Giải quyết vấn đề (Nội dung sáng kiến kinh nghiệm )
Cơ sở lý luận
Để học sinh tiếp cận kho tàng kiến thức của nhân loại, chúng ta cần nhanh chóng đổi mới giáo dục, đặc biệt là phương pháp dạy và học Thay vì chỉ truyền thụ kiến thức như trước đây, phương pháp dạy học hiện nay cần tập trung vào việc hình thành năng lực hoạt động, khám phá và tìm tòi cho học sinh.
Chúng ta cần chú trọng đổi mới phương pháp dạy học đa dạng để phát triển năng lực tư duy, sáng tạo và ý chí tự lực của học sinh Quá trình tiếp thu kiến thức của học sinh diễn ra từ hình ảnh sinh động đến tư duy trừu tượng, và từ tư duy trừu tượng đến ứng dụng thực tiễn.
Theo quan điểm thông tin, học là quá trình tiếp nhận và phát triển thông tin một cách có định hướng, trong khi dạy là việc truyền đạt thông tin và hỗ trợ người học thực hiện quá trình này hiệu quả.
Thông tin trở nên giá trị hơn khi nó gây ra sự bất ngờ lớn Trong khoa học, thông tin được lượng hóa dựa trên quan điểm này, cho thấy rằng người học như một máy thu đa năng, cần tiếp nhận thông tin qua nhiều kênh khác nhau Họ phải biết phân loại thông tin hữu ích và loại bỏ rối nhiễu, đồng thời lưu trữ và ghi nhớ thông tin trong nhiều bộ nhớ khác nhau Mỗi kênh tiếp nhận thông tin được mã hóa riêng biệt, do đó, việc tận dụng tất cả các phương tiện và trang thiết bị hiện đại là cần thiết để chuyển đổi, mã hóa và chế biến thông tin, nhằm đạt hiệu quả truyền tải tốt nhất.
Để đổi mới phương pháp dạy học trong công nghệ thông tin, cần áp dụng các phương pháp tăng cường giá trị thông tin và hiệu quả trao đổi Việc sử dụng kỹ thuật "Các mảnh ghép" trong giảng dạy sẽ nâng cao sự hợp tác giữa cá nhân và nhóm, giúp giải quyết các nhiệm vụ phức tạp, khuyến khích sự tham gia tích cực của học sinh và gia tăng vai trò cá nhân trong quá trình hợp tác Bên cạnh đó, việc sử dụng mạng LAN kết nối WiFi để chia sẻ dữ liệu sẽ nhanh chóng và không bị giới hạn dung lượng như khi sử dụng USB.
Vai trò của người dạy và người học thay đổi:
Giáo viên không chỉ đơn thuần là người truyền đạt kiến thức mà còn là người hướng dẫn học sinh trong quá trình học tập Tuy nhiên, nhiều giáo viên vẫn tập trung vào việc truyền tải nội dung bài học mà ít quan tâm đến việc học sinh tiếp thu và ứng dụng kiến thức Do đó, giáo viên cần thường xuyên tự học để nâng cao kỹ năng công nghệ thông tin và áp dụng các phương pháp dạy học mới, tích cực hơn trong giảng dạy.
Học sinh có cơ hội tiếp cận nguồn thông tin phong phú và đa dạng, đồng thời có nhiều cơ hội để hoạt động và tự lực hơn Tuy nhiên, tính tích cực của các em chưa được phát huy tối đa, dẫn đến việc nắm vững kiến thức và vận dụng kiến thức còn hạn chế Nhiều học sinh vẫn chưa xác định được trọng tâm bài học, khiến cho việc giải quyết một số câu hỏi và bài tập trở nên khó khăn.
Thực trạng vấn đề
Tin học là một môn học không có trong các kỳ thi của học sinh, nhưng với sự phát triển của Internet, học sinh có thể dễ dàng tiếp cận kiến thức một cách nhanh chóng và hiệu quả Tuy nhiên, việc tổ chức các tiết dạy hấp dẫn và hiệu quả cho môn Tin học là một thách thức, do đặc thù của môn học yêu cầu học sinh không chỉ tiếp thu lý thuyết mà còn phải thực hành lập trình trên giấy và máy tính Trong quá trình giảng dạy Tin học 11, giáo viên gặp khó khăn trong việc triển khai các tiết bài tập trên lớp, dẫn đến những vấn đề cần được giải quyết.
Tin học 11 yêu cầu học sinh lập trình giải toán bằng ngôn ngữ lập trình bậc cao, đặc biệt là Pascal Tuy nhiên, nhiều học sinh ở ban cơ bản chưa nhận thức rõ tầm quan trọng của việc học lập trình Hơn nữa, tư duy logic của nhiều học sinh chưa nhanh nhạy, đòi hỏi phải vận dụng để giải quyết các bài toán trên Pascal hiệu quả.
Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
Sau các tiết học lý thuyết, học sinh thường phải thực hiện các bài tập Theo phương pháp dạy học truyền thống, giáo viên giao bài tập về nhà và gọi học sinh lên bảng để chữa bài vào ngày hôm sau Tuy nhiên, chỉ một số ít học sinh có ý thức tự làm bài, trong khi phần lớn còn lại thường mượn vở để chép bài và học thuộc lòng mà không hiểu rõ nội dung Kết quả là, nhiều học sinh không nắm vững kiến thức và chỉ nhớ một cách máy móc.
Trong các buổi thực hành máy, học sinh thường chỉ tập trung vào việc gõ theo các chương trình có sẵn mà không chịu tư duy sáng tạo Điều này dẫn đến kết quả kiểm tra thực hành máy thường không cao.
Sau khi giảng dạy dự án phần Word trong chương trình Tin học 10, tôi nhận thấy rằng phụ huynh rất quan tâm đến việc học của con em họ, với nhiều người đã đầu tư mua sắm máy tính xách tay để hỗ trợ việc học Bên cạnh đó, nhà trường cũng đã trang bị thêm một số máy tính xách tay cho giáo viên Do đó, việc có từ 6 đến 8 máy tính xách tay để sử dụng trong các tiết học bài tập không phải là điều quá khó khăn.
2.3 Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề
Thế nào là kĩ thuật "Các mảnh ghép"?
Là hình thức học tập hợp tác kết hợp giữa cá nhân, nhóm và liên kết giữa các nhóm nhằm:
- Giải quyết một nhiệm vụ phức hợp (có nhiều chủ đề)
- Kích thích sự tham gia tích cực của học sinh
Nâng cao vai trò cá nhân trong quá trình hợp tác không chỉ là hoàn thành nhiệm vụ ở Vòng 1, mà còn bao gồm việc truyền đạt kết quả của Vòng 1 và thực hiện nhiệm vụ ở Vòng 2.
Cách tiến hành kĩ thuật "Các mảnh ghép"
Hoạt động theo nhóm 3 đến 8 người Trong đó, số nhóm được chia = số chủ đề x n (n = 1,2,…)
Mỗi nhóm được giao một nhiệm vụ
Ví dụ : nhóm 1 : nhiệm vụ A; nhóm 2: nhiệm vụ B, nhóm 3: nhiệm vụ C, … (có thể có nhóm cùng nhiệm vụ)
Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong khoảng vài phút, suy nghĩ về câu hỏi, chủ đề và ghi lại những ý kiến của mình
Khi tham gia thảo luận nhóm, mỗi thành viên cần phải trả lời tất cả các câu hỏi trong nhiệm vụ được giao, trở thành "chuyên gia" trong lĩnh vực đã tìm hiểu Điều này giúp họ có khả năng trình bày lại câu trả lời của nhóm một cách rõ ràng và tự tin ở vòng 2.
VÒNG 2: Nhóm các mảnh ghép
Hình thành nhóm 3 đến 6 người mới (1 – 2 người từ nhóm 1, 1 – 2 người từ nhóm 2, 1 – 2 người từ nhóm 3…)
Các câu trả lời và thông tin của vòng 1 được các thành viên trong nhóm mới chia sẻ đầy đủ với nhau
Khi mọi thành viên trong nhóm mới đều hiểu được tất cả nội dung ở vòng 1 thì nhiệm vụ mới sẽ được giao cho các nhóm để giải quyết
Các nhóm mới thực hiện nhiệm vụ, trình bày và chia sẻ kết quả
Phòng máy tính được kết nối với mạng LAN nội bộ qua cáp, đảm bảo hệ thống ổn định với cùng địa chỉ IP SubNet Nếu sử dụng mạng không dây, cần thường xuyên kiểm tra tính ổn định Tất cả các máy tính cài đặt Win 2000, XP, VisTa… đều có thể sử dụng mạng này.
- Cài phần mềm Fornics Insight Teacher ở máy giáo viên.
Nếu máy đã cài phiên bản học sinh hay giáo viên rồi, thì phải được gỡ bỏ trước khi tiến hành cài mới Chọn Next.
Chúng ta đồng ý với các điều khoản sử dụng phần mềm bằng cách chọn Next Insight cho phép tạo ra 16,000 kênh giáo viên khác nhau, và mỗi phòng học nên có một kênh riêng, giúp các máy của học sinh dễ dàng truy cập.
Chúng ta chọn Install khi sẵn sàng cài đặt Chờ cho đến khi phần mềm được cài xong Finish.
Sau khi cài xong trên thanh TaskBar có biểu tượng con cú Kích hoạt phần mềm chỉ cần click chuột trái vào biểu tượng đó.
- Cài phần mềm Faronics Student ở máy học sinh.
Làm theo hướng dẫn để cài đặt phần mềm, chọn Next.
Chọn kênh cho máy giáo viên và máy học sinh trong cùng một phòng thực hành phải nhất quán, đảm bảo cả hai máy đều sử dụng cùng một kênh đã thiết lập cho máy giáo viên Sau đó, hãy nhấn Next.
Khi đã sẵn sàng cài đặt chúng ta chọn Install, và chờ cho đến khi phần mềm được cài xong.
Chọn Install và chờ đến khi cài đặt xong Chọn Finish.
- Sau đó đặt tên cho các máy học sinh theo thứ tự mong muốn:
Phải chuột vào Computer/ Propeties/ Change Setting/ Change – Thay đổi tên cho máy học sinh ở mục Computer Name.
Chú ý: Khi đã cài đặt xong mà tại máy giáo viên chưa nhìn thấy các máy học sinh thì phải tuỳ chỉnh tại các máy học sinh:
Control Panel/ Network and Internet/ Network and Sharing Center/Windows Firewall/ Turn Windows Firewall on or off/ Turn off (màu đỏ).
- Nếu có phần mềm diệt virus thì ẩn hoặc tạm thời thoát.
2.3.2.1 Mở cửa sổ chương trình Insight:
Click trái chuột vào biểu tượng
Click phải chuột hoặc nhấn Ctrl+Alt+L
- Insight Console…: Mở cửa sổ chương trình
- Show Teacher’s Screen: Chiếu màn hình máy giáo viên
- Stop Showing Teacher’s Screen: Dừng chiếu màn hình giáo viên
- Draw On Screen: Vẽ trên màn hình
- Blank All Screens: Làm xanh tất cả màn hình
- Unblank All Screens: Huỷ chế độ làm xanh màn hình
- Limit Web: Hạn chế Web
- Stop Web Limitting: Bỏ hạn chế Web
- Limit Applications: Hạn chế ứng dụng
- Stop Application Limitting: Bỏ hạn chế ứng dụng
- Options…: Tuỳ chọn khác Khi Click chọn, một cửa sổ tuỳ chọn hiện ra với
5 Tab, các tuỳ chỉnh này được thực hiện tại máy tính giáo viên Cửa sổ này cũng có thể mở bằng Menu trong cửa sổ chính Administer/Options….
Tab Teacher cho phép tuỳ chọn:
+ Hiển thị màn hình giáo viên ở hai chế độ
Full Screen: Toàn màn hình máy giáo viên được hiển thị trên màn hình của học sinh.
Windowed: Màn hình máy giáo viên là một cửa sổ trên màn hình máy của học sinh
+ Tăng tốc Video giáo viên
Performance: Cho phép, làm tăng năng suất máy giáo viên
Compatibility: không cho phép tăng tốc máy giáo viên
+ Tạo thông báo trên màn hình màu xanh: bằng việc gõ dòng thông báo ở phía dưới.
Tab Student cho phép tuỳ chọn:
+ Remote Control (Điều khiển): nếu Click chọn thì chuột và bàn phím ở máy học sinh không sử dụng được.
Máy học sinh có 4 chế độ hiển thị, trong đó chế độ Best fit thường được lựa chọn Chế độ này giúp máy tự động điều chỉnh màn hình của học sinh trên màn hình giáo viên một cách tối ưu nhất Đặc biệt, ở chế độ nhỏ nhất, máy có thể hiển thị lên đến 80 máy học sinh trên 1 màn hình mà không cần sử dụng thanh cuộn.
Hiển thị biểu tượng của ứng dụng đang thực hiên: hiện ở góc trên bên trái
Hiển thị biểu tượng của Website được thăm cuối cùng: hiện ở góc trên bên phải
Khi hiển thị ở chế độ Thumbnails nhỏ, bạn có thể chọn hiển thị tên máy hoặc tên học sinh Tuy nhiên, ở chế độ Thumbnails trung bình và lớn, cả hai thông tin này sẽ được hiển thị đồng thời.
+ Limit Task Manager (Giới hạn tác vụ quản lý): Mặc định vô hiệu hoá Task Manager ở máy học sinh Khi muốn cho phép thì bỏ chọn.
+ Insight Folder on Student (Thư mục Insight trên máy học sinh): định rõ đường dẫn mặc định trên máy học sinh là C:\Insight Files.
+ Block all web browing: chặn duyệt Web, gửi tin nhắn và thư điện tử.
+ Allowed Web Sites: Nhập danh sách các trang web cho phép các máy học sinh được vào Khi chế độ Limit Web được bật.
+ Block the following Web Site: giáo viên nhập danh sách các trang
Web không cho phép các máy học sinh vào Khi chế độ Limit Web được bật.
Các tệp tên trang web có định dạng lsu có thể được tạo sẵn, giúp giáo viên dễ dàng mở bằng cách nhấn nút Load hoặc nhập trực tiếp.
To enable notifications for students, select the "Display notification" option This will show alerts on students' devices when they attempt to access websites while the Web Limiting mode is activated.
Khi chế độ Application Limiting được bật, một trong hai tuỳ chọn sẽ được lựa chọn
+ Allowed Applications: Giáo viên nhập danh sách các ứng dụng mà máy học sinh có thể được sử dụng.
+ Blocked Applications: Giáo viên nhập danh sách các ứng dụng mà máy học sinh không được sử dụng.
Giáo viên có thể nhập các tệp chứa danh sách ứng dụng cho phép và không cho phép vào Web Limiting với định dạng lsa, hoặc có thể thêm ứng dụng trực tiếp bằng cách gõ hoặc nhấn nút Add.
+ Data Transmission (truyền dữ liệu): có 3 tuỳ chọn
IP – Broadcast (IP quảng bá):
Mặc định được chọn khi giáo viên cần giao tiếp với máy học sinh.
IP – Multicast: Sử dụng truyền dữ liệu tới học sinh bằng giao thức
IP – Directd Broadcast: nhập địa chi IP - Subnet khi chế độ Multicast không thể làm được
+ Multiple Netword Adapters: khi có nhiều card giao tiếp mạng (NIC) hoặc nhiều địa chỉ IP (như Router), chúng có thể dùng giao tiếp mạng không dây.
Kênh giáo viên cho phép lựa chọn giữa một trong bốn tùy chọn: một kênh, nhiều kênh, chọn số kênh trong khoảng 16.000 hoặc nhập tên các kênh bằng cách liệt kê Để điều khiển máy học sinh, máy giáo viên và máy học sinh cần phải cùng sử dụng một kênh.
2.3.2.3 Sử dụng Insight trên máy giáo viên
Show Teacher’s Screen: hiển thị màn hình máy giáo viên trên màn hình máy học sinh.
Giáo viên có thể sử dụng chuột để vẽ trực tiếp lên màn hình của học sinh, với hình ảnh được phóng đại gấp 4 lần kích thước ban đầu Trên máy của học sinh, một con trỏ màu đỏ lớn sẽ hiển thị để giúp các em dễ dàng theo dõi và tương tác với nội dung minh họa.