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại Điều 2 Nghị định số 158/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ

Chánh Thanh tra cấp bộ, Cục trưởng Cục Tần số vô tuyến điện, Cục trưởng Cục Viễn thông, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, Cục trưởng Cục Báo chí, Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành có quyền: Phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 50.000.000 đồng đối với hành vi VPHC trong lĩnh vực văn hóa; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành

chính; tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại Điều 2 Nghị định số 158/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ Và những người có thẩm quyền xử phạt của Thanh tra có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm hành chính quy định tại khoản 5 Điều 83 Nghị định 158/2013/NĐ-CP sửa đổi tại Nghị định 28/2017/NĐ-CP

1.2.4.2 Thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp

Chủ tịch UBND cấp xã có quyền: Phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 5.000.000 đồng; tịch thu tang vật, phương tiện VPHC có giá trị đến 5.000.000 đồng; áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại các điểm a, b và đ khoản

1 Điều 28 Luật XLVPHC ngày 20/6/2012

Chủ tịch UBND cấp huyện có quyền: Phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 25.000.000 đồng đối với hành vi VPHC trong lĩnh vực văn hóa; tịch thu tang vật, phương tiện VPHC có giá trị đến 25.000.000 đồng đối với hành vi VPHC trong lĩnh vực văn hóa; tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề

có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả quy định Điều 2 Nghị định số 158/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ

Chủ tịch UBND cấp tỉnh có quyền: Phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 50.000.000 đồng đối với hành vi VPHC trong lĩnh vực văn hóa; tịch thu tang vật, phương tiện VPHC; tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề

có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại Điều 2 Nghị định số 158/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ

1.2.4.3 Thẩm quyền của Công an nhân dân

Được quy định tại điều 82 của Nghị định số 158/2013/NĐ-CP ngày

12/11/2013 của Chính phủ thì các chủ thể Công an nhân có thẩm quyền xử phạt

vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa gồm có:Chiến sỹ Công an nhân dân đang thi hành công vụ có quyền; Trạm trưởng, đội trưởng của Chiến sỹ Công

an nhân dân đang thi hành công vụ; Trưởng Công an cấp xã, Trưởng đồn Công an, Trạm trưởng Trạm Công an cửa khẩu, khu chế xuất; Trưởng Công

an cấp huyện; Trưởng phòng Công an cấp tỉnh gồm Trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Trưởng phòng Cảnh sát trật tự, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ,Trưởng phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ, cứu nạn, Trưởng phòng An ninh chính trị nội bộ, Trưởng phòng An ninh kinh tế, Trưởng phòng An ninh văn hóa, tư tưởng, Trưởng phòng An ninh thông tin; Trưởng phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy các quận, huyện thuộc Sở Cảnh sát phòng cháy và chữa cháy 2, 3, 4,

5, 6 và 7 Điều 2 Nghị định 158/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ; Giám đốc Công an cấp tỉnh, Giám đốc Sở Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy; Cục trưởng Cục An ninh chính trị nội bộ, Cục trưởng Cục An ninh kinh

tế, Cục trưởng Cục An ninh văn hóa, tư tưởng, Cục trưởng Cục An ninh thông tin, Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội, Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế, Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ, cứu nạn

1.2.4.4 Thẩm quyền của Bộ đội biên phòng, Cảnh sát biển, Hải quan, Quản lý thị trường

Những người có thẩm quyền xử phạt của Bộ đội biên phòng có thẩm quyền xử phạt VPHC, áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành

vi mua, bán, trao đổi, vận chuyển trái phép trên lãnh thổ Việt Nam di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh và

di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia có nguồn gốc bất hợp pháp theo thẩm quyền quy định tại Điều 83a Nghị định 158/2013/NĐ-CP sửa đổi tại Nghị định 28/2017/NĐ-CP ngày 20/3/2017 của Chính phủ và chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao

Những người có thẩm quyền xử phạt của Cảnh sát biển có thẩm quyền

xử phạt VPHC, áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi mua, bán, trao đổi, vận chuyển trái phép trên lãnh thổ Việt Nam di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh và di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia có nguồn gốc bất hợp pháp theo thẩm quyền quy định tại Điều 83b Nghị định 158/2013/NĐ-CP sửa đổi tại Nghị định 28/2017/NĐ-CP ngày 20/3/2017 của Chính phủ và chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao

Những người có thẩm quyền xử phạt của cơ quan Hải quan có thẩm quyền xử phạt VPHC, áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành

vi mua, bán, trao đổi, vận chuyển trái phép trên lãnh thổ Việt Nam di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh và

di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia có nguồn gốc bất hợp pháp theo thẩm quyền quy định tại Điều 83c Nghị định 158/2013/NĐ-CP sửa đổi tại Nghị định 28/2017/NĐ-CP ngày 20/3/2017 của Chính phủ và chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao

Những người có thẩm quyền xử phạt của Quản lý thị trường có thẩm quyền xử phạt VPHC, áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành

vi vi phạm hành chính quy định tại các Điều 5, 6, 7 và 9; các điểm a và điểm

d khoản 1, các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều 10; các Điều 11 và 12; Điều 18; điểm b khoản 1, điểm a khoản 2 Điều 19; điểm a khoản 1 Điều 22; khoản 7 Điều 23; theo thẩm quyền quy định tại Điều 83d Nghị định số 158/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ sửa đổi tại Nghị định 28/2017/NĐ-CP ngày

20/3/2017 của Chính phủ và chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao

1.2.4.5 Ủy quyền xử phạt vi phạm hành chính

Theo Điều 54 Luật XLVPHC ngày 20/6/2012 và Nghị định số 81/2013/NĐ-CP ngày 19/7/2013 của Chính phủ hướng dẫn chi tiết thi hành một số điều và biện pháp thi hành Luật XLVPHC thì người có thẩm quyền xử phạt có thể ủy quyền cho cấp phó Việc ủy quyền phải thực hiện bằng văn bản theo quy định tại Điều 54, khoản 2 Điều 87 và khoản 2 Điều 123 Luật XLVPHC, tùy vào tình hình thực tế mà người có thẩm quyền có thể ủy quyền thường xuyên, theo vụ việc hoặc lĩnh vực cụ thể Khi được ủy quyền cấp phó phải chịu trách nhiệm về quyết định XPVPHC của mình trước cấp trưởng và trước pháp luật Người được giao quyền không được giao quyền, ủy quyền lại cho bất kỳ người nào khác Người được giao nhiệm vụ đứng đầu cơ quan, đơn

vị có thẩm quyền xử phạt thì có thẩm quyền xử phạt và được giao quyền xử phạt như cấp trưởng

1.2.5 Thủ tục xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa 1.2.5.1 Xử phạt vi phạm hành chính theo thủ tục đơn giản

Ngay khi phát hiện hành vi vi phạm trong lĩnh vực văn hóa người có thẩm quyền xử phạt sẽ ban hành Quyết định XPVPHC tại chỗ mà không cần lập Biên bản VPHC và trải qua quá trình điều tra, xác minh làm rõ hành vi vi phạm và được áp dụng xử phạt trong trường hợp cảnh cáo hoặc phạt tiền Nội dung Quyết định XPVPHC phải ghi rõ ngày, tháng, năm ra quyết định; họ, tên, địa chỉ của cá nhân, tổ chức vi phạm; hành vi vi phạm; địa điểm xảy ra vi phạm; chứng cứ và tình tiết liên quan đến việc vi phạm; họ, tên,chức vụ của người ra XPVPHC; điều, khoản của văn bản pháp luật được áp dụng Trường hợp phạt tiền thì trong quyết định phải ghi rõ mức tiền phạt đến 250.000 đồng đối với cá nhân, 500.000 đồng đối với tổ chức và người có thẩm quyền xử phạt phải ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính tại chỗ

Trong lĩnh vực văn hóa, thủ tục này chỉ được áp dụng đối với hành vi thắp hương hoặc đốt vàng mã không đúng quy định của Ban tổ chức lễ hội, Ban quản lý di tích; ném, thả tiền xuống giếng, ao hồ; nói tục, xúc phạm tâm linh gây ảnh hưởng đến không khí trang nghiêm; xả rác bừa bãi làm mất vệ sinh môi trường trong khu vực lễ hội, di tích và hành vi làm hư hại tài liệu thư viện Thực chất XPVPHC không lập biên bản trong lĩnh vực văn hóa là một thủ tục đơn giản được áp dụng cho những vụ việc không có tình tiết phức tạp, việc xử phạt ngay không gây phiền hà hay làm ảnh hưởng đến việc tuân thủ các quy định pháp luật Trừ trường hợp VPHC được phát hiện nhờ sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ thì phải lập biên bản VPHC

1.2.5.2 Xử phạt vi phạm hành chính theo thủ tục thông thường

XPVPHC theo thủ tục thông thường chính là trường hợp XPVPHC có lập biên bản và theo quy định từ Điều 57 đến Điều 68 Luật XLVPHC thì việc

xử phạt phải theo một trình tự thủ tục nhất định trước khi ra Quyết định XPVPHC đối với người vi phạm nhưng phải loại trừ những trường hợp quy định tại điểm 1 khoản 1 Điều 56 của Luật XLVPHC Việc XPVPHC có lập biên bản phải được người có thẩm quyền xử phạt lập thành hồ sơ XPVPHC

và phải được lưu trữ theo quy định pháp luật.Trong lĩnh vực văn hóa thủ tục XPVPHC phải được tiến hành theo đúng quy định của Luật XLVPHC và đúng hành vi vi phạm bị xử phạt quy định tại Nghị định số 158/2013/NĐ-CP

và Nghị định 28/2017/NĐ-CP của Chính phủ Trình tự, thủ tục XPVPHC trong lĩnh vực văn hóa gồm các bước:

Bước một: Lập Biên bản VPHC, đây là bước đầu tiên trong quá trình xác

định hành vi vi phạm bởi ngay khi phát hiện VPHC trong lĩnh vực văn hóa người có thẩm quyền xử phạt hoặc người đang thi hành công vụ phải kịp thời lập biên bản đối với đối tượng vi phạm nhằm chấm dứt ngay hành vi vi phạm Biên bản VPHC phải ghi rõ ngày, tháng, năm, địa điểm lập biên bản; họ,

tên, chức vụ người lập biên bản; họ, tên, địa chỉ, nghề nghiệp của người vi phạm hoặc tên, địa chỉ của tổ chức vi phạm; giờ, ngày, tháng, năm, địa điểm xảy ra vi phạm; hành vi vi phạm; biện pháp ngăn chặn VPHC và bảo đảm việc xử lý; tình trạng tang vật, phương tiện bị tạm giữ; lời khai của người vi phạm hoặc đại diện tổ chức vi phạm; nếu có người chứng kiến, người bị thiệt hại hoặc đại diện tổ chức bị thiệt hại thì phải ghi rõ họ, tên, địa chỉ, lời khai của họ; quyền và thời hạn giải trình về VPHC của người vi phạm hoặc đại diện của tổ chức vi phạm; cơ quan tiếp nhận giải trình.Trường hợp người vi phạm, đại diện tổ chức vi phạm không có mặt tại nơi vi phạm, cố tình trốn tránh hoặc vì lý do khách quan mà không ký vào biên bản thì biên bản phải có chữ ký của đại diện chính quyền cơ sở nơi xảy ra vi phạm hoặc của hai người chứng kiến Biên bản VPHC lập xong phải giao cho cá nhân, tổ chức VPHC

01 bản; trường hợp VPHC không thuộc thẩm quyền hoặc vượt quá thẩm quyền xử phạt của người lập biên bản thì biên bản phải được chuyển ngay đến người có thẩm quyền xử phạt để tiến hành xử phạt

Bước hai: Xác minh tình tiết của vụ việc VPHC, trước khi ra quyết định

XPVPHC trong lĩnh vực văn hóa, trường hợp cần thiết người có thẩm quyền

xử phạt có trách nhiệm xác minh các tình tiết: có hay không có VPHC của cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi VPHC, lỗi, nhân thân của cá nhân VPHC; tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ; tính chất, mức độ thiệt hại do VPHC gây ra Trong quá trình xem xét, ra quyết định xử phạt, người có thẩm quyền xử phạt

có thể trưng cầu giám định Việc xác minh tình tiết của vụ việc VPHC phải được thể hiện bằng văn bản nhằm đảm bảo tính chính xác, tính khách quan và minh bạch của việc XPVPHC, tránh việc khiếu nại, khiếu kiện quyết định XPVPHC đã ban hành

Bước ba: Giải trình (nếu có)

Cá nhân, tổ chức VPHC trong lĩnh vực văn hóa khi bị áp dụng các hình

thức xử phạt trên cũng có thế yêu cầu giải trình trực tiếp Cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền xử phạt phải tổ chức phiên giải trình trực tiếp và thông báo thời gian địa điểm để chủ thể vi phạm tham gia Trong phiên giải trình, chủ thể có thẩm quyền có trách nhiệm nêu căn cứ pháp lý và tình tiết, chứng

cứ liên quan đến hành vi VPHC, hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả dự kiến áp dụng đối với hành vi vi phạm Cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính, người đại diện hợp pháp của họ có quyền tham gia phiên giải trình và đưa ra ý kiến, chứng cứ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình Việc giải trình phải được lập thành biên bản và lưu trong hồ sơ xử phạt VPHC.Thủ tục giải trình là một bước tiến trong pháp luật về xử phạt VPHC nóic hung và pháp luật về xử phạt VPHC trong lĩnh vực văn hóa nói riêng Thủ tục về giải trình vừa giúp nâng cao hoạt động quản lý nhà nước vừa là sự ghi nhận và bảo

vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia hoạt động văn hóa Từ phía chủ thể có thẩm quyền xử phạt, thủ tục này giúp đưa ra các quyết định

xử phạt đảm bảo cả căn cứ pháp lý và căn cứ thực tiễn tránh việc xử lý đơn phương mang tính áp đặt, do chủ quan nên có thể gây sai sót Ở phía chủ thể

bị xử phạt, thủ tục này là cơ hội họ giải trình lý do bị xử phạt, hoặc có thể đưa

ra căn cứ để xác định biện pháp xử phạt đƣợc áp dụng là không phù hợp hoặc yêu cầu chủ thể có thẩm quyền xử phạt nêu rõ căn cứ ra quyết định xử phạt, vừa giúp họ bảo vệ quyền lợi tốt hơn, vừa giúp họ có sự thông cảm từ cơ quan nhà nước, có thêm hiểu biết về hoạt động quản lý nhà nước Quá trình hoàn chỉnh hồ sơ vụ vi phạm, thủ tục giải trình là biện pháp được áp dụng để hạn chế tình trạng lạm quyền của người có thẩm quyền; đảm bảo tính nghiêm minh, công bằng của pháp luật trong XPVPHC

Bước bốn: Ban hành quyết định XPVPHC

Là việc ra quyết định XPVPHC của người có thẩm quyền xử phạt để xử phạt hành vi của người, tổ chức vi phạm quy định từ Điều 04 đến Điều 27

Nghị định số 158/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ và theo Điều

66 Luật XLVPHC thì: Thời hạn ra Quyết định XPVPHC là 07 ngày, kể từ ngày lập biên bản VPHC Đối với vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp mà không thuộc trường hợp giải trình hoặc vụ việc thuộc trường hợp giải trình theo quy định thì thời hạn ra quyết định xử phạt tối đa là 30 ngày, kể từ ngày lập biên bản Trường hợp vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, có nhiều tình tiết phức tạp và thuộc trường hợp giải trình theo quy định mà cần có thêm thời gian để xác minh, thu thập chứng cứ thì người có thẩm quyền đang giải quyết

vụ việc phải báo cáo thủ trưởng trực tiếp của mình bằng văn bản để xin gia hạn Quá thời hạn quy định người có thẩm quyền xử phạt không ra quyết địnhxử phạt nhưng vẫn ra quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả hoặc quyết định tịch thu sung vào ngân sách nhà nước hoặc tiêu hủy tang vật VPHC thuộc loại cấm lưu hành Trường hợp người có thẩm quyền XPVPHC nếu có lỗi trong việc để quá thời hạn mà không ra quyết định xử phạt thì bị xử

lý theo quy định của pháp luật

1.3 Các điều kiện bảo đảm việc áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa

Thứ nhất, hoạt động xây dựng pháp luật

Trước hết, hoạt động áp dụng pháp luật có liên quan rất chặt chẽ với hoạt động xây dựng pháp luật Để thực hiện và áp dụng pháp luật có hiệu quả trước hết phải có pháp luật tốt Nói cụ thể hơn là phải có một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, đồng bộ, sát thực tế, phù hợp với các quy luật khách quan của sự phát triển kinh tế-xã hội, phù hợp với những điều kiện kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội, tâm lí, tổ chức… mà trong đó pháp luật sẽ tác động, đáp ứng những nhu cầu đòi hỏi của đất nước ở mỗi thời kì phát triển Sau khi đã ban hành pháp luật, vấn đề quan trọng có ảnh hưởng tới việc thực hiện, áp dụng pháp luật là tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho cán bộ và

nhân dân để mọi người nắm được các quy định của pháp luật, từ đó họ có ý tức tự giác tuân theo pháp luật

Thứ hai, trình độ văn hóa pháp lí của cán bộ và nhân dân

Hoạt động áp dụng pháp luật không những có liên quan chặt chẽ đến hoạt động xây dựng pháp luật mà sự hoàn thiện của hoạt động áp dụng pháp luật còn đòi hỏi trình độ pháp lí của cán bộ, nhân dân trong xã hội Vì vậy cần phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật nhằm nâng cao ý thức pháp luật của nhân dân, tạo lòng tin của nhân dân vào pháp luật để từ đó họ có những hành vi pháp luật tích cực, biết sử dụng pháp luật vào việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình cũng như của người khác và đấu tranh không khoan nhượng với các hiện tượng tiêu cực, vi phạm pháp luật trong xã hội

Thứ ba, công tác tổ chức và cán bộ của các cơ quan có thẩm quyền áp dụng pháp luật

Áp dụng pháp luật vốn là hoạt động do các cơ quan hoặc các chủ thể có thẩm quyền tiến hành như cơ quan hành chính, tòa án, viện kiểm sát, công an… Do tính chất quan trọng và phức tạp của hoạt động áp dụng pháp luật nên chủ thể bị áp dụng có thể được hưởng lợi ích rất lớn nhưng cũng có thể phải chịu những hậu quả bất lợi nên trong pháp luật luôn có sự xác định rõ ràng cơ sở, điều kiện, trình tự thủ tục… của chủ thể trong quá trình áp dụng pháp luật

Chính vì vậy các cơ quan nhà nước có thẩm quyền cần được tổ chức một cách khoa học, có sự phân công rõ ràng về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, thẩm quyền của mỗi cơ quan, mỗi bộ phận để tránh hiện tượng chồng chéo, mâu thuẫn cản trở nhau trong công việc của các cơ quan này Sự không thống nhất, không phân định rõ ràng phạm vi, lĩnh vực hoạt động hoặc thẩm quyền của các cơ quan dễ dẫn đến có những vụ việc thì nhiều cơ quan tranh nhau giải quyết nhưng lại có những vụ việc thì đùn đẩy không cơ quan nào nhận