Bài làm : Khổ thơ bộc lộ cảm xúc của tác giả trớc những vẻ đẹp của đất nớc.Đó là vẻ đẹp hứa hẹn một cuộc sống ấm no, đủ đầy của ngời dân trên đất nớc ta: “Yªu biÕt mÊy, nh÷ng dßng s«ng b[r]
Trang 1Cảm thụ văn học Lớp 4- Lớp 5
Bài 1:
“Nũi tre đõu chịu mọc cong Chưa lờn đó nhọn như trụng là thường Lưng trần phơi nắng phơi sương
Cú manh ỏo cộc tre nhường cho con”
( Tre Việt Nam - Nguyễn Duy) Đoạn thơ trờn tỏc giả đó sử dụng những biện phỏp nghệ thuật gỡ để miờu tả cõy tre? Trong đoạn thơ trờn , hỡnh ảnh nào em cho là đẹp nhất ? Vỡ sao ?
Bài làm: Bằng biện pháp nhân hoá, nhà thơ Nguyễn Duy đã bộc lộ đợc phẩm chất
cao đẹp của cây tre Việt nam.Thông qua đó, tác giả muốn bộc lộ phẩm chất cao quý của con ngời Việt nam Hình ảnh đó gợi cho ta thấy sự kiêu hãnh, hiên ngang, ngay thẳng, kiên cờng, bất khuất, trớc mọi nguy nan của con ngời Việt nam:
“Nũi tre đõu chịu mọc cong Chưa lờn đó nhọn như trụng là thường”
Cao đẹp và tự hào hơn đó là sự dãi dầu, chịu đựng mọi khó khăn gian khổ trong cuộc sống, biết yêu thơng nhờng nhịn, che chở đùm bọc cho con của cây tre :
“Lưng trần phơi nắng phơi sương
Cú manh ỏo cộc tre nhường cho con”
.Qua đó, tác giả muốn bộc lộ phấm chất cao quý đáng tự hào của con ngời Việt nam
Bài 2:
“Đõy con sụng như dũng sữa mẹ Nước về xanh ruộng lúa , vườn cõy
Và ăm ắp như lũng người mẹ Chở tỡnh thương trang trải đờm ngày”
( Vàm Cỏ Đụng – Hoàng Vũ ) Đọc đoạn thơ trờn , em cảm nhận được vẻ đẹp đỏng quý của dũng sụng quờ hương như thế nào ?
Bài làm: Bằng biện pháp so sánh, tác giả Hoàng Vũ đã bộc lộ đợc vẻ đẹp đáng
quý của con sông quê hơng.Con sông ngày đêm hiền hoà, cần mẫn đa nớc vào
đồng ruộng để tới tắm cho ruộng lúa, vờn cây thêm tốt tơi nh ngời mẹ hiền mang dòng sữa nóng đến cho con thơ:
“Đõy con sụng như dũng sữa mẹ Nước về xanh ruộng lúa , vườn cõy”
Và con sông cũng nh lòng ngời mẹ, luôn chan chứa tình yêu thơng, luôn sẵn sàng chia sẻ, lo lắng cho con, cho tất cả mọi ngời:
“Và ăm ắp như lũng người mẹ Chở tỡnh thương trang trải đờm ngày”
Vẻ đẹp ấm áp đó càng làm cho ta càng thêm yêu quý con sông quê hơng
Bài 3:
Trang 2“ Cụ dạy em tập viết Giú đưa thoảng hương nhài Nắng ghộ vào cửa lớp Xem chỳng em học bài”
( Cụ giỏo lớp em - Nguyễn Xuõn Sanh)
Em hóy cho biết : Khổ thơ trờn đó sử dụng biện phỏp nghệ thuật gỡ nổi bật ? Biện phỏp nghệ thuật đú giỳp em thấy được điều gỡ đẹp đẽ ở cỏc bạn học sinh ?
Bài làm: Bằng biện pháp nhân hoá, tác giả đã bộc lộ đợc tinh thần học tập chăm
chỉ của các bạn học sinh.Sự ham học của các bạn đã làm cho nắng giống nh
những đữa trẻ tung tăng đùa vui, chạy nhảy ghé qua cửa lớp để xem các bạn học bài: “ Nắng ghộ vào cửa lớp
Xem chỳng em học bài”
Qua đó, tác giả muốn ca ngợi tinh thân hiếu học của các bạn học sinh
Bài 4:
“ Viờt Nam đất nước ta ơi ! Mờnh mụng biển lỳa đõu trời đẹp hơn
Cỏnh cũ bay lả rập rờn , Mõy mờ che đỉnh Trường Sơn sớm chiều ”
( Việt Nam thõn yờu - Nguyễn Đỡnh Thi ) Đoạn thơ trờn , em cảm nhận được những điều gỡ về đất nước Việt Nam
Bài làm: Tác giả muốn ca ngợi đất nớc và con ngời Việt Nam thân yêu.Bởi lẽ đất
nớc có những cảnh vật đẹp độc đáo.Hình ảnh “ biển lúa mênh mông” gợi cho ta niềm tự hào về sự giàu đẹp trù phú của đất nớc Hình ảnh “Cỏnh cũ bay lả rập rờn” thật giản dị mà tạo nên bức tranh sinh động về đất nớc Việt Nam.Đất nớc còn mang niềm tự hào và kiêu hãnh bởi vẻ đẹp hùng vĩ của đỉnh Trờng Sơn cao vời vợi , sớm chiều mây bao phủ.Tất cả vẻ đẹp độc đáo và nên thơ của đất nớc Việt Nam đã di vào cảm xúc của tác giả một cách gần gũi mà sâu lắng
Bài 5:
“ Ngụi nhà thuở Bỏc thiếu thời Nghiờng nghiờng mỏi lợp bao đời nắng mưa
Chiếc giờng tre quá đơn sơ
Võng gai ru mát những tra nắng hè”
( Về thăm nhà Bỏc - Nguyễn Đức Mậu )
Em hóy cho biết : đoạn thơ giỳp ta cảm nhận được điểu gỡ đẹp đẽ, thõn
thương
Bài làm:Đoạn thơ trên, tác giả đã cho ta cảm nhận đợc cuộc sống giản dị,
đơn sơ của Bác thuở thiếu thời.Đó là một cuộc sống bình dị nh cuộc sống của bao ngôi nhà ở làng quê Bác:
“ Ngụi nhà thuở Bỏc thiếu thời Nghiờng nghiờng mỏi lợp bao đời nắng mưa”
Một cuộc sống rất gần gũi mà cũng rất thân thơng:
“ Chiếc giờng tre quá đơn sơ
Võng gai ru mát những tra nắng hè”
Qua đó, nhà thơ muốn bộc lộ đức tính giản dị của Bác từ thuở thiếu thời Sống trong ngôi nhà đó , Bác đợc lớn lên trong tình yêu thơng của gia đình, của bà con quê Bác
Trang 3Bài 6:
Trong bài thơ Con cũ , nhà thơ Chế Lan Viờn cú viết :
Con dự lớn vẫn là con của mẹ
Đi hết đời, lũng mẹ vẫn theo con
Hai cõu thơ trờn đó giỳp em cảm nhận được những gỡ về lũng mẹ
Bài làm: Bằng hai câu thơ mộc mạc, chân thành và giản dị, tác giả giúp em
cảm nhận đợc tình mẹ thật bao la và rộng lớn không có gì sánh đợc.Dù con
đã khôn lớn trởng thành, dù con đã “ đi hết đời” nhng tình thơng của mẹ đối với con vẫn còn sống mãi với thời gian.Mẹ “vẫn theo con” để quan tâm lo lắng, che chở cho con, tiếp thêm sức mạnh cho con để con đơng đầu với cuốc sống.Có thể nói mẹ là tất cả của con
Bài 7:
“ Quờ hương là cỏnh diều biếc Tuổi thơ con thả trờn đồng Quờ hương là con đũ nhỏ
ấm đềm khua nước vờn sụng ”
(Quờ hương - Đỗ Trung Quõn )
“ Rừng mơ ụm lấy nỳi Mõy trắng đọng thành hoa Giú chiều đụng gờn gợn Hương bay gần bay xa ”
(Rừng mơ - Trần Lờ Văn )
Hóy ghi lại vài dũng cảm nhận của em về vẻ đẹp của rừng mơ Hương Sơn được gợi tả qua đoạn thơ trờn
Bài làm: Vì yêu quê hơng tha thiết nên tác giả đã kết nên những vần thơ
giàu nhạc điệu, giàu chất trữ tình:
“ Quờ hương là cỏnh diều biếc Tuổi thơ con thả trờn đồng”
Quả thật, những hình ảnh rất gần gũi và rất thân thơng đã gắn bó và in đậm trong tâm hồn của tác giả tuổi ấu thơ trên quê hơng.Đó là hình ảnh “ cánh diều biếc” thả trên đồng Đó là hình ảnh “ Con đò nhỏ”khua nớc trên sông với âm thanh nhẹ nhàng, êm đềm và sâu lắng.Có thể nói những sự vật gần gũi và thân quen trên quê hơng đã trở thành những kỉ niệm khó quên đối với tác giả.Qua đó ta cảmnhận đợc tình cảm của tác giả đối với quê hơng vô cùng sâu nặng
Bài 8 :
Bóo bựng thõn bọc lấy thõn Tay ụm , tay nớu tre gần nhau thờm Thương nhau tre chẳng ở riờng Lũy thành từ đú mà nờn hỡi người ”
( Tre Việt Nam - Nguyễn Duy )
Trang 4Trong đoạn thơ trờn , tỏc giả đó sử dụng cỏcg núi gỡ để ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp của tre: sự đựm bọc , đoàn kết? Cỏch núi này hay ở chỗ nào ?
Bài làm: Bằng biện pháp nhân hoá, tác giả đã bộc lộ đợc phẩm chất cao đẹp
của cây tre Việt nam:
“ Bóo bựng thõn bọc lấy thõn Tay ụm , tay nớu tre gần nhau thờm”
Phẩm chất đó càng đợc bộc lộ rõ nét đó là sự đoàn kết, đùm bọc, yêu thơng , che chở, quấn quýt bên nhau:
“Thương nhau tre chẳng ở riờng Lũy thành từ đú mà nờn hỡi người ”
Qua đó, tác giả muốn ca ngợi truyền thống yêu nớc, thơng nòi của ngời dân Việt Nam
Bài 9 :
“ Lời ru cú giú mựa thu Bàn tay mẹ quạt mẹ đưa giú về Những ngụi sao thức ngoài kia Chẳng bằng mẹ đó thức vỡ chỳng con Đờm nay con ngủ giấc trũn
Mẹ là ngọn giú của con suốt đời ”
( Mẹ - Trần Quốc Minh ) Theo em , hỡnh ảnh nào gúp phần nhiều nhấtlàm nờn cỏi hay của đoạn thơ trờn ? Vỡ sao ?
Bài làm : Bằng biện pháp nhân hoá, tác giả bộc lộ tình cảm của mẹ đối với
con thật là sâu nặng.Mẹ luôn mang đến cho con bao điều tốt đẹp mà không phải ai cũng làm đợc.Mẹ yêu con vô bờ bến, không có tình yêu nào sánh nỗi,
kể cả sao trời cũng không sánh nỗi :
“ Lời ru cú giú mựa thu Bàn tay mẹ quạt mẹ đưa giú về Những ngụi sao thức ngoài kia Chẳng bằng mẹ đó thức vỡ chỳng con”
Mẹ lúc nào cũng lo lắng và yêu thơng con hết mực, luôn đem đến cho con niềm sung sớng trong giấc ngủ ngon và niềm vui vô tận từ đáy lòng mẹ:
“Đờm nay con ngủ giấc trũn
Mẹ là ngọn giú của con suốt đời ”
Có thể nói, mẹ luôn là tất cả của đời con Có mẹ , con thấy ấm lòng và hạnh phúc suốt đời
Bài 10 : Trong bài : “Trong lời mẹ hỏt “ của nhà thơ Trương Nam Hương
cú đoạn viết :
Thời gian chạy qua túc mẹ Một màu trắng đến nụn nao Lưng mẹ cứ cũng dần xuống Cho con ngày một thờm cao
Trang 5Bài thơ cú những hỡnh ảnh nào đỏng nhớ ? Gợi cho em những suy nghĩ gỡ ?
Bài làm:Đoạn thơ cho ta cảm nhận đợc tình thơng của mẹ không gì sánh
nỗi.Thời gian trôi đi, tóc mẹ mỗi ngày thêm bạc, bởi tháng năm mẹ vất vả, tần tảo, chắt chiu để nuôi con
“Thời gian chạy qua túc mẹ Một màu trắng đến nụn nao”
Lng mẹ mỗi ngày một còng đi cho con đợc khôn lớn, chấp cánh bớc vào đời:
“Lưng mẹ cứ cũng dần xuống
Cho con ngày một thờm cao”
Có thể nói, mẹ đã hi sinh tất cả trọn đời của mình để cho con lớn khôn
Bài 11 : Cuối bài thơ Tiếng vọng của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều cú
đoạn :
Đờm đờm tụi vừa chợp mắt Cỏnh cửa lại rung lờn tiếng đập cỏnh Những quả trứng lại lăn vào giấc ngủ Tiếng lăn như đỏ vỡ trrờn ngàn Theo em, vỡ sao tỏc giả lại băn khoăn , day dứt về cỏi chết của chim sẻ
Bài làm: những hình ảnh để lại ấn tợng sâu sắc trong tâm trí em đó là: Tiếng
đập cánh của con chim sẻ nhỏ nh muốn kêu cứu sự giúp đỡ trong đêm bão tố
ma giông về gần sáng:
“Đờm đờm tụi vừa chợp mắt Cỏnh cửa lại rung lờn tiếng đập cỏnh”
Hình ảnh những quả trứng trong tổ không có chim mẹ ấp ủ sẽ mãi mãi không bao giờ nở thành chim con đợc:
“Những quả trứng lại lăn vào giấc ngủ Tiếng lăn như đỏ vỡ trrờn ngàn”
Tất cả những hình ảnh đó đã làm nên “ Tiếng vọng” khủng khiếp trong giấc ngủ và trở thành nỗi băn khoăn,day dứt,ân hận khôn nguôi trong tâm hồn tác giả vì cái chết của chim sẻ
Bài 12 :
Về thăm nhà Bỏc ,làng Sen
Cú hàng rõm bụt thắp lờn lửa hồng
Cú con bướm trắng lượn vũng
Cú chựm ổi chớn vàng ong sắc trời ( Nguyễn Đức Mậu )
Trong đoạn thơ trờn , em hiểu nghĩ cụm từ “ Thắp lờn lửa hồng “ như thế
nào ?.Hỡnh ảnh nhà Bỏc Hồ được tả cú gỡ đặc biệt ?
Bài làm:Nhà thơ đã đem đến những hình ảnh đẹp trong khu vờn nhà Bác thật
là sinh động Đó là “ Hàng râm bụt thắp lên lửa hồng”.ở đây , tác giả muốn chỉ sắc đỏ của hoa râm bụt nở rộ nh đợc thắp lửa lên.Đó là “ Con bớm thắm lợn vòng, chùm ổi chín vàng ong”.Với cách dùng từ hay và sáng tạo , tác giả làm cho khu vờn của Bác sinh động , khiến cho ngời đọc thấy thú vị và muốn đợc tận hởng trớc cảnh đẹp của khu vờn nhà Bác ở làng Sen
Trang 6Bài 13 : Trong bài “ Rừng mơ “ của nhà thơ Trần Lờ cú đoạn :
“Cú người bạn xa nước Yờu sụng nỳi chỳng ta Mựa xuõn cũng trẩy hội Gửi mơ về quờ nhà”
Theo em , từ ngữ nào trong đoạn thơ trờn em cho là hay nhất ? Vỡ sao ?
Bài làm : Đoạn thơ trên, tác giả giúp em cảm nhận đợc rừng mơ đẹp hoà
quện giữa khung cảnh của thiên nhiên kết thành một bức tranh tuyệt tác vẻ
đẹp và hơng thơm của mơ Hơng Sơn đã khiến cho du khách thập phơng về trẩy hội vào mùa xuân cũng say đắm lòng bởi sắc hoa quyến rủ.Vì thế, họ muốn gửi một chút quà mơ Hơng Sơn thơm mát về làm quà cho ngời thân sau những chuyến du xuân dài ngày.Có thể nói , từ hay nhất trong đoạn thơ
đó là “ Gửi mơ về quê nhà”.Nhà thơ muốn thể hiện sự ngỡng mộ của du khách trớc vẻ đẹp quyến rủ của mơ Hơng Sơn
Bài 14 : Trong bài “ Mẹ vắng nhà ngày bóo “ cú đoạn :
“ Thế rồi cơn bóo qua Bầu trời xanh trở lại
Mẹ về như nắng mới Sỏng ấm cả gian nhà “
Em hóy nờu cảm xỳc về người mẹ qua đọan thơ trờn ?
Bài làm: Bằng biện pháp so sánh, tác giả cho ta cảm nhận đợc vai trò của ngời mẹ
trong gia đình vô cùng quan trọng.Mẹ về quê mấy ngày cũng là lúc bão đến Vắng mẹ, cả ba
bố con thật là lúng túng vì cuộc sống bị đảo lộn.Nay mẹ về cũng là lúc bão đã tan, căn nhà trở nên ấm cúng bởi có bàn tay chăm sóc, yêu thơng, lo lắng của mẹ đối với gia đình:
“ Thế rồi cơn bóo qua Bầu trời xanh trở lại
Mẹ về như nắng mới Sỏng ấm cả gian nhà”
Qua đây, tác giả muốn đề cao vai trò của ngời mẹ thật lớn lao và cao cả tuyệt vời trong mỗi gia đình
Bài 15 ( Đề 1- BDTV5) Trong bài Mùa thu mới, nhà thơ Tố Hữu viết :
Yêu biết mấy, những dòng sông bát ngát Giữa đôi bờ dào dạt lúa ngô non Yêu biết mấy, những con đờng ca hát Qua công trờng mới dựng mái nhà son!
Theo em, khổ thơ trên đã bộc lộ cảm xúc của tác giả trớc những vẻ đẹp gì trên đất nớc chúng
ta ?
Bài làm : Khổ thơ bộc lộ cảm xúc của tác giả trớc những vẻ đẹp của đất nớc.Đó là vẻ đẹp
hứa hẹn một cuộc sống ấm no, đủ đầy của ngời dân trên đất nớc ta:
“Yêu biết mấy, những dòng sông bát ngát Giữa đôi bờ dào dạt lúa ngô non”
Đó là sự vui tơi phấn khởi, hạnh phúc của nhân dân trớc những con đờng chạy qua công tr-ờng đang xây dựng những mái nhà ngói mới:
“Yêu biết mấy, những con đờng ca hát Qua công trờng mới dựng mái nhà son!”
Trang 7Có thể nói đó là cuộc sống vui tơi, hạnh phúc của ngời dân trớc sự đổi thay của đất nớc.
Bài 16 ( Đề 3- BDTV5) Trong cuốn Hồi kí Bác Hồ, hai nhà văn Hoài Thanh và Thanh Tịnh
đã tả phong cảnh Quê hơng Bác nh sau:
Trớc mắt chúng tôi, giữa hai dãy núi là nhà Bác với cánh đồng quê Bác Nhìn xuống cánh
đồng có đủ các màu xanh, xanh pha vàng của ruộng mía, xanh rất mợt của lúa chiêm đơng thời con gái, xanh đậm của những rặng tre; đây đó một vài cây phi lao xanh biếc và nhiều màu xanh khác nữa
Đọc đoạn văn trên, em có nhận xét gì về cách dùng những từ ngữ chỉ màu xanh ? Cách dùng từ ngữ nh vậy đã góp phần gợi tả điều gì về cảnh vật trên quê Bác?
Bài làm: Tác giả dùng từ chỉ màu xanh thật là đa dạng , phong phú hợp với từng cảnh vật,
với từng giai đoạn phát triển của cảnh Cách dùng từ của tác giả đã gợi nên một bức tranh sinh động, tràn trề sức sống của cảnh vật ở quê Bác
Bài 17 ( Đề 4- BDTV5) Đọc bài thơ sau :
Quê em
Bên này là núi uy nghiêm Bên kia là cánh đồng liền chân mây Xóm làng xanh mát bóng cây Sông xa trắng cánh buồm bay lng trời
(Trần Đăng Khoa)
Em hình dung đợc cảnh quê hơng của nhà thơTrần Đăng Khoa nh thế nào?
Bài làm: Bài thơ cho ta thấy quê hơng của tác giả đẹp tuyệt vời Một bên là ngọn núi uy
nghiêm có từ bao đời Một bên là cánh đồng rộng mênh mông , bát ngát:
Bên này là núi uy nghiêm Bên kia là cánh đồng liền chân mây Giữa làng quê là bóng cây rợp mát Xa xa , dòng sông hiện lên những cánh buồm nh đàn chim sải cánh bay trên trời cao:
Xóm làng xanh mát bóng cây Sông xa trắng cánh buồm bay lng trời
Vẻ đẹp của quê hơng , làm cho tác giả càng thêm tự hào về đất nớc Việt nam
Bài 18( Đề 5-BDTV5) Trong bài Tiếng đàn Ba- la – lai- ca trên sông Đà, nhà thơ Quang
Huy đã miêu tả một đêm trăng vừa tĩnh mịch vừa sinh động trên công trờng sông Đà nh sau: Lúc ấy
Cả công trờng say ngủ cạnh dòng sông Những tháp khoan nhô lên trời ngẫm nghĩ Những xe ủi, xe ben sóng vai nhau nằm nghỉ Chỉ còn tiếng đàn ngân nga
Với một dòng trăng lấp loáng sông Đà
Khổ thơ trên có những hình ảnh nào đẹp nhất? Hình ảnh đó cho ta thấy ý nghĩa gì sâu sắc?
Bài làm: Bằng biện pháp nhân hoá,nhà thơ Quang Huy đã miêu tả một đêm trăng vừa tĩnh
mịch vừa sinh động trên công trờng Sông Đà Hình ảnh đẹp nhất đợc gợi lên đó là :
“ Chỉ còn tiếng đàn ngân nga
Với một dòng trăng lấp loáng sông Đà.”
Đó là hình ảnh mang đậm ý nghĩa sâu sắc giữa con ngời và thiên nhiên hoà quện, gắn bó với nhau thật là đẹp đẽ Tiếng đàn ngân nga lan toả trong đêm trăng nh lay động cả mặt nớc sông Đà, làm cho dòng sông nh dòng trăng lấp loáng nên thơ
Bài 19( Đề 6-BDTV5) Trong bài Bài ca về trái đất, nhà thơ Định Hải có viết:
Trái đất này là của chúng mình Quả bóng xanh bay giữa trời xanh
Bồ câu ơi, tiếng chim gù thơng mến Hải âu ơi, cánh chim vờn sóng biển Cùng bay nào, cho trái đất quay!
Cùng bay nào, cho trái đất quay!
Trang 8Đoạn thơ trên giúp em cảm nhận đợc những điều gì về trái đất thân yêu?
Bài làm: Nhà thơ giúp em cảm nhận đợc trái đất là một tài sản vô cùng quý giá của mọi
ng-ời Trái đất đợc tác giả so sánh với quả bóng xanh bay giữa trời xanh Trái đất luôn ấm áp tiếng chim gù và hình ảnh cánh chim hải âu bay trên sóng biển Điều đó cho ta thấy trái đất của chúng ta đợc bình yên trong sáng Đó là biểu tợng của cuộc sống thanh bình của mọi
ng-ời trên đất nớc chúng ta
Bài 20( Đề 7- BDTV5) Trong bài Hạt gạo làng ta, nhà thơ Trần Đăng Khoa có viết:
Hạt gạo làng ta
Có bão tháng bảy
Có ma tháng ba Giọt mồ hôi sa Những tra tháng sáu Nớc nh ai nấu Chết cả cá cờ Cua ngoi lên bờ
Mẹ em xuống cấy
Em hiểu đoạn thơ trên nh thế nào ? Hình ảnh đối lập trong đoạn thơ gợi cho em những suy nghĩ gì ?
Bài làm: Tác giả lớn lên từ đồng quê Việt Nam nên ông đã hiểu đợc nỗi vất vả của ngời nông dân khi làm ra hạt gạo nuôi sống con ngời.Bởi lẽ , hạt gạo làm ra với bao mồ hôi, công sức, với bao khó khăn do thiên nhiên gây ra.Đó là “ cái bão tháng bảy, cái ma tháng ba, cái nắng tháng sáu” khắc nghiệt nh vậy Đến nỗi “ cua ngoi lên bờ” để tránh nắng nóng, cá cờ cũng phải chết vì không chịu đợc cái nắng gay gắt.ấy vậy mà “mẹ em xuống cấy”.Qua đây, em thấy đợc nỗi vất vả, khó nhọc của ngời nông dân khi làm ra hạt gạo.Vì vậy , em càng quý trọng công sức lao động của ngời nông dân
Bài 21( Đề 9- BDTV5) Trong bài Hoàng hôn trên sông Hơng( TV5- Tập 1) có đoạn tả
cảnh nh sau :
Phía bên sông, xóm Cồn Hến nấu cơm chiều, thả khói nghi ngút cả một vùng tre trúc Đâu
đó, từ sau khúc quanh vắng lặng của dòng sông, tiếng lanh canh của thuyền chài gỡ những
mẻ cá cuối cùng truyền đi trên mặt nớc, khiến mặt sông nghe nh rộng hơn
Em hãy cho biết đoạn văn trên có những hình ảnh và âm thanh nào có sức gợi tả sinh
động? Gợi tả đợc điều gì ?
( Theo Hoàng Phủ Ngọc Tờng)
Bài làm: Hình ảnh “ Thả khói nghi ngút cả một vùng tre trúc” gợi tả cuộc sống ấm êm của
ngời dân thôn xóm ven sông.Điều đó khiến cho ngời đọc liên tởng đây là một bức tranh thuỷ mặc đơn sơ nhng có một không gian rộng rải
Âm thanh “ Tiếng lanh canh của thuyền chài gỡ những mẻ cá cuối cùng truyền đi trên mặt n-ớc” gợi tả âm thanh vang vọng ra xa trong khung cảnh tỉnh lặng, khiến cho tác giả cảm giác mặt sông rộng hơn.Điều đó khiến cho ngời đọc cảm nhận đợc vẻ đẹp thanh bình nên thơ của dòng sông vào buổi trời chiều
Bài 22( Đề 10- BDTV5) Trong bài Trên Hồ Ba Bể, nhà thơ Hoàng Trung Thông có viết:
Thuyền ta lớt nhẹ trên Ba Bể Trên cả mây trời trên núi xanh Mây trắng bồng bềnh trôi lặng lẽ Mái chèo khua bóng núi rung rinh Theo em, đoạn thơ trên đã bộc lộ những cảm xúc của tác giả khi đi thuyền trên Hồ Ba Bể
nh thế nào ?
Bài làm:Cảm xúc của tác giả khi con thuền lớt nhẹ trên Ba Bể nhìn thấy cả mây trời, núi
xanh in bóng trên mặt nớc.Khiến cảnh tợng nh con thuyền đang trôi bồng bềnh trên bầu trời.Mái chèo khua nớc làm mặt nớc rung rinh in bóng núi tạo nên thú vị , kì ảo của cảnh vật.Cảm xúc của tác giả trớc cảnh đẹp nên thơ của Hồ Ba Bể càng thể hiện tình cảm sâu nặng của tác giả đối với quê hơng đất nớc
Bài 23- ( Đề 12- BDTV5) Trong bài Mùa thảo quả, nhà văn Ma Văn Kháng tả hơng thơm
trong rừng thảo quả nh sau :
Trang 9Giã tờy lắt thắt bay qua rõng, quyỏn hŨng thộo quộ ợi rội theo triồn nói, ợa hŨng thộo quộ ngảt lùng, thŨm nạng vÌo nhƠng thỡn xãm Chin San Giã thŨm Cờy cá thŨm ớÊt trêi thŨm.Ngêi ợi rõng thộo quộ vồ, hŨng thŨm ợẹm Đ Êp trong tõng nỏp Ĩo, nỏp khÙn
HỈy nởu nhẹn xƯt vồ cĨch dĩng tõ, ợật cờu nhữm nhÊn mÓnh hŨng thŨm cĐa thộo quộ chÝn trong ợoÓn vÙn trởn
BÌi lÌm : TĨc giộ lập lÓi tõ thŨm ba lđn ợố nhÊn mÓnh hŨng thŨm cĐa thộo quộ chÝn.Cờu ợđu
hŨi dÌi nhng ng¾t thÌnh nhiồu côm tõ diÔn tộ hŨng thŨm cĐa thộo quộ bay xa trong khỡng gian Ba cờu tiỏp theo khÒng ợẺnh hŨng thŨm cĐa thộo quộ chÝn ợỈ lan toộ, thÊm ợîm cộ ợÊt trêi lÌm ngờy ngÊt lßng ngêi
BÌi 24( ớồ 13- BDTV5) Trong bÌi Mật trêi xanh cĐa tỡi,nhÌ thŨ NguyÔn Viỏt BÈnh cã viỏt:
Rõng cả Ũi! Rõng cả LĨ ợỦp, lĨ ngêi ngêi Tỡi yởu thêng vÉn gải Mật trêi xanh cĐa tỡi
Theo em, khỡe thŨ trởn ợỈ béc lé tÈnh cộm cĐa tĨc giộ ợèi vắi rõng cả cĐa quở hŨng nh thỏ nÌo?
BÌi lÌm :TĨc giộ yởu rõng cả quở hŨng tha thiỏt ớiồu ợã ợîc thố hiơn lêi tờm tÈnh cĐa tĨc
giộ vắi rõng cả nh tờm tÈnh vắi ngêi thờn:
ỀRõng cả Ũi! Rõng cả LĨ ợỦp, lĨ ngêi ngêiỂ
VÈ yởu rõng cả tha thiỏt nh vẹy mÌ lĨ cả xoỉ ra, tĨc giộ tẽng tîng ợã lÌ Ềmật trêi xanh cĐa tỡiỂ.ớiồu ợã cho ta thÊy tĨc giộ rÊt yởu mỏn vÌ tù hÌo vắi rõng cả quở hŨng
BÌi 25( ớồ 14- BDTV5) Kỏt thóc bÌi HÌnh trÈnh cĐa bđy ong , nhÌ thŨ NguyÔn ớục Mẹu
viỏt :
Bđy ong giƠ hé cho ngêi NhƠng mĩa hoa ợỈ tÌn phai thĨng ngÌy Qua hai dßng thŨ trởn, em hiốu ợîc cỡng viơc cĐa bđy ong cã ý nghưa gÈ ợỦp ợỹ?
BÌi lÌm:Hai cờu thŨ ng¾n gản nhng cho ta thÊy cỡng viơc cĐa bđy ong thẹt lÌ ý nghườco
ợỦp.Bđy ong rong ruăi kh¾p trÙm miồn, cđn mÉn , chÙm chừ lao ợéng ợố lÌm nởn nhƠng giảt mẹt quý gióp Ých cho con ngêi Mậc dĩ nhƠng mĩa hoa ợỈ tÌn phai nhng nhê cã sù cđn mÉn cĐa bđy ong mÌ nhƠng giảt mẹt tinh khiỏt vÉn cßn lu giƠ lÓi ợố ban tậng cho con ngêi ớiồu
ợã khiỏn cho cuéc sèng cĐa con ngêi tŨi ợỦp vÌ hÓnh phóc hŨn
BÌi 26( ớồ 15- BDTV5) Trong bÌi Cỡ TÊm cĐa mỦ, nhÌ thŨ Lở Hạng Thiơn viỏt:
Bao nhiởu cỡng viơc lậng thđm BÌn tay cĐa bƯ ợì ợđn mỦ cha
BƯ hảc giá, bƯ nỏt na
ớoÓn thŨ trởn gióp em thÊy ợîc nhƠng ợiồugÈ ợỦp ợỹ ẽ cỡ bƯ ợĨng yởu?
BÌi lÌm:BƯ lÌ cỡ TÊm, bƯ lÌ con ngoan.ớục tÝnh thẹt ợỦp ợỹ cĐa cỡ bƯ ợĨng yởu BƯ ợỈ ờm
thđm lÌm biỏt bao cỡng viơc gióp ợì mỦ cha bƯ võa hảc giái võa nỏt na.BƯ xụng ợĨng lÌ cỡ TÊm ợĨng yởu.BƯ thùc sù lÌ niồm tù hÌo vÌ hÓnh phóc cho mải ngêi
BÌi 27 ( ớồ 16 Ố BDTV5) Ca ngîi cuéc sèng cao ợỦp cĐa BĨc Hạ, trong bÌi thŨ BĨc Ũi!, nhÌ thŨ Tè HƠu cã viỏt:
BĨc sèng nh trêi ợÊt cĐa ta Yởu tõng ngản lóa, mçi cÌnh hoa
Tù do cho mçi ợêi nỡ lơ SƠa ợố em thŨ, lôa tậng giÌ
ớoÓn thŨ trởn ợỈ gióp em hiốu ợîc nhƠng nƯt ợỦp gÈ trong cuéc sèng cĐa BĨc Hạ kÝnh yởu?
BÌi lÌm:ớoÓn thŨ cho ta thÊy BĨc Hạ sèng rÊt gđn gòi vắi mải ngêi, BĨc yởu cộnh vẹt thiởn
nhiởn:
BĨc sèng nh trêi ợÊt cĐa ta
Trang 10Yêu từng ngọn lúa, mỗi cành hoa Bác luôn vì hạnh phúc của mọi ngời Cả cuộc đời Bác hi sinh vì cuộc đấu tranh giành độc lập
tự do , vì niềm vui cho tất cả mọi ngời:
Tự do cho mỗi đời nô lệ Sữa để em thơ, lụa tặng già
Có thể nói cả cuộc đời Bác trọn đời hi sinh vì nớc, vì dân
Bài 28( Đề 17- BDTV5) Đọc hai câu ca dao:
- Ai ơi, đừng bỏ ruộng hoang, Bao nhiêu tấc đất, tấc vàng bấy nhiêu
- Rủ nhau đi cấy đi cày
- Bây giờ khó nhọc, có ngày phong lu
Em hiểu đợc điều gì có ý nghĩa đẹp đẽ trong cuộc sống của con ngời?
Bài làm : Hai câu ca dao giúp ta hiểu đợc ý nghĩa đẹp đẽ của giá trị lao động đối với
cuộc sống của con ngời Câu ca dao thứ nhất, khuyên mọi ngời chăm chỉ, chịu khó, cần
cù lao động Bởi từng tấc đất có giá trị quý nh vàng Câu ca dao thứ hai, muốn nhắn nhủ mọi ngời nông dân hãy cần cù cày cấy vất vả hôm nay nhng sẽ đem lại cuộc sống đủ đầy cho ngày mai
Bài 29( Đề 18- BDTV5) Trong bài Chiếc xe lu, nhà thơ Trần Nguyên Đào có viết:
Tớ là chiếc xe lu Ngời tớ to lù lù Con đờng nào mới đắp
Tớ san bằng tăm tắp Con đờng nào rải lụa
Tớ là phẳng nh lụa Trời nóng nh lửa thiêu
Tớ vẫn lăn đều đều Trời lạnh nh ớp đá
Tớ càng lăn vội vã
Theo em, qua hình ảnh chiếc xe lu( xe lăn đờng), tác giả muốn ca ngợi ai ? Ca ngợi những phẩm chất gì đáng quý?
Bài làm: Qua hình ảnh chiếc xe lu, nhà thơ đã bộc lộ phẩm chất đáng kính trọng của
ng-ời công nhân lao động làm đờng Đó là tinh thần lao động nhiệt tình, trách nhiệm, hăng say Mặc dù thời tiết vô cùng khắc nghiệt nhng ngời công nhân lao động làm đờng vẫn hăng say, không hề quản ngại Nhờ sự cần mẫn lao động nh vậy đã tạo nên những con đ-ờng đẹp đẽ để ngời dân đi thuận lợi dễ dàng
Bài 30( Đề 19-BDTV5) Trong th gửi các học sinh nhân ngày khai trờng đầu tiên của nớc
Việt nam độc lập( 1945), Bác Hồ viết:
Non sông Việt Nam có trở nên tơi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bớc tới đài vinh quang để sánh vai với các cờng quốc năm châu đợc hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em?
Lời dạy của Bác Hồ kính yêu đã giúp em hiểu đợc trách nhiệm của ngời học sinh đối với việc học tập nh thế nào?
Bài làm:Lời dạy của Bác giúp em hiểu trách nhiệm của ngời học sinhđối với việc học là
vô cùng to lớn và trách nhiệm cao Khi còn ngồi trên ghế nhà trờng, mgời học sinh cần phải cố gắng chăm lo học hành tiến bộ, rèn đức luyyện tài Sau này lớn lên góp sức mình vào việc xây dựng đất nớc giàu đẹp để sánh vai với các cờng quốc năm châu
Bài 31( Đề 21- BDTV 5) Hình ảnh ngời mẹ chiến sĩ trong kháng chiến chống Mĩ đợc
nhà thơ Bằng Việt gợi tả qua những câu thơ trong bài Mẹ nh sau :
Con bị thơng nằm lại một mùa ma Nhớ dáng mẹ ân cần mà lặng lẽ Nhà yên ắng.Tiếng chân đi rất nhẹ Gió từng hồi trên mái lá ùa qua
Con xót lòng, mẹ hái trái bởi đào