- Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình của cùng một kiểu gen, phát sinh trong quá trình phát triển cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường trong giới hạn mức phản ứng của ki[r]
Trang 1DI TRUYỀN HỌC PHÁT TRIỂN CÁ THỂ
1 Khái niệm phát triển cá thể
Phát triển cá thể là quá trình phát triển của một cơ thể, từ khi sinh ra đến khi trưởng thành, già
và chết tự nhiên Ở các sinh vật đa bào, thông qua nguyên phân, với qúa trình phân hóa các mô,
hình thành các cơ quan tạo nên cơ thể Như vậy phát triển là qúa trình triển khai một chương
trình đã được mã hóa trong ADN của tế bào khởi đầu Trong qúa trình đó có sự tác động qua lại
giữa các gen trong kiểu gen, giữa nhân và tế bào chất và với môi trường là nơi cung cấp vật chất, năng lượng và thông tin cho sự thực hiện chương trình phát triển
2 Mối quan hệ giữa kiểu gen – môi trường - kiểu hình
Qua ví dụ sự biến đổi màu sắc hoa cây anh thảo và màu sắc lông ở thỏ Himalaya ở nhiệt độ môi trường khác nhau có thể kết luận rằng:
- Bố mẹ không truyền đạt cho con những tính trạng đã hình thành sẵn mà di truyền một kiểu gen
để khi gặp điều kiện thuận lợi sẽ hình thành tính trạng
- Kiểu gen qui định khả năng phản ứng của cơ thể trước môi trường Kiểu hình là kết quả sự
tương tác giữa kiểu gen với môi trường cụ thể Có kiểu gen có mức phản ứng rộng, có kiểu gen
có mức phản ứng hẹp Kiểu gen càng có mức phản ứng rộng thì sinh vật càng thích nghi, mức
phản ứng của kiểu gen sẽ thay đổi lúc kiểu gen thay đổi, mà kiểu gen thay đổi thì do lai giống và
do đột biến
- Mỗi loại tính trạng chịu ảnh hưởng khác nhau của môi trường Tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen, rất ít hoặc không chịu ảnh hưởng của môi trường Các tính trạng số lượng thường là tính trạng đa gen, chịu ảnh hưởng nhiều của môi trường Nắm được mức ảnh hưởng
của môi trường lên từng loại tính trạng người ta có thể chủ động sử dụng tác động môi trường
theo hướng có lợi để nâng cao năng suất, phẩm chất cây trồng vật nuôi
3 Thường biến
- Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình của cùng một kiểu gen, phát sinh trong quá trình
phát triển cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường trong giới hạn mức phản ứng của kiểu gen, không liên quan tới biến đổi kiểu gen có tính thích nghi tạm thời và không di truyền được
- Thường biến có những tính chất cơ bản sau:
+ Phát sinh dưới tác động trực tiếp của môi trường trong giới hạn mức phản ứng của kiểu gen
+ Cùng một kiểu gen trong các điều kiện môi trường khác nhau, có những thường biến khác nhau + Thường biến là loại biến đổi đồng loạt, theo hướng xác định đối với một nhóm cá thể có cùng
kiểu gen, sống trong điều kiện môi trường giống nhau
Trang 2+ Các biến đổi thường biến thường tương ứng với điều kiện môi trường, có tính thích nghi tạm
thời và không di truyền được
+ Mỗi kiểu gen có giới hạn thường biến nhất định Giới hạn thường biến của kiểu gen thay đổi
khi kiểu gen thay đổi Mỗi kiểu gen có mức phản ứng riêng
+ Tính trạng chất lượng có mức phản ứng hẹp, tính trạng số lượng có mức phản ứng rộng
+ Mức phản ứng do kiểu gen qui định
4 Ý nghĩa của việc nghiên cứu thường biến và mức phản ứng
- Trong tự nhiên thường biến đảm bảo cho cá thể của loài thích nghi cao đối với những đổi thay
thường xuyên của môi trường trong giới hạn mức phản ứng Mức phản ứng của kiểu gen càng
rộng sinh vật càng thích nghi
- Trong chăn nuôi trồng trọt, kiểu gen quy định giới hạn năng suất của một giống vật nuôi hay
cây trồng Kĩ thuật sản xuất quy định năng suất cụ thể của giống trong giới hạn của mức phản
ứng do kiểu gen quy định Năng suất (tổng hợp một số tính trạng số lượng) là kết quả tác động
của cả giống và kĩ thuật Như vậy trong sản xuất, giống đóng vai trò quyết định, còn các yếu tố kĩ thuật tác động phù hợp đối với mỗi giống có vai trò quan trọng Có giống tốt mà không nuôi,
trồng đúng yêu cầu kỹ thuật sẽ không phát huy hết khả năng của giống Ngược lại, khi đã đáp
ứng yêu cầu kĩ thuật sản xuất, muốn vượt giới hạn năng suất của giống cũ thì phải đổi giống, cải tiến giống cũ hoặc tạo giống mới có mức phản ứng rộng hơn Trong chỉ đạo nông nghiệp, tuỳ
điều kiện cụ thể ở từng nơi, trong từng giai đoạn mà người ta nhấn mạnh yếu tố giống hay yếu tố
kĩ thuật
Trang 3Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi
về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên danh
tiếng
xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và
Sinh Học
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Tràn Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thày Nguyễn Đức
Tấn
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh
Trình, TS Tràn Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thày Lê Phúc Lữ, Thày Võ Quốc
Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí