choi chu

Em hãy tìm những ví dụ cho lối chơi chữ dựa vào cách dùng từ trái nghĩa, đồng nghĩa, gần nghĩa3. Ngọt thơm sau lớp vỏ gai.[r]

Trang 1

TIẾT 59 – TUẦN 15

Giáo viên: Lê Văn cường

Bài:

GIÁO ÁN NGỮ VĂN 7

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1: Giới thiệu vài nét về nhà văn Thạch Lam ?

Câu 2: Em hãy nêu nội dung và nghệ thuật của văn bản “ Một thứ quà của lúa non: Cốm” ?

Trang 3

Thầy bói xem quẻ nói rằng:

Lợi thì có lợi nhưng răng không còn.

? Tìm những từ có âm thanh giống nhau ở ví dụ a ?

Trang 4

Lợi thì có lợi nhưng răng không còn.

? Tìm những từ có âm thanh giống nhau ở ví dụ a ?

Trang 5

Lợi (2) thì có lợi (2) nhưng răng không còn.

- Lợi 1: có ích (lợi lộc, thuận lợi)

? Em hãy giải thích nghĩa các từ “lợi” ở ví dụ a ?

? Việc sử dụng từ “lợi” ở ví dụ a là dựa vào hiện tượng

gì của từ ngữ?

Trang 6

-> Sắc thái dí dỏm,hài hước, cảm giác bất ngờ, thú vị.

? Vậy, em hiểu gì về câu hỏi của người xem bói

và câu trả lời của thầy bói qua việc dùng từ lợi như

trong ví dụ a ?

? Việc sử dụng từ đồng âm trong ví dụ a có tác dụng gì?

Trang 8

-> Sắc thái dí dỏm, hài hước, cảm giác bất ngờ, thú vị.

? Ở ví dụ b , những từ ngữ nào có ý nghĩa giống nhau?

I THẾ NÀO LÀ CHƠI CHỮ?

Trang 9

- Lợi 2: nướu răng -> Từ đồng âm

b Đi tu Phật bắt ăn chay Thịt chó ăn được, thịt cầy thì không -> Từ đồng nghĩa.

? Ở ví dụ a có sự lợi dụng đặc sắc về mặt gì của từ ngữ?

âm thanh

Trang 10

CHƠI CHỮ

1 Ví dụ : a. Bà già đi chợ Cầu Đông

Bói xem một quẻ lấy chồng lợi (1) chăng?

-> Sắc thái hài hước, cảm giác bất ngờ, thú vị.

b Đi tu Phật bắt ăn chay Thịt chó ăn được, thịt cầy thì không -> Từ đồng nghĩa -> Sắc thái dí dỏm, hài hước, cảm giác bất ngờ, thú vị.

? Ở ví dụ b có sự lợi dụng đặc sắc về mặt gì của từ ngữ?

, ý nghĩa

âm thanh

Trang 11

b Đi tu Phật bắt ăn chay Thịt chó ăn được, thịt cầy thì không. -> Từ đồng nghĩa.

? Việc lợi dụng đặc sắc về âm, về nghĩa như trên có tác dụng gì? ? Vậy, thế nào là chơi chữ?

Tạo sắc thái dí dỏm, hài hước, làm câu văn hấp dẫn, thú vị.

Trang 12

b Đi tu Phật bắt ăn chay

Thịt chó ăn được, thịt cầy thì không. -> Từ đồng nghĩa.

Chơi chữ là lợi dụng đặc sắc về âm, về nghĩa của từ ngữ để tạo sắc thái dí dỏm, hài hước, làm câu văn hấp dẫn, thú vị

2 Khái niệm:

Trang 15

danh tướng -> ranh tướng

? Em hãy tìm những ví dụ cho lối chơi chữ dựa vào cách dùng lối nói trại âm?

Sánh với Na-va “ranh tướng” Pháp Tiếng tăm nồng nặc ở Đông Dương.

(Tú Mỡ)

Trang 18

? Em hãy tìm những ví dụ cho lối chơi chữ dựa

vào lối nói lái?

Con cá đối bỏ trong cối đá , Con mèo cái nằm trên mái kèo , Trách cha mẹ em nghèo, anh nỡ phụ duyên em.

3 Dùng cách điệp âm:

4 Dùng lối nói lái:

Trang 19

CHƠI CHỮ

1 Dùng từ ngữ đồng âm:

2 Dùng lối nói trại âm (gần âm):

Ví dụ: Ngọt thơm sau lớp vỏ gai

Quả ngon lớn mãi cho ai đẹp lòng.

Mời cô mời bác cùng ăn Sầu riêng mà hóa vui chung trăm nhà

5 Dùng từ trái nghĩa, đồng nghĩa, gần nghĩa:

II CÁC LỐI CHƠI CHỮ : 5 lối

Trang 20

CHƠI CHỮ

1 Dùng từ ngữ đồng âm:

2 Dùng lối nói trại âm (gần âm):

Ví dụ:

? Em hãy tìm những ví dụ cho lối chơi chữ dựa vào

cách dùng từ trái nghĩa, đồng nghĩa, gần nghĩa?

Ngọt thơm sau lớp vỏ gai Quả ngon lớn mãi cho ai đẹp lòng.

Mời cô mời bác cùng ăn

Sầu riêng mà hóa vui chung trăm nhà.

5 Dùng từ trái nghĩa, đồng nghĩa, gần nghĩa:

-> Từ trái nghĩa

II CÁC LỐI CHƠI CHỮ : 5 lối

Trang 22

Ráo mép chỉ quen tuồng nói dối, Lằn lưng cam chịu dấu roi tra.

Từ nay Trâu Lỗ chăm nghề học, Kẻo hổ mang danh tiếng thế gia.

(Lê Quý Đôn)

Trang 23

Bài tập 1: Tìm những từ ngữ dùng để chơi chữ trong

bài thơ sau:

Chẳng phải liu điu vẫn giống nhà

Rắn đầu biếng học chẳng ai tha.

Thẹn đèn hổ lửa đau lòng mẹ Nay thét mai gầm rát cổ cha.

Ráo mép chỉ quen tuồng nói dối,

Lằn lưng cam chịu dấu roi tra.

Từ nay Trâu Lỗ chăm nghề học, Kẻo hổ mang danh tiếng thế gia.

(Lê Quý Đôn)

Chơi chữ dựa vào từ đồng âm và dùng các từ

có nghĩa gần gũi nhau chỉ các loài rắn.

Trang 27

Xinh chân thành cảm

ơn quý thầy cô và các

em học sinh

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	6,06 MB