Noi giam noi tranh co so do tu duy va tro choi

Nói giảm nói tránh là biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự.. Ví dụ: Cậu vàng đi đời rồi [r]

1 Thế nào là nói quá? Nêu tác dụng của nói quá?

2 Trong các câu sau câu nào có sử dụng biện pháp tu từ nói quá?

a Lớp em chú ý nghe cô giảng bài

b Bao giờ cây cải làm đình

Gỗ lim thái ghém thì mình lấy ta

c Bài văn của bạn viết dở quá đi thôi!

ĐÁP ÁN:

1 Nói quá là biện pháp tư từ phóng đại, quy mô tính chất của sự sự vật, sự việc, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm

1 Vì vậy, tôi để sẵn mấy lời này, phòng khi tôi sẽ đi gặp cụ Các Mác, cụ Lê – nin

và các vị anh hùng khác, thì đồng bào cả nước, đồng chí trong Đảng và bầu bạn

khắp nơi đều khỏi cảm thấy đột ngột

2 Bác đã đi rồi, sao Bác ơi!

Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời

 1 Tôi sẽ đi gặp … = Tôi sẽ chết

2 Bác đã đi … = Bác đã chết

Giảm cảm giác đau buồn

Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ,

áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán xuống

cằm, và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng

Ngày mồng một đầu năm hiện lên thi thể em

bé ngồi giữa những bao diêm…

(trích Cô bé bán diêm, An- đéc-xen)

=> Thi thể = Xác chết

3 Tránh cảm giác ghê sợ

-Hôm nay, bạn ăn mặc lôi thôi quá!

-Hôm nay, bạn ăn mặc chưa đẹp lắm!

thiếu tế nhị Diễn đạt uyển chuyển, tế nhị

1 Bác đã đi rồi, sao Bác ơi!

Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời.

2 Ngày mồng một đầu năm hiện lên thi thể em bé ngồi giữa những bao diêm…

3 Hôm nay, bạn ăn mặc chưa đẹp lắm!

4 Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ có một êm dịu

vô cùng.

Nói giảm nói tránh là biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự.

Ví dụ: Cậu vàng đi đời rồi ông giáo ạ!

LƯU Ý:

ngữ, nhã ngữ.

Xác định biện pháp tu từ nói giảm nói tránh:

1 Bài văn này bạn phân tích chưa được hay lắm

2 Bác đã lên đường, theo tổ tiên

Mác Lê-nin, thế giới Người Hiền…

3.a Bạn học còn kém lắm.

b Bạn cần cố gắng hơn nữa

4 Lão làm bộ đấy! Thật ra thì lão chỉ tâm ngẩm thế, nhưng cũng

ra phết chứ chả vừa đâu: lão vừa xin tôi ít bả chó…

Lưu ý: Nói giảm nói tránh sử dụng nhiều trong các lĩnh vực văn chương cũng như trong đời sống hằng ngày

Dùng từ đồng nghĩa

Dùng cách nói vòng Dùng cách nói phủ định từ trái nghĩa

Dùng cách nói trống ( tỉnh lược)

• Trong một cuộc họp lớp kiểm điểm bạn Hải hay đi học muộn:

Lan nói: - Từ nay cậu không được đi học muộn nữa vì như vậy không những ảnh hưởng đến việc rèn luyện đạo đức của bản thân cậu mà còn ảnh hưởng đến phong trào thi đua của lớp.

Bạn Trinh cho rằng Lan nói như vậy là quá gay gắt,

chỉ nên nhắc nhở bạn Hải là : " Cậu nên đi học đúng giờ.”

Em đồng tình với ý kiến nào? Vì sao?

Lưu ý: * Khi cần phê bình nghiêm khắc ta cần phải nói

thẳng, nói đúng mức độ sự thật

Trong giờ trả bài tập làm văn, Nam ngồi cạnh Hùng Hai bạn trao đổi cho nhau, rút kinh nghiệm và sửa sai Câu văn của Nam chưa gọn, cô giáo ghi điểm yếu

Nhận xét của Hùng về bài văn của Nam với 3

So sánh sự khác nhau của hai biện pháp tu từ nói quá và nói giảm nói tránh

NÓI QUÁ NÓI GIẢM NÓI TRÁNH

- Biện pháp tu từ diễn đạt

tế nhị, uyển chuyển

- Tránh gây cảm giác quá đau buồn, thô tục, nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự

1 Điền các từ ngữ nói giảm nói tránh sau đây vào chỗ trống / /: đi nghỉ, khiếm thị, chia tay nhau , có tuổi, đi bước nữa.

a Khuya rồi, mời bà

2 Trong mỗi cặp câu dưới đây, câu nào có nói giảm nói tránh:

a1 Anh phải hòa nhã với bạn bè!

a2 Anh nên hòa nhã với bạn bè!

b1 Anh ra khỏi phòng tôi ngay!

b2 Anh không nên ở đây!

c1 Xin đừng hút thuốc trong phòng!

c2 Cấm hút thuốc trong phòng!

Chúc mừng bạn, bạn đem lại cho đội của bạn điểm mười.

- Câu nói sau có vận dụng biện pháp nói giảm nói tránh không?

“Con Rùa nó bò lật ngửa cũng còn nhanh hơn cậu đó.”

ĐÁP ÁN:

- Câu nói trên không có sử dụng nói giảm nói tránh

(thiếu lịch sự khi giao tiếp, xem thường bạn)

Đặt câu có sử dụng nói giảm nói tránh?

trong câu thơ sau?

Bác Dương thôi đã thôi rồiNước mây man mác ngậm ngùi lòng ta

( Nguyễn Khuyến)

thôi

- Dùng cách nói phủ định từ trái nghĩa

- Có mấy cách nói giảm nói tránh? Nêu rõ các cách?

Nếu em là người làm nhân chứng ở tòa trong một sự việc nào đó Em có nói giảm nói tránh không? Vì sao?

ĐÁP ÁN:

- Em không nói giảm nói tránh

- Vì nói như vậy không đúng với sự thật làm

ảnh hưởng đến việc xét xử của sự việc đó

Về nhà:

- Học bài, làm các bài tập còn lại vào vở.

- Soạn “ Câu ghép” (tt)