- Tôi nghe đạo trời công minh như cái cân cái gương, có thần minh để gây dấu vết, có tạo hóa để giữ công bằng; gương tất soi suốt mà không riêng, lưới tuy thưa thớt mà không lọt.. Phép t[r]
Trang 1SỞ GD-ĐT QUẢNG NAM
TRƯỜNG THPT NÚI THÀNH
ĐỀ CHÍNH THỨC
(Đề gồm có 01 trang)
KIỂM TRA GIỮA KỲ II NĂM HỌC 2020-2021
Môn: Ngữ văn – Lớp: 10
Thời gian: 90 phút (không kể thời gian giao đề)
I PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm )
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới (từ câu 1 đến câu 6):
Đạo nhân nói:
- Này đức là nền từ thiện, của là kho tranh giành Tích đức như mầm non rỏ một giọt nước, sẽ nảy
nở lên, tích của như lửa đỏ gieo một khối băng, sẽ tàn lụi xuống Huống chi không vun mà lớn là mầm thiện ác, không giữ mà đầy là cơ phúc họa, cái tình hình ỷ phục trong đó thật đáng sợ Ông nên trân trọng,
cố gắng mà làm những điều nhân
Ông Dương nói:
- Tôi nghe đạo trời công minh như cái cân cái gương, có thần minh để gây dấu vết, có tạo hóa để giữ công bằng; gương tất soi suốt mà không riêng, lưới tuy thưa thớt mà không lọt Phép thật chí nghiêm mà chí mật, người nên không oán cũng không hờn Cớ sao những sự khuyến khích răn đe lại thấy lắm điều lộn xộn Làm sự lợi vật, chưa nghe thấy được phúc; làm sự hại nhân, chưa nghe thấy mắc nạn Kẻ nghèo
có chí cũng thành không; người có muốn gì cũng được nấy Có người chăm học mà suốt đời không đỗ; có nhà xa hoa mà lũy thế vẫn giàu Ai bảo rằng trao mận giả quỳnh, thế mà vẫn trồng dưa được đậu Đó là những sự mà tôi rất nghi ngờ không hiểu
Đạo nhân nói:
- Không phải như thế Thiện ác tuy nhỏ cũng rõ rệt, báo ứng dù chậm nhưng lớn lao Âm công có khi rõ ràng ra, phải đợi quả thiện được tròn trặn, dương phúc khi tiêu tán mất, phải chờ mầm ác đã cao dài
Có khi sắp duỗi mà tạm co, có khi muốn đè mà thử nống Có hạnh mà nghèo, hoặc bởi tội khiên kiếp trước, bất nhân mà khá, hẳn là phúc thiện đời xưa Tuy rằng khó biết sâu xa, nhưng thực không sai tơ tóc Cho nên không nên lập luận một bề và xem trời một mặt
Đạo nhân nói như vậy đến mấy nghìn lời, đều ngụ cái ý khuyên răn cả Ông Dương rất vui vẻ nghe theo
(http://www.gacsach.com, trích “Truyền kì mạn lục”, Nguyễn Dữ)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản
Câu 2 Trong văn bản, làm việc gì “như lửa đỏ gieo một khối băng, sẽ tàn lụi xuống”?
Câu 3 Xác định các nhân vật trong văn bản.
Câu 4 Nêu nội dung chính của văn bản
Câu 5 Câu nói: “đức là nền từ thiện, của là kho tranh giành” có ý nghĩa gì?
Câu 6 Bài học nào có ý nghĩa nhất đối với anh (chị) được rút ra từ văn bản trên?
II PHẦN LÀM VĂN (6,0 điểm )
Phân tích đoạn văn sau:
Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân, Quân điếu phạt trước lo trừ bạo
Như nước Đại Việt ta từ trước, Vốn xưng nền văn hiến đã lâu
Núi sông bờ cõi đã chia, Phong tục Bắc Nam cũng khác
Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời gây nền độc lập, Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương
Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau, Song hào kiệt đời nào cũng có
(Trích Đại cáo bình Ngô, Nguyễn Trãi, SGK Ngữ văn 10, tập 1, trang 17, NXB Giáo dục, năm 2006)