Trước đây, marketing được xem như là một công cụ hữu hiệu cho các ông chủ trong lĩnh vực kinh tế nhưng ngày nay cùng với sự phát triển của nền kinh tế toàn cầu marketing đã phát huy vai
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HOÁ HÀ NỘI
KHOA QUẢN LÝ VĂN HOÁ - NGHỆ THUẬT
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP
CỬ NHÂN QUẢN LÝ VĂN HOÁ
Giảng viên hướng dẫn : THS NGUYỄN THỊ ANH QUYÊN
Sinh viên thực hiện : PHẠM THỊ PHƯƠNG QUỲNH
Lớp : QLVH 6A
Khoá học : 2005 - 2009
HÀ NỘI – 2009
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp, tôi xin chân thành cảm ơn cô giáo Thạc sỹ Nguyễn Thị Anh Quyên- giảng viên khoa Quản lý văn hóa –trường Đại học Văn hóa Hà Nội đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài
Tôi cũng xin cảm ơn các thầy cô giáo trong khoa Quản lý văn hóa trường Đại học văn hóa Hà Nội đã giúp đỡ và góp ý cho tôi trong quá trình hoàn thành bản khóa luận này
Xin trân trọng cảm ơn!
Sinh viên
Phạm Thị Phương Quỳnh
Hà Nội 06/2009
Trang 3MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Lí do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 2
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
4 Phương pháp nghiên cứu 3
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3
6 Bố cục khóa luận 3
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN MARKETING VĂN HÓA NGHỆ THUẬT 4
1.1.Khái niệm marketing 4
1.2 Quá trình phát triển marketing 6
1.3 Khái niệm marketing văn hóa nghệ thuật 10
1.4 Đặc điểm marketing văn hóa nghệ thuật 12
1.5 Vai trò của marketing văn hóa nghệ thuật 20
CHƯƠNG 2 THỰC TIỄN ỨNG DỤNG MARKETING VĂN HÓA NGHỆ THUẬT TẠI TRUNG TÂM PHÁT HÀNH PHIM VÀ CHIẾU BÓNG TỈNH HÒA BÌNH 23
2.1 Khái quát về trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hoà Bình 23
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hòa Bình 23
2.1.2 Cơ cấu tổ chức và quản lý của trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hòa Bình
25
2.2 Môi trường phục vụ khán giả của trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hòa Bình 28
2.2.1 Đời sống chính trị- kinh tế- văn hóa của tỉnh Hòa Bình 28
2.2.2 Tiềm năng của môi trường phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hòa Bình 33
2.3 Thực tiễn marketing văn hóa nghệ thuật của trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hòa Bình 34
2.3.1 Công tác phát triển khán giả và nghiên cứu thị trường của trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hòa Bình 34
2.3.2 Đánh giá thực tiễn hoạt động và tiềm năng của trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hòa Bình 42
Trang 4CHƯƠNG 3 MỘT SỐ ĐỀ XUẤT PHÁT TRIỂN MARKETING VĂN HÓA NGHỆ THUẬT
TẠI TRUNG TÂM PHÁT HÀNH PHIM VÀ CHIẾU BÓNG TỈNH HÒA BÌNH 48
3.1 Hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành 48
3.2 Xây dựng phương hướng hoạt động của trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hòa Bình 51
3.3 Nghiên cứu khán giả 57
3.4 Phát triển khán giả 57
3.5 Tăng cường giao lưu trong quan hệ hợp tác biểu diễn, trao đổi chuyên môn với các đơn vị bạn 59
3.6 Xây dựng thương hiệu 60
3.7 Sử dụng các kĩ năng PR( public relations), gây quỹ và vận động tài trợ để tăng cường nguồn tài chính cho marketing 63
KẾT LUẬN .65
TÀI LIỆU THAM KHẢO 66
PHỤ LỤC 68
Trang 5MỞ ĐẦU
Marketing là một khái niệm,một nghề nghiệp ra đời khá sớm và vai trò của nó ngày càng được đề cao trong nền kinh tế hiện đại Marketing hiểu theo nghĩa đơn giản nhất là việc làm thế nào để hàng hóa của mình bán được ra thị trường một cách tốt nhất Muốn vậy nhà sản xuất hay người cung cấp phải hiểu khách hàng cần gì? Sản phẩm mà nhà sản xuất sản xuất ra có thể thỏa mãn được nhu cầu nào của khách hàng? Nhà sản xuất phải làm thế nào để khách hàng biết đến và sử dụng sản phẩm mà mình đã sản xuất?…Thực tế cho thấy, không phải lúc nào khách hàng cũng lựa chọn những sản phẩm tốt nhất có thể thỏa mãn rất nhiều những nhu cầu của họ Đó là nhờ hoạt động marketing Do đó, các công ty, những ông chủ luôn luôn chú trọng đến khâu marketing cho sản phẩm của mình
và coi đây là một khâu mũi nhọn có vai trò tương tự như việc quyết định sản xuất sản phẩm gì
Trước đây, marketing được xem như là một công cụ hữu hiệu cho các ông chủ trong lĩnh vực kinh tế nhưng ngày nay cùng với sự phát triển của nền kinh tế toàn cầu marketing đã phát huy vai trò của mình trong một lĩnh vực hoàn toàn mới đó là văn hóa nghệ thuật Trong nền kinh tế thị trường văn hóa nghệ thuật cũng chịu sự chi phối và điều tiết của thị trường như kinh tế hay bất kì một lĩnh vực nào khác Thực tế đã cho thấy, văn hóa nghệ thuật của ngày hôm nay cũng phải chịu áp lực của một nền kinh tế thị trường đầy sự cạnh tranh quyết liệt Marketing văn hóa nghệ thuật chính là một loại hình marketing mang tính xã hội với mục đích là gia tăng hiệu quả trong nhiều lĩnh vực xã hội Ở đó marketing chính là cầu nối ngắn nhất đưa nghệ thuật đến với công chúng một cách hữu hiệu Cụ thể ở đây là đem sản phẩm văn hóa nghệ thuật đến khán giả, thu hút sự quan tâm chú ý đến sản phẩm của mình bởi khán giả là yếu tố cuối cùng quyết
Trang 6định đến sự tồn tại của bất kì sản phẩm nào nói chung và của mỗi loại hình nghệ thuật nói riêng Nó vừa là mục tiêu phục vụ vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển của nhiều loại hình nghệ thuật trong đó có loại hình nghệ thuật thứ bảy Marketing ứng dụng vào văn hóa nghệ thuật vì vậy mà không hề lạc lõng mà thực tế cho thấy nó đã phát huy vai trò vô cùng to lớn của mình trong một lĩnh vực hoàn toàn mới Nhưng đó là trên thế giới còn ở Việt Nam thì marketing văn hóa nghệ thuật vẫn còn là một khái niệm khá mới mẻ và việc ứng dụng nó vào lĩnh vực văn hóa nghệ thuật vẫn còn khá nhiều bỡ ngỡ nhất là với các thiết chế văn hóa của Nhà nước còn mang nặng tính bao cấp Trung tâm phát hành phim
và chiếu bóng tỉnh Hòa Bình cũng là một đơn vị sự nghiệp có thu và có rất nhiều điều kiện thuận lợi để phát huy thế mạnh của mình nhưng trên thực tế thì doanh nghiệp này vẫn còn lúng túng chưa tìm được hướng đi cho mình Là một sinh viên của khoa Quản lý văn hóa trường Đại học văn hóa Hà Nội đã được học marketing văn hóa nghệ thuật em xin mạnh dạn đưa ra một cách nhìn, một vấn
đề mang tính cập nhật với sự nghiệp phát hành phim và chiếu bóng của tỉnh Hòa Bình
2 Mục đích nghiên cứu
Đề tài ‘Tìm hiểu thực tiễn Marketing văn hoá nghệ thuật tại trung tâm
phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hòa Bình” nhằm mục đích tìm hiểu về
trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hòa Bình, cơ sở lý thuyết,vai trò của marketing văn hóa nghệ thuật với hoạt động chiếu phim của tỉnh và việc ứng dụng nó vào thực tế như thế nào Khóa luận cũng nhằm mục đích đóng góp một
số ý kiến cho hoạt động của trung tâm ngày càng hiệu quả hơn và tiến nhanh trên con đường xã hội hóa văn hoá theo chủ trương của Đảng và Nhà nước Cộng hòa
xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Trang 7- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là tìm hiểu hoạt động marketing văn hoá nghệ thuật trong hoạt động phục vụ chiếu phim của Trung tâm phát hành phim
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tìm hiểu về thực trạng hoạt động của Trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hòa Bình
- Ứng dụng marketing văn hóa nghệ thuật vào hoạt động của Trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hòa Bình
6 Bố cục khóa luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục khóa luận gồm
có ba chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận marketing văn hóa nghệ thuật
Chương 2 Thực tiễn ứng dụng marketing văn hoá nghệ thuật tại Trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hoà Bình
Chương 3 Một số đề xuất phát triển marketing văn hoá nghệ thuật tại Trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hoà Bình
Trang 8CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN MARKETING VĂN HÓA NGHỆ THUẬT
Marketing là một trong những nghề lâu đời nhất trên thế giới và mục đích bất di bất dịch của nó là tìm kiếm và giữ chân khách hàng Xuất phát từ nguồn gốc của từ “market” nghĩa là “chợ” “market” nghĩa là “chợ” hay “thị trường”, chữ “marketing” trong trường hợp này có nghĩa là “làm thị trường” - bao gồm việc tạo ra hoặc thâm nhập, duy trì và phát triển thị trường (của sản phẩm/thương hiệu) - đồng nghĩa với việc làm thế nào để hàng của mình được “bán ra thị trường” một cách tốt nhất.Tuy nhiên, cùng với thời gian và sự phát triển của mình nhiều học giả, nhiều nhà kinh tế đã đưa ra nhiều khái niệm về marketing khác nhau
Vậy marketing là gì? Có rất nhiều cách định nghĩa khác nhau:
- Marketing là quá trình quảng cáo và bán hàng
- Marketing là làm thị trường, nghiên cứu thị trường để thỏa mãn nó
- Marketing là quá trình tìm hiểu và thỏa mãn nhu cầu của thị trường
- Marketing là quá trình tổ chức lực lượng bán hàng nhằm bán được những hàng hóa do công ty sản xuất ra
- Marketing là các cơ chế kinh tế và xã hội mà các tổ chức và cá nhân sử dụng nhằm thỏa mãn nhu cầu và mong muốn của mình thông qua quy trình trao đổi sản phẩm trên thị trường(internet)
- Marketing là một quá trình quản lý mang tính xã hội, nhờ đó mà các cá nhân và tập thể có được những gì họ cần và mong muốn thông qua việc tạo ra, chào bán và trao đổi những sản phẩm có giá trị với những người khác…
Trang 9Theo Malcolm HB Mc.Donald: Marketing là một quy trình quản lý ở đó các nguồn lực của tổ chức được tận dụng để thỏa mãn nhu cầu của những nhóm khách hàng được lựa chọn nhằm mục đích đạt được những mục tiêu của cả hai bên
Theo Viện Marketing Anh: Marketing là một quy trình quản lý chịu trách nhiệm xác định, phán đoán và thỏa mãn nhu cầu của khách hàng một cách có hiệu quả và đem lại lợi nhuận
Theo hiệp hội Marketing Mỹ: Marketing là một quá trình lập kế hoạch và theo dõi từ việc hình thành, chính sách giá, xúc tiến và phân phối các ý tưởng, hàng hóa và dịch vụ, nhằm tạo ra sự thay đổi và làm thỏa mãn mục đích của các
cá nhân và các tổ chức
Theo Philip Kotler và Gary Amstrong: Marketing là một quy trình xã hội
và quản lý thông qua đó các cá nhân và các tổ chức đạt được những gì họ cần
và họ muốn bằng cách tạo ra sản phẩm và giá trị và trao đổi những sản phẩm và giá trị đó
Như vậy ta có thể thấy bản chất của marketing là quá trình quản lý và nó mang tính xã hội Đối tượng của nó là tổ chức, thị trường khách hàng(có thể là
cá nhân hay tổ chức) Mục tiêu của marketing là thỏa mãn nhu cầu của thị trường, của khách hàng nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức Cách thức và phương tiện marketing sử dụng là sử dụng nguồn lực của tổ chức, xác định, phán đoán nhu cầu của thị trường(nghiên cứu thị trường), sáng tạo, trao đổi sản phẩm trên thị trường, quảng bá, xúc tiến, chính sách giá Từ đó có thể hiểu marketing một cách đơn giản: marketing là một quá trình quản lý mà ở đó các tổ chức đạt được mục tiêu của mình bằng cách thỏa mãn nhu cầu của thị trường Xét về bản chất marketing có những bản chất sau:
Trang 10-Marketing phát hiện ra nhu cầu và tìm cách thỏa mãn nhu cầu đó Marketing quan tâm đến khách hàng, mọi hoạt động của doanh nghiệp hướng đến sự thỏa mãn khách hàng
- Muốn đáp ứng nhu cầu phải nghiên cứu thị trường, môi trường kinh doanh và hành vi tiêu dùng một cách tỉ mỉ trước khi lựa chọn một chiến lược kinh doanh thích hợp
- Marketing là một quy trình quản lý Marketing cần được xem là một bộ phận chức năng trong tổ chức(doanh nghiệp) và phải được kết hợp chặt chẽ với các bộ phận khác trong tổ chức(doanh nghiệp) để tìm ra nhu cầu và phương án thỏa mãn nhu cầu khách hàng, mang lại lợi nhuận tối đa cho tổ chức doanh nghiệp
Xét về cấp độ marketing có thể hiểu trên ba cấp độ sau :
- Thứ nhất: Trên góc độ của một học thuyết: Marketing cho rằng chỉ có việc hướng tới thị trường,đáp ứng nhu cầu của thị trường thì tổ chức mới có thể tồn tại và phát triển được
- Thứ hai: Marketing hiểu theo góc độ quản lý: Markeing là một hoạt động quản lý bao gồm việc cung cấp một quy trình phân tích, lập kế hoạch, thực hiện
và kiểm soát, cho phép một tổ chức có thể hoạt động một cách hiệu quả
- Thứ ba: Quan niệm marketing là các hoạt động chức năng cụ thể: Marketing là một hoạt động chức năng cung cấp một loạt các công cụ từ việc bán hàng, quảng cáo, sản xuất …quan hệ với công chúng cho đến chiến lược giá và phân phối, cho phép một tổ chức có thể thỏa mãn được nhu cầu của khách hàng
và thực hiện hoạt động này một cách có hiệu quả hơn so với các đối thủ cạnh tranh
Trang 11Tiến trình phát triển của marketing bao gồm nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn lại có những đặc điểm riêng Các nhà nghiên cứu và các nhà kinh tế học đã xác định có 5 giai đoạn phát triển
Giai đoạn 1: Tập trung vào sản xuất: Đây là quan điiểm chú trọng đến mở rộng sản xuất (sản xuất hàng loạt, sản xuất quy mô lớn) nâng cao hiệu quả sản xuất để giảm giá thành, mở rộng phạm vi phân phối để tăng tính sẵn có của sản phẩm Tuy nhiên không phải sản phẩm nhiều và rẻ là thu hút được khách hàng vì vậy mà nó đòi hỏi một sự phát triển hơn nữa trong quá trình sản xuất
Giai đoạn 2: Tập trung đến sản phẩm: Philip Kokler trong sách “Nguyên
lý Marketing” cho rằng khách hàng sẽ phản hồi đối với một sản phẩm tốt và có giá cả hợp lý” Tập trung vào sản phẩm có nghĩa là phải chú trọng đến hai yếu tố
là chất lượng và giá cả Quan điểm này coi sản phẩm là xuất phát điểm và người
ta chú ý cải tiến về những đặc điểm của sản phẩm: tính năng, công dụng của sản phẩm, ứng dụng công nghệ để thiết kế và cải thiện các sản phẩm Đây là một khâu quan trọng mà hầu hết các ngành dịch vụ và đặc biệt là các ngành nghệ thuật đã và đang theo đuổi và họ quan niệm rằng: khi họ tạo ra những dịch vụ công cộng tốt- tổ chức các chương trình giải trí có chất lượng cao, bảo tồn di sản một cách bền vững, cung cấp những thư viện và thông tin…thì khách hàng sẽ sử dụng các sản phẩm của họ Sản phẩm của họ tạo ra không tính đến nhu cầu của thị trường hay nói cách khác là họ làm ra các sản phẩm mà họ cho là tốt theo quan điểm định hướng sản phẩm có sự áp đặt của họ chứ không phải xuất phát từ quan điểm, từ sự mong muốn của khán giả Thực tế cho thấy, sản phẩm tốt chưa chắc đã là sản phẩm có sức tiêu thụ tốt và nhận được sự đón nhận nồng nhiệt từ khán giả
Giai đoạn 3: Tập trung đến bán hàng: Khái niệm bán hàng cho rằng khách hàng sẽ không mua nhiều sản phẩm trừ khi người bán tiếp cận khách hàng bằng những nỗ lực bán hàng đáng kể Quan niệm này cho rằng:
Trang 12- Khách hàng vẫn mong muốn có được sản phẩm nhưng họ sẽ không mua nếu chúng ta không có những nỗ lực bán hàng đáng kể
- Phải cố gắng để tiếp cận được thị trường và giữ được thị trường đó
- Phải đa dạng hóa sản phẩm
- Phải quảng cáo bán những tiện ích của sản phẩm
- Phải xây dựng nhãn hiệu của sản phẩm và tập trung quảng bá nhãn hiệu của sản phẩm đó
Như vậy, từ đây các nguồn lực được huy động nhiều hơn cho công tác marketing và marketing ít nhiều đã mang tính quản lý Các tổ chức cũng ý thức hơn về sự cần thiết phải có những hiểu biết về thị trường-chủ yếu là phải biết thị trường ở đâu Sự quan tâm đến thị trường ở đây chưa sâu sắc và chưa đạt đến mức độ cần thiết của doanh nghiệp.Vì vậy marketing chuyển sang giai đoạn phát triển hơn
Giai đoạn 4: Tập trung đến việc nghiên cứu thị trường: Khái niệm này cho rằng nhiệm vụ mấu chốt của một tổ chức là làm sao để có thể xác định và giao tiếp được với thị trường mục tiêu một cách có hiệu quả hơn so với các đối thủ cạnh tranh Quan niệm này cho rằng:
- Khách hàng vẫn mong muốn có được sản phẩm
- Chúng ta vẫn cần phải áp dụng những khoa học về thị trường để tiếp cận thị trường một cách có hiệu quả hơn
- Củng cố cho sản phẩm bằng những dịch vụ đi kèm và bằng việc phát triển các mối quan hệ với người sử dụng
- Tập trung vào các khách hàng hiện có
Thị trường mục tiêu mà khái niệm này đề cập đến là nhóm khán giả phù
Trang 13nhóm khách hàng mục tiêu thì sẽ giúp cho doanh nghiệp tập trung được định hướng đầu tư một cách có hiệu quả Để xác định được thị trường mục tiêu thì cần phải nghiên cứu thị trường nghĩa là phải giao tiếp với khách hàng một cách
có hiệu quả và phải nắm bắt được phản hồi của thị trường( phải hiểu được khách hàng hiện có và khách hàng tiềm năng nhìn nhận như thế nào về nhãn hiệu và sản phẩm, phải hiểu được cách cư xử của khách hàng hiện có)
Giai đoạn 5: Tập trung đến khách hàng(tập trung vào thị trường hay khán giả) Khái niệm tập trung vào khách hàng cho rằng nhiệm vụ then chốt của một
tổ chức là phải xác định được nhu cầu và mong muốn của thị trường mục tiêu và phải tự điều chỉnh để có thể thỏa mãn những mong muốn của khách hàng một cách hiệu quả hơn so với các đối thủ cạnh tranh Khái niệm này quan niệm:
- Sản phẩm của chúng ta có thể tiếp cận rộng rãi hơn đến khách hàng nếu chúng ta áp dụng những chiến lược marketing khác nhau để phù hợp với những nhu cầu, mong muốn, thái độ, động cơ và những tiện ích khác nhau mà khách hàng tìm kiếm
- Toàn bộ tổ chức cũng phải hiểu rõ tầm quan trọng và cùng chịu trách nhiệm tập trung vào khách hàng
Đến đây marketing đã trở thành một quy trình trao đổi hai chiều giữa các
tổ chức với khách hàng của mình Marketing không còn đơn thuần là việc xác định và đặt mục tiêu vào khách hàng mà còn cần phải hiểu khách hàng
Sự cần thiết phải có hiểu biết về thị trường bao gồm cả việc hiểu rõ nhu cầu, mong muốn, thái độ và những tiện ích mà khách hàng tìm kiếm
Các nguồn lực được phân bổ một cách tốt nhất để đạt được mục đích Đặc biệt, phân bố nguồn lực cho công tác nghiên cứu thị trường trở nên vô cùng quan trọng
Trang 14Các giai đoạn này của marketing hoàn toàn có thể áp dụng vào lĩnh vực marketing văn hóa nghệ thuật Các tổ chức văn hóa nghệ thuật đều có thể tự nhận thấy mình đang ở vào giai đoạn nào của công tác marketing Dù đang ở giai đoạn nào đi chăng nữa thì các tổ chức cũng đều có thể áp dụng những nguyên lý marketing để có thể tiếp cận và nắm bắt được thị trường của mình một cách có hiệu quả
Hiện nay, marketing đã có bước phát triển mới hướng tới cộng đồng, xã hội Đây là hoạt động marketing mà xã hội đang hướng tới Marketing hướng tới
xã hội và cộng đồng đòi hỏi sự cân nhắc và kết hợp ba loại lợi ích: lợi ích của doanh nghiệp, sự thỏa mãn nhu cầu và mong muốn của khách hàng và lợi ích của
xã hội trước khi thông qua các quy định marketing Như vậy marketing hướng tới cộng đồng xã hội phải đảm bảo quảng cáo trung thực, tham gia các hoạt động cộng đồng, hoạt động marketing đúng quy định pháp luật, quan tâm đến môi
trường và cạnh tranh lành mạnh
1.3 Khái niệm marketing văn hóa nghệ thuật
“Marketing văn hóa” là một khái niệm còn khá mới mẻ đối với các nhà quản lý văn hóa nghệ thuật Việt Nam Nói đến marketing(tiếp thị) người ta thường hay nghĩ đến ngay hoạt động quảng cáo cho một mặt hàng nào đó
Ở nước Anh, việc giảng dạy về quản trị nghệ thuật và marketing văn hoá được thực hiên từ 15-20 năm nay và người Anh cũng có nhiều kinh nghiệm trên lĩnh vực này nhưng ở Việt Nam thì marketing văn hóa vẫn còn đang manh nha hình thành ( 2;tr 2).Việc giảng dạy marketing trong các trường Đại học chuyên nghiệp về văn hóa đã được quan tâm đầu tư và bước đầu các sinh viên quản lý văn hóa đã được tiếp cận Tuy nhiên, việc học hỏi lý thuyết là như vậy nhưng
để có thể giảng dạy ở Việt Nam thì các giảng viên phải chuyển đổi phương pháp thực hiện từ các nước khác sang một phương pháp hoàn toàn phù hợp với hoàn
Trang 15Văn hoá nghệ thuật thuộc phạm trù tinh thần của một dân tộc, nên
có rất nhiều điều tế nhị xung quanh việc kinh doanh nghệ thuật Chúng ta “bán” sản phẩm nghệ thuật không giống như việc bán một sản phẩm thông thường, nhưng cũng là “bán” nên chúng ta cần sử dụng một số kỹ thuật trong phát triển một tổ chức kinh doanh để có thể phát triển khán giả của mình, đặc biệt đó là những khán giả mới
Thoạt tiên người ta cũng thường hiểu marketing văn hoá chỉ đơn thuần là quảng cáo, xây dựng kế hoạch bán vé…cho các hoạt động nghệ thuật Nhưng đó chỉ là một phần rất nhỏ trong toàn bộ chiến lược marketing này Bất kể tổ chức nghệ thuật nào (như các gallery, nhà hát, công ty biểu diễn…) cũng cần một chiến lược marketing như vậy, trong đó điều đầu tiên cần làm là xác định đúng sức mạnh của mình và biết rõ ai là đối tượng phục vụ của mình để có thể đo lường được sự thành công Nói cách khác, đó là một hoạt động nhằm vào việc phát triển bền vững khán giả của tổ chức nghệ thuật ấy Vậy marketing văn hóa nghệ thuật là gì? Theo quan niệm marketing xã hội –một quan niệm được nhiều người sử dụng thì “Marketing nghệ thuật là sự thỏa mãn nhu cầu của khán giả qua đó các tổ chức nghệ thuật đạt được mục tiêu của mình đồng thời thúc đẩy sự phát triển và tiến bộ của xã hội” (16;tr7) Chúng ta biết rằng văn hóa nghệ thuật
ra đời cũng nhằm mục đích phục vụ con người , thúc đẩy sự phát triển và tiến bộ của xã hội Marketing nghệ thuật làm cho mục đích đó được thực hiện nhanh chóng và có hiệu quả hơn Điều đó có nghĩa là một tổ chức nghệ thuật vừa có thể thực hiện được mục tiêu xã hội vừa đảm bảo được tính nghệ thuật của tổ chức phục vụ khán giả lại vừa thu được lợi nhuận về kinh tế
Marketing nghệ thuật có thể hiểu một cách đầy đủ trên các khía cạnh sau:
- Là một loại marketing xã hội, nhằm vào mục đích phát triển cộng đồng
và xã hội là chính
Trang 16- Là một chức năng kết nối mọi hoạt động của tổ chức văn hóa nghệ thuật với thị trường
- Là một quy trình quản lý mà nhờ đó các tổ chức văn hóa nghệ thuật hoạt động có hiệu quả hơn và hiệu quả mà tổ chức văn hóa nghệ thuật đạt được này nhiều khi được hiểu không phải lúc nào cũng nhằm vào mục đích lợi nhuận mà
là nhằm vào những mục tiêu xã hội và nhân văn
- Một quy trình quản lý, ở đó các tổ chức đạt được mục tiêu của mình bằng cách thỏa mãn nhu cầu của thị trường (tr 26)
Nói một cách tổng quát thì marketing văn hóa nghệ thuật là quá trình lên
kế hoạch quảng bá cho chiến dịch các sự kiện và các chương trình nghệ thuật
Đó là các thao tác, công đoạn, các bước đi của một chiến lược quảng cáo để thực hiện một chương trình nghệ thuật, làm sao để thu hút được khán giả đến với chương trình cũng như đảm bảo được tính thẩm mĩ và chất lượng của sản phẩm
1.4 Đặc điểm Marketing văn hoá nghệ thuật.
Marketing có trong rất nhiều lĩnh vực khác nhau như kinh tế, y học…Marketing phát triển ở rất nhiều nước vào khoảng những năm 70-80 ở trên thế giới nhưng ở Việt Nam còn khá mới mẻ Marketing có thể ứng dụng vào nhiều lĩnh vực nhưng nó cũng phải có sự thay đổi cho phù hợp với từng mô hình, lĩnh vực cụ thể mà nó xâm nhập
Marketing văn hóa nghệ thuật là loại marketing xã hội liên quan đến quá trình quản lý
Đối tượng của nó là các tổ chức văn hóa nghệ thuật có một số đặc điểm khác với các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế Thị trường (khán thính giả) là những người tham gia vào các hoạt động văn hóa nghệ thuật
Mục đích của marketing văn hóa nghệ thuật là đáp ứng nhu cầu của khán
Trang 17tổ chức, có thể là vì nghệ thuật nhằm nâng có chất lượng nghệ thuật, có thể là mục tiêu kinh tế, mục tiêu chính trị xã hội
- Trước đây khi tổ chức hoạt động văn hóa nghệ thuật người ta quan niệm đây là hoạt động phi thương mại nhưng hiện nay người ta quan niệm theo hai hướng vì lợi nhuận và và mục tiêu xã hội Thực tế cho thấy văn hóa nghệ thuật
và kinh tế phải gắn bó với nhau Kinh tế tạo điều kiện cho văn hóa nghệ thuật có điều kiện tồn tại và phát triển ngược lại văn hóa nghệ thuật cũng đem lại hiệu quả kinh tế cho các doanh nghiệp, các tổ chức văn hoá nghệ thuật nếu họ biết cách khai thác nghệ thuật một cách có hiệu quả Chúng ta đang từng bước thực hiện xã hội hóa văn hóa nghĩa là các tổ chức văn hóa nghệ thuật từng bước tự phải đảm bảo kinh phí cho hoạt động của mình Do đó các tổ chức văn hóa nghệ thuật phải tự hạch toán kinh tế cho hoạt động của mình Tuy nhiên mục đích kinh
tế đặt ra là để đảm bảo cho mục tiêu phát triển của nghệ thuật và sự tồn tại của tổ chức trong nền kinh tế thị trường chứ không phải đơn giản là mục tiêu kinh doanh
Từ những đặc điểm trên quy định đến những đặc điểm của các bước trong quy trình lập kế hoạch marketing của tổ chức nghệ thuật Muốn lập kế hoạch marketing nghệ thuật hiệu quả thì các nhân viên marketing phải nắm bắt rõ những đặc điểm này
Lập kế hoạch marketing nghệ thuật là một quy trình đầu tiên có vai trò quyết định đến thành công của một chương trình nghệ thuật Lập kể hoạch marketing tốt sẽ giúp chúng ta:
- Dự báo được những thay đổi và từ đó có thể giảm được những thiệt hại
do môi trường bên ngoài tác động đến tổ chức và chương trình nghệ thuật
- Xây dựng được tầm nhìn chiến lược và có những phản ứng nhanh nhạy với những thay đổi của môi trường(Giảm thiểu những quyết định không đúng đắn khi chúng ta gặp những biến cố bất ngờ)
Trang 18- Kết hợp các chức năng trong nội bộ của tổ chức tốt hơn
- Giúp cho quá trình thông tin hiệu quả hơn, giảm mâu thuẫn giữa cá nhân
và tổ chức
- Có thể giảm những lãng phí không cần thiết và phát huy những nguồn lực sẵn có
- Thống nhất được cơ chế quản lý
Quy trình lập kế hoạch Marketing bao gồm các bước sau (tr 75):
+ Phân tích mục đích, chiến lược của tổ chức và phân tích môi trường:
- Phân tích tổ chức bao gồm: phân tích lịch sử hình thành và phát triển của
tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của tổ chức, những thành tích mà tổ chức đã đạt được
- Phân tích mục đích của tổ chức: mỗi tổ chức văn hóa nghệ thuật đều có tôn chỉ hoạt động và mục đích chính của tổ chức mình Do đó sẽ có những chiến lược marketing khác nhau để đạt được mục đích của tổ chức Muốn phân tích tốt mục đích của tổ chức cần phải trả lời các câu hỏi sau: Tổ chức của chúng ta tồn tại để làm gì? Tổ chức của chúng ta đang làm công việc gì, hoạt động trong lĩnh vực nào? Tổ chức của chúng ta đang thực hiện những công việc đó như thế nào? Chúng ta thực hiện những hoạt động đó cho đối tượng nào? Vì sao chúng ta thực hiện hoạt động đó? Từ việc trả lời những câu hỏi này chúng ta có thể xác định rõ mục tiêu marketing cho phù hợp với mục tiêu của tổ chức đồng thời có thể tập trung vào sản phẩm để thỏa mãn tối đa nhu cầu khán giả
- Phân tích chiến lược của tổ chức: Chiến lược của tổ chức là mục tiêu cần đạt được sau một khoảng thời gian dài hạn.Mỗi tổ chức văn hóa nghệ thuật cung cấp những sản phẩm, dịch vụ khác nhau đồng thời có mục tiêu khác nhau nên sẽ
đề ra những chiến lược marketing khác nhau Vì vậy việc xây dựng chiến lược
Trang 19marketing cần phải phù hợp với chiến lược phát triển của tổ chức và mục tiêu đã
đề ra
- Phân tích môi trường: Trước khi quyết định lập kế hoạch marketing chiến lược thì điều quan trọng là chúng ta phải biết mình là ai và mình đang đứng ở đâu? Phân tích tình huống là một cách đánh giá khách quan về tổ chức của mình Về cơ bản thì phân tích SWOT của marketing văn hóa nghệ thuật cũng giống như marketing thương mại Mô hình SWOT thường đưa ra 4 chiến lược cơ bản: (1) SO (StrengthsOpportunities): các chiến lược dựa trên ưu thế của công ty
để tận dụng các cơ hội thị trường (2) WO (Weaks - Opportunities): các chiến lược dựa trên khả năng vượt qua các yếu điểm của công ty để tận dụng cơ hội thị trường (3) ST (Strengths - Threats): các chiến lược dựa trên ưu thế của của công
ty để tránh các nguy cơ của thị trường (4) WT (Weaks - Threats): các chiến lược dựa trên khả năng vượt qua hoặc hạn chế tối đa các yếu điểm của công ty, tổ chức nghệ thuật để tránh các nguy cơ của thị trường (tr 12) Nói cách khác phân tích SWOT là sự xem xét khách quan, chặt chẽ cả môi trường bên trong và môi trường bên ngoài của tổ chức Phân tích SWOT cho ta nhận thức rõ những điểm mạnh để khai thác, điểm yếu để khắc phục, những cơ hội để chúng ta nắm bắt, những thách thức để chúng ta tìm cách giải quyết Môi trường của tổ chức bao gồm môi trường bên trong và môi trường bên ngoài
Môi trường bên trong bao gồm các yếu tố:
- Cơ cấu tổ chức đã hợp lý và có thể đáp ứng yêu cầu công việc hay không? Bộ máy nhân sự của tổ chức có cần thay đổi hay sắp xếp lại không? Nhân lực chủ chốt của công ty, tổ chức nghệ thuật của bạn có thể đảm bảo hiểu biết và phân công công việc đúng người đúng việc hay không? Khả năng sử dụng các nguồn lực đã khai thác được hết tiềm năng của họ hay chưa?
- Sản phẩm: các loại hình sản phẩm và dịch vụ mà tổ chức cung cấp cho thị trường có những vấn đề gì? Chính sách về sản phẩm đã hợp lý chưa? Dịch vụ
Trang 20văn hóa nghệ thuật của tổ chức đã đảm bảo phục vụ tốt cho khán giả hay chưa?
Cơ sở vật chất có đảm bảo cho hoạt động hay không? Chất lượng của dịch vụ chăm sóc khán giả tốt hay chưa? Khán giả có khó khăn gì khi tiếp cận với sản phẩm của tổ chức hay không?
- Doanh thu của tổ chức bao gồm: thu nhập từ việc bán vé các chương trình, các dịch vụ; bao cấp của chính phủ; tài trợ của các công ty thương mại, gây quỹ, giáo dục, phục vụ khán giả…
- Khán giả: Đối với các tổ chức văn hóa nghệ thuật thì khán giả là yếu tố đầu tiên và quan trọng nhất mà họ cần phải quan tâm Trước tiên là công ty, tổ chức của bạn phải nắm bắt được số lượng khán thính giả tham gia các chương trình văn hóa nghệ thuật của tổ chức bạn một cách thường xuyên theo các buổi, các mùa, các tháng và các năm và đặc biệt là phải tìm hiểu xu hướng của khán thính giả Để biết rõ bạn phải thực hiện điều tra, nghiên cứu trong khán giả để phục vụ công tác phân tích và lập kế hoạch Những thông tin này sẽ giúp bạn trả lời các câu hỏi vô cùng quan trọng:
+ Khán giả đến xem các chương trình văn hóa nghệ thuật của bạn là ai?Họ
là những người yêu nghệ thuật hay do tò mò hay do bạn bè người thân mời đi?
+ Họ từ đâu đến?
+ Họ đi cùng ai?
+ Họ thuộc lứa tuổi nào?
+ Vì sao họ đến với chương trình của chúng ta: để giải trí, nghỉ ngơi hay
do sở thích?
+ Họ lưu lại trong bao lâu? (họ xem hết chương trình hay không?)
+ Họ hài lòng và chưa hài lòng những gì ở chương trình của bạn?
Trang 21+ Bằng cách nào mà họ biết đến chương trình hay tổ chức? (qua các phương tiện truyền thông? Qua bạn bè hay các tờ rơi? )
- Số lần hay tần suất tham dự của khán giả với các chương trình văn hóa nghệ thuật của tổ chức
- Mục tiêu marketing phải đảm bảo các tiêu chuẩn sau: mục tiêu phải cụ thể, có thể đo lường, có tính khả thi hoặc đã được nhất trí, có tính thực tế, hoàn thành đúng thời hạn
- Các nguồn lực marketing: cần phải nắm rõ nguồn ngân sách cho hoạt động marketing, nguồn nhân lực để thực hiện hoạt động marketing, năng lực của
họ và cũng có thể xem xét đến việc có thể sử dụng đội ngũ tình nguyện viên hay không?
- Hoạt động marketing: cần phải xác định rõ những công việc, thời gian hoàn thành công việc như ấn phẩm, số lượng ấn phẩm, nơi phát các ấn phẩm, marketing trực tiếp, tổ chức các chương trình, các kế hoạch và chiến dịch truyền thông…
Môi trường bên ngoài gồm các yếu tố:
* Thị trường: nghiên cứu những thay đổi và xu hướng của thị trường mục tiêu của tổ chức bao gồm:
- Những đặc điểm về địa lý và nhân khẩu học của thị trường mục tiêu
- Những đặc trưng của phân đoạn thị trường mục tiêu
- Lợi ích nà các phân đoạn thị trường khác nhau tìm kiếm
- Sự nhạy cảm về giá của các phân đoạn thị trường khác nhau
-Các kiểu mua vé
- Các nguồn thông tin mà công chúng sử dụng để tìm kiếm các sự kiện văn hóa nghệ thuật
Trang 22* Cạnh tranh: tìm hiểu sự cạnh tranh của các tổ chức, sản phẩm, dịch vụ khác trên thị trường đối với sản phẩm và dịch vụ củ tổ chức mình
*Văn hóa -xã hội: cần phải nghiên cứu về các yếu tố văn hóa xã hội để có thể đề ra các chiến lược kinh doanh phù hợp nhất mang lại hiệu quả tôt nhất
* Công nghệ: công nghệ tiên tiến giúp cho các hoạt động văn hóa nghệ thuật nâng cao được hiệu quả nghệ thuật cũng như nâng cao chất lượng phục vụ khán giả của mình Tuy nhiên nó cũng mang lại những tác động tiêu cực mà các nhà quản lý, các nhân viên marketing cần phải chú ý tìm hiểu những công nghệ tiên tiến mà có ảnh hưởng trực tiếp đến lĩnh vực nghệ thuật của mình Như vậy thì mới có thể nắm bắt kịp những công nghệ tiên tiến phục vụ cho công việc của mình
* Kinh tế: đây là vấn đề rất đáng quan tâm bởi nhu cầu của con người thay đổi, khi vật chất đã đầy đủ thì con người quan tâm nhiều hơn đến nhu cầu giải trí, nhu cầu thưởng thức văn hóa nghệ thuật.Do đó các tổ chức văn hóa nghệ thuật cũng phải nâng cao chất lượng phục vụ và đa dạng hóa các sản phẩm hơn
để có thể thỏa mãn nhu cầu của khán giả
* Chính trị- pháp luật Những yếu tố này buộc các tổ chức doanh nghiệp phải chú trọng để điều chỉnh các hoạt động của tổ chức sao cho đúng vưới các quy định của pháp luật
* Nhân khẩu học: bao gồm các yếu tố như quy mô dân số, mật độ dân số,
sự dịch chuyển dân cư, trình độ học vấn, giới tính, chủng tộc, nghề nghiệp… Những yếu tố nhân khẩu học là một trong những cơ sở để phân đoạn thị trường
và giúp cho việc nhân diện thị trường tốt để có thể phát triển sản phẩm thỏa mãn nhu cầu khán thính giả
+ Xác định mục đích, mục tiêu và chiến lược marketing văn hóa nghệ thuật
Trang 23Xác định mục đích marketing cần mang tính khả thi và phải đảm bảo theo đúng chức năng và nhiệm vụ của tổ chức
Xác định mục tiêu marketing phải đảm bảo cụ thể ở mức độ chi tiết có thể thuộc một trong những lĩnh vực sau: xây dựng lòng trung thành, phát triển khán giả, đa dạng hóa sản phẩm, tăng thu nhập từ hoạt động bán vé…
Xác định chiến lược marketing có thể là các chiến lược marketing liên quan đến marketing mix như các chiến lược về giá sản phẩm, chiến lược về giá
cả hay các chiến lược về quảng bá sản phẩm hay chiến lược về địa điểm và giá
vé Đó cũng có thể là các chiến lược dẫn đầu thị trường, chiến lược thách thức thị trường, chiến lược theo sau thị trường hay chiến lược nép góc thị trường Tùy vào từng thời điểm, tùy vào từng điều kiện của tổ chức mà chúng ta lựa chọn các chiến lược marketing cho phù hợp
+ Lập và thực hiện chiến lược marketing
- Lập kế hoạch marketing văn hóa nghệ thuật cần phải có đầy đủ các thông tin về tổ chức cũng như phân tích tình huống thật chính xác Nội dung của bản
kế hoạch marketing bao gồm:
* Tuyên ngôn ngắn gọn về chức năng, nhiệm vụ và mục tiêu của tổ chức
*Những kết quả quan trọng từ việc kiểm tra marketing, được tóm tắt ở phần phân tích SWOT
* Tuyên ngôn về mục tiêu marketing và những chiến lược liên quan
* Tập hợp kế hoạch marketing chiến lược, chi phí liên quan và lợi ích của chúng
* Ngân sách marketing-phân bổ chi phí
* Nguồn nhân lực để thực hiện kế hoạch
* Thời gian để thực hiện kế hoạch
Trang 24- Thực hiện kế hoạch Marketing: ở giai đoạn này vai trò trung tâm của phòng marketing là sử dụng các nguồn lực của tổ chức để thực hiện kế hoạch marketing sao cho đạt hiệu quả cao nhất Thực hiện kế hoạch marketing là quá trình triển khai các công việc cụ thể trong khoảng thời gian nhất định để đạt được mục tiêu đã đề ra Khi thực hiện kế hoạch marketing mà gặp phải những vấn đề khó giải quyết thì cần xem xét lại kế hoạch của chúng ta đề ra đã đầy đủ,
rõ ràng hay mang tính thực tiễn hay chưa? Chúng ta cũng có thể xem xét lại nguồn nhân lực hay tài chính phục vụ cho hoạt động marketing đã hợp lý hay chưa? Những ý kiến phản đối kế hoạch marketing mà chúng ta đưa ra có gì cần xem xét lại không?
- Điều hành, tổng kết và đánh giá việc thực hiện kế hoạch marketing:
* Điều hành việc thực hiện kế hoạch marketing: đây là nhiệm vụ của nhà quản lý nhằm đảm bảo cho việc thực hiện kế hoạch marketing đúng theo trình tự
kế hoạch đã đề ra hoặc đưa ra những quyết sách mới khi có những thay đổi do khách quan mang lại
* Tổng kết và đánh giá việc thực hiện kế hoạch marketing: tổng kết và đánh giá là giai đoạn cuối cùng của kế hoạch marketing giúp cho ta xác định được kết quả và đánh giá được mức độ thành công của kế hoạch marketing Từ những tổng kết và đánh giá trên có thể rút ra những bài học kinh nghiệm cho việc thực hiện những kế hoạch marketing sau này
Chúng ta biết rằng văn hóa nghệ thuật là nền tảng tinh thần của một xã hội Nó là thước đo mẫu mực cho ta thấy được trình độ phát triển và bản sắc văn hóa của cả một dân tộc bởi văn hóa nghệ thuật có khả năng bộc lộ sâu sắc nhất, tổng hợp nhất tâm hồn của con người Nó phản ánh những nỗi khát vọng của con người giúp con người nhận thức sâu sắc về cái chân-thiện- mĩ để vươn lên hoàn
Trang 25con người và toàn bộ xã hội Một xã hội chỉ có thể ổn định và phát triển tốt khi cộng đồng đó có cùng một mục đích, một lý tưởng Văn hóa nghệ thuật tác động đến từng cá nhân và góp phần to lớn vào việc tạo ra chất kết dính liên kết những
cá nhân trong cùng một xã hội Tuy nhiên đó phải là những tác phẩm văn hóa nghệ thuật vị nghệ thuật, những tác phẩm nghệ thuật vị nhân sinh Nhưng ngày nay, khi cuộc sống ngày càng phát triển, con người ngày càng có điều kiện để thưởng thức các giá trị văn hoá nghệ thuật thì một khó khăn mới lại xuất hiện Trong nền kinh tế thị trường, các sản phẩm văn hóa nghệ thuật trong nước và các sản phẩm văn hóa nước ngoài du nhập vào Việt Nam trong đó có những sản phẩm văn hóa nghệ thuật kém chất lượng vi phạm các giá trị văn hóa, đạo đức…gây nhiễu loạn thông tin và người xem không biết phải lựa chọn sản phẩm nào cho phù hợp với văn hóa của mình và thưởng thức nghệ thuật thế nào cho đúng Điều này đặt lên vai những nhà quản lý văn hoá, những tổ chức, doanh nghiệp nghệ thuật phải sản xuất những sản phẩm văn hóa nghệ thuật có chất lượng cao phù hợp với văn hóa và trình độ của khán thính giả Ngược lại cũng có những sản phẩm nghệ thuật có chất lượng cao đã được cấp phép phục vụ khán thính giả lại không kiếm tìm được khán giả cho mình Điều này có thể thấy rõ ở các tổ chức nghệ thuật truyền thống và các tổ chức văn hóa nghệ thuật của nhà nước mà nếu không có sự tài trợ của chính phủ thì hầu hết sẽ không thể tồn tại,
vì quá ít người xem Nhưng sự hỗ trợ này không phải là 100% cho nên thực sự cần phát triển các chiến lược làm việc để có khả năng thu hút khán giả và cân bằng nguồn tài chính cho sự tồn tại của mình
Chính vì lẽ đó mà marketing nghệ thuật được xem như là một giải pháp tối
ưu Nó là một công cụ đảm bảo cho chất lượng nghệ thuật nhưng cũng đồng thời giúp cho các đơn vị nghệ thuật có thể tồn tại và phát triển trên cơ sở của nền kinh
tế thị trường Điều quan trọng ở đây là đưa những sản phẩm có chất lượng nghệ thuật đến với khán giả Marketing văn hóa nghệ thuật được xem là cách cụ thể hóa những hoạt động cần thiết của các tổ chức văn hóa nghệ thuật giúp cho các
Trang 26tổ chức văn hóa nghệ thuật vận hành một cách có hiệu quả nhất, phát huy cao nhất những giá trị của mình Giá trị của một sản phẩm văn hóa nghệ thuật không phải được sản xuất theo công nghệ hàng loạt mà nó là sự kết tinh của trí tuệ, sức sáng tạo và tư tưởng của người nghệ sĩ.Vì vậy công chúng khi tiếp nhận cũng phải bằng trí tuệ và tâm hồn Sản phẩm văn hóa nghệ thuật có những nét riêng biệt như vậy nên khi ứng xử với nó phải có những cách quản lí thích hợp, cách marketing cho nó nhưng không có nghĩa là biến nó thành một món đồ mang tính chất thương mại hóa mà chủ yếu là để phát huy những giá trị, ý nghĩa nhân văn tới khán giả- những người định đoạt số phận của các sản phẩm văn hóa nghệ thuật
Trang 27Điều 1 Thành lập Công ty Điện ảnh-Băng hình tỉnh Hòa Bình trực thuộc
Sở văn hóa-Thông tin-Thể thao Tỉnh Kể từ ngày ra quyết định
Điều 2 Công ty Điện ảnh-Băng hình tỉnh Hòa Bình có chức năng, nhiệm
vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy như sau:
a/ Chức năng: là một tổ chức phục vụ nhiệm vụ chính trị thông qua nền nghệ thuật điện ảnh dân tộc để tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, phổ biến khoa học kỹ thuật, giáo dục thẩm mỹ, góp phần xây dựng con người mới
b/ Nhiệm vụ:
1/ Căn cứ vào nhiệm vụ của Tỉnh và nhu cầu đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân các dân tộc trong tỉnh, để chiếu phim nhựa-băng hình video, phát hành phim và băng ghi hình đúng luồng, tuyến, đúng danh mục, phục vụ tốt, kịp thời các nhiệm vụ chính trị và nhu cầu thưởng thức nghệ thuật, điện ảnh của nhân dân
Trang 282/ Nghiên cứu, xây dựng kế hoạch, phát triển sự nghiệp điện ảnh-băng hình Quản lý công tác chiếu bóng và băng hình trên địa bàn toàn Tỉnh
3/ Quản lý công tác tổ chức cán bộ theo sự phân công, phân cấp chung, đảm bảo thực hiện tốt chế độ chính sách hiện hành
4/ Chấp hành nghiêm chỉnh chính sách của Đảng, pháp luật, Nhà nước nhất là loại trừ văn hóa đồi trụy phản động và pháp lệnh về thống kê-kế toán của Nhà nước Tổ chức kinh doanh phục vụ có hiệu quả, làm tròn trách nhiệm, nghĩa
vụ với Nhà nước
5/ Thường xuyên thanh tra, kiểm tra để kịp thời uốn nắn những sai sót trong điều hành quản lý đồng thời xử lý nghiêm khắc những hiện tượng cố ý vi phạm chế độ chính sách
c/ Quyền hạn: Công ty Điện ảnh-Băng hình Tỉnh là đơn vị quốc doanh hạch toán kinh tế, lấy thu bù chi, có đủ tư cách pháp nhân, có con dấu riêng, được mở tài khoản tại ngân hàng
d/ Tổ chức bộ máy: Công ty có một Giám đốc và có từ một đến hai phó giám đốc giúp việc
+ Bộ máy quản lý gồm có ba phòng chuyên môn:
Chuyển các công ty, đội chiếu bóng lưu động của các huyện thị xã thành
Trang 29đơn vị này là đơn vị cơ sở của Công ty thực hiện chế độ hạch toán bao số Mỗi đội, liên đội đều có con dấu riêng để giao dịch công tác nhiệm vụ cụ thể của mỗi đơn vị do giám đốc công ty đề nghị Giám đốc Sở văn hóa- thông tin-thể thao quyết định theo sự phân cấp chung
Điều 3 Hướng dẫn và chỉ đạo thực hiện:
- Giao cho Giám đốc Sở Văn hóa- Thông tin-Thể thao, Sở tài chính vật giá, Sở lao động-thương binh- xã hội , Trưởng ban tổ chức chính quyền Tỉnh, Giám đốc ngân hàng tỉnh cá văn bản hướng dẫn cụ thể để chuyển giao nhiệm vụ
Tổ chức, tài sản, cơ sở vật chất kỹ thuật, vật tư, tổng vốn và giải quyết công nợ theo quy định hiện hành của nhà nước và cùng Chủ tich UBND các huyện, thị xã trong toàn tỉnh chỉ đạo thực hiện Do giám đốc Sở Văn hóa- Thông tin-Thể thao chủ trì điều hành thực hiện
Đến ngày 24/05/1995 UBND tỉnh Hòa Bình lại ra quyết định 309 QĐ/UB đổi tên Công ty Điện ảnh-Băng hình thành Trung tâm điện ảnh băng hình
Đến ngày 01/12/2005 UBND tỉnh Hòa Bình ra quyết định đổi tên Trung tâm điện ảnh băng hình thành Trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hoà Bình
Trải qua 17 năm hình thành và phát triển Trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hoà Bình luôn luôn cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao
và trở thành một đơn vị đi đầu trong công tác tuyên truyền và quản lý băng đĩa hình của Tỉnh
2.1.2 Cơ cấu tổ chức và quản lý của Trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hoà Bình
*Chức năng và nhiệm vụ của trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hoà Bình
Trang 30Quyết định số 2457 của UNND tỉnh Hòa Bình ra ngày 01/12/2005 có ghi rõ:
* Chức năng:
Trung tâm phát hành phim và chiếu bóng là đơn vị sự nghiệp có thu, tự đảm bảo một phần chi phí hoạt động thường xuyên, thực hiện chức năng tham mưu giúp Sở văn hóa –Thông tin về công tác quản lý, phát triển sự nghiệp điện ảnh, phát hành phim và chiếu bóng tại địa phương
Trung tâm có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng và được mở tài khoản tại kho bạc Nhà nước để hoạt động giao dịch
* Nhiệm vụ:
- Thực hiện nhiệm vụ chính trị, thông qua các tác phẩm nghệ thuật điện ảnh và tổ chức chiếu phim phục vụ các đồng bào dân tộc để tuyên truyền đường lối, chủ chương chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước đến nhân dân nhằm nâng cáo dân trí , xóa đói, giảm nghèo, xây dựng con người mới và môi trường văn hóa lành mạnh góp phần vào sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội của địa phương
- Quản lý, phát hành băng đĩa hình, phổ biến phim, lồng tiếng các dân tộc, phát hành phim theo quy định của pháp luật nhằm nâng cao mức hưởng thụ văn hóa tinh thần cho nhân dân các dân tộc
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do Giám đốc sở văn hóa- Thông tin giáo phó
* Cơ sở hạ tầng của trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hoà Bình
Hiện nay cơ sở vật chất của Trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hòa Bình gồm có
Trang 31- 1 trụ sở văn phòng là 1 tòa nhà 2 tầng
- Rạp Hòa Bình
- 1 Kiốt thuê băng
- Nhà làm việc chiếu bóng huyện Lạc Thủy
- Rạp chiếu bóng Yên Thủy
- Bãi đất chiếu bóng huyện Mai Châu
- Bãi đất chiếu bóng huyện Kim Bôi
- Phương tiện vận tải gồm có 1 ô tô 4 chỗ và 1 ô tô 7 chỗ
- Có 3 máy chiếu bóng lưu động 35mm, 1 máy chiếu phim nhựa âm thanh lập thể Ống phóng có 1 bộ máy video 100 inch, bộ ống phóng 200 inch, bộ ống phóng 150 inch, bộ ống phóng 150 inch độ nét cao 6 bộ máy video 100 inch, 4 máy phát điện HONDA, 2 màn hình JVC 14 inch và 21 inch, đầu máy video, đầu Karaoke 2 chiếc và đầu đọc DISC có laser, 5 bộ âm ly, 4 micro, 2 bộ hòa âm, 2 màn ảnh lớn 100 inch và 300 inch của Mỹ, 2 ổn áp 2000W và 3000W, 2 loa thùng của Mỹ, thiết bị lồng tiếng Nhật, bộ kỹ xảo âm thanh của Mỹ, chân ống phóng Trung Quốc, bộ máy vi tính Dell, bộ dàn máy in…
* Cơ cấu tổ chức nhân sự của trung tâm phát hành phim và chiếu
đó có 3 nhân viên có trình độ đại học( 2 nhân viên tốt nghiệp Đại học văn hóa và
1 nhân viên tốt nghiệp Đại học kinh tế) 1 sơ cấp làm tạp vụ
Trang 32- Phòng nghiệp vụ kĩ thuật bao gồm 3 viên chức trong đó có 4 nhân viên
có trình độ Đại học (gồm 2 nhân viên tốt nghiệp Đại học văn hóa, 1 nhân viên tốt nghiệp Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn) 1 trình độ sơ cấp
- Rạp Hòa Bình có 3 nhân viên và 1 cán bộ chiếu phim
- Ngoài ra trung tâm còn có 7 đội chiếu phim trong đó có 6 đội tại các huyện Lạc Thủy, Đà Bắc, Kim Bôi, Tân Lạc, Mai Châu, Yên Thủy (mỗi đội có 3 cán bộ) và 1 đội lưu động gồm có 4 cán bộ trong đó có 1 cán bộ có trình độ Đại học, các cán bộ còn lại có trình độ sơ cấp
Hiện nay với đội ngũ cán bộ như trên Trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hòa Bình đã cố gắng hoàn thành nhiệm vụ của UBND tỉnh và Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch giao cho.Tuy nhiên để có thể hoạt động hiệu quả trong nền kinh tế thị trường và trở thành một thiết chế văn hóa tự túc về kinh tế thì đội ngũ cán bộ công nhân viên này còn yếu kém và trình độ chuyên môn còn chưa đáp ứng được yêu cầu Vì vậy muốn nâng cao hoạt động của trung tâm trong nền kinh tế thị trường đòi hỏi Trung tâm phải xắp xếp lại cơ cấu bộ máy nhân sự của mình để có thể bắt kịp với nhu cầu và những đòi hỏi của khán thính giả trong thời đại bùng nổ thông tin và truyền hình như hiện nay
2.2 Môi trường phục vụ khán giả của trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hoà Bình
2.2.1 Đời sống chính trị-kinh tế -văn hoá của tỉnh Hòa Bình
Hoà Bình là tỉnh miền núi Tây Bắc, có diện tích tự nhiên 4.662,53 km2 Trên bản đồ Việt Nam, tỉnh Hoà Bình có hình dáng giống như một con rùa đang
bò về hướng tây bắc Xét về vị trí địa lý, Hoà Bình là vùng đệm trung gian giữa một bên là vùng đồng bằng Bắc Bộ và một bên là núi cao, rừng rậm của miền Tây Bắc, được thông giao qua quốc lộ 6 (đường bộ) và sông Đà (đường thủy) ở phía bắc Nằm ở vị trí cửa ngõ vùng Tây Bắc, cách trung tâm thủ đô Hà Nội 73
Trang 33km theo quốc lộ 6, Hòa Bình có vị trí quan trọng trong chiến lược phòng thủ của khu vực và cả nước
Về địa giới hành chính: phía bắc giáp tỉnh Phú Thọ; phía nam giáp tỉnh Thanh Hoá, Ninh Bình; phía đông giáp tỉnh Hà Tây, Hà Nam; phía tây giáp tỉnh Sơn La, Thanh Hoá
Đơn vị hành chính, Hòa Bình có 10 huyện, 01 thành phố với tổng số 214
xã, phường, thị trấn (năm 2005)
Dân số, năm 2005, dân số Hoà Bình có khoảng 800 nghìn người, gồm 7 dân tộc: Mường (63%), Kinh (30%), còn lại là Thái, Tày, Mông, Dao, Hoa
Mật độ dân số bình quân 165 người/km2, bằng 69% so cả nước Trong đó,
số dân sống ở nông thôn chiếm 86,2%, còn lại là số dân sống ở thành thị Tình trạng dân cư phân bố không đều, cụ thể huyện Đà Bắc là 58 người/km2, huyện Lạc Sơn là 224 người/km2, thị xã Hoà Bình là 578 người/km2
Kinh tế: tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2001 - 2005 đạt 8%/năm Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp - xây dựng - dịch vụ; giảm dần tỷ trọng ngành nông - lâm - thủy sản Đến năm 2005, tỷ trọng nông - lâm - thủy sản chiếm 43,1%, công nghiệp - xây dựng - dịch vụ chiếm 56,9% Đặc biệt Hòa Bình còn đang có kế hoạch đẩy mạnh phát triển toàn diện với các mục tiêu:
1) Phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân cao hơn giai đoạn 2000
- 2005, chuyển dịch mạnh cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ Tăng nhanh hàm lượng công nghệ trong sản phẩm, nâng cao chất lượng và hiệu quả sản xuất - kinh doanh để tăng cường sức cạnh tranh Nâng cao vai trò của khoa học và công nghệ, góp phần phát triển nhanh và bền vững nền kinh tế
Trang 342) Tạo điều kiện phát triển thị trường vốn, bất động sản, lao động, khoa học - công nghệ Hoàn thành việc đổi mới, sắp xếp, cổ phần hoá các doanh nghiệp nhà nước; nâng cao hiệu quả khu vực kinh tế nhà nước; tạo điều kiện thuận lợi để các thành phần kinh tế khác phát triển
3) Chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, khai thác thị trường và các nguồn lực bên ngoài Tăng cường xúc tiến, quảng bá thương mại, du lịch Đẩy mạnh thu hút đầu tư, nâng cao hiệu quả các dự án đầu tư
4) Đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, xoá đói, giảm nghèo, đầu tư cho các vùng đặc biệt khó khăn, thu hẹp khoảng cách giữa các vùng Phát triển kinh tế đồng thời với phát triển xã hội, bảo vệ môi trường, duy trì các nhân
tố phát triển ổn định, bền vững
5) Đổi mới và xã hội hoá giáo dục - đào tạo, tăng cường đào tạo nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đặc biệt là lực lượng nhân lực trình độ cao, cán bộ quản lý giỏi, công nhân kỹ thuật lành nghề và nguồn lao động nông thôn phục vụ chuyển dịch cơ cấu kinh tế
6) Giảm tỷ lệ thất nghiệp ở thành thị và tỷ lệ thiếu việc làm ở nông thôn, tiếp tục giảm tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn mới, nhất là tại các vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số Phát triển và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống an sinh xã hội trợ giúp các đối tượng nghèo
7) Phát triển sự nghiệp y tế, thể thao và văn hoá thông tin theo hướng xã hội hoá: cải thiện đáng kể các chỉ tiêu sức khoẻ cho nhân dân, phát triển văn hoá tiên tiến trên cơ sở bảo tồn và phát triển những tinh hoa của văn hoá dân tộc, giải quyết có hiệu quả những vấn đề xã hội bức xúc, thực hiện bình đẳng giới vì sự tiến bộ của phụ nữ
Trang 358) Đẩy mạnh cải cách hành chính, phát huy dân chủ, tăng cường kỷ cương
kỷ luật, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đẩy lùi các tệ nạn tham nhũng, quan liêu, lãng phí
9) Củng cố quốc phòng, an ninh, ổn định chính trị - xã hội tạo thuận lợi cho công cuộc xây dựng và phát triển
Mặc dù kinh tế chưa thực sự phát triển nhưng Hòa Bình lại có một nền văn hóa thực sự phát triển Thật đáng tự hào khi Hoà Bình là cái nôi của nền văn minh - văn hoá nổi tiếng thế giới - "Văn hoá Hoà Bình" Đó là nền văn hoá của
cư dân nông nghiệp sơ khai cách đây hàng vạn năm, là khởi thuỷ của nền văn minh lúa nước - nền văn minh sông Hồng, được ghi nhận trong diễn trình lịch sử dân tộc Hoà Bình cũng là cái nôi của dân tộc Mường Cho dù ở đâu, đi đâu thì tình cảm thiêng liêng và ẩn chứa sự hoài niệm luôn ngưỡng mộ và tự hào về quê hương, xứ sở: nhất Bi, nhì Vang, tam Thàng, tứ Động
Cũng giống như văn hoá Việt và nhiều cộng đồng dân tộc khác, văn hoá Mường có một di sản hết sức to lớn Trong sinh hoạt văn hoá dân gian nổi lên lễ diễn xướng trường ca "Đẻ đất, đẻ nước" Sử ca này đặc biệt ở chỗ vừa diễn tả, vừa giải thích nguồn gốc của vũ trụ, con người và muôn loài với quan niệm linh thiêng, đầy chất huyền thoại Vì vậy, trường ca "Đẻ đất, đẻ nước" trở thành tác phẩm đầy bản sắc, vẽ lên một cách hoành tráng toàn bộ đời sống của người Mường Trường ca "Đẻ đất, đẻ nước" thường được xướng lên trong đêm thứ ba trong hệ thống tang ca 12 đêm mo với một loạt lễ thức mo: mo Kẹ, mo Lạt ma,
mo Kiện, mo Vườn hoa núi cối, nơi chứa đựng kho tàng văn hoá khổng lồ đã từng được sưu tầm, in ấn với số lượng gần 3.000 trang
Đáng chú ý, văn hoá của người Mường thể hiện rõ nét nhất là văn hoá ở,
ăn, mặc Người Mường làm nhà sàn theo truyền thuyết dân gian, nghĩa là nhà rùa: 4 mái, 3 tầng, mô phỏng theo quan niệm vũ trụ dân gian ba tầng, bốn thế giới của người Mường Cũng chính ở đất Mường tồn tại loại lịch độc đáo gọi là
Trang 36sao Đoi, trong đó ngày lùi đi một ngày, tháng tiến trước ba tháng nên gọi là lịch ngày lui, tháng tiến Trong ẩm thực, người Mường xưa thường ăn cơm đồ, uống rượu cần và thường dùng cá đồ và lợn thui trong những ngày lễ Vì vậy mới có câu thành ngữ "Cơm đồ, nhà gác, nước vác, lợn thui, ngày lui, tháng tiến" Trang phục phụ nữ Mường rất độc đáo và gợi cảm Đặc biệt, cạp váy Mường có đường nét hoa văn rất tinh tế, mô phỏng nét hoa văn trên trống đồng Đông Sơn Điều ấy góp phần nói lên nguồn gốc chung của hai dân tộc Việt - Mường, tức là lịch sử
có sự tồn tại của thời kỳ tiền Việt - Mường
Văn hoá trống đồng và văn hoá cồng chiêng từ lâu đã đi vào cuộc sống của đồng bào Mường Trống đồng Heger II được xem là hiện tượng văn hoá xuất hiện trên địa bàn cư trú của người Mường Ngày xưa, trống đồng rất được coi trọng: vừa là công cụ, vừa là nhạc cụ Nếu xét về công dụng của một nhạc cụ, thì trống đồng được dùng trong các nghi lễ quan trọng như: tế thần, cầu mưa, tang
lễ, dùng trong các dịp vui chơi hội hè, tế lễ, Về khía cạnh đời sống xã hội, trống đồng là vật thiêng liêng, mỗi trống được gắn với một vị thần Không những thế, trống đồng còn biểu hiện cho uy quyền, đại diện cho sự giàu sang và thế lực
ở xã hội Mường cổ, người ta quy định những họ nào có đủ thế lực mới được lưu giữ và sử dụng trống đồng Tiếng trống đồng là công cụ thông tin liên lạc, báo hiệu, là tiếng lệnh thúc giục tiến quân khiến kẻ thù kinh hồn, bạt vía Ngoài ra, trống đồng còn có những giá trị về tôn giáo nghệ thuật, xã hội
Nếu văn hoá trống đồng được dùng trong những lễ trọng, những nghi thức lớn, thì văn hoá cồng chiêng tham gia vào sinh hoạt hàng ngày của cộng đồng Người Mường ở Hoà Bình sử dụng cồng chiêng trong những sinh hoạt văn hoá -
xã hội: hội sắc bùa, lễ cưới, lễ tang, đi săn, kéo gỗ, dựng nhà, mừng nhà mới, hội xuống đồng, khi thiên tai địch họa, thú dữ, hiệu lệnh, tỏ rõ uy quyền, Các hội xuân vùng Mường ở Hoà Bình có sức cuốn hút già trẻ, trai gái với việc tổ chức những phường chiêng đi chúc tết gia đình gọi là sắc bùa Cồng chiêng cũng được
Trang 37sử dụng để báo có người trong nhà qua đời hay còn được dùng trong đi săn thú
Do được sử dụng trong đời sống và tâm linh tình cảm, nên cồng chiêng Mường được coi là vật thiêng, của báu, tượng trưng cả về mặt tinh thần và vật chất Người Mường coi cồng chiêng như linh hồn bất tử của mình vậy
Văn hoá Hoà Bình là nền văn hoá cổ đại được nhà khảo cổ học người Pháp Madelene Colani phát hiện và đặt tên, trên cơ sở những di tích hang động tìm thấy ở vùng núi đá vôi Hoà Bình Thuật ngữ "văn hoá Hoà Bình" đầu tiên được bà Madelene Colani đề xuất trong hội nghị các nhà tiền sử học Viễn Đông lần thứ nhất (năm 1932) Với sự công nhận của hội nghị, Madelene Colani trở thành người đầu tiên phát hiện ra văn hoá Hoà Bình với các đặc trưng cơ bản và khung niên đại kéo Văn hoá Hoà Bình không chỉ tồn tại ở Việt Nam mà còn ở các nước khu vực Đông Nam dài từ cuối thời đại đá cũ đến sơ kỳ thời đại đá mới., kéo dài từ Nam Trung Quốc đến đảo Sumatra (Indonesia) Riêng ở Việt Nam, tỉnh Hoà Bình là nơi tập trung mật độ cao những di chỉ, di tích của văn hoá Hoà Bình Tại đây, hơn 70 địa điểm đã được phát hiện và nghiên cứu trên 120 địa điểm văn hoá Hoà Bình ở Việt Nam
2.2.2 Tiềm năng phát hành phim và chiếu bóng của tỉnh Hoà Bình
Thực tế cho thấy việc phát hành phim và chiếu bóng trên địa bàn tỉnh Hòa Bình có một tiềm năng rất lớn nếu ta biết cách khai thác Hiện nay Trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hòa Bình là thiết chế văn hóa duy nhất trên địa bàn tỉnh phục vụ phim và chiếu bóng Với 9 huyện và 1 thành phố thì đây là một môi trường hoạt động khá rộng rãi và việc phục vụ nhu cầu xem phim và chiếu bóng thì Trung tâm phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Hòa Bình là đơn vị cung cấp độc quyền Hơn thế nữa nhu cầu về phim và nhu cầu giải trí của nhân dân tỉnh Hòa Bình cũng rất cao nhất là những phim khoa học, những phim tài liệu, phim tuyên truyền có tính chất chuyên môn cao thì không phải lúc nào những nhóm cá nhân và tổ chức cũng có thời gian và điều kiện theo dõi Vì vậy