Trắc nghiệm, bài giảng pptx các môn chuyên ngành Y dược và các ngành khác hay nhất có tại “tài liệu ngành Y dược hay nhất”; https://123doc.net/users/home/user_home.php?use_id=7046916. Slide bài giảng quản lý và kinh tế dược ppt dành cho sinh viên chuyên ngành Y dược và các ngành khác. Trong bộ sưu tập có trắc nghiệm kèm đáp án chi tiết các môn, giúp sinh viên tự ôn tập và học tập tốt môn quản lý và kinh tế dược bậc cao đẳng đại học chuyên ngành Y dược và các ngành khác
Trang 1Bộ môn Quản lý và Kinh tế Dược
LẬP KẾ HOẠCH
TRUYỀN THÔNG
GIÁO DỤC SỨC KHỎE
Trang 2MỤC TIÊU HỌC TẬP
Sau khi học xong bài này, SV có khả năng trình bày được:
Khái niệm lập kế hoạch
Phương pháp lập kế hoạch
Các bước/ quy trình lập kế hoạch
Lập kế hoạch chương trình TTGDSK
Trang 3❖ Mục đích:
Làm cho tất cả các khâu, các bộ phận tham gia vào quá trình TT-GDSK có kết quả và hiệu quả cao, nhằm đạt được các mục tiêu TTGDSK đã đề ra.
❖ Trong TTGDSK có ba khâu cơ bản cần được quản lý :
➢ Người thực hiện TT-GDSK (nguồn phát tin)
➢ Kênh truyền thông (đường truyền tin)
➢ Kênh nhận thông điệp TT-GDSK (nhóm đối tượng đích)
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TT GDSK
Trang 4Lập kế hoạch trong TTGDSK
❖ Kế hoạch là sự sắp xếp bố trí hoạt động nhằm thực hiện một công việc đã được tính toán và cân nhắc trước
❖ Kế hoạch thường được soạn thảo thành văn bản
Trang 5Khái niệm:
❖Là một quá trình thu thập thông tin, nghiên cứu, khảo sát, lượng giá, xác định mục tiêu, chiến lược
❖ Xây dựng các chỉ tiêu, cân đối các nhân tố tham gia dưới dạng văn bản, lịch trình, tổ chức thực hiện, đánh giá
Lập kế hoạch trong TTGDSK
Trang 7Những căn cứ để định ra chỉ tiêu,
kế hoạch cho kỳ tới
Các thông tin, nghiên cứu trong quá khứ
Kết quả thực hiện các chỉ tiêu trong kỳ
kế hoạch trước
Những chỉ tiêu, nguyện vọng,
dự kiến muốn đạt được trong
kỳ tới
Lập kế hoạch theo chỉ tiêu được giao
Trang 8❖Được xây dựng trên nhu cầu và nhiều căn cứ thông
tin hơn
❖Được soạn thảo xuất phát từ những vấn đề/
nhu
cầu thực từ cấp cơ sở nhỏ nhất
❖So với kế hoạch theo chỉ tiêu, lập kế hoạch
theo nhu cầu thường sát thực hơn, khả thi hơn
❖Được soạn thảo không chỉ do đơn độc các nhà làm
kế hoạch mà có sự tham gia của:
➢Những người có thẩm quyền quyêt định (chính
quyền)
➢Của những người thực hiện (nhân viên y tế)
➢Những người sử dụng (cộng đồng)
❖Vấn đề do chính những người nói trên đề xuất
Lập kế hoạch theo nhu cầu
Trang 9❖ Một số điểm cần lưu ý khi lập kế hoạch
sức khỏe ban đầu vào hoạt động TT-GDSK
Lập kế hoạch trong TTGDSK
Trang 12❖ Bước 1: Thu thập TT, phân tích đánh giá
➢ND thông tin cần thu thập:
✓Tình hình kinh tế, chính trị, địa lý, tôn
giáo,
VHXH
✓Tình hình SK, bệnh tật, MHBT
✓Việc tổ chức các dịch vụ y tế
✓Tình hình mạng lưới và nhân viên y tế
✓Những nguồn lực khác có liên quan đến SK
Các bước lập kế hoạch TTGDSK
Trang 13❖ Bước 1: Thu thập TT, phân tích đánh giá
➢ Phương pháp thu thập thông tin:
• Quan sát trực tiếp
• Điều tra, khảo sát (Thảo luận nhóm, PV)
• Hồi cứu tài liệu
✓ Kỹ thuật phân tích thông tin để xác định được vấn đề tồn tại:
• “But why technique” - nhưng tại sao
• “Fish bone technique”- khung xương cá
Các bước lập kế hoạch TTGDSK
Trang 14Kỹ thuật “Nhưng tại sao”
Nguyên nhân gốc rễ (root cause) là những lý do cơ bản đằng sau vấn đề trong cộng đồng
Cách thực hiện:
Vấn đề:
Quá nhiều (quá ít) người
Q Nhưng tại sao?
*Altman, D.G., Balcazar, et al (1994) Public health advocacy: Creating
community change to improve health Palo Alto, CA: Stanford Center for
Research in Disease Prevention.
Trang 15Kỹ thuật “Khung xương cá”
Trang 16Các bước thực hiện:
Bước 1: Vẽ mô hình khung xương cá
Bước 2: Viết tên vấn đề vào đầu cá (viết rõ số liệu cụ thể)
Bước 3: Xác định các xương chính (các yếu tố chủ yếu
liên quan đến vấn đề)
Bước 4: Phân tích và tìm nguyên nhân gốc rễ bằng
cách đặt câu hỏi tại sao
Bước 5: Xác định và khoanh tròn vào các nguyên
nhân gốc rễ có thể tác động được
Bước 6: Xác minh các nguyên nhân gốc rễ (số liệu sẵn
có, điều tra, phỏng vấn, thảo luận nhóm)
Kỹ thuật “Khung xương cá”
Trang 18❖ Bước 2:
➢Các tiêu chuẩn để xác định vấn đề tồn tại:
✓Các chỉ số biểu hiện của vấn đề ấy vượt
quá
mức bình thường
✓Cộng đồng đãbiết vấn đềấy và có những phản ứng rõ ràng
✓Đã có những dự kiến hành động của
nhà quản lý ban ngành, đoàn thể
✓Ngoài cán bộ y tế đã có nhiều người thônghiểu vấn đề này
Các bước lập kế hoạch TTGDSK
Trang 21Mắt hột HIV Dân số
Trang 221 Mức độ phổ biến của VĐ
2 Mức độ trầm trọng của VĐ
3 Ảnh hưởng đến người nghèo
4 Đã có kỹ thuật, phương tiện
giải quyết
5 Cộng đồng sẵn sàng tham gia
6 Kinh phí chấp nhận được
Tổng điểm
Trang 23<12: xem xét lại
Các bước lập kế hoạch TTGDSK
Trang 24❖ Bước 2
Tiêu chuẩn xác định 6 bệnh (L,
BH, HG,
S, UV, BL)
Mắt hột HIV Dân số KHH
1 Mức độ phổ biến của VĐ 3 X 3 X
2 Mức độ trầm trọng của VĐ 3 X 3 X
3 Ảnh hưởng đến người nghèo 3 X 1 X
4 Đã có kỹ thuật, phương tiện
Trang 25Các bước lập kế hoạchTTGDSK
❖ Bước 2:
➢ Phân tích vấn đề sức khỏe ưu tiên
➢ Nghiên cứu tổng quan tài liệu
➢ Mô tả nhóm đối tượng đích
➢ Phân tích các yếu tố liên quan
nguồn lực cộng đồng
Trang 26(Thể chất,
nhân khẩu
học, tâm lý…)
Trang 27❖ Bước 2:
➢ Phân tích các yếu tố liên quan đến vấn đề SK
Khung phân tích các yếu tố liên quan đến vấn đề SK
Các bước lập kế hoạchTTGDSK
Yếu tố Ví dụ
Cá nhân Kiến thức, thái độ, niềm tin, sự tự chủ
Xã hội Chuẩn mực văn hóa, xã hội, hỗ trợ xã hội
Môi trường Môi trường tự nhiên, ô nhiễm, nhà ở, vấn đề giao thông Dịch vụ y tế Tính sẵn có, khả năng tiếp cận, khả năng chi trả
Tài chính Chi phí dịch vụ y tế, cơ chế tài chính cho công tác phòng
bệnh Chính trị Cơ hội cho sự tham gia vào quá trình ra quyết định hoạch
định chính sách, các chính sách y tế và công bằng trong CSSK
Luật pháp Những quy định, luật về an toàn nơi làm việc, an toàn lao
động, an toàn vệ sinh thực phẩm
Trang 28Các bước lập kế hoạch TTGDSK
Trang 29❖ Bước 2:
➢ Xác định mục tiêu:
✓Mục tiêu chung: là một tuyên bố bao quát về kết quả mà một chương trình cần đạt được
✓Mục tiêu cụ thể: cụ thể hóa mục tiêu chung, được diễn tả bằng những chỉ số có thể đo lường được và thường đạt được trước mục tiêu chung
Các bước lập kế hoạch TTGDSK
Trang 31Bước 2:
Xác định mục tiêu: đáp ứng SMART
Các bước lập kế hoạch TTGDSK
Ambitious
Trang 32Các bước lập kế hoạch TTGDSK
❖ Bước 3 : lựa chọn chiến lược
✓ Chiến lược là con đường tiếp cận mục tiêu
Trang 33❖ Bước 3: lựa chọn chiến lược
Tiêu chuẩn đánh giá một chiến lược là tối ưu
1 Có nhiều khả năng thực hiện
chính
sách kinh
và y tế
tế, XH
Trang 34❖ Bước 3: lựa chọn chiến lược
Tiêu chuẩn đánh giá một chiến lược là tối ưu
1 Có nhiều khả năng thực hiện
Trang 35❖ Bước 3: lựa chọn chiến lược
Tiêu chuẩn đánh giá một chiến lược là tối ưu
càng lớn thì hiệu quả càng cao
Trang 36❖ Bước 3: lựa chọn chiến lược
Tiêu chuẩn đánh giá một chiến lược là tối ưu
1 Có nhiều khả năng thực hiện
áp dụng phù hợp với điều kiện, hoàn
cảnh
Trang 37❖ Bước 3: lựa chọn chiến lược
Tiêu chuẩn đánh giá một chiến lược là tối ưu
1 Có nhiều khả năng thực hiện
đủ sức tiếp thu
và thực hiện có hiệu quả
Trang 38❖ Bước 3 : lựa chọn chiến lược
Lựa chọn chiến lược trong TTGDSK cần lưu
ý xác định phương pháp và phương tiện phù hợp:
➢ Mục tiêu chương trình
➢ Đặc điểm của nhóm đối tượng đích
- Dễ hiểu, kích thích quá trình học
- Kích thước, quy mô của nhóm
Để trả lời những câu hỏi trên?
Các bước lập kế hoạch TTGDSK
Trang 39Bước 3 : lựa chọn chiến lược
❖ Lựa chọn phương tiện:
Tính thích hợp của phương tiện
Sự hấp dẫn
KN duy trì
KN sử dụng Sự sẵn có
Giá cả
Phong tục tập quán, VH
Các bước lập kế hoạch TTGDSK
Huy động nguồn lực và phương tiện trong và ngoài cộng đồng
Trang 40❖ Bước 4: xây dựng kế hoạch hành động
➢Mục đích: cụ thể hóa chiến lược bằng các
hoạt động cụ thể
➢ Đảm bảo cân đối các điều kiện, phân công trách nhiệm và quy định thời gian
➢ Các mục tiêu chuyên biệt: cách lượng hóa
➢Các hoạt động cụ thể: để đạt được mục tiêu
cụ thể, phù hợp với chiến lược Bao gồm:
Nội dung Thời gian, địa điểm Người chịu trách nhiệm Kinh phí, chỉ số đánh giá…
Các bước lập kế hoạch TTGDSK
Trang 41Người giám sát
Phương tiện Kinh phí quả Kết
Trang 42Các bước lập kế hoạch TTGDSK
❖ Bước 4: xây dựng kế hoạch hành động
Lập bảng theo thời gian
1 2 3 … 10 11 12 Hoạt động 1
Hoạt động 2
…
Trang 43❖ Bước 5: thử
nghiệm
➢Lựa chọn nhóm/ cá nhân để thử nghiệm công
cụ, phương tiện/hình thức truyền thông
➢ Nhóm được lựa chọn cần có tính đại diện
cho
đối tượng đích
Các bước lập kế hoạch TTGDSK
Điều chỉnh
Trang 44❖ Bước 6: xây dựng kế hoạch đánh
giá
Mục đích:
➢ Xem mục tiêu đề ra đã thực hiện đến đâu
➢ Phát hiện chỗ mạnh, chỗ yếu
➢ Rút kinh nghiệm để điều chỉnh
➢ Nâng cao chất lượng kế hoạch cho kỳ
sau
Các bước lập kế hoạch TTGDSK
Trang 45❖ Bước 6: xây dựng kế hoạch đánh giá
Khi lập kế hoạch đánh giá cần xác định rõ:
▪Mục đích của đánh giá
▪Đối tượng của việc đánh giá
▪Xây dựng các chỉ số đo lường các mục tiêu
đã đề ra
▪Xác định phương pháp đánh giá thích hợp
▪Xác định nguồn lực và thời gian đánh giá
Các bước lập kế hoạch TTGDSK
Trang 46Các bước lập kế hoạch TTGDSK
Bước 6: xây dựng kế hoạch đánh giá
TT Chỉ tiêu đánh giá Mục tiêu
cần đạt KQ chú Ghi
1 Khi con bị tiêu chảy, các bà mẹ:
1 Cho con uống ORS theo đúng
Trang 47TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ Y tế (2007), Giáo dục và nâng cao sức khỏe,
Nhà xuất bản Y học Hà Nội.
2 Bộ Y tế (2007), Khóa học về các kỹ năng Truyền
thông- Giáo dục sức khỏe.
3 Trường Đại học Y tế công cộng (2012), Truyền
thông sức khỏe, Nhà xuất bản lao động xã hội.