Mục đích và yêu cầu của đề tài
BTCMVN đang tiến hành công tác sưu tầm hiện vật liên quan đến đời sống sinh hoạt, đặc biệt chú trọng đến đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc Việc này nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của các cộng đồng dân tộc trong khu vực.
Định hướng sưu tầm bổ sung hiện vật đời sống sinh hoạt cho kho cơ sở của bảo tàng là rất quan trọng, nhằm phục vụ cho công tác trưng bày của BTCMVN Cần có những nhận xét và kiến nghị cụ thể về công tác sưu tầm hiện vật đời sống sinh hoạt của đồng bào dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc để nâng cao chất lượng và hiệu quả trong việc bảo tồn văn hóa.
Tìm hiểu hiện vật đời sống sinh hoạt của đồng bào dân tộc thiểu số vùng Tây
Bắc mà BTCMVN sưu tầm phải cụ thể, nói rõ được giá trị vật chất và văn hoá chứa đựng trong các hiện vật đó
Phân tích các vấn đề khái niệm và lý luận về BTH giúp hiểu rõ hơn về thực tiễn công tác sưu tầm của Bảo tàng Công nghiệp Việt Nam (BTCMVN) đối với hiện vật sinh hoạt của đồng bào dân tộc thiểu số tại vùng Tây Bắc Việc này không chỉ làm sáng tỏ các khía cạnh văn hóa đặc trưng mà còn góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.
Phương pháp nghiên cứu và đóng góp của đề tài
- Ph ươ ng pháp nghiên c ứ u
Dựa trên nền tảng phương pháp luận Duy vật biện chứng và Duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác - Lênin
Dựa trên phương pháp nghiên cứu của BTH, Sử học và kết hợp với các phương pháp nghiên cứu liên ngành Dân tộc học và Văn hóa học.v.v…
Phương pháp khảo sát hiện trạng kho cơ sở, hệ thống trưng bày và hiện vật đang hoàn chỉnh hồ sơ để nhập kho cơ sở
Kế thừa kết quả của các đề tài nghiên cứu khoa học của cán bộ BTCMVN
Hiện trạng kho cơ sở và hệ thống trưng bày tại BTCMVN đang được hoàn thiện với các hiện vật phản ánh đời sống sinh hoạt của đồng bào dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc Các hồ sơ này không chỉ cung cấp cái nhìn sâu sắc về văn hóa và phong tục tập quán của các dân tộc mà còn góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa của khu vực.
Bài viết tập trung vào việc nhận thức về hiện vật trong đời sống sinh hoạt của đồng bào dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc Đồng thời, tác giả đưa ra một số nhận xét và kiến nghị nhằm cải thiện công tác sưu tầm hiện vật liên quan đến đời sống sinh hoạt của các dân tộc thiểu số tại Bảo tàng Chứng tích chiến tranh Việt Nam (BTCMVN).
Bài viết này phân loại hiện vật liên quan đến đời sống sinh hoạt của đồng bào dân tộc thiểu số tại vùng Tây Bắc, dựa trên từng nhóm, loại hình và dân tộc cụ thể.
Bố cục của đề tài
Ngoài phần mở đầu, mục lục, phụ lục và tài liệu tham khảo đề tài gồm có 3 chương:
Chương 1: Bảo tàng và công tác sưu tầm hiện vật bảo tàng
Chương 2: BTCMVN với việc sưu tầm hiện vật về đời sống sinh hoạt của đồng bào dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc
Chương 3 trình bày những nhận xét và kiến nghị quan trọng về hoạt động sưu tầm hiện vật liên quan đến đời sống sinh hoạt của đồng bào dân tộc thiểu số tại vùng Tây Bắc Việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa thông qua sưu tầm hiện vật là cần thiết để gìn giữ bản sắc dân tộc Đồng thời, cần tăng cường sự hợp tác giữa các tổ chức, cá nhân trong việc thu thập và nghiên cứu hiện vật nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về di sản văn hóa Các chính sách hỗ trợ và khuyến khích hoạt động sưu tầm cũng cần được xem xét để đảm bảo tính bền vững và hiệu quả trong công tác bảo tồn văn hóa dân tộc thiểu số.
Bảo tàng và công tác sưu tầm hiện vật bảo tàng 10
Khái niệm về bảo tàng
Bảo tàng có mục đích phục vụ người xem và mọi tầng lớp nhân dân, với sự phát triển mạnh mẽ về số lượng và chất lượng trên toàn thế giới Vai trò của bảo tàng ngày càng lớn trong hệ thống văn hóa, khoa học và giáo dục, góp phần giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa, nâng cao dân trí và hoàn thiện nhân cách con người Hiện nay, bảo tàng đa dạng về loại hình và hoạt động, thu hút sự chú ý của nhiều lĩnh vực khoa học, dẫn đến sự hình thành các quan niệm và trường phái khác nhau về bảo tàng.
- Quan niệm 1: cho rằng “Bảo tàng là cơ quan nghiên cứ khoa học và giáo dục khoa học của Nhà nước và do Nhà nước hoàn thiện quản lí” (1)
Bảo tàng được định nghĩa là cơ quan chuyên sưu tầm các tài liệu và hiện vật, đóng vai trò quan trọng trong việc lưu giữ tri thức về sự phát triển lịch sử của xã hội và tự nhiên.
(1), (2), (3) Cơ sở Bảo tàng học - Trường Đại học Văn hoá Hà Nội, 1990 – Trang 46, 47
Bảo tàng Nhật Bản được xem như một báu vật, có trách nhiệm duy trì, bảo quản và tổ chức trưng bày những giá trị vật chất tự nhiên và xã hội, nhằm phục vụ cho sự phát triển của xã hội.
Bảo tàng Liên Ban Nga định nghĩa bảo tàng là cơ quan nghiên cứu khoa học có nhiệm vụ nghiên cứu, sưu tầm, bảo quản và trưng bày những di vật lịch sử, văn hóa vật chất và tinh thần Bảo tàng cũng lưu giữ những sự kiện gốc đầu tiên liên quan đến sự phát triển của thiên nhiên và xã hội loài người.
Theo Luật Di sản văn hóa Việt Nam, bảo tàng được xác định là nơi lưu giữ và trưng bày các bộ sưu tập liên quan đến lịch sử tự nhiên và xã hội, nhằm đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, tham quan và thưởng thức văn hóa của cộng đồng.
Theo ICOM, bảo tàng là tổ chức phi lợi nhuận, tồn tại lâu dài phục vụ sự phát triển xã hội và mở rộng tiếp cận công chúng Bảo tàng có nhiệm vụ thu nhận, bảo quản, nghiên cứu, trưng bày và tuyên truyền nhằm giáo dục và thưởng thức Nó là bằng chứng xác thực về con người và môi trường xung quanh Định nghĩa của Liên hiệp Hội Bảo tàng Anh nhấn mạnh rằng bảo tàng là cơ quan thu nhận, lập hồ sơ, bảo tồn và giới thiệu chứng cứ vật chất cùng thông tin vì lợi ích xã hội.
Hội Bảo tàng của Mỹ định nghĩa bảo tàng là một cơ quan hợp pháp, hoạt động lâu dài và phi lợi nhuận, không chỉ nhằm mục đích thực hiện các trưng bày đương đại mà còn được miễn thuế thu nhập Quốc.
(2) Cơ sở Bảo tàng học - Trường Đại học Văn hoá Hà Nội, 1990 – Trang 47
(3) Luật DSVH và văn bản hướng dẫn thi hànhNXBChính trị Quốc gia,Hà Nội 2006–Tr 32
(4) Timothy Ambrose và Crispinpaine–Cơ sở Bảo tàng–BTCMVN - XB –Hà Nội2000–Tr29
Bảo tàng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo quản và bảo tồn di sản văn hóa, nghiên cứu và giới thiệu các hiện vật có giá trị văn hóa và giáo dục Chúng mở cửa cho công chúng và hoạt động theo nhu cầu thưởng thức của người xem, với các hiện vật bao gồm tác phẩm nghệ thuật, công trình khoa học, hiện vật lịch sử và khoa học ứng dụng Ngoài ra, bảo tàng còn có thể bao gồm các khu vườn thực vật, sở thú, khu thủy sinh, cung thiên văn, di tích và tòa nhà lịch sử, nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của cộng đồng.
Bảo tàng, mặc dù có nhiều định nghĩa và quan niệm khác nhau, vẫn có những đặc điểm chung cơ bản.
Đối tượng được đề cập trong các định nghĩa là hiện vật và công chúng, bao gồm người sử dụng và tiêu thụ sản phẩm của bảo tàng.
Bảo tàng thực hiện nhiều hoạt động quan trọng như nghiên cứu, thu thập, bảo quản và gìn giữ các hiện vật, đồng thời trưng bày và giới thiệu thông tin liên quan đến những hiện vật này cho công chúng.
Bảo tàng là một thiết chế phi vụ lợi, với mục tiêu chính là phục vụ công chúng, mặc dù vẫn cung cấp các dịch vụ mà người tiêu dùng có thể phải trả phí.
- Khái niệm về bảo tàng được mở rộng đến mức vô cùng đa dạng về hình thức
Cơ sở ra đời của một bảo tàng, bất kể loại hình nào, chủ yếu dựa vào hiện vật và bộ sưu tập có giá trị Sự tồn tại của bảo tàng phụ thuộc vào sự quan tâm của công chúng, với mọi hoạt động đều hướng tới việc đáp ứng nhu cầu của họ, từ đó đánh giá sự phát triển của bảo tàng.
(6) Timothy Ambrose và Crispinpaine–Cơ sở Bảo tàng–BTCMVN-XB–Hà Nội,2000–Tr31
Bảo tàng là những tổ chức có trách nhiệm bảo tồn di sản văn hóa của nhân loại, phục vụ cho lợi ích của các thế hệ tương lai Chúng đóng vai trò quan trọng trong việc sưu tầm và bảo quản hiện vật, những chứng tích lịch sử quý giá của quốc gia Những hiện vật này không chỉ ghi lại các sự kiện và hiện tượng trong quá khứ mà còn chứa đựng thông tin quý giá, giúp chúng ta hiểu rõ hơn về lịch sử và văn hóa của dân tộc.
Bảo tàng là tổ chức phi vụ lợi, hoạt động với mục tiêu phục vụ nhu cầu công chúng Trong bối cảnh kinh tế thị trường, tính chất phi vụ lợi của bảo tàng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết Điều này thể hiện qua việc bảo tàng tập trung vào lợi ích công cộng, đồng thời không loại trừ việc tạo nguồn thu để nâng cao chất lượng dịch vụ Các nhu cầu của công chúng khi tham quan bảo tàng cần được nghiên cứu và đáp ứng với dịch vụ chất lượng cao nhất và giá cả hợp lý nhất trong khả năng của bảo tàng.
Khái niệm hiện vật bảo tàng
Mỗi hiện vật bảo tàng không chỉ là một yếu tố văn hóa hay khoa học, mà còn chứa đựng thông tin quyết định vị trí và tầm quan trọng của nó Thiếu thông tin, giá trị của hiện vật sẽ giảm sút đáng kể Hiện vật bảo tàng là nền tảng cơ bản cho sự tồn tại và phát triển của bảo tàng, đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động nghiệp vụ và là điều kiện tiên quyết cho sự ra đời của bảo tàng Do đó, khái niệm hiện vật bảo tàng đã được các nhà nghiên cứu và chuyên gia xem xét để đưa ra định nghĩa chính xác nhất.
Hiện vật bảo tàng là các hiện vật gốc có hồ sơ khoa học và thuộc tính đặc trưng, phù hợp với nội dung và loại hình bảo tàng Chúng được gìn giữ và bảo quản lâu dài nhằm phục vụ cho các hoạt động và chức năng của bảo tàng.
Hiện vật bảo tàng là những đồ vật có giá trị văn hóa và lịch sử, được thu thập từ thế giới khách quan Chúng được sắp xếp thành các bộ sưu tập trong bảo tàng nhằm bảo tồn và giới thiệu di sản văn hóa.
(8) Gary Edson và Divid Dean - Cẩm nang Bảo tàng–BTCMVN –Hà Nội, 2001 – Trang 43
Hiện vật bảo tàng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo quản và sử dụng thông tin xã hội và khoa học Chúng là nguồn tư liệu quý giá, cung cấp tri thức về tự nhiên, xã hội và con người cho người tiếp cận Mỗi hiện vật đều mang trong mình giá trị lịch sử và văn hóa, do đó, chúng là một phần không thể thiếu trong di sản văn hóa dân tộc.
Hiện vật bảo tàng là nguồn nhận thức trực tiếp và cảm tính, phản ánh văn hóa vật chất và tinh thần do con người sáng tạo trong lịch sử Những hiện vật này không chỉ chứng minh cho các sự kiện và hiện tượng trong quá trình phát triển của xã hội và tự nhiên, mà còn được sưu tầm và bảo quản nhằm phục vụ cho nghiên cứu và giáo dục khoa học, phù hợp với loại hình bảo tàng.
Mặc dù có những định nghĩa, khái niệm khác nhau nhưng hiện vật bảo tàng đều có những tiêu chí chung như sau:
Hiện vật bảo tàng cần phải là hiện vật gốc có giá trị bảo tàng, đi kèm với hồ sơ khoa học rõ ràng về nguồn gốc, lai lịch, kết quả và ý nghĩa của chúng Những hiện vật này phải phản ánh các sự kiện và hiện tượng quan trọng trong lịch sử tự nhiên và xã hội.
Hiện vật bảo tàng mang trong mình những thông tin quý giá về lịch sử tự nhiên và xã hội, đồng thời có giá trị lớn về lịch sử khoa học, văn hóa và thẩm mỹ.
- Hiện vật bảo tàng phải gắn với những không gian, thời gian, sự kiện, hiện tượng nhất định
- Hiện vật bảo tàng phải phù hợp với nội dung, loại hình của bảo tàng
Hiện vật bảo tàng chứa đựng thông tin quý giá về lịch sử tự nhiên và xã hội Để đảm bảo giá trị, hiện vật phải là gốc và được liên kết với không gian, thời gian cụ thể.
(10) Sự nghiệp bảo tàng những vấn đề cấp thiết – BTCMVN – Hà Nội 1996 – Trang 34
Cơ sở Bảo tàng học tại Trường Đại học Văn hoá Hà Nội, thành lập năm 1990, không chỉ ghi nhận các sự kiện và hiện tượng cụ thể mà còn phản ánh bản chất của chúng Đây là vật chứng trung thực cho các sự kiện và hiện tượng đã diễn ra trong lịch sử tự nhiên và xã hội.
Hồ sơ khoa học của hiện vật là yếu tố quyết định, đảm bảo tính pháp lý cho hiện vật, giúp cán bộ bảo tàng thực hiện việc lưu giữ, bảo quản và cung cấp thông tin đầy đủ cho khách tham quan.
Hiện vật bảo tàng không chỉ là những đồ vật vô tri, mà chúng mang trong mình giá trị văn hóa và thẩm mỹ sâu sắc Để một hiện vật trở thành hiện vật bảo tàng, cần đảm bảo các yếu tố như sức biểu cảm và khả năng bảo quản lâu dài, nhằm phục vụ tốt nhất cho công chúng Hiện vật gốc và bộ sưu tập hiện vật gốc là thành phần cốt lõi, quyết định sự tồn tại và phát triển của bảo tàng Do đó, việc lựa chọn hiện vật bảo tàng cần tuân thủ nhiều tiêu chí và yếu tố quan trọng.
1.2.2 Thuộc tính của hiện vật bảo tàng
Thuộc tính là thuật ngữ dùng để chỉ những đặc tính vốn có của một sự việc hay một hiện tượng nào đó
Thuộc tính của hiện vật bảo tàng là những đặc điểm quan trọng giúp khai thác thông tin và bảo quản hiện vật, nhằm phục vụ hiệu quả cho hoạt động của bảo tàng.
- Thu ộ c tính thông tin (thông tin g ố c)
Thuộc tính thông tin của hiện vật bảo tàng là yếu tố quan trọng nhất, chi phối các thuộc tính khác và giúp phân biệt hiện vật bảo tàng với hiện vật thông thường Thông tin cung cấp giá trị khám phá qua việc nghiên cứu hiện vật, cho phép xác định tính chân thực và nguyên gốc của sử liệu liên quan đến sự kiện lịch sử Nó mang lại tri thức về kỹ thuật chế tác, chất liệu, chức năng và giá trị nội dung lịch sử của hiện vật Nhờ thuộc tính này, chúng ta có thể phân biệt hiện vật thật và giả, như việc xác định trình độ phát triển nghệ thuật gốm qua kỹ thuật chế tác và trang trí hoa văn trên gốm thời Lý, phản ánh đời sống xã hội của con người thời đó.
Hiện vật bảo tàng có khả năng tác động mạnh mẽ đến con người khi tiếp cận, mang lại cảm xúc trực tiếp và sâu sắc Chúng không chỉ là chứng cứ lịch sử, mà còn là những minh chứng sống động cho các sự kiện và hiện tượng đã diễn ra Giá trị của hiện vật tăng lên khi nó có khả năng gây xúc động và biểu cảm, phản ánh tri thức và khám phá của nhân loại.
Hiện vật bảo tàng thu hút khách tham quan và các nhà nghiên cứu nhờ vào giá trị quý hiếm và độc đáo của chúng Những hiện vật này không chỉ có tính chất độc nhất mà còn sở hữu màu sắc, hình dáng, kích thước và đặc điểm thẩm mỹ nổi bật, tạo sự chú ý và hấp dẫn cho công chúng.
- Hi ệ n v ậ t b ả o tàng ph ả i có kh ả n ă ng b ả o qu ả n lâu dài
Khái niệm công tác sưu tầm hiện vật bảo tàng
Hiện vật bảo tàng là yếu tố thiết yếu cho sự hình thành và phát triển của mỗi bảo tàng Để thành lập một bảo tàng, dù quy mô lớn hay nhỏ, cần có hiện vật phù hợp với nội dung và hoạt động của nó Hiện vật gốc đóng vai trò then chốt, là cơ sở vật chất chính của bảo tàng, vì vậy việc nghiên cứu và sưu tầm tài liệu, hiện vật là nhiệm vụ quan trọng mà bảo tàng phải thực hiện.
Hoạt động sưu tầm đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng bảo tàng, vì nó giúp thu thập và đặt nền tảng cho các hiện vật gốc Tuy nhiên, quá trình sưu tầm cần phải có tính khoa học và sáng tạo, không phải là ngẫu nhiên Các bảo tàng nên tránh thu nhận hiện vật mà không đủ khả năng phân loại, bảo quản, lưu giữ hoặc trưng bày một cách thích hợp.
Công tác sưu tầm hiện vật bảo tàng là quá trình nghiên cứu và thu thập tài liệu tiêu biểu về lịch sử tự nhiên và xã hội, dựa trên phương pháp khoa học Hoạt động này không chỉ giúp lựa chọn những hiện vật quan trọng mà còn bổ sung hiện vật gốc cho kho cơ sở của từng loại hình bảo tàng.
Định nghĩa này được hình thành dựa trên các chức năng xã hội và nhiệm vụ của bảo tàng, theo lý thuyết của Chủ nghĩa Mác – Lênin về nhận thức.
Công tác sưu tầm hiện vật bảo tàng cần dựa trên nghiên cứu đề tài đã được cán bộ bảo tàng định hướng, nhằm đảm bảo tính thuận tiện và hiệu quả cao trong quá trình sưu tầm Để đạt được mục tiêu này, cán bộ bảo tàng cần có sự hiểu biết sâu sắc về địa bàn sưu tầm, cũng như đặc điểm văn hóa, xã hội và tộc người tại khu vực đó Sự am hiểu này sẽ tạo điều kiện thuận lợi nhất cho việc sưu tầm hiện vật đạt chất lượng tốt nhất.
Việc sưu tầm hiện vật bảo tàng cần phải có sự chọn lọc khoa học, không phải chỉ thu thập ngẫu nhiên mọi hiện vật Các cán bộ sưu tầm phải lựa chọn những hiện vật tiêu biểu, phù hợp với nội dung và loại hình hoạt động của bảo tàng Những hiện vật này cần phải liên quan đến các sự kiện, hiện tượng lịch sử và có giá trị cao, nhằm làm minh chứng cho quá khứ.
Để bảo tàng phát triển bền vững và được công chúng yêu mến, cần phải liên tục cải tiến và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của họ Việc này bao gồm việc thỏa mãn nhu cầu tìm hiểu, nghiên cứu, học tập và giải trí Do đó, các bảo tàng cần tích cực sưu tầm, bổ sung và làm phong phú bộ sưu tập hiện vật, nhằm phục vụ tốt hơn cho người xem và thực hiện các nhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà nước.
Cơ sở Bảo tàng học - Trường Đại học Văn hoá Hà Nội, 1990 – Trang 3
Công tác sưu tầm hiện vật bảo tàng là bước đi đầu tiên trong hoạt động nghiệp vụ của bảo tàng, tạo nền tảng cho sự tồn tại và phát triển của nó Đây là quá trình kiện toàn các bộ sưu tập, không chỉ đơn thuần là thu thập mọi hiện vật mà còn là lựa chọn những tài liệu tiêu biểu phản ánh nội dung chủ đạo của bảo tàng Công tác này bao gồm việc nghiên cứu và ghi chép thông tin từ các hiện vật gốc, nhằm đảm bảo giá trị và ý nghĩa của chúng Số lượng và giá trị của các hiện vật được sưu tầm càng cao thì sự bền vững của bảo tàng trong xã hội càng lớn.
Bảo tμng Cách mạng Việt Nam với việc sưu tầm hiện vật về đời sống sinh hoạt của đồng bμo vùng
2.1 Khái quát về Bảo tμng Cách mạng Việt Nam
Bảo tàng là cơ quan được uỷ thác gìn giữ tài sản của con người vì lợi ích tương lai, phục vụ cho đời sống cảm xúc và tinh thần Chúng có trách nhiệm cung cấp hiểu biết về bản sắc và cảm giác của địa danh, cộng đồng Bên cạnh đó, bảo tàng còn bảo vệ và phát huy giá trị truyền thống cách mạng của Đảng và nhân dân trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước Ngay sau khi miền Bắc được giải phóng vào tháng 12-1954, Hội đồng chính phủ đã quyết định xây dựng Viện bảo tàng quốc gia, được gọi là Viện BTCMVN.
Sau 5 năm triển khai thực hiện, với sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo Đảng và Nhà nước đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, sự góp sức tích cực của quần chúng nhân dân, sự giúp đỡ của các chuyên gia Bảo tàng học Liên Xô, Trung Quốc, Triều Tiên, Tiệp Khắc, Hunggari…sự quan tâm của những cán bộ xây dựng bảo tàng, ngày 6-1-1959 BTCMVN – Bảo tàng đầu tiên của Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa chính thức mở cửa đón khách tham quan, và ngày đó tại Hà Nội, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã cắt băng khánh thành Viện BTCMVN
(13) Gary Edson và Divid Dean - Cẩm nang Bảo tàng – BTCMVN - XB – Hà Nội,2001 – Tr 24
Viện Bảo tàng Cách mạng Việt Nam (BTCMVN) được thành lập trong bối cảnh đất nước vừa hoàn thành kế hoạch khôi phục sau chiến tranh, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh và toàn Đảng, toàn dân Sự ra đời của viện không chỉ khẳng định vị trí quan trọng của một công trình có ý nghĩa đặc biệt, mà còn mang lại tác động lớn lao đối với việc gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử cách mạng của dân tộc.
Vì thế trong buổi khánh thành Viện bảo tàng, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã viết vào quyển sổ vàng những lời sau:
Việc khánh thành BTCMVN đánh dấu một thắng lợi quan trọng trong cuộc đấu tranh cách mạng đầy gian khổ và anh dũng của nhân dân Việt Nam, thể hiện tinh thần kiên cường và quyết tâm chiến thắng của họ.
BTCMVN ghi nhận và tôn vinh những trang sử vĩ đại của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh Đây là một trường học tư tưởng cách mạng, khơi dậy tinh thần đấu tranh của nhân dân Nó không chỉ động viên nhân dân tiếp tục sự nghiệp cách mạng mà còn cổ vũ họ kiên quyết tiến tới CNXH ở miền Bắc, thực hiện thống nhất Tổ quốc, và xây dựng một Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ và thịnh vượng.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần thăm Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, nhấn mạnh rằng đây là một cuốn sử sống, nơi các cán bộ, đảng viên và thanh niên có thể hiểu rõ về sự hy sinh của các liệt sĩ vì dân tộc Ông khẳng định rằng Bảo tàng không chỉ là nơi trưng bày mà còn là minh chứng cho sự lãnh đạo của Đảng trong cuộc cách mạng, vượt qua khó khăn để đạt được thắng lợi.
Viện BTCMVN, trực thuộc NXB Văn hoá - Nghệ thuật tại Hà Nội, được thành lập vào năm 1962, đã trưng bày nhiều tài liệu và hiện vật nhằm nâng cao lòng tin của người dân vào Đảng và chế độ cách mạng Những hiện vật này không chỉ thể hiện giá trị lịch sử mà còn góp phần khẳng định niềm tin vào sự phát triển tốt đẹp của đất nước.