Slide bài giảng môn Lịch sử Đảng Cộng Sản Việt Nam Chương 1

Bối cảnh lịch sử Cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20 tình hình quốc tế có 4 sự kiện tiêu biểu chi phối, tác động đến sự ra đời của Đảng CSVN: Thứ nhất, CNTB chuyển sang giai đoạn CNĐQ Thứ hai

Trang 1

CHƯƠNG 1

ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM RA ĐỜI

VÀ LÃNH ĐẠO ĐẤU TRANH

GIÀNH CHÍNH QUYỀN

(1930-1945)

BM Lịch sử Đảng-Tư tưởng Hồ Chí Minh

KẾT CẤU CHƯƠNG 1

I ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM RA ĐỜI VÀ CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG (THÁNG 2-1930)

II LÃNH ĐẠO QUÁ TRÌNH ĐẤU TRANH GIÀNH CHÍNH QUYỀN (1930-1945)

2

I Đảng cộng sản Việt Nam ra đời và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của

Đảng (2/1930)

1 Bối cảnh lịch sử

Cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20 tình hình quốc tế có 4 sự kiện tiêu biểu chi phối, tác

động đến sự ra đời của Đảng CSVN:

Thứ nhất, CNTB chuyển sang giai đoạn CNĐQ

Thứ hai, ảnh hưởng của CN Mác-Lênin

Thứ ba, tác động của CMTMười Nga

Thứ tư, tác động của Q/tế Cộng sản

Tình hình Việt Nam và các phong trào yêu nước trước khi có Đảng:

• ngày 1-9-1858, thực dân Pháp nổ súng xâm lược Việt Nam tại Đà Nẵng và từ đó từng bước thôn tính Việt Nam mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp và phong kiến phản động trở thành mâu thuẫn chủ yếu nhất

• các phong trào yêu nước chống thực dân Pháp diễn ra liên tục, rộng khắp nhưng hầu hết đều thất bại Tiêu biểu như phong trào Cần Vương, khởi nghĩa của nông dân Yên Thế, Đông Du, Duy Tân…

I Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng (2/1930)

1 Bối cảnh lịch sử

Trang 2

5 Pháp bắt Vua Hàm Nghi

Vua Hàm Nghi Tôn Thất Thuyết Phan Đình Phùng

Nhà yêu nước Phan Châu Trinh

Trang 3

Nguyên nhân thất bại của các PTYN

Thiếu đường lối chính trị đúng đắn

Thiếu lực lượng của toàn dân tộc

Thiếu phương pháp đấu tranh thích hợp Thiếu tổ chức lãnh đạo chặt chẽ

Sự khủng hoảng về con đường cứu nước và nhiệm vụ lịch sử đặt ra !

2 Nguyễn Ái Quốc chuẩn bị các điều kiện để thành lập Đảng

I Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của

Đảng (2/1930)

a Khái quát quá trình tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc

• Ngày 5/6/1911, Nguyễn Ái Quốc rời Tổ Quốc đi tìm đường cứu nước “dù màu da

có khác nhau, trên đời này chỉ có hai giống người: giống người bóc lột và giống người

bị bóc lột”

• Năm 1917, thắng lợi của CMTháng Mười Nga đã tác động mạnh mẽ tới nhận thức của

Nguyễn Tất Thành

• Tháng 6-1919, Nguyễn Ái Quốc thay mặt Hội những người An Nam yêu nước ở Pháp

gửi tới Hội nghị bản Yêu sách của nhân dân An Nam

• Tháng 7-1920, Người đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân

tộc và vấn đề thuộc địa của V.I.Lênin

• Tháng 12-1920, Nguyễn Ái Quốc gia nhập Quốc tế Cộng sản và bỏ phiếu tán thành Quốc tế III

a Khái quát quá trình tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc

• Ngày 30-6-1923, Nguyễn Ái Quốc tới Liên Xô và làm việc tại Quốc tế Cộng sản ở Mátxcơva

Sau khi trở thành người cộng sản, NAQ đã có sự lựa chọn dứt khoát con đường cứu nước, GPDT Người

đường nào khác con đường CMVS”.

(HCM: TT, Nxb.CTQG, HN, 2002, t.9, tr.314)

Trang 4

BM Lịch sử Đảng-Tư tưởng Hồ Chí Minh 13

b Chuẩn bị về tư tưởng, chính trị và tổ chức cho sự ra đời của Đảng

I Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của

Đảng (2/1930)

• Chuẩn bị về tư tưởng:

- Năm 1921, tại Pháp, Nguyễn Ái Quốc tham gia thành lập Hội liên hiệp thuộc địa, sáng lập tờ

báo Le Paria (Người cùng khổ) Người viết nhiều bài trên các báo Nhân đạo, Đời sống công

nhân, Tạp chí Cộng sản, Tập san Thư tín quốc tế,

- Năm 1922, Ban Nghiên cứu thuộc địa của Đảng Cộng sản Pháp được thành lập, Nguyễn Ái

Quốc được cử làm Trưởng Tiểu ban Nghiên cứu về Đông Dương, Người tiến hành tuyên truyền

tư tưởng về con đường cách mạng vô sản

- Năm 1927, Nguyễn Ái Quốc khẳng định: “Đảng muốn vững phải có chủ nghĩa làm cốt, trong đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy” Phải truyền bá tư tưởng vô sản, lý luận Mác-Lênin vào phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam

• Chuẩn bị về chính trị: kế thừa và phát triển quan điểm của V.I.Lênin về cách mạng giải phóng dân tộc, Nguyễn Ái Quốc đưa ra những luận điểm quan trọng:

- Cách mạng GPDT ở các nước thuộc địa là một bộ phận của cách mạng vô sản thế giới

- Cách mạng GPDT ở các nước thuộc địa với cách mạng vô sản ở “chính quốc” có mối quan

hệ chặt chẽ với nhau, nhưng cách mạng GPDT ở nước thuộc địa không phụ thuộc vào CMVS

ở “chính quốc” mà có thể thành công trước CMVS ở “chính quốc”

- Đối với các dân tộc thuộc địa, xây dựng khối liên minh công nông làm động lực cách mạng

- Về vai trò của Đảng Cộng sản: Đảng đóng vai trò quyết định hàng đầu thành công của CM

• Chuẩn bị về tổ chức:

- Tháng 11-1924, Người đến Quảng Châu (Trung Quốc) xúc tiến các công việc tổ chức thành

lập đảng cộng sản

- Tháng 2-1925, Người lựa chọn một số thanh niên tích cực trong Tâm tâm xã, lập ra nhóm

Cộng sản đoàn

- Tháng 6-1925, Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên Hội là tổ

chức trực tiếp truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin vào Việt Nam và cũng là sự chuẩn bị quan

trọng về tổ chức để tiến tới thành lập chính đảng của giai cấp công nhân ở Việt Nam

 Về tính chất và nhiệm vụ của CMVN

 Về lực lượng cách mạng

 Về phương pháp cách mạng

 Về vai trò lãnh đạo của Đảng

 Về đoàn kết quốc tế

Những quan điểm chính trị chủ yếu được Nguyễn Ái Quốc trình bày trong tác phẩm

Đường Kách mệnh ( xuất bản ở QC-TQ, 1927 ) bao gồm:

Tác phẩm ĐKM đã đề cập những v/đ cơ bản của một cương lĩnh chính trị, góp phần quan trọng cho việc hình thành niềm tin, lý tưởng c/m trong nhân dân

ĐƯỜNG KÁCH MỆNH

Trang 5

3 Thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của

Đảng

I Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

(2/1930)

a Các tổ chức cộng sản ra đời

-Trước sự lớn mạnh của phong trào đấu tranh, nhu cầu thành lập đảng để lãnh đạo cách

mạng xuất hiện

-Từ nửa cuối năm 1929 đến đầu năm 1930, ba tổ chức CS ở VN đã lần lượt ra đời:

ĐDCSĐ, ANCSĐ và ĐDCSLĐ

-Sự ra đời của 3 tổ chức cộng sản là kết quả tất yếu của p/t đấu tranh DT và GC theo

khuynh hướng vô sản Tuy nhiên sự hoạt động riêng rẽ, phân tán của 3 đảng sẽ không có

lợi cho c/m

b Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

3 Thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

 Địa điểm, thời gian và thành phần tham dự HN

 Nội dung, chương trình của HN :

 Hội nghị thảo luận đề nghị của Nguyễn Ái Quốc và quyết định hợp nhất các t/c

CS, lấy tên là ĐCSVN

 Hội nghị thảo luận và thông qua các văn kiện: CCVT, SLVT; CTTT; ĐLVT của Đảng (những văn kiện này được xác định là Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng)

c Nội dung cơ bản của Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

3 Thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của

Đảng

• Đường lối chiến lược của CM Việt Nam: “chủ trương làm tư sản dân quyền cách mạng và

thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản”

• Nhiệm vụ chủ yếu trước mắt của CM Việt Nam: “Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn

phong kiến”

• Về phương diện xã hội: dân chúng được tự do tổ chức; nam nữ bình quyền; phổ thông

giáo dục theo công nông hoá”…

• Về phương diện kinh tế: Thủ tiêu hết các thứ quốc trái; thâu hết sản nghiệp lớn của tư bản

đế quốc chủ nghĩa Pháp để giao cho Chính phủ công nông binh quản lý; thâu hết ruộng

đất của đế quốc chủ nghĩa làm của công chia cho dân cày nghèo; bỏ sưu thuế cho dân cày

nghèo…

3 Thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

c Nội dung cơ bản của Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

• Lực lượng cách mạng: công-nông là lực lượng chính của cách mạng, đồng thời chủ trương đoàn kết tất cả các giai cấp, các lực lượng tiến bộ, yêu nước để tập trung chống đế quốc và tay sai

• Phương pháp tiến hành cách mạng: sử dụng bạo lực cách mạng của quần chúng

• Tinh thần đoàn kết quốc tế: tranh thủ sự đoàn kết, ủng hộ của các dân tộc bị áp bức và giai cấp vô sản thế giới, nhất là giai cấp vô sản Pháp

• Vai trò lãnh đạo của Đảng: giai cấp vô sản là lực lượng lãnh đạo cách mạng Việt Nam

Đảng là đội tiên phong của giai cấp vô sản, phải thu phục cho được đại bộ phận giai cấp mình, phải làm cho giai cấp mình lãnh đạo được dân chúng

Trang 6

CLCT đầu tiên của Đảng đã phản ánh một cách súc

tích các luận điểm cơ bản của cách mạng Việt Nam,

thể hiện bản lĩnh chính trị độc lập, tự chủ, sáng tạo

trong việc đánh giá đặc điểm, tính chất xã hội thuộc

địa nửa phong kiến Việt Nam trong những năm 20

của thế kỷ XX

4 Ý nghĩa lịch sử của việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

• ĐCSVN ra đời là kết quả tất yếu của cuộc đấu tranh DT và GC ở VN cuối những năm 20 của thế kỉ XX

• ĐCSVN ra đời là 1 bước ngoặt quan trọng trong lịch sử CMVN, nó chứng tỏ g/c công nhân VN đã trưởng thành và đủ sức lãnh đạo cách mạng

• ĐCSVN ra đời là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác-Lênin với PTCN và PTYN

• Đảng đã có Cương lĩnh CT đúng đắn, đây là cơ sở để Đảng nắm được ngọn cờ lãnh đạo CMVN, giải quyết được cuộc khủng hoảng về đường lối CM, về g/c lãnh đạo

CM, mở ra con đường p/t mới cho đất nước VN

• CMVN là một bộ phận của CMTG, vì thế ĐCSVN đã tranh thủ được sự ủng hộ

to lớn của CMTG, kết hợp sức mạnh DT và sức mạnh thời dại

4 Ý nghĩa lịch sử của việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam II Lãnh đạo quá trình đấu tranh giành chính quyền 1930-1945

1 Phong trào cách mạng 1930-1931 và khôi phục phong trào 1932- 1935

a Phong trào cách mạng năm 1930-1931 và Luận cương chính trị (10-1930)

- Phong trào cách mạng 1930-1931:

• 1929-1933, các nước TBCN diễn ra một cuộc khủng hoảng kinh tế trên qui mô lớn với những hậu quả nặng nề, mâu thuẫn trong xã hội tư bản phát triển gay gắt Phong trào cách mạng thế giới dâng cao

• Ở Đông Dương, thực dân Pháp tăng cường bóc lột để bù đắp những hậu quả của cuộc khủng hoảng ở chính quốc Mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam với đế quốc Pháp và tay sai càng phát triển gay gắt

• ĐCSVN ra đời với hệ thống tổ chức thống nhất và cương lĩnh chính trị đúng đắn

• Từ tháng 1 đến tháng 4-1930, phong trào đấu tranh của công nhân và nông dân diễn ra khắp nơi

Trang 7

• Tháng 9-1930, phong trào cách mạng phát triển đến đỉnh cao với những hình thức đấu

tranh ngày càng quyết liệt chính quyền Xô viết Nghệ Tĩnh ra đời, trở thành đỉnh cao

của phong trào cách mạng

II Lãnh đạo quá trình đấu tranh giành chính quyền 1930-1945

• Cuối năm 1930, thực dân Pháp đàn áp các phong trào đấu tranh Đầu năm 1931, hàng

nghìn chiến sĩ cộng sản, hàng vạn người yêu nước bị bắt, bị giết hoặc bị tù đày

phong trào cách mạng 1930-1931 có ý nghĩa lịch sử quan trọng đối với cách mạng Việt Nam, đã “khẳng định trong thực tế quyền lãnh đạo và năng lực lãnh đạo cách mạng của giai cấp vô sản mà đại biểu là Đảng CS”

- Luận cương chính trị (tháng 10/1930):

• Hội nghị lần thứ nhất tại Hương Cảng tức Hồng Kông (Trung Quốc), quyết định đổi tên ĐCS Việt Nam ĐCS Đông Dương Đồng chí Trần Phú được bầu làm Tổng Bí thư của Đảng

• Nội dung của Luận cương:

Nội dung của LCCT (10/1930)

Phương

hướng

chiến lược

Nhiệm vụ

Phương pháp Cách mạng

Đoàn kết quốc tế

Lực lượng

Đảng lãnh đạo

- Cuộc đấu tranh khôi phục tổ chức và phong trào cách mạng, Đại hội Đảng lần thứ nhất (3-1935)

Lê Hồng Phong -người đứng đầu Ban lãnh đạo của Đảng năm 1932

QTCS giúp thàn lập Bhan lãnh đạo ở nước ngoài

Công bố chương trình hành động của Đảng Cộng sản Đông Dương

Trang 8

Lê Hồng Phong tổng bí thư của Đảng

Củng cố và phát triển Đảng

Đẩy mạnh cuộc vận động thu phục quần chúng

Mở rộng tuyên truyền chống đế quốc,

chống chiến tranh

PHÂN TÍCH

TÌNH HÌNH

ĐỀ RA NHIỆM

VỤ MỚI

ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC LẦN I CỦA ĐẢNG (3 – 1935 - Ma Cao)

a Điều kiện lịch sử và chủ trương của Đảng

2 Phong trào dân chủ 1936-1939

• Chủ nghĩa phát xít xuất hiện, nguy cơ chủ nghĩa phát xít và chiến tranh thế giới đe doạ nghiêm trọng nền hòa bình và an ninh quốc tế

• Quốc tế Cộng sản họp Đại hội VII tại Mátxcơva (Liên Xô, 7-1935) xác định:

KẺ THÙ CHÍNH CHỦ NGHĨA PHÁT XÍT

NHIỆM VỤ CHÍNH:

DÂN CHỦ HOÀ BÌNH

NHIỆM VỤ CHÍNH:

DÂN CHỦ HOÀ BÌNH

THÀNH LẬP MẶT TRẬN NHÂN DÂN

- Điều kiện lịch sử:

Khủng hoảng kinh tế

1929 – 1933

-Các giai cấp và tầng lớp nhân dân lao động -Nhà tư sản, địa chủ hạng vừa và nhỏ

Căm thù thực dân, tư bản độc quyền Pháp và đều có nguyện vọng chung là đấu tranh đòi được quyền sống, quyền

tự do, dân chủ, cơm áo và hoà bình

- Điều kiện lịch sử:

- Chủ trương và nhận thức mới của Đảng

Từ 1936 – 1939, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương đã họp:

-Hội nghị lần thứ 2(7-1936) -Hội nghị lần thứ 3(3-1937) -Lần 4(9-1937)

-Lần 5(3-1938)

Chủ trương đấu tranh đòi quyền dân chủ, dân sinh

Kẻ thù của CM Nhiệm vụ trước mắt Đoàn kết quốc tế

Hình thức tổ chức

và biện pháp đấu tranh

Trang 9

Kẻ thù của CM Nhiệm vụ trước mắt Đoàn kết quốc tế

Hình thức tổ chức

và biện pháp đấu tranh

Bọn phản động

thuộc địa và bè

lũ tay sai của

chúng

Chống phátxít, chiến tranh đế quốc, phản động thuộc địa và tay sai đòi tự do, dân chủ, cơm áo và hoà bình

-Đoàn kết chặt chẽ vời giai cấp công nhân và Đảng Cộng sản Pháp

- Ủng hộ chính phủ mặt trận nhân dân Pháp

Chuyển từ bí mật không hợp pháp sang công khai và nửa công khai, hợp pháp và nửa hợp pháp

Phù hợp với tinh thần trong cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng và khắc phục những hạn chế của Luận cương chính trị 10-1930

-Giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa mục tiêu chiến lược và mục tiêu cụ thể trước mắt -Giải quyết các mối liên hệ giữa liên minh công-nông và mặt trận đoàn kết dân tộc rộng rãi, giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp -Đề ra các hình thức tổ chức và đấu tranh

linh hoạt, thích hợp

Nhận thức mới của Đảng về mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ dân tộc và dân chủ

- Phong trào đấu tranh đòi tự do, dân chủ, cơm áo, hòa bình

• Ngày 5-5-1937, Tổng Bí thư Hà Huy Tập với bút danh Thanh Hương xuất bản cuốn Tờrốtxky và

phản cách mạng

• Cuốn Vấn đề dân cày (1938) của Qua Ninh (Trường Chinh) và Vân Đình (Võ Nguyên

Giáp) tố cáo tội ác của đế quốc và phong kiến

• Cuốn Chủ nghĩa Các Mác của Hải Triều được in và phát hành năm 1938

• Hội truyền bá quốc ngữ ra đời Từ cuối năm 1937 phong trào truyền bá quốc ngữ phát

triển mạnh

• Hội nghị Trung ương Đảng (29 - 30-3-1938) quyết định lập Mặt trận Dân chủ Đông

Dương để tập hợp rộng rãi lực lượng, phát triển phong trào

• Năm 1939, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ xuất bản cuốn sách Tự chỉ trích

3 Phong trào giải phóng dân tộc 1939-1945

II Lãnh đạo quá trình đấu tranh giành chính quyền 1930-1945

a Bối cảnh lịch sử và chủ trương chiến lược mới của Đảng

- Bối cảnh lịch sử:

Ngày 1- 9 -1939 Đức tấn công Ba Lan, CTTG 2 bùng nổ Tháng 6/1940, Đức tấn công Pháp và chính phủ Pháp đầu hàng Đức

Trang 10

BM Lịch sử Đảng-Tư tưởng Hồ Chớ Minh 37

6/1941, phỏt xớt Đức tấn cụng Liờn Xụ.

7/12/1941, Nhật tấn cụng Mĩ tại hạm đội Trõn Chõu Cảng

8/12/1941, Mĩ tuyờn chiến Với Nhật Chiến tranh Thỏi Bỡnh Dương bựng nổ

• Ở Đụng Dương, thực dõn Phỏp thi hành chớnh sỏch thời chiến, phỏt xớt húa bộ mỏy thống trị

3 Phong trào giải phúng dõn tộc 1939-1945

a Bối cảnh lịch sử và chủ trương chiến lược mới của Đảng

- Bối cảnh lịch sử:

MÂU THUẪN

SÂU SẮC

DÂN TỘC THỰC DÂN

DÂN TA MỘT CỔ HAI TRềNG

Nhật vào Lạng Sơn 22-9 - 1940

Quõn Phỏp ở Yờn Thế 1940

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	2,48 MB