Mục đích nghiên cứu của Luận văn nhằm xây dựng nguyên tắc chung và cách vận dụng kết hợp các giá trị truyền thống này với xu hướng thời đại tiến bộ trong KTST & PTBV nhằm đề xuất định hướng cho thiết kế kiến trúc nhà ở trong tương lai. Mời các bạn cùng tham khảo!
TỔNG QUAN VỀ MỐI QUAN HỆ CON NGƯỜI – KIẾN TRÚC – MÔI TRƯỜNG TRONG NHÀ Ở TRUYỀN THỐNG VÀ TÌNH HÌNH XÂY DỰNG NHÀ Ở HIỆN NAY TẠI TP HUẾ
Sự hình thành điểm dân cư
Thừa Thiên Huế, qua nhiều thế kỷ phát triển, đã trở thành nơi giao thoa giữa hai nền văn hóa lớn của phương Đông và các cư dân bản địa Trong thời kỳ Trịnh - Nguyễn phân tranh, Thừa Thiên Huế là thủ phủ Đàng Trong dưới triều đại các chúa Nguyễn và là kinh đô của cả nước dưới triều Tây Sơn với tên gọi Phú Xuân Năm 1822, vua Minh Mạng đã đổi tên dinh Quảng Đức thành phủ Thừa Thiên, và trong thời kỳ Pháp thuộc, khu vực này được gọi là tỉnh Thừa Thiên, tên gọi này được duy trì cho đến năm 1975.
5 miền với chế độ cai trị khác nhau:
Nam Kì là thuộc địa dưới sự cai trị trực tiếp của Pháp, trong khi Trung Kì và Bắc Kì đều là xứ bảo hộ Trung Kì có chính quyền chính là triều đình vua Nguyễn, còn Bắc Kì có hệ thống chính quyền độc lập Do đó, kiến trúc Pháp chỉ xuất hiện ở một số khu vực bờ Nam Sông Hương, trong khi các khu vực khác vẫn bảo tồn lối kiến trúc nhà ở truyền thống.
Bản sắc văn hóa và con người Huế
Lối sống tĩnh tại và bảo thủ của người dân Huế đã góp phần quan trọng trong việc bảo tồn nhiều di tích kiến trúc cổ quý giá Điều này đặc biệt thể hiện qua các loại hình nhà ở truyền thống như nhà vườn và nhà rường, giúp Huế giữ gìn được bản sắc văn hóa độc đáo.
Huế là nơi giao thoa giữa các nền văn hóa Đông Sơn, Sa Huỳnh, Ấn Độ, Trung Hoa và phương Tây, tạo nên một vùng văn hóa độc đáo, đa dạng và phong phú Điều này góp phần quan trọng vào việc hình thành bản sắc văn hóa Việt Nam.
Văn hóa tôn giáo và tín ngưỡng ở Việt Nam đã chịu ảnh hưởng sâu sắc từ Phật giáo, Khổng giáo và Lão giáo trong thời kỳ Bắc thuộc Những yếu tố này đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành suy nghĩ và tư tưởng của người chủ vườn, ảnh hưởng đến cách tổ chức và bố cục vườn trong ngôi nhà truyền thống của họ.
Đặc điểm Nhà ở truyền thống Huế
Từ những khu vườn mang tính “phòng ngự” thuở ban đầu, người Huế
6 đã dần chuyển biến không gian sinh tồn ấy thành những khu vườn
Vườn Huế kết hợp với kiến trúc nhà rường, một biểu tượng của nhà ở dân gian miền Trung Việt Nam, đã hình thành nên di sản văn hóa độc đáo mang tên nhà vườn Huế.
Cánh cổng mái che dẫn vào không gian xanh mát, nơi có hai hàng chè tàu bình phong và bể cạn sân nhà lớn Xung quanh là các nhà phụ, chòi nghỉ ngắm cảnh, hồ sen và ao cá, cùng với cây cối rợp bóng mát Tất cả những yếu tố này hòa quyện tạo thành một tổng thể thống nhất, đồng điệu, như một vũ trụ thu nhỏ.
1.3.3 Nghệ thuật tổ chức không gian
Nhà ở thường được thiết kế hướng về phía Nam để tận dụng gió mát, theo quan niệm “lấy vợ hiền hòa, làm nhà hướng Nam.” Khi nhà được bố trí lệch về phía Đông từ 15-20 độ, gió nóng từ Tây-Nam sẽ không thổi trực tiếp vào nhà, mà sẽ trườn qua, tạo không gian sống thoải mái hơn.
1.3.4 Các loại hình kiến trúc
Huế, điểm hội tụ văn hóa của miền Trung, sở hữu nhiều loại hình kiến trúc NOTT đặc trưng như nhà Rội, nhà Rường, thượng Rường hạ Rội, nhà ở phố thị và nhà hiên Tây Nhà Rường tại Huế được biến tấu thành nhiều kiểu dáng đa dạng, bao gồm nhà ba gian (nhà khuông cụi), nhà bánh ú (một gian hai chái), nhà ba gian hai chái, nhà ba gian hai chái kép, nhà Vỏ cua (nhà Kép) và nhà phố thị.
Tổng quan về mối quan hệ Con người – Kiến trúc – Môi trường
1.4.1 Mối quan hệ Con người – Kiến trúc – Môi trường
Bản thân môi trường khí hậu nhỏ, môi trường sống mới của con người, ra đời cùng một lúc với công trình kiến trúc do con người tạo
Mối quan hệ giữa con người, kinh tế và môi trường là nguyên tắc cốt lõi trong tư duy kiến trúc Huế, được thể hiện rõ nét trong kiến trúc cung đình, kiến trúc dân gian và các công trình nhà vườn truyền thống.
1.4.2 Mối quan hệ gắn bó với tự nhiên
Văn hóa Huế, một nền văn hóa của sự hài hòa và gắn bó giữa môi trường sống và chủ nhân của nó.
Thực trạng xây dựng nhà ở tại Thành Phố Huế
Dưới tác động của đô thị hóa và hiện đại hóa, nhà ở truyền thống Huế đang đối mặt với nhiều thách thức Sự phát triển kinh tế, điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, cùng với thiên tai và lũ lụt đã khiến nhiều ngôi nhà, đặc biệt trong khu vực Kinh thành, bị phá hủy hoặc biến dạng Hơn nữa, sự thiếu hụt các chính sách bảo tồn trong những thập niên gần đây càng làm gia tăng tình trạng này, đe dọa sự tồn tại của những giá trị văn hóa đặc sắc của nhà ở truyền thống Huế.
Kết luận chương 1
Những nguyên tắc bố cục kiến trúc Việt Nam thể hiện sự khắt khe và hướng nội, phù hợp với điều kiện tự nhiên và thói quen sống giản dị của người dân Điều này tạo nên tính mở và linh hoạt cho ngôi nhà, phản ánh sự sáng tạo độc đáo và "hồn" của kiến trúc dân tộc.
Ngôi NOTTH đã có nhiều sự biến đổi qua các thời kì để thích ứng, nhưng đang dần đánh mất đi giá trị theo thời gian
Mối quan hệ giữa con người, kinh tế và môi trường là nguyên tắc cốt lõi trong tư duy kiến trúc Huế Kiến trúc Huế chú trọng đến việc hiểu và ứng xử với thiên nhiên một cách hòa bình, tôn trọng, và sống hòa hợp với môi trường xung quanh.
Thực trạng xây dựng nhà ở tại các khu đô thị mới ở Huế chưa thật sự tổ chức tốt môi trường ở để đạt được sự cân bằng tốt nhất
CƠ SỞ KHOA HỌC NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ CON NGƯỜI – KIẾN TRÚC – MÔI TRƯỜNG TRONG NHÀ Ở TRUYỀN THỐNG HUẾ
Các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ Con người – Kiến trúc – Môi trường trong nhà ở truyền thống Huế (bảng )
Yếu tố thiên nhiên đóng vai trò quan trọng trong lối ứng xử khôn khéo của con người, nơi mà việc nương tựa vào môi trường tự nhiên được ưu tiên hơn là đối phó hay chống chọi lại những thử thách từ thiên nhiên Việc tận dụng các điều kiện thuận lợi của thiên nhiên không chỉ giúp con người thích nghi mà còn tạo ra sự bền vững trong cuộc sống.
Nắm rõ đặc điểm khí hậu địa phương là yếu tố quan trọng để phát triển các giải pháp thiết kế kiến trúc thụ động, giúp chống lại các yếu tố có hại và tận dụng tối đa điều kiện thuận lợi Điều này góp phần tạo ra một môi trường sống và làm việc tiện nghi cho con người.
2.1.2 Cơ sở về văn hóa, xã hội a Văn hóa nhận thức Ảnh hường của tư tưởng triết lý phương Đông, kiến trúc quân sự phương Tây (Vauban) và thuyết Âm Dương - Ngũ Hành
Trời – Đất – Người là nền tảng của vạn vật, được hiểu là gốc rễ của hệ sinh thái phát triển, theo triết học phương Đông: “Trời sinh ra, đất nuôi lấy, người làm nên” Khái niệm “Nhất thể tam tài” thể hiện sự thống nhất sáng tạo giữa thiên nhiên và con người Trong kiến trúc, Thiên – Địa – Nhân thể hiện mối liên hệ chặt chẽ giữa Con người, Kiến trúc và Môi trường.
Ứng xử với môi trường sinh thái nhân văn:
Lòng biết ơn đối với cha mẹ và tổ tiên là một phần quan trọng trong văn hóa sống của người Việt, thể hiện sự tôn kính và tạo ra một không gian tâm linh sâu sắc.
9 kính và liên kết các thành viên trong một gia đình lại cùng nhau
Ứng xử trong gia đình
Trong cộng đồng làng xóm, ứng xử thể hiện văn hóa tổ chức xã hội với những đặc điểm vừa mang tính bản địa, vừa gắn liền với văn hóa dân tộc Việt Nam Người dân xứ Huế đặc biệt tôn trọng các giá trị tinh thần được truyền từ nhiều thế hệ, nhấn mạnh việc giữ gìn ý thức gia đình, nền tảng đạo lý và truyền thống văn hóa gia đình, xã hội.
2.1.3 Những biểu hiện của mối quan hệ Con người – Kiến trúc –
Môi trường trong nhà ở truyền thống Huế a Mối quan hệ cộng đồng
Mỗi ngôi nhà luôn gắn liền với tổng thể làng xóm và phải tuân theo những bố cục chung đã được quy định, thể hiện mối quan hệ chặt chẽ với môi trường xung quanh.
Tổ chức không gian khuôn viên ngôi nhà truyền thống:
Khu vực này được bao quanh bởi hàng rào cây xanh, với cổng vào dẫn đến lối nhỏ có hàng rào chè tàu Phía trước Nhà Chính là bình phong và bể cạn, cùng với sân trước rộng rãi Xung quanh là vườn cây tươi tốt và chòi nghỉ, bên cạnh Nhà Chính là Nhà Phụ.
Tổ chức cây xanh, mặt nước và các yếu tố tự nhiên khác:
Trong NVTTH, nhà và vườn là hai yếu tố thiết yếu tạo nên môi trường sống gắn bó với người dân Huế Vườn cây không chỉ giúp chống bão lụt mà còn tạo ra không gian sống thoải mái, với bóng mát vào mùa hè và che chắn gió lạnh vào mùa đông.
Để xây dựng một ngôi nhà truyền thống hiệu quả, cần chọn hướng và bố cục hợp lý nhằm đón gió mát từ hướng Nam, đồng thời tránh gió nóng Tây Nam vào mùa hè và gió lạnh Đông Bắc vào mùa đông Phần lớn ngôi nhà chính, thường là nhà Rường, được sử dụng làm nơi thờ tự và phòng khách.
Hướng của 10 phòng ngủ nên quay về phía Nam, gần Nam hoặc Đông Nam Bố cục của nhà Chính và nhà phụ được phân tán xung quanh sân trung tâm, theo hình dáng chữ Nhất, chữ Đinh, chữ Khẩu hoặc chữ Công.
Mối quan hệ môi trường lân cận nhà ở
Cấu trúc lớp vỏ bao che: Hệ bao che nhà gồm: mái, nền, tường ngoài, hệ cửa và kết cấu che nắng che mưa
Mối quan hệ bên trong nhà: Không gian mở rộng liên thông vô cùng linh hoạt, với nhiều chức năng khác nhau kiến trúc “ nửa kín nửa hở”
2.1.4 Yếu tố kinh tế Điều kiện kinh tế: Huế là một thành phố du lịch văn hóa, ngành dịch vụ là hướng phát triển kinh tế chính của Huế Kinh tế gia đình phát triển mạnh, tác động đến việc tổ chức chức năng ngôi nhà Các yếu tố đó đều làm biến đổi việc tổ chức không gian bên trong nhà ở và diện mạo kiến trúc nhà ở Huế Điều kiện kỹ thuật: Như vậy, sự phát triển của kinh tế, kỹ thuật là yếu tố thường xuyên tác động, làm biến đổi hình thức bên ngoài của kiến trúc Tức là hình thức vật chất luôn vận động và thay đổi theo xu hướng của toàn cầu.
Các xu hướng kiến trúc sinh thái
KTST là kiến trúc bền vững, bảo vệ đa dạng sinh học của các khu vực xây dựng và đô thị Ô nhiễm không khí, nước và đất có thể dẫn đến những biến đổi không thể khôi phục của hệ sinh thái, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh quyển.
2.2.2 Mục tiêu cơ bản của thiết kế kiến trúc sinh thái
Thiết kế KTST nhằm tạo ra môi trường nhân tạo hòa hợp với tự nhiên, bao gồm việc phân tích các hình thức môi trường nhân tạo, xác định nội dung, chức năng và tiến trình trong suốt vòng đời của chúng Điều này còn liên quan đến sự tương tác với môi trường tự nhiên và các khía cạnh hoạt động khác, nhằm đạt được sự hòa hợp và cộng sinh bền vững.
2.2.3 Một số xu hướng và giải pháp kiến trúc sinh thái của các chuyên gia, các tổ chức tiêu biểu trên thế giới a Xu hướng sinh thái kỹ thuật cao
Trường phái kỹ thuật cao tập trung vào việc cải thiện công năng và hình thức kiến trúc thông qua sự phát triển công nghệ, chịu ảnh hưởng từ tư tưởng sinh thái học và B Fuller, đồng thời kết hợp năng lượng một cách chủ động và bị động Một số kiến trúc sư tiêu biểu trong trường phái này bao gồm Jan Kaplicky, Norman Foster và Richard Rogers Ken Yeang nổi bật với quan điểm thiết kế kiến trúc sinh thái, dựa trên việc hiểu biết sâu sắc về hệ sinh thái tự nhiên và áp dụng các nguyên tắc sinh thái vào thiết kế kiến trúc Tại Nhật Bản, thiết kế bền vững hướng tới mục tiêu giảm thiểu tác động môi trường của kiến trúc Cuối cùng, Milan, Italia cũng đang phát triển các giải pháp kiến trúc xanh nhằm nâng cao chất lượng môi trường sống.
Milan, thành phố lớn thứ hai của Italia, đang trải qua sự chuyển mình mạnh mẽ với sự xuất hiện của những tòa nhà chọc trời Sự thay đổi này không chỉ thúc đẩy phát triển đô thị mà còn mang lại một diện mạo tươi mới cho thành phố.
12 thành phố nhờ ý tưởng đưa các vườn cây và các công viên lên mái nhà.
Kết luận chương 2
Để tạo ra một môi trường sống sinh thái và nhân văn, việc nắm rõ và hiểu biết sâu sắc các yếu tố điều kiện tự nhiên và khí hậu là rất quan trọng, từ đó đưa ra các giải pháp thiết kế thụ động phù hợp.
Xem xét mối quan hệ giữa công nghiệp, kinh tế và môi trường trong NOTTH, ta nhận thấy những giá trị sinh thái và nhân văn quan trọng Các giải pháp thiết kế thụ động được áp dụng nhằm thích ứng với môi trường tự nhiên, đồng thời phù hợp với văn hóa và lối sống của người dân Huế.
(3) Khai thác, chắc lọc để sử dụng những tinh hoa trong mối quan hệ CN-KT-MT của kiến trúc truyền thống dân tộc bản địa
KTST là xu hướng không thể thiếu trong kiến trúc thế kỷ 21, vì chỉ có theo đuổi phương hướng này mới đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngôi nhà chung.
NHẬN DẠNG MỐI QUAN HỆ CON NGƯỜI - KIẾN TRÚC – MÔI TRƯỜNG TRONG NHÀ Ở TRUYỀN THỐNG HUẾ VÀ KHẢ NĂNG VẬN DỤNG VÀO XÂY DỰNG NHÀ Ở TƯƠNG LAI
Tổng hợp những giá trị của mối quan hệ Con người – Kiến trúc – Môi trường trong nhà ở truyền thống Huế
3.1.1 Giá trị về sự hài hòa giữa Con người – Kiến trúc – Môi trường a Giá trị sinh thái và nhân văn trong nhà ở truyền thống Huế
Nhà ở truyền thống Huế là sự kết hợp hoàn hảo giữa kiến trúc và thiên nhiên, được gọi là kiến trúc cảnh quan Thiên nhiên không chỉ là bạn đồng hành của con người mà còn góp phần tạo dựng môi trường sống tinh thần, cân bằng sinh thái và nhân văn Sự hài hòa trong không gian mở và tính cộng đồng là đặc điểm nổi bật của những ngôi nhà này.
Tính cộng đồng trong văn hóa đô thị hiện đại vẫn được thể hiện qua những không gian như hiên nhà rộng mở và rào dậu "chè Tàu" Trong nội thất, xu hướng ưa chuộng không gian mở và thoáng đãng, cùng với khu vực sinh hoạt chung và tiếp khách thân mật, giúp tăng cường mối liên kết giữa các thành viên trong gia đình Điều này không chỉ phản ánh giá trị cộng đồng mà còn góp phần cân bằng với môi trường sinh thái tự nhiên.
Lấy vợ hiền hòa và xây nhà hướng Nam là những yếu tố quan trọng trong phong thủy Việc trồng cau ở phía trước và chuối ở phía sau không chỉ thể hiện sự hòa hợp với thiên nhiên mà còn giúp con người nương tựa vào môi trường xung quanh Chúng ta cần ứng phó với thiên nhiên một cách khéo léo, tận dụng những điều kiện thuận lợi mà nó mang lại Điều này góp phần tạo ra giá trị cân bằng với môi trường sinh thái và nhân văn.
Lối sống tinh tế và hướng nội của người Huế tạo ra một không gian nửa kín nửa hở, thể hiện sự tôn kính và gắn kết các thành viên trong gia đình Bố cục mặt bằng tổng thể trong tổ chức không gian và cảnh quan khu ở mang giá trị quan trọng, phản ánh văn hóa và truyền thống của vùng đất này.
Nhà ở Huế đương đại nên được thiết kế với hướng Nam thoáng rộng, bếp hướng Bắc, tránh nắng từ hướng Tây và ngăn gió Đông Bắc Việc phối kết cây xanh và mặt nước trong không gian sống cũng là những nguyên lý kiến trúc bền vững quan trọng, tạo ra môi trường sống thoải mái và gần gũi với thiên nhiên.
Các yếu tố cây xanh, mặt nước và khoảng trống trong NOTTH góp phần tích cực chống trả bão lụt, tạo cho ngôi nhà một môi trường sinh
14 thái thuận lợi c Yếu tố cảnh quan thiên nhiên
Nương tựa vào “ Mẹ thiên nhiên” để chung sống là ứng xử hết sức tự nhiên của con người Huế bao đời d Yếu tố giao thông
NOTTH lựa chọn các tuyến đường chính theo hướng gió mát chủ đạo trong quy hoạch các khu nhà ở, đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra tiện nghi khí hậu cho cư dân.
3.1.3 Giá trị trong không gian ngôi nhà a Tổ chức không gian ngôi nhà
Nhà Chính và nhà Phụ được thiết kế theo chiều ngang, hướng về gió mát, với hiên sâu tạo không gian chuyển tiếp giữa nhà và sân Vách dậu bằng tre nứa hoặc dậu cây leo giúp ngăn cản bức xạ vào trong nhà, đồng thời vẫn đảm bảo không khí lưu thông tốt nhờ vào các khe thoáng trên vách dậu.
Bố cục mặt bằng nhà thường hình chữ nhật, bao gồm các gian lẽ và hai chái, tạo không gian lớn linh hoạt và thông thoáng, có thể ngăn cách bằng bình phong hay mành khi cần thiết, mở rộng từ nhà ra hiên và sân thành không gian đa năng trong các dịp lễ Yếu tố phong thủy giúp con người cải thiện mối quan hệ với môi trường xung quanh, từ đó tạo ra không gian sống an toàn và tiện nghi Yếu tố sân được ví như “trái tim” của ngôi nhà, có vai trò quan trọng trong việc điều hòa khí hậu và cải thiện điều kiện sống cho các loài sinh vật trong môi trường nông thôn nhiệt đới Cuối cùng, yếu tố mặt đứng và kết cấu ngôi nhà cũng góp phần quan trọng trong thiết kế tổng thể.
Tổ chức mặt đứng của ngôi nhà giúp làm mát mái, duy trì không khí trong nhà mát mẻ vào mùa hè, hạn chế ẩm ướt vào mùa nồm và ngăn gió rét vào mùa đông Bên cạnh đó, các vách dậu bằng tre trên mặt đứng không chỉ cản nắng nóng mà còn cho phép gió lùa vào, tạo ra sự lưu thông không khí tốt Kết cấu khung và mái nhà tạo nên một không gian thống nhất, mang lại cuộc sống thoải mái trong điều kiện khí hậu nóng ẩm của Việt Nam, đồng thời chống lại sự ngưng đọng không khí và dễ dàng hòa nhập với môi trường bên ngoài.
3.1.4 Giá trị trong việc sử dụng vật liệu xây dựng
Sử dụng vật liệu thân thiện, không làm tổn hại đến môi trường và tái sử dụng được như: gạch đất nung, tre, gỗ đá, ngói âm dương.
Sự tương đồng các quan điểm giữa mối quan hệ Con người – Kiến trúc – Môi trường trong nhà ở truyền thống Huế với xu hướng kiến trúc sinh thái và phát triển bền vững
xu hướng kiến trúc sinh thái và phát triển bền vững
3.2.1 Tương đồng về ý tưởng, nguyên tắc xây dựng
Kiến trúc NOTTH và KTST đều hướng đến việc xây dựng một môi trường sinh thái và nhân văn, nhằm tạo ra không gian sống dễ chịu cho con người Đồng thời, hai phong cách này cũng chú trọng đến việc bảo vệ môi trường xung quanh, góp phần vào sự phát triển bền vững của hệ sinh thái.
3.2.2 Tương đồng trong thiết kế tổng thể
Ngôi nhà với sân vườn và ao là một cấu trúc sinh thái đặc trưng, tối ưu hóa hướng Nam để đón gió mát vào mùa hè và giữ ấm vào mùa đông Việc sử dụng cây xanh và mặt nước không chỉ tạo ra cảnh quan đẹp mà còn mang lại môi trường vi khí hậu tốt cho con người.
3.2.3 Tương đồng ở tổ chức không gian và hình khối kiến trúc
Đón gió mát vào mùa hè và giữ ấm vào mùa đông tạo ra không gian sống dễ chịu, giúp giảm bức xạ nhiệt và tạo cảnh quan gần gũi với thiên nhiên Việc thông thoáng không khí một cách tự nhiên không chỉ mang lại sự thoải mái mà còn tiết kiệm năng lượng Bên cạnh đó, sử dụng thông gió và ánh sáng tự nhiên, cùng với việc tận dụng nước mưa từ mái để tái sử dụng, là những giải pháp hiệu quả cho một môi trường sống bền vững.
3.2.4 Tương đồng về vật liệu xây dựng
Vật liệu thân thiện với môi trường, hay còn gọi là vật liệu xanh, không chỉ không gây ô nhiễm mà còn có khả năng tái sử dụng khi cần thiết, đóng vai trò như một bộ lọc không khí thực sự.
3.2.5 Tương đồng về kết cấu và lớp vỏ bao che
Cửa rộng giúp đón gió mát và tạo sự thông thoáng cho ngôi nhà vào mùa hè Thiết kế nửa kín nửa hở cho phép che chắn nhưng vẫn cho ánh sáng và gió xuyên qua Việc sử dụng hệ cửa linh hoạt giúp phân chia không gian hiệu quả, trong khi các lam che năng tổng hợp ngăn chặn nhiệt thẩm thấu vào trong nhà Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc đối lưu không khí giữa các lớp cấu tạo bề mặt ngôi nhà.
3.2.6 Tương đồng về việc sử dụng năng lượng và tiết kiệm Sân phơi sàn gạch vừa là nơi sinh hoạt, vừa là nơi thu năng lượng mặt trời để phơi nông sản Không gian bếp, rơm rạ để làm nhiên liệu, hơi nóng, khói bếp để sấy khô nông sản Chuồng gia súc là nơi cung cấp phân bón ruộng vườn KTST sử dụng các loại pin năng lượng gió và mặt trời; bồn ủ khí metal Hơi ấm dùng để sưởi, nước nóng và điện thắp sáng.
Xây dựng nguyên tắc chung và cách vận dụng kết hợp giá trị
Dựa trên các giá trị sinh thái và nhân văn từ mối quan hệ giữa công nghiệp, kinh tế và môi trường trong NOTTH, cùng với những đặc điểm tương đồng với kinh tế sinh thái hiện đại, luận văn xây dựng nguyên tắc chung và phương pháp kết hợp các giá trị này Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng tham khảo hệ thống tiêu chí đánh giá kiến trúc xanh do Hội KTS Việt Nam đề xuất để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong ứng dụng.
3.3.1 Hòa nhập môi trường nhân văn và cảnh quan khu vực a Môi trường lịch sử và văn hóa
Hiểu rõ về địa điểm giúp chúng ta cảm nhận sắc thái thiên nhiên, từ đó sống hòa hợp mà không làm tổn hại đến môi trường Điều này tạo điều kiện cho việc đưa ra những giải pháp thiết kế thực tế và hiệu quả hơn.
KTS Hoàng Đạo Kính nhấn mạnh rằng việc tạo ra kiến trúc hiện đại không thể chỉ dựa vào vật liệu và phương tiện cũ, cũng như không thể sử dụng vật liệu hiện đại để mô phỏng kiến trúc truyền thống Để đảm bảo sự phát triển bền vững, cần hợp nhất giá trị truyền thống với thực tiễn hiện tại, tạo ra một không gian cảnh quan hài hòa giữa quá khứ và hiện tại.
Phát triển trong tiếp nối, hòa nhập không gian cảnh quan và kiến trúc khu vực, phù hợp với quy hoạch
3.3.2 Không làm tổn hại môi trường lớn xung quanh
Khi thiết kế công trình, việc tận dụng hợp lý các lợi thế của thiên nhiên và khí hậu khu vực là rất quan trọng Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng mà còn khai thác tài nguyên thiên nhiên một cách bền vững.
Bảo vệ môi trường là một yếu tố quan trọng trong kiến trúc sinh thái (KTST), cần giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường Việc sử dụng hợp lý tài nguyên, đặc biệt là các nguồn tài nguyên không tái sinh, là điều cần thiết Ngoài ra, KTST cũng phải thể hiện giá trị nhân văn trong ứng xử với môi trường, đảm bảo sự hài hòa giữa con người và thiên nhiên.
18 thần, lẫn lối sống, tính cách, quan niệm sống của con người
3.3.3 Tạo lập môi trường không gian bên trong hài hòa giữa mối quan hệ Con người – Kiến trúc – Môi trường a Tiện nghi: Thiết kế phải phù hợp công năng, giữa các không gian cơ động thoáng mở kết nối với thiên nhiên Vì vậy, không gian thường thiên về chung hơn riêng, về đa năng hơn đơn năng b Trong lành: Không gian ngôi nhà phải sạch sẽ, để đảm bảo an toàn cho sức khỏe c Dễ chịu: Các yếu tố bên trong ngôi nhà như nhiệt độ, âm thanh, ánh sáng hay màu sắc phải đảm bảo thích nghi với tâm sinh lý con người d Lành mạnh: Môi trường thẩm mỹ phù hợp văn hóa tri thức, phong tục tập quán, nếp sống và cảm xúc của con người e Sức sống: Cây xanh trong công trình có ý nghĩa trong việc tạo nên sức sống cho các không gian mở thu hút các sinh hoạt của con người góp phần giữ gìn các mối quan hệ cộng đồng trong nơi ở
3.3.4 Áp dụng kỹ thuật – công nghệ mới (Điều tiết và kiểm soát thông minh)
Sử dụng tài nguyên và năng lượng một cách hiệu quả và tiết kiệm, đồng thời xử lý chất thải sạch và không gây ô nhiễm môi trường, góp phần tạo ra không gian sống xanh, sạch và đẹp Việc tái sử dụng vật liệu cũng là một giải pháp quan trọng để bảo vệ môi trường.
Ví dụ làm rõ các giải pháp cho việc vận dụng kết hợp vào thiết kế kiến trúc Nhà ở Đương đại
Dựa trên nguyên tắc kết hợp giá trị sinh thái và nhân văn trong mối quan hệ giữa Con người, Kiến trúc và Môi trường, bài viết phân tích các đặc điểm của nhà ở truyền thống Huế Luận văn cũng trình bày một số công trình nhà ở hiện đại làm ví dụ minh họa cho việc áp dụng các nguyên tắc này.
Kết luận chương 3
(1) NOTTH mang đậm các giá trị sau:
Sinh thái nhân văn trong nhà ở truyền thống Huế
Sự hài hòa trong không gian mở và tính cộng đồng
Cân bằng với môi trường sinh thái tự nhiên
Cân bằng với môi trường sinh thái nhân văn
Giá trị trong tổ chức không gian ở sinh thái
Dựa vào các giá trị truyền thống, cần so sánh mối quan hệ giữa Công nghiệp - Kinh tế - Môi trường trong NOTTH với quan điểm Kinh tế sinh thái hiện nay Mục tiêu là chắt lọc những giá trị phù hợp với xu hướng tiến bộ, từ đó xây dựng nguyên tắc chung và áp dụng vào thiết kế kiến trúc nhà ở Đương Đại.