Ngay sau chiến tranh MITI đã tổ chức lại toàn bộ nền công nghiệp Nhật Bản, phát triển một số lĩnh vực mũi nhọn đảm bảo sự thành công và phồn thịnh trong tương lai đủ sức cạnh t[r]
Trang 3BÀI 9 - TIẾT 12: NHẬT BẢN
I Tình hình Nhật Bản sau chiến tranh.
Là một quốc gia đảo hình vòng cung, có diện tích tổng cộng
là 37.7843 km vuông, nằm theo sườn phía đông lục địa châu
Á Thường được biết đến với tên gọi: “xứ sở hoa anh đào”,
“đất nước mặt trời mọc”.
Nêu vài hiểu biết của em
về nước Nhật?
? Trong chiến tranh thế giới thứ hai Nhật
ở phe nào
? Sau chiến tranh tình hình Nhật ra
sao
- Sau chiến tranh Nhật bị tàn phá nặng nề,
khó khăn bao trùm đất nước: Nạn thất
nghiệp trầm trọng, thiếu thốn lương thực,
thực phẩm và hàng tiêu dùng
- Mỹ vào chiếm Nhật
- 13 triệu người thất nghiệp Lạm phát kéo dài 1945 - 1949
- Mỹ ném bom nguyên tử xuống Nhật tàn phá nặng nề đất nước
? Nhật Bản
đã làm gì để giải quyết khó khăn
? Cho biết
cuộc cải cách
- Nhật tiến hành cải cách dân chủ: Ban
hành hiến pháp mới (1946), cải cách
ruộng đất, thanh lọc phần tử phát xít, ban
hành quyền tự do dân chủ (Luật Công
đoàn, nam nữ bình đẳng)
? Em có nhận xét gì về những cải cách của Nhật bản
Những cải cách toàn diện cả về kinh tế, chính trị và xã hội
Trang 4BÀI 9 - TIẾT 12: NHẬT BẢN
? Cải cách đó
có ý nghĩa như thế nào
I Tình hình Nhật Bản sau chiến tranh.
=> Nước Nhật chuyển từ chế độ chuyên
chế sang chế độ dân chủ, là nhân tố quan
trọng giúp Nhật có sự phát triển mạnh mẽ
sau này
II- Nhật bản khôi phục và phát triển
kinh tế.
?Nền kinh tế Nhật phát triển bắt đầu vào thời gian nào ? Tại sao?
- Nền kinh tế phát triển mạnh mẽ, "thần
kỳ" bắt đầu năm những năm 50 đến đầu
những năm 70 của thế kỷ XX:
Thảo luận: ? Tại sao việc Mỹ tiến hành xâm lược Triều tiên được coi là ngọn gió thần đối với kinh
tế Nhật?
? Cho biết những thành tựu kinh tế của Nhật thời gian này?
Công nghiệp tăng trưởng 15%, GDP tăng
từ 20 tỉ USD (1950) lên 183 tỷ USD
(1968) đứng thứ hai thế giới sau Mỹ
Trang 5BÀI 9 - TIẾT 12: NHẬT BẢN
II- Nhật bản khôi phục và phát
triển kinh tế.
Quan sát những bức ảnh và đoạn sử liệu sau:
Tổng sản phẩm quốc dân năm 1950 chỉ đạt 20 tỉ USD đến 1968, của Nhật đạt 183 tỉ USD (đứng thứ 2 sau Mỹ)
Năm 1990 thu nhập bình quân đạt
23796 USD (vượt Mỹ đứng thứ 2 thế giới sau Thụy Sĩ)
Từ 1950 – 1960 công nghiệp tăng hàng năm 15%, những năm 1961 –
1970 là 13,5%
Đáp ứng 80% nhu cầu lương thực trong nước, đánh cá đứng thứ 2 thế giới
? Em có nhận xét gì về nền kinh tế và sự phát triển KHKT của Nhật Bản
-> Từ năm 70 thế kỷ XX, Nhật
trở thành một trong 3 trung tâm
kinh tế, tài chính của thế giới
? Nguyên nhân nào khiến nền kinh tế Nhật phát triển nhanh như vậy?
- Nền kinh tế phát triển vì: Con
người Nhật Bản được đào tạo chu
đáo và có ý chí vươn lên; sự quản
lý hiệu quả của các xí nghiệp và
công ty, vai trò điều tiết của chính
phủ Nhật Bản (Bộ Công nghiệp và
Thương Mại Nhật Bản)
Trang 6- Vai trò của nhà nước: Bộ CN và Thương mại Nhật bản (MITI) là một dẫn chứng tiêu biểu, được đánh giá là trái tim của sự thành công Nhật Bản Ngay sau chiến tranh MITI đã tổ chức lại toàn bộ nền công nghiệp Nhật Bản, phát triển một số lĩnh vực mũi nhọn đảm bảo sự thành công và phồn thịnh trong tương lai đủ sức cạnh tranh với thị trường quốc tế Những bộ óc tốt nhất của cả nước được trưng dụng cho công nghiệp Thông qua hệ thống ngân hàng, nhà nước đã cấp những khoản vay với lãi suất ưu đãi và tài trợ cho những dự án phát triển MITI ưu tiên cho lĩnh vực lọc dầu, hóa dầu, tơ sợi nhân tạo, máy công cụ nhất là điện tử và
xe hơi Đồng thời luật hải quan của Nhật cấm nhập khẩu sản phẩm của nước ngoài cùng chủng loại và bảo hộ chặt chẽ nền công nghiệp quốc gia Mục tiêu của MITI là làm cho công nghiệp của Nhật phát triển và bán hàng với giá rẻ hơn trên các thị trường nước ngoài, giành được những thị phần quốc tế và đảm bảo chiến thắng
- Con người Nhật Bản: Có những giá trị truyền thống được đề cao: Cần
cù lao động và có tình yêu thiên nhiên; Biết tìm cái hay của người khác
để học hỏi và vận dụng nó để phục vụ mình; tính kỷ luật và ý thức rõ ràng và bổn phận; trung thành với bậc quyền uy và luôn giữ chữ tín; Biết chịu đựng và giữ phép lịch sự; Tiết kiệm và biết lo xa
Từ đây
em rút ra được bài học gì cho bản thân?
Trang 7BÀI 9 - TIẾT 12: NHẬT BẢN
II- Nhật bản khôi phục và phát triển
kinh tế.
? Mặc dù phát triển nhanh chóng nhưng nền kinh tế Nhật gặp hạn chế
gì
? Từ đầu năm 90 thế kỷ XX, nền kinh tế Nhật phát triển thế nào ? Dẫn chứng cụ thể
- Trong thập kỷ 90, kinh tế Nhật bị suy
thoái kéo dài, có năm tăng trưởng âm
(1997 âm 0.7%)
Theo dõi đoạn sử liệu:
Tốc độ phát triển kinh tế suy giảm liên tục: những năm 1991-
1995 là 1,4%, năm 1996 nhích lên 2,0% nhưng năm 1997 lại xuống âm 0,7%, năm 1998 là
âm 1%, năm 1999 là âm 1,19% Nhiều công ty bị phá sản, ngân sách thâm hụt Dư luận thế giới nhận xét: Nhật bản đã đánh mất
10 năm cuối cùng của thế kỷ XX” Những biện pháp khắc phục của chính phủ không đem đến hiệu quả như mong muốn
? Yêu cầu đặt ra cho kinh tế Nhật Bản lúc này
là gì?
- Nền kinh tế Nhật đòi hỏi phải có cải
cách theo hướng áp dụng những tiến
bộ của khoa học công nghệ
Năng lượng xanh (điện mặt trời) ở Nhật Bản
Trang 8BÀI 9 - TIẾT 12: NHẬT BẢN
III Chính sách đối nội và đối ngoại
của Nhật Bản
1 Đối nội
? Chính sách đối nội của Nhật thể hiện như thế
nào
- Sau chiến tranh, nhờ những cải cách
dân chủ, Nhật Bản chuyển từ một xã hội
chuyên chế sang xã hội dân chủ
? Chính quyền Nhật Bản do đảng nào lãnh
đạo?
- Từ 1955 đến 1993, Đảng dân chủ tự
do (LDP0 liên tục cầm quyền Hiện nay
chính phủ Nhật Bản là liên minh cầm
quyền của nhiều chính đảng
đảng Những đảng phái
Đảng Dân chủ Tự do (LDP) Đảng Dân chủ (JDP)
Đảng Komei (NKP) Đảng Xã hội Dân chủ (JSP) Đảng Cộng sản (JCP)
Trụ sở LDP tại Tokyo
Trang 9BÀI 9 - TIẾT 12: NHẬT BẢN
III Chính sách đối nội và đối
ngoại của Nhật Bản
1 Đối nội ? Cho biết những
nét chính trong chính sách đối ngoại của Nhật?
2 Đối ngoại:
- Thi hành chính sách đối ngoại lệ
thuộc vào Mỹ Ký kết Hiệp ước an
ninh Mỹ - Nhật (9/1951)
? Cho biết nội dung của hiệp ước này?
- Thi hành chính sách đối ngoại
mềm mỏng về chính trị, tập trung
vào phát triển quan hệ kinh tế
Chú ý đoạn sử liệu sau:
Từ đầu những năm 1990, Nhật bản dành nhiều nỗ lực để vươn lên trở thành một cường quốc chính trị, nhằm xóa bỏ hình ảnh thế giới thường nói về Nhật “Một gã khổng
lồ về kinh tế nhưng lại là một chú lùn về chính trị” Trong những năm gần đây, Nhật bản đang vận động để trở thành Ủy viên thường trực hội đồng bảo an Liên hợp quốc, giành quyền đăng cai các hội nghị quốc tế, các kỳ thế vận hội hoặc đóng góp tài chính vào những hoạt động của Liên hợp quốc…
Em có nhận xét gì về những thay đổi trong chính sách ngoại giao của Nhật?
Tất cả những thay đổi trên nhằm đưa nước Nhật lên một tầm cao mới trên vũ đài chính trị thế giới
Trang 10BÀI 9 - TIẾT 12: NHẬT BẢN
Em hãy cho biết mối quan
hệ của Nhật Bản với Việt Nam?
Về chính trị: Ngày lập quan hệ ngoại giao: 21/9/1973
Năm 1992, Nhật Bản quyết định mở lại viện trợ cho Việt Nam Quan hệ
giữa Việt Nam-Nhật Bản phát triển nhanh chóng trên nhiều lĩnh vực và
đã bước sang giai đoạn mới về chất và đi vào chiều sâu Các mối quan hệ kinh tế chính trị, giao lưu văn hóa không ngừng được mở rộng; đã hình thành khuôn khổ quan hệ ở tầm vĩ mô; sự hiểu biết giữa hai nước không ngừng được tăng lên
Về kinh tế: Nhật Bản là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam.Nhật Bản là nước tài trợ ODA lớn nhất cho Việt Nam, từ
1992-2003 đạt khoảng 8,7 tỷ USD, chiếm khoảng 30% tổng khối lượng ODA của cộng đồng quốc tế cam kết dành cho Việt Nam, trong đó viện trợ không hoàn lại khoảng 1,2 tỷ USD Từ năm 2001, Nhật Bản cắt giảm 10% ngân sách ODA nhưng vẫn giữ và tăng kim ngạch ODA cho Việt Nam Năm 2003, mặc dù cắt giảm 5,8% ODA cho các nước nói chung, nhưng ODA cho Việt Nam vẫn là 91,7 tỷ yên, giảm khoảng 1.2% so với năm 2002
Trang 11Những hình ảnh quan hệ Việt Nam – Nhật Bản
Trang 12Về nhà: Tìm thêm những thông tin về Nhật Bản.
- Học bài cũ, trả lời các câu hỏi cuối SGK/40
- Chuẩn bị bài: Các nước Tây Âu