Cung, cầu, và chính sách của chính phủ ◆ Trong hệ thống thị trường tự do không có kiểm soát, thị trường xác lập giá cân bằng và lượng hàng hóa trao đổi.. Các biện pháp kiểm soát giá cả.
Trang 1Cung, cầu và chính sách của chính phủ
Chương 6
Trang 2Cung, cầu, và chính sách
của chính phủ
◆ Trong hệ thống thị trường tự do không có kiểm soát, thị trường xác lập giá cân bằng
và lượng hàng hóa trao đổi.
◆ Trong khi điều kiện cân bằng có thể là hiệu quả, cũng chưa chắc là mọi người đều thỏa mãn với nó
◆ Một trong những vai trò của nhà kinh tế là
sử dụng lý thuyết để xây dựng chính sách.
Trang 3Các biện pháp kiểm soát giá cả
◆ Thường được sử dụng khi các nhà chính sách tin rằng giá thị trường không công bằng cho người mua hoặc người bán
◆ Do đó cần có chính sách giá trần và giá
sàn của chính phủ.
Trang 4Giá trần & giá sàn
Trang 5Giá trần
Có 2 khả năng xảy ra khi chính phủ áp đặt giá trần:
◆ Gi á trần được coi là không ràng buộc nếu
nó được xác lập lớn hơn giá cân bằng .
◆ Gi á trần được coi là ràng buộc nếu nó
được xác lập nhỏ hơn giá cân bằng , d ẫn đến thiếu hụt
Trang 6Giá trần không ràng buộc
Trang 7Giá trần ràng buộc
$3
Lượng kem 0
125 Lượng cầu
75 Lượng cung
Harcourt, Inc items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc
Trang 8Ảnh hưởng của giá trần
Giá trần ràng buộc tạo ra
… thiếu hụt bởi vì Q D > Q S .
◆ Ví dụ: Thiếu hụt xăng dầu những năm 1970s
… chế độ phân phối phi giá cả
◆ Ví dụ: Xếp hàng, phân biệt đối xử của người bán
Trang 9X ếp hàng tại trạm xăng
Năm 1973 OPEC tăng giá dầu thô
trên thị trường thế giới Vì dầu thô là
đầu vào chủ yếu để sản xuất xăng,
nên giá dầu thô cao hơn đã làm giảm
cung về xăng.
Ai phải chịu trách nhiệm cho tình trạng xếp hàng dài để mua xăng này? Các nhà kinh tế đổ lỗi cho các quy định của chính phủ nhằm giới hạn giá mà các công ty xăng dầu có thể tính cho xăng.
Trang 10Giá trần cho xăng là không ràng buộc
$4
P1
Lượng xăng 0
Trang 11Giá trần cho xăng là ràng buộc
P1
Lượng xăng 0
P2
3 …giá trần trở thành ràng
buộc
4 …dẫn đến
thiếu hụt.
Trang 12Kiểm soát tiền thuê nhà
◆ Kiểm soát tiền thuê nhà là áp đặt giá trần đối với tiền thuê mà các chủ nhà có thể thu
từ người thuê nhà.
◆ Mục tiêu của chính sách kiểm soát tiền thuê nhà là giúp người nghèo thông qua việc làm cho nhà ở trở nên rẻ hơn.
◆ Một nhà kinh tế đã gọi chính sách kiểm
soát tiền thuê nhà là “cách t ố t nhất để phá hủy một thành phố, còn hơn là ném bom.”
Trang 13Kiểm soát tiền thuê nhà trong
ngắn hạn
Số lượng nhà 0
giãn
Trang 14Kiểm soát tiền thuê nhà trong
dài hạn
Số lượng nhà 0
Trang 16Giá sàn không ràng buộc
$3
Lượng kem 0
Giá kem
100
Giá cân bằng
Đường cầu
Đường cung
Giá sàn 2
Trang 17Giá sàn ràng buộc
$3
Lượng kem 0
Trang 18Ảnh hưởng của giá sàn
◆ Giá sàn cản trở cung và cầu tiến đến mức giá cân bằng và lượng cân bằng.
◆ Khi giá thị trường bằng giá sàn, nó không thể giảm hơn nữa, và giá thị trường lúc này bằng với giá sàn
Trang 19Ảnh hưởng của giá sàn
Giá sàn ràng buộc gây ra .
… dư thừa vì Q S >Q D .
… chế độ phân phối phi giá cả là một cơ chế phân phối hàng hóa khác, sử dụng tiêu chuẩn phân biệt.
◆ Ví dụ: Tiền lương tối thiểu, trợ giá nông nghiệp
Trang 20Ti ền lương tối thiểu
Một ví dụ quan trọng của giá sàn là tiền lương tối thiểu Luật tiền lương tối thiểu quy định mức giá thấp nhất mà các ông chủ có thể trả cho
người lao động.
Trang 21Ti ền lương tối thiểu
Lượng lao động
0
Tiền lương
Tiền lương cân bằng
Trang 22Lượng cung Lượng cầu
Lao động dư thừa (thất nghiệp)
Thị trường lao động với tiền
lương tối thiểu
Trang 23Chính phủ đánh thuế để có nguồn thu sử dụng vào các dự án công
Trang 24Thuế có thể gây ra những
tác động gì?
◆ Thuế cản trở hoạt động thị trường.
◆ Khi một hàng hóa bị đánh thuế, lượng hàng bán được nhỏ hơn
◆ Người mua và người bán cùng chịu thuế.
Trang 25◆ Phạm vi ảnh hưởng của thuế nghiên
cứu xem ai phải chịu gánh nặng thuế
◆ Thuế làm thay đổi trạng thái cân bằng của thị trường.
◆ Người mua trả nhiều hơn và người
bán nhận được ít hơn, bất chấp thuế đánh trên đối tượng nào
Trang 26Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
Trang 28Tác động của thuế là gì?
◆ Thuế cản trở hoạt động thị trường.
◆ Khi một hàng hóa bị đánh thuế, lượng hàng bán được nhỏ hơn
◆ Người mua và người bán cùng chịu thuế.
Trang 29Lượng kem 0
Giá kem
100 90
bán nhận
Copyright © 2001 by Harcourt, Inc All rights reserved
Thuế đánh vào người bán làm dịch chuyển đường cung lên trên một lượng bằng mức thuế ($0.50).
Thuế ($0.50)
Cân bằng khi có thuế
Trang 30Thuế tiền lương
Lượng lao động
0
Lương
Tiền lương khi không
Tiền lương công nhân
nhận
Trang 31Phạm vi ảnh hưởng của thuế
◆ Thuế được chia theo tỉ lệ nào?
◆ Ảnh hưởng của thuế đến người bán
như thế nào so với người mua?
Câu trả lời cho những câu hỏi này phụ thuộc vào hệ số co giãn của cầu
và hệ số co giãn của cung.
Trang 32Cung co giãn, cầu không co giãn
Lượng 0
Trang 33Cung không co giãn, cầu co giãn
Lượng 0
về thuế lớn hơn
3 .lớn hơn người tiêu dùng.
Giá người mua trả
Giá người bán nhận
Trang 34Như vậy, gánh nặng thuế được
chia ra như thế nào?
Gánh nặng thuế nghiêng nhiều về bên
thị trường ít co giãn
hơn.
Trang 35dụ là kiểm soát giá thuê nhà.
◆ Giá sàn là mức giá hợp pháp tối thiểu của một hàng hoá hay dịch vụ Một ví
dụ là kiểm soát tiền lương tối thiểu.
Trang 37T óm tắt
◆ Phạm vi ảnh hưởng của thuế chỉ ra ai
sẽ phải chịu gánh nặng thuế.
◆ Phạm vi ảnh hưởng của thuế không phụ thuộc vào thuế đánh trên người mua hay người bán.
◆ Phạm vi ảnh hưởng của thuế phụ
thuộc vào hệ số co giãn của cung và cầu theo giá.