YÙ nghóa - Dựa vào những tính trạng liên kết với giới tính để sớm phân biệt đực cái ở ĐV và điều chỉnh tỷ lệ đực cái theo mục tiêu sản xuất Trong y học, những hiểu biết về di truyền[r]
Trang 21 NST giới tính và cơ chế TB học xác định giới tính bằng NST: a.NST giới tính
- là loại NST có chứa gen quy định giới tính ( có thể chứa các gen khác)
-VD: Ở người cặp NST giới tính XX ( nữ) gồm 2 chiếc tương đồng, cặp XY (nam) có vùng tương đồng ,có vùng ko tương đồng
Trang 3Y
Vùng tương đồng Vùng khơng tương đồng
trên Y Vùng khơng tương đồng trên X
Vùng tương đồng Cặp NST giới tính XY ở người
Trang 4b.Một số cơ chế TB học xác định giới tính bằng NST:
* Xác định giới tính bằng NST X và Y (Kiểu XX, XY)
- Con cái XX, con đực XY: động vật có vú,,,,, ruồi giấm, người
Trang 5
- Con cái XY, con đực XX
Trang 6* Xác định giới tính bằng NST X (Kiểu XX,XO)
- con cái XX, con đực XO: châu chấu rệp, bọ xít
- con cái XO, con đực XX: bọ nhậy
Trang 7X ♂
♀
Pt/c
♂
F2
♂
♀
♂
X
Pt/c
F1
a Gen trên NST X
* Thí nghiệm: ( ruời giấm)
phép lai thuận
phép lai nghịch
I Di truyền liên kết với giới tính:
Trang 8•Nhận xét:
• Kết quả phép lai thuận, nghịch là khác nhau
• Mắt đỏ trội hoàn toàn so với mắt trắng
•Gen quy định màu mắt nằm trên NST X, Ko có alen tương ứng tren Y
•Cá thể đực ( XY) chỉ cần 1 gen lặn nằm trên NST X
đã biểu hiện ra KH Cá thể cái phải có 2 gen lặn nằm / XX mới biểu hiện
•Nhận xét:
• Kết quả phép lai thuận, nghịch là khác nhau
• Mắt đỏ trội hoàn toàn so với mắt trắng
•Gen quy định màu mắt nằm trên NST X, Ko có alen tương ứng tren Y
•Cá thể đực ( XY) chỉ cần 1 gen lặn nằm trên NST X
đã biểu hiện ra KH Cá thể cái phải có 2 gen lặn nằm / XX mới biểu hiện
Trang 9* Sơ đụ̀ lai thớ nghiệm : ( Lai thuận)
A: Đỏ Đỏ - a: trắng nằm trờn X
XA
Xa ; Y
XA ; Y
XA ; Xa
XAXA XAY XAXa XaY
GP:
F1:
GF1:
F2:
100%Mắt đỏ
KQ :
KQ : 100% 100% đỏ 50% đỏ đỏ 50% Trắng 9
Trang 10* Đặc điểm di truyền của
gen trên NST X
-Di truyền chéo ( Sự di
+ Gen trên X của bố truyền
cho con gái, con trai nhận
gen trên X từ me
+ Tính trạng được biểu
hiện không đều ở cả 2 giới
-VD: Một số bệnh di truyền
ở người do gen lặn trên
NST X: Mù màu, máu khó
đông………
Trang 11b Gen trên NST Y
Ví dụ: bố có tay dính ngón, tai có túm lông sẽ truyền cho con trai.
Đặc điểm: di truyền thẳng ( di truyền cùng giới)
Di truyền cho tất cả cá thể nam ( XY) trong dòng họ
Trang 13c Khai ni m di truyên liên kêt vơi giơi tnh:ê
c Khai ni m di truyên liên kêt vơi giơi tnh:ê
Di truyên liên kêt vơi giơi tnh là hiện tượng di truyên cac tnh trạng mà cac gen xac định chúng nằm trên NST giơi tnh
Di truyên liên kêt vơi giơi tnh là hiện tượng di truyên cac tnh trạng mà cac gen xac định chúng nằm trên NST giơi tnh
Trang 14- Dựa vào những tính trạng liên kết với giới tính để sớm phân biệt
đực cái ở ĐV và điều chỉnh tỷ lệ đực cái theo mục tiêu sản xuất
d YÙ nghóa
Trong y học, những hiểu biết về di truyền liên kết với giới tính giúp
cho việc tư vấn cho những người mắc các bệnh do gen nằm trên NST giới tính qui định trong việc bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình,
Trong y học, những hiểu biết về di truyền liên kết với giới tính giúp
cho việc tư vấn cho những người mắc các bệnh do gen nằm trên NST giới tính qui định trong việc bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình,
Trang 15Thí nghiệm của Coren Đối tượng cây hoa phấn, đậu hà lan
Lai
thuận
Lai
nghịch
TBC của A
TBC của B
- ĐK di truyền:
• KQ phép lai thuận và lai nghịch khác nhau
• Con lai luơn cĩ KH giống mẹ (DT theo dịng mẹ)
• Gen quy định tính trạng nằm ở ngoài nhân (trong ty thể hoặc lục lạp)
• Sự phân ly KH ở đời con rất phức tạp
• Các tính trạng DT khơng tuân theo các quy luật DT NST