Mục đích nghiên cứu của Luận văn nhằm đánh giá việc thực thi quy hoạch của huyện Nhà Bè so với đồ án quy hoạch chung và quy hoạch phân khu được phê duyệt dựa trên các yếu tố tác động. Đề xuất các giải pháp quản lý nâng cao hiệu quả thực thi quy hoạch tại huyện Nhà Bè, TP.HCM. Mời các bạn cùng tham khảo!
Sự cần thiết của đề tài
Quy hoạch đô thị, hay phát triển đô thị, là quá trình kết hợp giữa quy hoạch giao thông và sử dụng đất nhằm cải thiện cấu trúc của các thành phố Đây là một ngành khoa học chiến lược quan trọng trong xây dựng và phát triển quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh đô thị hóa Trong những năm qua, nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và Chính phủ, quy hoạch phát triển đô thị - nông thôn đã đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, với nhiều đô thị đã lập đồ án quy hoạch để đầu tư hạ tầng, nâng cao chất lượng sống cho cư dân Sự hình thành và phát triển của các khu đô thị mới, khu công nghiệp và khu du lịch trên toàn quốc đã góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước.
Trong những năm qua, công tác quy hoạch đã gặp nhiều bất cập, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế, xã hội, kiến trúc cảnh quan, hạ tầng kỹ thuật và môi trường đô thị ở nhiều địa phương Hai vấn đề nổi bật là chất lượng đồ án quy hoạch và quản lý, thực thi quy hoạch theo các đồ án đã được lập.
Công tác xây dựng hệ thống thông tin cơ sở dữ liệu đất đai và phát triển đô thị hiện tại chưa đáp ứng yêu cầu, với việc công khai thông tin quy hoạch còn hạn chế, đặc biệt là về giao đất và chuyển mục đích sử dụng đất Tình trạng không tuân thủ pháp luật và quản lý quy hoạch yếu kém đã dẫn đến nhiều bất cập, gây khó khăn trong việc xử lý vi phạm pháp luật Đánh giá thực thi quy hoạch đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh chính sách phát triển đô thị, nhưng hiện nay, việc này ít được quan tâm hơn so với đánh giá trước khi thực thi Nguyên nhân chủ yếu là do tính phức tạp và chính xác của các phương pháp đánh giá Do đó, nghiên cứu về thực thi quy hoạch là cần thiết, đặc biệt ở các khu vực đô thị hóa mạnh như huyện Nhà Bè, nhằm hỗ trợ chính quyền trong việc đề xuất chính sách phát triển và giải pháp thực thi hiệu quả.
Mục tiêu nghiên cứu
- Xác định các yếu tố tác động đến việc thực thi quy hoạch trong bối cảnh hiện nay trong bối cảnh hiện nay
Việc đánh giá thực thi quy hoạch của huyện Nhà Bè cần được thực hiện dựa trên sự so sánh với đồ án quy hoạch chung và quy hoạch phân khu đã được phê duyệt Các yếu tố tác động đến quy hoạch sẽ được phân tích để xác định mức độ hiệu quả và tính khả thi của các kế hoạch phát triển Điều này giúp đảm bảo rằng quy hoạch không chỉ đáp ứng nhu cầu hiện tại mà còn hướng tới sự phát triển bền vững trong tương lai.
- Đề xuất các giải pháp quản lý nâng cao hiệu quả thực thi quy hoạch tại huyện Nhà Bè, TP.HCM.
Cấu trúc luận văn
Ba chương: chương 1 (33 trang), chương 2 (10 trang), chương 3 (27 trang); tham khảo 19 tài liệu, gồm 13 trong nước và 06 nước ngoài.
TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ CẦN NGHIÊN CỨU
TỔNG QUAN VỀ THỰC THI QUY HOẠCH
Đô thị hóa là quá trình không thể tránh khỏi và cần được quản lý hiệu quả bởi chính quyền địa phương thông qua quy hoạch định hướng đã được phê duyệt Để thực hiện quy hoạch này, cần huy động cả nguồn nhân lực và tài chính, đồng thời việc thực thi quy hoạch phải tuân theo các quy định kiểm soát chặt chẽ.
Thiếu hiểu biết về mức độ thực hiện kế hoạch và các yếu tố quyết định hiệu quả đã cản trở các nhà hoạch định cải thiện quy trình lập kế hoạch Quy hoạch cần phải thống nhất với tình hình phát triển kinh tế xã hội quốc gia để đảm bảo sự bình đẳng và hài hòa trong nền kinh tế thị trường Thường thì các tác động của việc thực hiện quy hoạch đô thị bị bỏ qua, khi mà các nhà hoạch định tập trung vào việc tạo ra kế hoạch thay vì thực hiện chúng Sự phức tạp của đô thị làm cho việc đánh giá ảnh hưởng của quy hoạch đối với sự phát triển trở nên khó khăn, và giáo sư Hopkins đã chỉ ra bốn yếu tố quan trọng để kiểm tra những ảnh hưởng này: hiệu ứng thực tế, lợi ích thuần túy, hiệu lực nội bộ và hiệu lực bên ngoài.
TỔNG QUAN CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG THỰC THI QH
Cần điều chỉnh quy hoạch giao thông cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam do đầu tư và liên kết vùng chưa theo kịp tốc độ phát triển Việc phát huy vai trò của các đường vành đai thành phố và tăng cường các trục kết nối trực tiếp sẽ giúp giảm bớt sự tập trung giao thông vào TP.HCM.
Khi các nhà quy hoạch phát triển thành phố, họ cần xem xét cả yếu tố kinh tế và nguồn lực, nhưng điều này vẫn chưa đủ Để đô thị phát triển bền vững, cần có những chương trình toàn diện hơn ngoài quy hoạch đơn thuần, chẳng hạn như chương trình phát triển đô thị, nhằm hỗ trợ việc triển khai quy hoạch hiệu quả.
Tăng dân số và biến đổi khí hậu có ảnh hưởng mạnh mẽ đến quy hoạch đô thị, buộc các nhà quy hoạch phải xem xét các xu hướng để định hướng phát triển Nếu xu hướng cho thấy dân số ổn định gia tăng, nhu cầu về chỗ ở sẽ cần được giải quyết, có thể thông qua việc xây dựng nhà cao tầng Ngoài ra, trong trường hợp thành phố quá đông đúc, việc phát triển ngoại thành sẽ trở nên cần thiết để thu hút cư dân từ các khu vực nông thôn xung quanh.
Các thành phố ở Pakistan đang mở rộng để đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa và thương mại hóa, đòi hỏi quy hoạch thị trấn hiệu quả và các kế hoạch phát triển phù hợp Để đảm bảo sự phát triển bền vững, cần loại bỏ sự lúng túng thông qua việc đánh giá lại năng lực thể chế và cải thiện hỗ trợ pháp lý cũng như quy định.
Việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện kế hoạch là rất quan trọng Laurian et al (2004) phân loại các yếu tố này thành hai loại: yếu tố nội bộ như chất lượng kế hoạch và yếu tố bên ngoài như đặc điểm của cơ quan lập kế hoạch Nghiên cứu về thực thi quy hoạch tại Trung Quốc còn hạn chế do tính phức tạp của hệ thống quy hoạch đô thị, với khảo sát về các đề xuất phát triển được phê duyệt tại Thượng Hải từ 1980 đến 1990, nhằm so sánh sự phù hợp giữa quy hoạch và phát triển thực tế Các yếu tố như khung kiểm soát kế hoạch và thay đổi kinh tế, xã hội cũng được phân tích để hiểu rõ hơn về ảnh hưởng đến việc thực hiện kế hoạch (Tian, Li; Shen, Tiyan; 2011).
TỔNG QUAN VỀ ĐÁNH GIÁ THỰC THI QUY HOẠCH
Nghiên cứu “Đánh giá việc thực hiện kế hoạch ở Trung Quốc chuyển tiếp” của Li Tian và Tiyan Shen (2011) đăng trên tạp chí Cities phân tích mức độ thực hiện kế hoạch và các yếu tố ảnh hưởng, với thành phố Quảng Châu làm nghiên cứu điển hình Nghiên cứu nhấn mạnh rằng việc đánh giá cần tập trung vào các kế hoạch vật lý của cộng đồng hoặc kế hoạch hướng đối tượng Các tác giả Alterman và Hill (1978) đã sử dụng lớp phủ lưới để đo lường sự phù hợp giữa kế hoạch sử dụng đất và thực tế, trong khi Alexander và Faludi (1989) phát triển mô hình PPIP và đưa ra năm tiêu chí đánh giá: sự phù hợp, quy trình hợp lý, sự tối ưu, bài viết tối ưu và sử dụng.
1.3.2 Tổng quan các tài liệu nghiên cứu trong nước
Việc đánh giá thực thi các đồ án quy hoạch chung xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh được thực hiện qua các quy hoạch năm 1993, 1998 và 2010 Mục tiêu của đánh giá này là xem xét những thành công và hạn chế trong việc thực hiện 10 nhiệm vụ mà Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã đề ra tại Điều 2 của Quyết định 24/QĐ-TTg ngày 24 tháng 01 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ.
TỔNG QUAN VỀ KVNC HUYỆN NHÀ BÈ
1.4.1 Lịch sử phát triển huyện Nhà Bè
Giai đoạn 2015-2020, kinh tế huyện Nhà Bè tăng trưởng ổn định nhờ định hướng phát triển Thành phố về phía Nam, với Khu đô thị - cảng Hiệp Phước làm trung tâm, tạo cơ hội tiếp cận nhiều nguồn lực phục vụ cho nhu cầu phát triển.
1.4.2 Định hướng phát triển KGĐT huyện Nhà Bè năm 2020
Quy mô dân số dự kiến: 540.000 người Các chỉ tiêu sử dụng đất quy hoạch toàn khu theo đồ án Điều chỉnh QHC năm 2012
Trong việc so sánh hai đồ án Quy hoạch chung, quan điểm điều chỉnh quy hoạch của TP cần ưu tiên tính kế thừa, đảm bảo rằng những yếu tố của quy hoạch hiện hành còn phù hợp sẽ được tiếp tục thực hiện.
TỔNG QUAN VỀ THỰC THI QH TẠI HUYỆN NHÀ BÈ
Diện tích đất nông nghiệp tại huyện đang giảm do sự phát triển của khu công nghiệp tập trung và các khu dân cư mới Mặc dù một số tuyến đường bộ đã được triển khai theo quy hoạch, nhưng vẫn chưa hoàn chỉnh Ngoài ra, trong khu công nghiệp Hiệp Phước, một số cảng và bến đã được xây dựng để phục vụ cho việc vận chuyển hàng hóa.
Huyện hiện có 37 đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 đã được phê duyệt, trong đó 35 đồ án cần rà soát Đặc biệt, 02 đồ án quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết điều chỉnh tỷ lệ 1/2000 tại huyện Nhà Bè đã được UBND TP.HCM phê duyệt.
• Đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 khu dân cư Phước Kiển (ngã ba Lê Văn Lương – Phạm Hữu Lầu)
• Đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 khu dân cư kết hợp Thương mại Dịch vụ Phước Kiển).
CƠ SỞ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
CƠ SỞ PHÁP LÝ
Các văn bản pháp lý, các đồ án QH đã được phê duyệt, Các tiêu chuẩn, quy chuẩn hiện hành; các quyết định phê duyệt.
CƠ SỞ LÝ LUẬN
Các công trình nghiên cứu, Các luận án, luận văn; tài liệu học thuật, các khái niệm liên quan từng mục tiêu nghiên cứu.
CƠ SỞ THỰC TIỄN
Các nghiên cứu thực tiễn về triển khai quy hoạch đô thị tại Singapore cho thấy quốc gia này, với tốc độ đô thị hóa nhanh, đã thực hiện quy hoạch tổng thể 1/5.000 từ năm 1971 một cách hiệu quả, đồng thời kết nối hạ tầng do nhà nước đầu tư Tại Nhật Bản, việc mở rộng và phát triển đô thị thông qua xây dựng các khu đô thị mới đã góp phần chính xác hoá các bản quy hoạch chung, dựa trên thứ tự ưu tiên của các dự án và tiến hành lập dự án khả thi.
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Phương pháp nghiên cứu: phương pháp phân tích và tổng hợp;;
PP chuyên gia; PP so sánh; PP lịch sử; PP bản đồ
Bài viết phân tích sự phù hợp giữa đồ án quy hoạch chung của huyện Nhà Bè và thực tế hiện tại, đồng thời so sánh những thay đổi do tác động của quy hoạch qua các thời kỳ Điều này dẫn đến việc điều chỉnh đồ án quy hoạch năm 2012, tập trung vào các đặc điểm về vị trí tự nhiên và hiện trạng Phương pháp này không chỉ hỗ trợ trong việc xử lý tư liệu mà còn giúp nghiên cứu các phương án quy hoạch và diễn đạt nội dung một cách trực quan, thể hiện rõ nét các nghiên cứu liên quan đến đặc điểm tự nhiên và hiện trạng của huyện.
CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN THỰC THI QH
3.1.1 Các yếu tố tác động đến công tác thực thi quy hoạch
Sự gia tăng dân số chủ yếu do tăng cơ học đã đặt ra nhiều thách thức cho quy hoạch phát triển đô thị, ảnh hưởng đến quy mô đất đai, chức năng không gian và hạ tầng Dự báo quy mô dân số đô thị là yếu tố quyết định trong quy hoạch, nhưng lại phức tạp do nhiều yếu tố kinh tế, chính trị và xã hội tác động Tốc độ đô thị hóa nhanh chóng yêu cầu đáp ứng nhu cầu về nhà ở giá rẻ, giao thông kết nối và các dịch vụ cơ bản Do đó, việc tăng dân số cần phải đi đôi với khả năng cung ứng của các công trình công cộng.
3.1.2 Sự thay đổi cơ cấu sử dụng đất
Sự phát triển đô thị nhanh chóng và thiếu kiểm soát đã dẫn đến cấu trúc đô thị bất ổn, với việc thiếu kế hoạch quản lý quỹ đất Điều này gây ra tình trạng chia nát và thiếu hạ tầng công cộng trong khu dân cư Nhiều dự án đô thị bị chậm tiến độ do một số nhà đầu tư trì hoãn bằng cách xin điều chỉnh quy hoạch hoặc chờ chuyển nhượng dự án Hơn nữa, hạ tầng giao thông đang bị quá tải cục bộ, trong khi hạ tầng kỹ thuật chưa đảm bảo an toàn cho cấp nước và xử lý nước thải.
3.1.3 Cơ sở hạ tầng đô thị
Trong bối cảnh "đất đai có hạn, dự án đã được duyệt", các chỉ tiêu về đất cho công trình công cộng đã được quy định cứng trong nhiều văn bản xây dựng của Bộ Xây dựng, gây ra sự không đồng bộ trong quy hoạch chung Để khắc phục tình trạng "thừa, thiếu" trong quy hoạch, cần tích hợp tất cả thông số từ các quy hoạch ngành và chi tiết vào nhiệm vụ quy hoạch chung Tuy nhiên, với thực trạng hiện nay, việc điều chỉnh các quy hoạch chưa phù hợp và tìm kiếm giải pháp linh hoạt để thực hiện quy hoạch là cần thiết.
Kết cấu hạ tầng đóng vai trò thiết yếu trong phát triển kinh tế xã hội, góp phần hình thành các công trình đầu mối và trung tâm dịch vụ cả trong và ngoài đô thị Sự hoàn thiện và đồng bộ của hệ thống này không chỉ thúc đẩy nhanh chóng quá trình phát triển kinh tế - xã hội mà còn mở rộng thị trường và mối quan hệ trong và ngoài đô thị, đồng thời tạo điều kiện cho sự mở rộng không gian đô thị.
3.1.4 Tính liên kết vùng Để công tác thực thi quy hoạch phát triển đô thị bền vững cũng như các vấn đề khác như ách tắc giao thông, cần có một kế hoạch phát triển đô thị hiệu quả với các bước đi, hành động cụ thể và tầm nhìn dài hạn nằm trong bối cảnh liên kết các vùng lân cận, tạo động lực để các khu vực trong vùng phát triển tương xứng Đô thị phát triển đến mức nào với dân số bao nhiêu phải căn cứ chủ yếu vào điều kiện tự nhiên, xã hội và mối liên hệ với các địa phương khác của quận, huyện đó Nếu liên kết vùng giữa các khu đô thị trong huyện Nhà Bè và các quận huyện khác lân cận được tăng cường mạnh mẽ sẽ giúp giải quyết những vấn đề tồn tại trong thực thi quy hoạch, phát triển đô thị và tạo điều kiện để các phân khu trong quy hoạch chung huyện Nhà Bè phát triển, liên kết với các tỉnh lân cận để cùng chia sẻ hạ tầng
3.1.5 Chất lượng đồ án quy hoạch phân khu
Quy hoạch chung, quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết đô thị khác nhau về yêu cầu nghiên cứu, cách thể hiện, thời gian và cấp phê duyệt Hiện nay, quy hoạch chung đô thị tại Thành phố chỉ mang tính định hướng, trong khi quy hoạch phân khu và chi tiết thường bị chi phối bởi lợi ích kinh tế của các nhà đầu tư, dẫn đến việc thay đổi chức năng, mục đích sử dụng đất, mật độ xây dựng và tầng cao đã được quy định trong quy hoạch chung Điều này đã làm thay đổi hoặc phá vỡ cấu trúc tổng thể không gian đô thị theo ý tưởng đã được phê duyệt.
Khả năng định hướng và dự báo trong quy hoạch đô thị đang gặp nhiều hạn chế, ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển và khai thác đất đô thị Đồ án quy hoạch chung xây dựng huyện chưa cập nhật đầy đủ các khu đất hiện trạng, gây khó khăn trong công tác quản lý thực thi quy hoạch Nhiều đồ án quy hoạch không đáp ứng yêu cầu, với chất lượng dự báo thấp, dẫn đến việc phải điều chỉnh trước thời hạn Hơn nữa, một số đồ án quy hoạch phân khu thiếu cập nhật các quy hoạch định hướng hạ tầng diện rộng của khu vực và thành phố, gây ra vướng mắc trong quá trình triển khai.
3.1.6 Cơ chế, chính sách đầu tư
Công tác thanh tra, kiểm toán và giám sát trong quản lý đất đai chưa được thực hiện thường xuyên và hiệu quả, dẫn đến một số vấn đề chưa được xử lý triệt để Việc sử dụng quỹ đất để thanh toán cho nhà đầu tư theo hình thức xây dựng chuyển giao còn thiếu quy định rõ ràng, gây thất thoát tài sản công Quản lý và sử dụng đất còn lỏng lẻo, phối hợp với chính quyền địa phương chưa đồng bộ, dẫn đến tình trạng lấn chiếm và xây dựng trái phép Hệ thống thông tin cơ sở dữ liệu đất đai và phát triển đô thị chưa đáp ứng yêu cầu, trong khi công khai thông tin về quy hoạch và quản lý đất đai còn hạn chế, đặc biệt là thông tin về giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất.
ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH THỰC THI QUY HOẠCH
Do diện tích lớn của huyện, việc quản lý dữ liệu hiện trạng và quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được quy hoạch sử dụng đất và nhu cầu phát triển kinh tế.
Phân tích sự thay đổi các yếu tố trong hai đồ án Quy hoạch phân khu điều chỉnh đã được phê duyệt, nhằm đánh giá một cách trực quan về công tác thực thi quy hoạch tại huyện Nhà Bè Nghiên cứu này dựa trên Điều chỉnh Quy hoạch chung huyện năm 2012 và so sánh với quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt.
Bảng 3.1: Bảng đánh giá các yếu tố tác động đến thực thi quy hoạch dựa trên hai QHPK điều chỉnh được phê duyệt tại huyện Nhà
QHPK ĐC Đồ án QHPK (điều chỉnh quy hoạch chi tiết) TL
(Ngã ba đường Lê Văn
Lương - Phạm Hữu Lầu), xã
Phước Kiển, huyện Nhà Bè Đồ án QHPK tỷ lệ 1/2000 khu dân cư kết hợp Thương mại Dịch vụ Phước Kiển), huyện Nhà
Sau 9 năm thực hiện đồ án Quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội (QHPK), dự báo quy mô dân số đã được điều chỉnh, cho thấy dân số sẽ tăng gấp 1,67 lần so với dự án Quy hoạch xây dựng năm trước.
Năm 2008, sự gia tăng dân số trong quá trình đô thị hóa đã làm thay đổi thực thi quy hoạch so với Quy hoạch chung (QHC), dẫn đến việc điều chỉnh Quy hoạch phân khu (QHPK) để phù hợp với thực tế và dự báo tương lai Việc thực hiện quy hoạch phân khu đã được chú trọng, vì sự thay đổi về quy mô dân số ảnh hưởng đến công tác thực thi quy hoạch Nếu sự tăng trưởng dân số vượt ngưỡng dự báo, sẽ gây áp lực lên cơ sở hạ tầng và diện tích đất dành cho khu ở.
Sự thay đổi cơ cấu sử dụng đất
Sau khi điều chỉnh được phê duyệt, cơ cấu sử dụng đất đã có sự thay đổi, với diện tích đất ở tăng lên và diện tích đất dành cho công trình hạ tầng công cộng, cây xanh giảm xuống Mặc dù vậy, diện tích đất ngoài đơn vị ở lại gia tăng, tạo ra quỹ đất cho thương mại dịch vụ, đất cây xanh ngoài đơn vị ở, đất hạ tầng kỹ thuật và đất sông rạch.
Sau khi điều chỉnh được phê duyệt, cơ cấu sử dụng đất đã có sự thay đổi rõ rệt Diện tích đất dành cho nhu cầu nhà ở tăng lên, trong khi đó diện tích đất phục vụ cho các công trình hạ tầng sinh hoạt lại giảm Đặc biệt, diện tích đất dành cho cây xanh công cộng cũng bị giảm đáng kể.
Cơ sở hạ tầng đô thị
- Khu dân cư có vị trí và giao thông thuận tiện
- Cơ sở hạ tầng kỹ thuật dọc đường Phạm Hữu Lầu được
- Hiện trạng giao thông: chỉ có đường giao thông nội đồng
- Có quy định cụ thể về đầu tư đồng bộ, tạo thuận lợi cho khu dân cư khi kết nối hạ tầng với hệ thống chung của khu vực
- Dọc sông Long Kiển và một phần rạch Ông Bốn, nhiều nhà ở đã xây dựng trong hành lang bảo vệ bờ rạch
Khu dân cư hiện hữu có mật độ xây dựng cao với nhiều hẻm nhỏ, dẫn đến tình trạng không đủ lưu thông Định hướng hình thái kiến trúc chủ đạo bao gồm quy định về tầng cao công trình, mật độ xây dựng và khoảng lùi công trình Những yếu tố này được chú trọng hơn so với quy hoạch phân khu đã được duyệt vào năm 2009.
→ Giải quyết tình trạng đô thị phát triển theo xu hướng dàn trải, thấp tầng, sử dụng một tỷ lệ lớn về đất đai cho chức năng để ở
Việc bảo tồn các rạch nhánh đã ảnh hưởng đến quy hoạch giao thông, đặc biệt tại khu vực bên trái đường Lê Văn Lương Đồng thời, quy hoạch giao thông cũng tập trung vào việc mở rộng các đường hẻm hiện có nhằm đảm bảo tính khả thi của dự án.
- Vị trí thuận lợi để phát triển đô thị do dễ dàng tiếp cận trục đường Nguyễn Hữu Thọ, giáp trục đường kho B nối dài (quy hoạch)
Nhà Bè có vị trí tiếp giáp với các nhánh sông và rạch lớn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức không gian đô thị hài hòa với cảnh quan thiên nhiên đặc trưng của vùng sông nước Điều này không chỉ giúp phát triển đô thị mà còn tăng cường kết nối giao thông thủy, góp phần nâng cao giá trị du lịch và kinh tế địa phương.
Chất - Đồ án khai thác tốt cảnh - Đảm bảo các tiêu chuẩn lượng đồ án quy hoạch phân khu
Điều chỉnh quan sông nước đặc trưng của khu vực cần tuân thủ các quy định hiện hành và không gây xáo trộn cho các quy hoạch lớn hơn về sử dụng đất và kết nối giao thông Việc thực hiện quy phạm của Nhà nước về quy hoạch xây dựng đô thị, hạ tầng kỹ thuật, công trình kiến trúc, dịch vụ đô thị và cây xanh sẽ góp phần tạo nên một tổng thể kiến trúc hài hòa và thẩm mỹ.
- Tổ chức hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, hoàn chỉnh, nối kết với mạng lưới hạ tầng kỹ thuật chung của khu vực
Cơ chế, chính sách đầu tư
QHC và QHCT điều chỉnh chỉ tập trung vào việc tổ chức thực hiện quy hoạch và trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước cùng các đơn vị liên quan Tuy nhiên, bài viết không đề cập đến các phương thức và đơn vị tư nhân có khả năng đầu tư thực hiện quy hoạch, cũng như cơ chế chính sách đầu tư để thực thi quy hoạch.
QHC và QHPK chỉ quy định về tổ chức thực hiện quy hoạch cùng với trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước và đơn vị liên quan, mà không đề cập đến các phương thức đầu tư của đơn vị tư nhân, cũng như cơ chế chính sách để thực thi quy hoạch.
ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP ĐỂ CÔNG TÁC THỰC THI
3.3.1 Kiểm soát phát triển dân số theo quy hoạch
Cần thiết phải xây dựng chính sách về mức sinh phù hợp cho từng vùng, tỉnh, thành phố và nhóm đối tượng cụ thể Đồng thời, cũng cần có các giải pháp để quản lý mật độ dân số cho từng khu vực, tỉnh, thành phố và các vùng kinh tế - xã hội đặc thù.
3.3.2 Kiểm soát sử dụng đất xây dựng đô thị
Trong quy hoạch chung và quy hoạch phân khu, cần ưu tiên giải quyết những nhu cầu mất cân đối về hạ tầng xã hội và kỹ thuật Việc kiên định mục tiêu của quy hoạch chung trong quá trình cụ thể hóa là rất quan trọng để tránh những sai lệch trong quá trình thực thi.
3.3.3 Kiểm soát phát triển về phát triển HTKT và môi trường
Cần điều chỉnh quy hoạch để phát triển dự án mở đường giao thông phục vụ cộng đồng, kết hợp với việc khai thác quỹ đất hai bên đường nhằm hình thành dải đô thị phức hợp Dải đô thị này sẽ bao gồm các chức năng như khu dân cư, thương mại - dịch vụ, công viên cây xanh - thể dục thể thao, các công trình hạ tầng xã hội và bãi đậu xe tập trung, tạo nên một không gian văn minh, hiện đại cho hoạt động kinh doanh.
3.3.4 Tăng cường tính liên kết vùng
Nghiên cứu phát triển nông nghiệp đô thị kết hợp với du lịch sinh thái nhằm tối ưu hóa quy hoạch Khu đô thị cảng Hiệp Phước Việc tích hợp du lịch vào phát triển khu vực này sẽ khai thác hiệu quả lợi thế của cảng biển, từ đó xây dựng các dịch vụ và thương mại phát triển bền vững.
3.3.5 Kiểm soát quá trình lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch
Cần rà soát toàn bộ quy hoạch phân khu của từng khu vực để đảm bảo phù hợp với quy hoạch chung đã được phê duyệt Đồng thời, cần xem xét quy hoạch chi tiết thiết kế đô thị của từng con đường và khu phố, nhằm đảm bảo tính đồng bộ trong quy hoạch tổng thể Việc thực hiện quy hoạch phân khu phải tuân thủ quy hoạch chung và đảm bảo phủ kín quy hoạch phân khu trên địa bàn Huyện.
3.3.6 Quản lý Nhà nước về cơ chế chính sách đầu tư thực thi QH
Để giải quyết hiệu quả các vấn đề thực thi quy hoạch, cần thiết phải có các chính sách quản lý và thực thi thống nhất, khoa học Điều kiện tiên quyết là kiên định thực hiện định hướng của quy hoạch chung, quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt Quy hoạch các cấp được duyệt cần được coi là tối ưu nhất, và các đơn vị địa phương phải có trách nhiệm tuân thủ nghiêm ngặt khi quy hoạch chung đã được thông qua.
Kết luận
Nhà Bè, với vị trí địa lý giáp biển, có tiềm năng phát triển mạnh mẽ trong các hoạt động kinh tế công nghiệp, cảng, thương mại và dịch vụ Theo quy hoạch năm 2020, khu vực này sẽ hình thành những khu đô thị và các chức năng hành chính trọng điểm Huyện Nhà Bè còn sở hữu nhiều lợi thế trong việc đầu tư và phát triển hạ tầng giao thông cũng như hạ tầng kỹ thuật.
Công tác thực thi quy hoạch đô thị là nhiệm vụ quan trọng để định hướng phát triển, tạo diện mạo mới cho huyện và thu hút đầu tư thông qua giá trị tài nguyên đất đai Để phát triển bền vững, các đô thị cần xác định các yếu tố và thách thức liên quan đến sự bền vững Dự kiến đến năm 2025, huyện Nhà Bè sẽ lên quận, với sự xuất hiện dày đặc của các đô thị lớn và đầu tư hạ tầng quy hoạch khu đô thị đang diễn ra khá tốt.
Nút giao thông Nguyễn Văn Linh vừa được khởi công, đánh dấu một bước quan trọng cho huyện Nhà Bè và khu Nam TP.HCM Công trình này được kỳ vọng sẽ cải thiện giao thông, thúc đẩy thương mại và an sinh xã hội trong khu vực Thành phố cũng dự kiến mở rộng đường Nguyễn Hữu Thọ, kết nối Nhà Bè với trung tâm quận 7, quận 4 và quận 1 Khu đô thị - cảng Hiệp Phước sẽ được kết nối giao thông, tạo ra sự phát triển đô thị mạnh mẽ trong tương lai Huyện cần đổi mới phương thức quản lý, tập trung vào xây dựng đô thị thông minh và cải cách hành chính, đồng thời chuẩn bị cơ sở hạ tầng và quy hoạch sử dụng đất phù hợp với phát triển kinh tế dịch vụ.
Huyện Nhà Bè, với vai trò là khu vực sản xuất nông nghiệp, đang đối mặt với xu hướng đô thị hóa và công nghiệp hóa trong tương lai Trong 5-10 năm tới, cần chú trọng khai thác và sử dụng hiệu quả đất đai để phục vụ sản xuất và đời sống người dân Ưu tiên đầu tư vào cơ sở hạ tầng kỹ thuật và xã hội sẽ góp phần nâng cao điều kiện sống Đồng thời, trong giai đoạn hiện tại, những khu vực đất nông nghiệp nên được duy trì ổn định sản xuất cho đến khi quy hoạch đô thị được thực hiện.
Ủy ban nhân dân huyện Nhà Bè cần triển khai quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 theo quy hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt đến năm 2020, đồng thời thường xuyên rà soát và điều chỉnh quy hoạch để phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương Việc lập và thực hiện quy hoạch cần chú trọng đến sự tham gia của cộng đồng và phản biện từ các tổ chức chính trị - xã hội, nhằm đảm bảo tính khả thi và phù hợp với nhu cầu của thị trường Đào tạo nguồn nhân lực cho công tác tư vấn thiết kế và quản lý quy hoạch cũng cần được thực hiện nghiêm túc trong khung pháp lý đầy đủ và khoa học.
Huyện Nhà Bè sẽ được quy hoạch tập trung vào phát triển công nghiệp cảng và thương mại dịch vụ, thay vì nông nghiệp, với mục tiêu trở thành khu đô thị mới tại Nhơn Đức, Phước Kiển Các dự án đô thị sẽ được triển khai dọc theo đường Nguyễn Hữu Thọ và khu cảng Hiệp Phước, tạo sức hút cho cư dân đến sinh sống và lập nghiệp Từ năm 2020 đến 2025, huyện sẽ tiếp tục quá trình đô thị hóa nhanh chóng, với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ và xây dựng đô thị thông minh Khu công nghiệp Hiệp Phước và hệ thống cảng biển sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút đầu tư, thúc đẩy thực hiện quy hoạch đã được phê duyệt.
Kiến nghị
Với các nhà quản lý và các cấp chính quyền
Ban hành Quy chế quản lý quy hoạch kiến trúc đô thị nhằm giám sát và kiểm tra các hoạt động đầu tư, xây dựng theo quy hoạch xây dựng và quy hoạch phân khu đã được phê duyệt Cần thực hiện kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm liên quan đến quy hoạch xây dựng và quản lý đô thị Đồng thời, công tác công bố và công khai thông tin quy hoạch trên địa bàn huyện cần được thực hiện hiệu quả, xây dựng hệ thống cung cấp thông tin quy hoạch trực tuyến, dễ tiếp cận cho người dân.
Tổng rà soát và đánh giá quy hoạch các đồ án quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị tỷ lệ 1/2000 đã được phê duyệt nhưng không còn phù hợp trên địa bàn huyện Cần thực hiện điều chỉnh tổng thể và cục bộ các quy hoạch này để phù hợp với định hướng phát triển đô thị và kinh tế - xã hội theo kế hoạch Đồng thời, cần triển khai các chương trình phát triển nhà ở và quản lý quy hoạch đồng bộ với các kế hoạch tổng thể Đặc biệt, xây dựng Khu đô thị công nghiệp cảng Hiệp Phước thành khu đô thị đa chức năng của TP.HCM, với tính chất đặc thù là cảng biển, mở rộng khu vực đô thị ra biển.
Với người làm công tác chuyên môn về Quy hoạch
Cần tập trung vào việc phối hợp rà soát quy hoạch chung và quy hoạch phân khu, đồng thời đánh giá các đồ án quy hoạch xây dựng không hiệu quả và thiếu khả thi Việc cập nhật và điều chỉnh các quy hoạch này là cần thiết để đảm bảo sự phù hợp với kế hoạch sử dụng đất, định hướng phát triển kinh tế - xã hội, cũng như đáp ứng nhu cầu chính đáng của người dân.
Tổ chức tư vấn lập quy hoạch đô thị cần có tư cách pháp nhân và đảm bảo đủ điều kiện về số lượng cũng như năng lực chuyên môn của các cá nhân tham gia Ngoài ra, tổ chức này cũng phải có năng lực quản lý và các điều kiện kỹ thuật phù hợp với công việc được giao.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Tiếng Việt
[1] Nhiều tác giả (2018), “Quy hoạch vùng TP.HCM: Liên kết để cùng phát triển”, https://tuoitre.vn/quy-hoach- vung-tphcm-lien-ket-de-cung-phat-trien-
Trà Giang (2017) đã báo cáo rằng Thành phố Hồ Chí Minh đang tiến hành điều chỉnh hơn 450 đồ án quy hoạch đã lỗi thời Việc này nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất và đáp ứng nhu cầu phát triển đô thị hiện đại Hành động này không chỉ giúp cải thiện cảnh quan đô thị mà còn tạo ra môi trường sống tốt hơn cho cư dân.
Tạp chí Con số & Sự kiện đã chỉ ra rằng, trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, vai trò của các tập đoàn và tổng công ty ngày càng quan trọng Những doanh nghiệp này không chỉ dẫn dắt các ngành kinh tế mà còn góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy sự phát triển bền vững Kinh nghiệm từ các quốc gia khác trên thế giới cho thấy việc quản lý đô thị hiệu quả là chìa khóa để đạt được những mục tiêu này.
Đánh giá thực thi quy hoạch chung đô thị tại TP HCM là một quá trình quan trọng, bao gồm việc xem xét, điều chỉnh và ban hành các chính sách thực thi quy hoạch Bài viết chỉ ra rằng việc đánh giá này cần được thực hiện định kỳ và có hệ thống để đảm bảo tính hiệu quả và tác động tích cực của quy hoạch Tuy nhiên, thực tế hiện tại cho thấy việc đánh giá thực thi quy hoạch còn thiếu sót, đặc biệt là trong việc phân tích các nguồn lực và mối quan hệ giữa các chỉ số đánh giá Cần có một quy trình đồng bộ và thống nhất trong việc thực hiện đánh giá để cải thiện hiệu quả quy hoạch đô thị tại TP HCM.
Quy hoạch chung và quy hoạch chi tiết đô thị đóng vai trò quan trọng trong quản lý phát triển đô thị, với sự khác biệt rõ ràng giữa hai loại quy hoạch này Quy hoạch chung xác định các mục tiêu phát triển, cấu trúc không gian và hệ thống hạ tầng kỹ thuật cho toàn bộ đô thị, trong khi quy hoạch chi tiết cụ thể hóa các chỉ tiêu sử dụng đất và yêu cầu quản lý kiến trúc cho từng khu vực nhỏ hơn Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều dự án phát triển đô thị hiện nay không tuân thủ quy hoạch đã được phê duyệt, dẫn đến sự chệch hướng trong phát triển không gian kiến trúc và gây ra nhiều vấn đề trong quản lý đô thị Việc áp dụng các quy định và tiêu chuẩn trong quy hoạch đô thị cần được cải thiện để đảm bảo tính khoa học và thực tiễn, hướng tới phát triển bền vững cho các đô thị tại Việt Nam.
[6] Tú Giang (2020), “Lập quy hoạch hệ thống đô thị và nông thôn”, http://dangcongsan.vn/xa-hoi/lap-quy-hoach- he-thong-do-thi-va-nong-thon-549196.html, ngày 01/06/2020
[7] Triệu Tùng (2019), “Kiến thiết đô thị, tạo nên giá trị mới -
Bài 2: Bất cập từ phát triển "nóng" ”, https://baodanang.vn/channel/5404/201910/kien- thiet-do-thi-tao-nen-gia-tri-moi-bai-2-bat-cap-tu- phat-trien-nong-3254785/, ngày 01/06/2020
[8] Chính phủ (2010), Đồ án điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2025, TP.HCM
[9] Ủy ban nhân dân TP.HCM (1998), Đồ án quy hoạch chung xây dựng huyện Nhà Bè, TP.HCM
Ủy ban nhân dân huyện Nhà Bè đã phê duyệt Đồ án quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị tỷ lệ 1/2000 cho Khu dân cư Phước Kiển, nằm giữa đường Lê Văn Lương, sông Long Kiển và rạch Ông Bốn, thuộc xã Phước Kiển, huyện Nhà Bè, TP.HCM vào năm 2008.
Ủy ban nhân dân huyện Nhà Bè đã ban hành Đồ án điều chỉnh quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 cho Khu dân cư kết hợp Trung tâm thương mại Dịch vụ khoa học tại xã Phước Kiển, huyện Nhà Bè, TP.HCM vào năm 2009.
[12] Ủy ban nhân dân TP.HCM (2012), Đồ án điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng huyện Nhà Bè đến năm 2020, TP.HCM
Ủy ban nhân dân huyện Nhà Bè đã ban hành Đồ án quy hoạch phân khu điều chỉnh quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/2000 cho Khu dân cư Phước Kiển, nằm tại ngã ba đường Lê Văn Lương và Phạm Hữu Lầu, thuộc xã Phước Kiển, huyện Nhà Bè, TP.HCM vào năm 2017.
Ủy ban nhân dân huyện Nhà Bè đã công bố Đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 cho khu dân cư kết hợp thương mại dịch vụ tại Phước Kiển, huyện Nhà Bè, TP.HCM vào năm 2019.
[15] Abushgra, Abdulbast ; Bach, Chistian; (2013) Urban
[16] Ahmad, Niaz; Anjum, Abbas Ghulam; (2012) Legal and institutional perplexities hampering the implementation of urban development plans in Pakistan Cities, 29(4), 271-277
[17] Arowolo, P O (2014) Population considerations in development planning South Africa: Human
[18] Huang, Chyi-Yun; Cantada, Isabel; (2019) Challenges to implementing urban master plans – what are we missing? World Bank Blogs
[19] InfoTrack (2018, 7 31) (DTS QLD) Retrieved 6 12, 2020, from https://www.infotrack.com.au/news-and- insights/key-factors-in-urban-planning/
[20] Li, Shimei; Yang, Jinming; Lu, Huicui; (2019) Quantitative
Influence of Land-Use Changes and Urban Expansion Intensity on Landscape Pattern in Qingdao, China: Implications for Urban Sustainability Sustainability, 1-18
Planning and Investment: The World Bank Experience The Urbanization Revolution, 66-75
[22] Milojevic, B (2012) Influential Factors on the Urban
Transformation of Cities in Bosnia and Herzegovina