Lãi trên biến phí là số tiền còn lại của doanh thu bán hàng thuần sau khi trừ đi chi phí biến đổiLãi trên biến phí Lãi trên biến phí = Doanh thu thuần - Chi phí biến đổiLãi trên biến p
Trang 1Chương 4 PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ CHI PHÍ – KHỐI LƯỢNG
– LỢI NHUẬN (Cost – Volume – Profit)
Trang 3Một số khái niệm khi phân tích mối
quan hệ C-V-P
Trang 4Một số khái niệm
Lãi trên
biến phí
Tỷ lệ lãi trên biến phí
Kết cấu chi phí
Đòn bẩy kinh doanh
Trang 5Lãi trên biến phí là số tiền còn lại của doanh thu bán hàng thuần sau khi trừ đi chi phí biến đổi
Lãi trên biến phí
Lãi trên biến phí = Doanh thu
thuần - Chi phí biến đổiLãi trên biến phí đơn vị = Số lượng sản phẩm tiêu thụLãi trên biến phí
Lãi trên biến phí đơn vị = Doanh thu – Biến phíSản lượng
Lãi trên biến phí đơn vị = P x Q – BPđv x QQ
Lãi trên biến phí đơn
Chi phí biến đổi
đơn vị
Hoặc
Trang 6Lãi trên biến phí
Lợi
Giá bán -
Chi phí biến đổi đơn vị
x Số lượng sản
phẩm tiêu thụ
-Chi phí
cố định
Ý nghĩa: Lãi trên biến phí trước hết phải bù đắp được định phí,
phần còn lại sẽ là lợi nhuận trước thuế DN nào có lãi trên biến phí nhỏ hơn chi phí cố định thì sẽ thua lỗ trong kỳ KD đó
Lợi nhuận = Lãi trên biến phí - Chi phí cố định
Trang 7Ví dụ
Ví dụ: Công ty Thanh Sơn sản xuất và kinh doanh sản phẩm Trà Giàng Giá bán 250.000 đồng/sản phẩm, chi phí biến đổi đơn vị là 150.000 đồng/sản phẩm Chi phí cố định hoạt động trong tháng là 35.000.000 đồng
Yêu cầu: Xác định lãi trên biến phí của công ty ở các mức hoạt động khác nhau
Trang 8Ví dụ
Doanh thu (1 sản phẩm)
Trừ chi phí biến đổi
Lãi trên biến phí
Trừ chi phí cố định
Lợi nhuận
250.000 150.000 100.000 35.000.000 (34.900.000)
250.000 150.000 100.000
Công ty Thanh Sơn Báo cáo kết quả kinh doanh dạng lãi trên biến phí
Nếu trong tháng công ty chỉ bán được 1 sản phẩm thì lãi trên biến phí
là 100.000đ
Lãi trên biến phí
đơn vị
Trang 9Ví dụ
Doanh thu (350 sản phẩm)
Trừ chi phí biến đổi
Lãi trên biến phí
Trừ chi phí cố định
Lợi nhuận
87.500.000 52.500.000 35.000.000 35.000.000
0
250.000 150.000 100.000
Công ty Thanh Sơn Báo cáo kết quả kinh doanh dạng lãi trên biến phí
Nếu trong tháng công ty bán được 350 sản phẩm thì
lãi trên biến phí là 35.000.000đ, như vậy công ty sẽ đạt được điểm hòa
vốn (Lợi nhuận = 0)
Trang 10Ví dụ
Doanh thu (351 sản phẩm)
Trừ chi phí biến đổi
Lãi trên biến phí
Trừ chi phí cố định
Lợi nhuận
87.750.000 52.650.000 35.100.000 35.000.000
100.000
250.000 150.000 100.000
Công ty Thanh Sơn Báo cáo kết quả kinh doanh dạng lãi trên biến phí
Nếu trong tháng công ty bán được 351 sản phẩm thì
lãi trên biến phí là 35.100.000đ, như vậy công ty có lãi 100.000đ đúng
bằng số lãi trên biến phí
Trang 11Tỷ lệ lãi trên biến phí
Tỷ lệ lãi trên biến phí là một chỉ tiêu biểu hiện quan hệ tương đối giữa lãi trên biến phí so với doanh thu
Tỷ lệ lãi trên biến phí = Lãi trên biến phí Doanh thu x 100%
Trang 12Ví dụ Công ty Thanh Sơn Báo cáo kết quả kinh doanh dạng lãi trên biến phí
Doanh thu (400 sản phẩm)*
Trừ chi phí biến đổi
Lãi trên biến phí
Trừ chi phí cố định
Lợi nhuận
100.000.000 60.000.000 40.000.000 35.000.000 5.000.000
250.000 150.000 100.000
100% 60% 40%
* Đây là phương án hiện tại của doanh nghiệp
Tỷ lệ lãi trên biến phí = 100.000 250.000 x 100% = 40%
Trang 13Ý nghĩa của tỷ lệ lãi trên biến phí
Như vậy, Qua chỉ tiêu tỷ lệ lãi trên biến phí có thể
biết được khi doanh thu tăng 1đ thì trong mức tăng
đó, lãi trên biến phí tăng 0,4đ Lợi nhuận thu
được tăng 0,4đ khi chi phí cố định không thay
đổi Như vậy chúng ta có thể khẳng định nếu doanh
nghiệp đã sản xuất tới sản lượng hoà vốn và tiếp
tục sản xuất vượt qua điểm hoà vốn thì mức tăng
của lãi trên biến phí sẽ bằng mức tăng của lợi
Trang 14Ý nghĩa của tỷ lệ lãi trên biến phí
Trở lại ví dụ trên, nếu doanh thu tăng 10% thì LN của công ty sẽ thay đổi như thế nào?
Mức tăng của lãi trên biến phí:
= 40% x (10% x 100.000.000) = 4.000.000 đồng
Như vậy, lãi trên biến phí tăng lên là 4.000.000 đồng
vì DN đã vượt qua điểm hòa vốn do đó mức tăng của lãi trên biến phí chính là mức tăng của LN
Trang 15= ($1.49-$0.36) $1.49
= $1.13 $1.49 = 0.758
=
Trang 16Kết cấu chi phí là một chỉ tiêu tương đối, phản ánh mối quan hệ giữa tỷ lệ chi phí cố định và chi phí biến đổi của một doanh nghiệp
Trừ chi phí biến đổi
Lãi trên biến phí
Trừ chi phí cố định
Lợi nhuận
400 240 160 120 40
100%
60%
40%
400 160 240 200 40
100% 40% 60%
Với kết cấu chi phí khác nhau, tỉ lệ lãi trên biến phí vì thế sẽ khác nhau Nếu doanh thu tăng ở các doanh nghiệp là như nhau thì lợi nhuận sẽ tăng khác nhau
Trang 17Vì cả hai doanh nghiệp đều vượt qua điểm hoà vốn do đó mức tăng của lãi trên biến phí được xác định như sau:
Doanh nghiệp A: Mức tăng Lãi trên BP= 40% x 20% x 400 = 32
Doanh nghiệp B: Mức tăng Lãi trên BP= 60% x 20% x 400 = 48
Giả sử doanh thu ở cả 2 doanh nghiệp có xu hướng sụt giảm,
nhận xét gì về lợi nhuận của 2 doanh nghiệp?
Trang 18Ví dụ
Nhận xét
Ý nghĩa
Mức tăng lợi nhuận ở doanh
nghiệp B cao hơn doanh nghiệp
A do tỷ lệ lãi trên biến phí lớn
hơn
Thực chất sự khác nhau đó là
do kết cấu chi phí ở hai doanh
nghiệp là khác nhau, doanh
nghiệp B có phần định phí cao
hơn doanh nghiệp A.
Doanh nghiệp nào có kết cấu chi phí với phần chi phí
cố định cao hơn sẽ đem lại lợi nhuận nhiều hơn trong trường hợp doanh thu gia tăng Ngược lại, nếu doanh thu sụt giảm, rủi ro kinh doanh cũng lớn hơn
Trang 19Đòn bẩy kinh doanh
Đòn bẩy kinh doanh phản ánh mức độ sử dụng chi phí cố định trong tổng chi phí kinh doanh của doanh nghiệp Doanh nghiệp nào có kết cấu chi phí với phần chi phí cố định lớn thì doanh nghiệp đó được coi là có đòn bẩy kinh doanh lớn và ngược lại
Trang 20Đòn bẩy kinh doanh
Độ lớn đòn bẩy kinh doanh
% thay đổi lợi nhuận
% thay đổi doanh thu
Độ lớn đòn bẩy kinh doanh
Lãi trên biến phí Lợi nhuận hoạt động kinh doanh
Hoặc
Trang 21Ví dụ
Chi phí biến đổi (60% doanh thu) 60 120 180
Lợi nhuận hoạt động kinh doanh
Độ lớn đòn bẩy kinh doanh (DOL) Không xác định 2 1.5
Như vậy tại mỗi mức doanh thu khác nhau, độ lớn đòn bẩy kinh doanh khác nhau, trong trường hợp hòa vốn không xác định được độ lớn đòn bẩy kinh doanh
Trang 22Ý nghĩa của độ lớn đòn bẩy kinh doanh
+ Đẩy mạnh tiêu thụ, mở rộng thị trường để khai thác tối đa hiệu ứng tích cực của đòn bẩy kinh doanh để gia tăng EBIT.
Trang 23Một số ứng dụng khi phân tích mối
quan hệ C-V-P
Trang 24Ứng
dụng
1
Ứng dụng 2
Ứng dụng 3
Ứng dụng 4
Thay đổi chi phí cố định, giá bán
và sản lượng
Thay đổi chi phí biến đổi, chi phí
cố định
và sản lượng
Trang 25PHƯƠNG ÁN HIỆN TẠI
Công ty Thanh Sơn Báo cáo kết quả kinh doanh dạng lãi trên biến phí
Doanh thu (400 sản phẩm)*
Trừ chi phí biến đổi
Lãi trên biến phí
Trừ chi phí cố định
Lợi nhuận
100.000.000 60.000.000 40.000.000 35.000.000 5.000.000
250.000 150.000 100.000
100% 60% 40%
Trang 26ỨNG DỤNG 1
Thay đổi chi phí cố định và sản lượng
Tại công ty Thanh Sơn dự định đầu tư
thêm cho quảng cáo mỗi tháng 10.000.000đ thì dự kiến số sản phẩm tiêu thụ tăng lên 520 sản phẩm
Trong trường hợp các yếu tố không đổi, công ty có nên thực hiện phương án này không?
Trang 27Công ty Thanh Sơn Báo cáo kết quả kinh doanh dạng lãi trên biến phí
Trừ chi phí biến đổi
Lãi trên biến phí
Trừ chi phí cố định
Lợi nhuận
100.000.000 60.000.000 40.000.000 35.000.000
5.000.000
Có nên thực hiện phương án này không?
130.000.000 78.000.000 52.000.000 45.000.000 7.000.000
+ 30.000.000 + 18.000.000 + 12.000.000 + 10.000.000 + 2.000.000
= 520 x 250.000
= 520 x 150.000
Trang 28ỨNG DỤNG 2
Thay đổi chi phí biến đổi và sản lượng
Giả sử Công ty Thanh Sơn có dự định sử
dụng nguyên vật liệu tốt hơn nên làm cho
biến phí đơn vị tăng lên 10.000đ/sản
phẩm Do chất lượng sản phẩm tăng lên
nên sản lượng tiêu thụ trong tháng tăng
lên 480 sản phẩm
Trong trường hợp các yếu tố không đổi
Doanh nghiệp có nên thực hiện phương án
này không?
Trang 29Công ty Thanh Sơn Báo cáo kết quả kinh doanh dạng lãi trên biến phí
Trừ chi phí biến đổi
Lãi trên biến phí
Trừ chi phí cố định
Lợi nhuận
100.000.000 60.000.000 40.000.000 35.000.000
5.000.000
Có nên thực hiện phương án này không?
= 520 x 250.000
120.000.000 76.800.000 43.200.000 35.000.000 8.200.000
+ 16.800.000 + 3.200.000
0 + 3.200.000
+ 20.000.000
= 480 x 250.000
= 480 x 160.000
Trang 30ỨNG DỤNG 3
Thay đổi chi phí cố định, giá bán và sản lượng
Giả sử Công ty Thanh Sơn có dự định tăng
chi phí quảng cáo thêm mỗi tháng
15.000.000đ và giảm giá bán mỗi sản
phẩm 20.000đ với hy vọng mức tiêu thụ
sản phẩm tăng lên 50%
Nếu các điều kiện dự kiến trên được thực
hiện thì lợi nhuận của DN sẽ thay đổi như
thế nào?
Trang 31Công ty Thanh Sơn Báo cáo kết quả kinh doanh dạng lãi trên biến phí
Có nên thực hiện phương án này không?
Trừ chi phí biến đổi
Lãi trên biến phí
Trừ chi phí cố định
Lợi nhuận
100.000.000 60.000.000 40.000.000 35.000.000
5.000.000
138.000.000 90.000.000 48.000.000 50.000.000 (2.000.000)
+ 38.000.000 + 30.000.000 + 8.000.000 + 15.000.000 (7.000.000)
= 600 x 230.000
= 600 x 150.000
Trang 32ỨNG DỤNG 4
Thay đổi chi phí biến đổi, chi phí cố định và sản lượng
Công ty Thanh Sơn có dự định thay đổi phương thức trả
lương nhân viên bán hàng, thay vì hàng tháng trả
6.000.000đ sẽ trả theo hình thức hoa hồng cho mỗi
sản phẩm bán được 15.000đ/sản phẩm Với cách
thức trả lương mới này, giám đốc công ty hy vọng sẽ
kích thích được người lao động, vì vậy sản lượng tiêu
thụ sẽ tăng lên 15%
Trong trường hợp các yếu tố khác không đổi, doanh
nghiệp có nên thực hiện phương án này hay không?
Trang 33Công ty Thanh Sơn Báo cáo kết quả kinh doanh dạng lãi trên biến phí
Có nên thực hiện phương án này không?
Trừ chi phí biến đổi
Lãi trên biến phí
Trừ chi phí cố định
Lợi nhuận
100.000.000 60.000.000 40.000.000 35.000.000
5.000.000
115.000.000 75.900.000 39.100.000 29.000.000 10.100.000
+ 15.000.000 + 15.900.000
- 900.000
- 6.000.000 + 5.100.000
= 460 x 250.000
= 460 x 165.000
Trang 34Điểm hòa vốn và phân tích điểm hòa vốn
Trang 35Điểm hoà vốn là điểm mà tại đó doanh thu vừa đủ bù đắp
hết chi phí hoạt động kinh doanh đã bỏ ra (giả thiết với giá
bán sản phẩm dự kiến trước hoặc giá được thị trường
chấp nhận)
Ví dụ: Công ty Racing trình bày báo cáo lãi trên biến phí ở các mức tiêu thụ 300, 400, and 500 Chúng ta sử dụng thông tin để chuẩn bị đồ thị CVP
Trang 36Các phương pháp xác định điểm hòa vốn
Trang 37CÁCH 1 Xác định điểm hòa vốn theo phương trình
Lợi nhuận = (Doanh thu – Chi phí biến đổi) – Chi phí cố định
Doanh thu = Chi phí Biến đổi + Chi phí cố định + Lợi nhuận
Tại điểm hoà vốn
lợi nhuận bằng 0
Hoặc
Trang 38Ví dụ
Doanh thu (400 sản phẩm)*
Trừ chi phí biến đổi
Lãi trên biến phí
Trừ chi phí cố định
Lợi nhuận
100.000.000 60.000.000 40.000.000 35.000.000 5.000.000
250.000 150.000 100.000
100% 60% 40%
Công ty Thanh Sơn Báo cáo kết quả kinh doanh dạng lãi trên biến phí
Trang 39150.000: Biến phí đơn vị 35.000.000: Tổng định phí
Có thể xác định doanh thu hòa vốn:
X = 0,6X + 35.000.000
X = 87.500.000
Trong đó:
X: Tổng doanh thu 0,6: Tỷ lệ lãi trên biến phí
X = (0,6 x (250.000 x 350)) + 35.000.000
Trang 40CÁCH 2 Xác định điểm hòa vốn theo lãi trên biến phí
Phương pháp xác định điểm hòa vốn theo lãi trên biến phí cũng cho hai kết quả bằng nhau
Chi phí cố định Lãi trên biến phí đơn vị
Chi phí cố định
Tỷ lệ lãi trên biến phí
Trang 41CÁCH 2 Xác định điểm hòa vốn theo lãi trên biến phí
Trang 42Trắc nghiệm
Quán CAFE Trung Nguyên có địa điểm ở ĐHCNHN Giá bán một tách cafe là $1.49 và chi phí biến đổi một tách cafe là $0.36 Chi phí cố định bình quân mỗi tháng là $1,300 Mỗi tháng CAFE Trung Nguyên bình quân bán được 2,100 tách cafe Xác định sản lượng hoà vốn?
Trang 43Trắc nghiệm
Quán CAFE Trung Nguyên có địa điểm ở ĐHCNHN Giá bán một tách cafe là $1.49 và chi phí biến đổi một tách cafe là $0.36 Chi phí cố định bình quân mỗi tháng là
$1,300 Mỗi tháng CAFE Trung Nguyên bình quân bán được 2,100 tách cafe Xác định doanh thu hoà vốn?
$1,300 Mỗi tháng CAFE Trung Nguyên bình quân bán được 2,100 tách cafe Xác định doanh thu hoà vốn ?
= $1,715
=
=
Trang 44Xác định sản lượng tiêu thụ để đạt lợi
nhuận mục tiêu
Sản lượng để đạt LN
Chi phí cố định + Lợi nhuận mục tiêu
Lãi trên biến phí đơn vị
Giả sử công ty Thanh Sơn mong muốn tháng 2/N đạt được lợi nhuận
là 40.000.000đ thì trong tháng phải tiêu thụ bao nhiêu sản phẩm, đạt doanh thu bao nhiêu?
Trang 45Xác định sản lượng tiêu thụ để đạt lợi
Trang 46Số lượng
sp tiêu thụ
để đạt LN mục tiêu
Trang 47Xác định doanh thu an toàn và giải thích
ý nghĩa
Doanh thu an toàn là phần chênh lệch giữa tổng doanh thu
và doanh thu hoà vốn
Trang 48Phân tích điểm hòa vốn trong mối quan
hệ với giá bán
Giá bán không chỉ phụ thuộc vào việc xác định giá bán của doanh
nghiệp mà còn phụ thuộc vào thị trường
Vậy, Khi cần thay đổi giá ở các mức khác nhau, sản lượng doanh nghiệp nên sản xuất để có thể hoà vốn, để đạt mức lợi nhuận mong muốn sẽ là
Trang 4910.000
12.000
120.000 120.000 120.000 120.000
20 15 12 10
30 30 30 30
50 45 42 40
Khung giá bán: “là giá bán hoà vốn ở các mức độ sản lượng khác nhau của DN”
Có số liệu tại công ty X như sau:
Dựa vào khung giá bán này, doanh nghiệp X có thể quyết định lựa
chọn 1 mức giá bán nào để đem lại lợi nhuận mong muốn? Nếu
giá bán ra khó thay đổi thì DN X nên xử lý như thế nào?
Trang 50Phân tích điểm hòa vốn trong mối quan
Trang 51Phân tích mối quan hệ C-V-P trong
trường hợp kinh doanh nhiều loại sản phẩm hàng hóa
Trang 52Lãi trên biến phí đơn
Trang 53Bước 2: Xác định tỷ lệ lãi trên biến phí bình quân chung
Tỷ lệ lãi trên biến phí
bình quân chung =
Tổng lãi trên biến phí
x 100% Tổng doanh thu
Hoặc
Tỷ lệ lãi trên biến phí
bình quân chung =
Tỷ lệ kết cấu doanh thu tiêu thụ mặt hàng i x
Tỷ lệ lãi trên biến phí mặt hàng i
Trang 54CHỈ TIÊU
Tỷ lệ lãi trên biến phí bình quân chungBước 3: Xác định doanh thu hoà vốn chung
Doanh thu hòa vốn chung = Tổng chi phí cố định
Tỷ lệ lãi trên biến phí bình quân chung
Bước 4: Xác định doanh thu hoà vốn từng mặt hàng, sản lượng hoà vốn
Trang 55CHỈ TIÊU Lãi trên biến phí đơn vị bình quânBước 1: Xác định tỷ lệ kết cấu số lượng tiêu thụ từng mặt hàng
Tỷ lệ kết cấu số lượng tiêu
thụ mặt hàng i =
Số lượng tiêu thụ mặt hàng i
x 100% Tổng số sản phẩm tiêu thụ
Bước 2: Xác định lãi trên biến phí đơn vị bình quân chung
Lãi trên biến phí đơn vị
bình quân chung =
Tỷ lệ kết cấu số lượng tiêu thụ mặt hàng i x
Lãi trên biến phí đơn vị mặt hàng i
Bước 3: Xác định số lượng sản phẩm hoà vốn chung
Số lượng sản phẩm hòa vốn
chung =
Tổng chi phí cố định Lãi trên biến phí đơn vị bình quân chung
n
i=1
Trang 56CHỈ TIÊU Lãi trên biến phí đơn vị bình quânBước 4: Xác định số lượng hoà vốn từng mặt hàng, doanh thu hoà vốn từng
mặt hàng
Số lượng hòa vốn
mặt hàng i =
Tỷ lệ kết cấu số lượng tiêu thụ mặt hàng i x
Số lượng sản phẩm hòa vốn chung
Doanh thu hòa vốn mặt
hàng i =
Số lượng hòa vốn mặt hàng i x Giá bán mặt hàng i
Doanh thu hòa vốn chung = Doanh thu hòa vốn mặt hàng
i
n
i=1
Trang 57Công ty Bia Hà Nội sản xuất hai loại bia: loại bình thường và loại hảo hạng.
Loại bia bình thường được tiêu thụ số lượng gấp 2 lần bia hảo hạng Chi phí cố định quản lý doanh nghiệp là 90.000.000đ/tháng Chi phí cố định bán hàng 75.000.000đ/tháng, ngoài ra công ty còn trả lương cho nhân viên bán hàng là 10% doanh thu
Yêu cầu: Xác định số lượng bia mỗi loại tại điểm hoà vốn?
hạng Loại bình thường
Chi phí biến đổi sản xuất 1 lon bia 3.100đ 2.050đ
Ví dụ