Lưu ý mỗi HS chỉ viết 1 một thức ăn + Tuyên dương đội thắng cuộc HĐ2: Tại sao cần ăn phối hợp đạm động vật và đạm thực vật - GV treo bảng thông tin về giá trị dinh dưỡng của một số thức [r]
Trang 1Tuần 1:
Ngày soạn: 18 - 8 - 2012
Ng ày giả
ng:
21
- 8
20 12 Khoa học
Tiết 1: CON NGƯỜI CẦN GÌ
ĐỂ SỐNG ?
I YÊU CẦU CẦN ĐẠT :
- Nêu được con người cần thức ăn,
nước uống, không khí, ánh sáng,
- Kiểm tra sách vở của HS
2 Bài mới: Giới thiệu bài
- GV kết luận: Điều kiện vật chất:
thức ăn, nước uống, quần áo nhà ở,
các đồ dùng trong gia đình, các
phương tiện đi lại, …
Điều kiện tinh thần, văn hóa, xã
- Thức ăn, nước uống, quần áo,
xe, nhà ở, …
- Tình cảm gia đình, bạn bè, …,giải trí,
- HS lắng nghe
- Thảo luận nhóm 4
- HS phát biểu ý kiến
Trang 2+ Con người cần gì cho cuộc sống
Độngvật
- GV chữa bài và kết luận:
… thức ăn, nước uống, không khí,
ánh sáng, nhiệt độ thích hợp để duy
trì sự sống của mình
… hơn hẳn các sinh vật khác con
người còn cần nhà ở, quần áo,
phương tiện giao thông và các tiện
nghi khác Ngoài những yêu cầu về
Trang 3Những yêu cầu về vật chất
Những yêu cầu về văn hóa, xã hội
Tất cả những yêu cầu trên
4 Dặn dò: Về nhà trả lời câu hỏi
NGƯỜI
I YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
- Nêu được một số biểu hiện về sự
trao đổi chất giữa cơ thể người với
môi trường như: lấy vào khí ô xi,
thức ăn, nước uống; thải ra khí
các-bô-níc, phân và nước tiểu
- Hoàn thành sơ đồ sự trao đổi
chất giữa cơ thể người với môi
- Cơ thể lấy gì ở môi trường và
thải ra môi trường …
Trang 4ô GV cho HS đọc ghi nhớ
- Để con người trao đổi chất được
bình thường, em phải thực hiện như
thế nào ?
Hoạt động 2 : Thực hành vẽ sơ
đồ…
- Vẽ sơ đồ trao đổi chất giữa cơ
thể người với môi trường theo trí
tưởng tưởng của mình
xi và thải ra phân, nước tiểu, khí bô-níc để tồn tại
các-… thải chất thừa, cặn bã Quátrình đó được gọi là quá trình trao đổchất…
… có sự trao đổi chất với môitrường mới sống được
nhớ, ý thức bảo vệ môi trường
Chuẩn bị bài Trao đổi chất ở
người TT
Tuần 2:
Ngày soạn: 18 - 8 - 2012
Trang 5Ngày giảng: 27
- 8 - 2012 KHOA HỌC
Tiết 3: TRAO ĐỔI CHẤT
Ở NGƯỜI (tiếp theo)
I YÊU CẦU CẦN ĐẠT :
- Kể được tên 1 số cơ quan trực
tiếp tham gia vào quá trình trao đổi
chất ở người: hô hấp, tiêu hóa, tuần
hoàn, bài tiết
- Biết được nếu 1 trong các cơ
quan trên ngừng hoạt động, cơ thể sẽ
trực tiếp tham gia vào quá trình TĐC
- YCHS quan sát hình trang 8,
thảo luận nhóm 2:
+ Nói tên và chức năng của từng
cơ quan ?
+ Kể tên một số cơ quan trực tiếp
tham gia quá trình TĐC ?
- GV kết luận: Một số cơ quan
trực tiếp tham gia vào quá trình TĐC
ở người: tiêu hóa, hô hấp, tuần hoàn,
bài tiết
* Tiêu hóa:
Biến đổi thức ăn nước uống thành
các chất dinh dưỡng ngấm vào máu
đi nuôi cơ thể Thải ra phân
Lấy vào: thức ăn, nước uống
Thải ra: phân
* Hô hấp: hấp thu khí ô-xi và thải
Trang 6Lấy vào: khí ô-xi.
Thải ra: khí Các-bo-níc
* Bài tiết nước tiểu: Lọc máu, lấy
ra các chất thải chất độc hại tạo
thành nước tiểu và thải nước tiểu ra
ngoài
Thải ra: nước tiểu
- Những biểu hiện bên ngoài của
quá trình trao đổi chất và các cơ quan
thực hiện quá trình đó ?
* Kết luận: …
Trao đổi khí: Lấy ô-xi thải khí
cac-bô-níc
Trao đổi thức ăn: lấy nước và thức
ăn có chứa các chất dinh dưỡng cần
cho cơ thể: thải các chất cặn bã
(phân)
Bài tiết: thải ra nước tiểu và mồ
hôi
- Nhờ có cơ quan tuần hoàn mà
máu đem các chất dinh dưỡng … tới
các cơ quan và đem các chất cặn bã
… thải ra ngoài
* Ngoài cơ quan bài tiết nước tiểu,
các tuyến mồ hôi ở da cũng góp phần
lọc máu Các chất thừa, chất độc
cũng được thải qua mồ hôi
* HĐ2: Sự phối hợp giữa các cơ
quan
- Hằng ngày, cơ thể người phải
lấy gì từ MT và thải ra gì ?
- Nhờ đâu mà QTTĐC ở bên
trong cơ thể thực hiện được ?
- Điều gì xảy ra nếu 1 cơ quan
ngừng hoạt động ?
Chọn các từ trong khung để điền
vào chỗ trống cho thích hợp …: Ô-xi;
khí các-bô-níc; chất dinh dưỡng; các
chất thải ; ô-xi và các chất dinh
dưỡng; khí các-bô-níc; các chất thải
THỨC ĂN, NƯỚC UỐNG
Trang 7khí các-bô-níc
nư
ớc tiểu, mổ hôi
- Thảo luận câu hỏi làm như thế
nào để sự trao đổi chất được diễn ra
bình thường
3 Củng cố : Nêu lại các cơ quan
tham gia quá trình trao đổi chất
DƯỠNG CÓ TRONG THỨC ĂN.
VAI TRÒ CỦA CHẤT BỘT
ĐƯỜNG
I YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
- Kể tên các chất dinh dưỡng có
trong thức ăn: chất bột đường, chất
đạm, chất béo, vi-ta-min, chất
khoáng
- Kể tên các thức ăn có chứa nhiều
chất bột đường, gạo, bánh mì, khoai,
ngô, sắn,
- Nêu được vai trò của chất bột
đường đối với cơ thể: cung cấp năng
lượng cần thiết cho mội hoạt động và
duy trì mọi hoạt động của cơ thể
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC: Tranh
hình SGK
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY
HỌC:
1 Bài cũ: Nêu các cơ quan tham
gia vào quá trình trao đổi chất Các
CQ đó có chức năng gì ?
2 Bài mới:
- 2 em trả lời
- Thảo luận nhóm 2
Trang 8HĐ1: Tập phân loại thức ăn
- HD thảo luận nhóm 2, thảo luận
- Mỗi thức ăn có nhều chất dinh
dưỡng khác nhau do vậy nó được
phân vào nhiều nhóm khác nhau
HĐ2: Tìm hiều vai trò của chất
bột đường
- HD thảo luận nhóm 2 nêu các
thức ăn có chứa chất bột đường và
vai trò của chất bột đường Kể tên
các chất bột đường mà em thích
* … là nguồn gốc cung cấp năng
lượng chủ yếu cho cơ thể Chất bột
đường có nhiều ở gạo, ngô, bột mì và
các loại củ như khoai, sắn, củ đậu,
HĐ3: Xác định nguồn gốc của
thức ăn chứa nhiều chất bột đường
- HD thảo luận nhóm 4, ghi vào
phiếu thảo luận
* Các thức ăn có chứa nhiều chất
bột đường đều có nguồn gốc từ thực
Nguồn gốcThực vật Động Vật
Rau cải
Bí đaoThịt gàSữa
Từ loại câynào ?
Bánh quy cây lúa mì
3 Củng cố: Vai trò của chất bột
đường :
Xây dựng và đổi mới cơ thể
Cung cấp năng lượng cần thiết
cho mọi hoạt động và duy trì nhiệt độ
của cơ thể
Tham gia vào việc xây dựng cơ
thể, tạo ra các men thúc đẩy và điều
khiển HĐ sống Giúp cơ thể
Trang 9Ngày giảng: 11
- 9 - 2012 KHOA HỌC
Tiết 5: VAI TRÒ CỦA CHẤT
ĐẠM VÀ CHẤT BÉO
I YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
- Kể tên những thức ăn có chứa
nhiều chất đạm (thịt, cá, trứng, tôm,
cua…), chất béo (mỡ, dầu, bơ…)
- Nêu được vai trò của chất đạm
và chất béo đối với cơ thể: Chất đạm
giúp XD và đổi mới cơ thể Chất béo
giàu năng lượng và giúp cơ thể hấp
1 Bài cũ: Kể các thức ăn có chứa
chất bột đường và tác dụng của nó ?
2 Bài mới:
HĐ1 Yêu cầu HS hãy kể tên các
thức ăn hằng ngày các em ăn
- Yêu cầu HS quan sát hình minh
họa trang 12,13 SGK và trả lời câu
- Hỏi: Em hãy kể tên những thức
ăn chứa nhiều chất đạm, chất béo mà
các em ăn hằng ngày ?
+ Tại sao hằng ngày chúng ta cần
ăn những thức ăn chứa chất đạm ?
HĐ2: Vai trò của nhóm thức ăn có
chứa nhiều chất đạm và chất béo
- Yêu cầu HS đọc mục bạn cần
biết trong SGK trang 13
* Chất đạm tham gia xây dựng và
đổi mới cơ thể làm cơ thể lớn lên,
thay thế những tế bào già bị hủy hoại
- 2 em trả lời
+ HS nối tiếp nhau trả lời: cá, thịtlợn, rau
- Làm việc theo yêu cầu của GV
- HS nối tiếp nhau trả lời
+ Chất đạm: Cá, thịt lợn, thịt bò,sữa, sữa chua, pho-mát, đậu, lạc,vừng…
+ Còn chất béo: dầu ăn, mỡ lợn,một số thịt cá, và một số hạt có nhiềudầu như vừng, lạc, đậu nành, …
- 2 đến 3 HS nối tiếp nhau đọcphần bạn cần biết
Trang 10và tiêu mòn trong hoạt động sống Vì
vậy chất đạm rất cần cho sự phát
triển của trẻ em
+ Chất béo rất giàu năng lượng và
giúp cơ thể hấp thụ các vitamin: A, E,
D, K
HĐ4: Trò chơi đi tìm nguồn gốc
của các loại thức ăn
- YC các nhóm thảo luận và báo
cáo kết quả thảo luận sau khi hoàn
Nguồngốc độngvật
3 Củng cố: Cho HS làm bài tập
3/ 9 VBT
Vai trò của chất đạm:
Giúp cơ thể phòng chống bệnh
Xây dựng và đổi mới cơ thể
Giàu năng lượng và giúp cơ thể
hấp thụ một …
Không có giá trị dinh dưỡng
nhưng rất cần thiết để đảm bảo hoạt
động bình thường của bộ máy tiêu
Trang 11Tiết 6: VAI TRÒ CỦA
VI-TA-MIN, CHẤT KHOÁNG VÀ CHẤT
XƠ
I YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
- Kể tên những thức ăn có chứa
nhiều chất khoáng, chất xơ và
vi-ta-min
- Nêu được vai trò của vi-ta-min,
chất khoáng và chất xơ đối với cơ
thể
+ Vi-ta-min rất cần cho cơ thể,
nếu thiếu cơ thể sẽ bị bệnh Chất
khoáng tham gia XD cơ thể, tạo men
thúc đẩy và điều khiển HĐ sống, nếu
thiếu cơ thể sẽ bị bệnh Chất xơ
không có gía trị DD nhưng rất cần để
đảm bảo HĐ bình thường của bộ máy
TH
II ĐỒ DÙNG DẠY – HỌC: Các
hình minh hoạ trang 14, 15 SGK
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –
HỌC:
Hoạt động thầy Hoạt động trò
1 Bài cũ: Những thức ăn nào
chứa nhiều chất đạm, chất béo và vai
trò của chúng ?
2 Bài mới:
HĐ1: GV giới thiệu 1 số rau quả
HĐ2: Những thức ăn chứa nhiều
vi-ta-min chất khoáng và chất xơ
- Yêu cầu HS quan sát hình minh
hoạ trang 14,15 SGK và trả lời câu
hỏi: Những thức ăn nào có chứa
nhiều vi-ta-min, chất khoáng và chất
N gốcthựcvật
Chứavi-ta-min
- Em hãy kể tên những thức ăn chứa
- Quan sát các loại rau
- Hoạt động cặp đôi+ 2 HS thảo luận bài tập 1/ 13VBT và trả lời
+ HS1 hỏi HS2 trả lời + 2 đến 3 cặp thực hiện
Trang 12nhiều vi-ta-min, chất khoáng và chất
xơ mà các em ăn hằng ngày ?
HĐ3: Vai trò của vitamin, chất
+ Thức ăn chứa nhiều vi-ta-min
có vai trò gì đối với cơ thể ?
+ Nếu thiếu vi-ta-min cơ thể sẽ ra
Thiếu vi-ta-min C: mắc bệnh chảy
máu chân răng
Thiếu vi-ta-min B1: bì phù
Mật số chất khoáng như sắt,
can-xi tham gia vào việc xây dựng cơ thể
Một số chất khoáng khác cơ thể chỉ
cần một lượng nhỏ để tạo ra các men
thúc đẩy và điều khiển hoạt động
sống Nếu thiếu các chất khoáng cơ
thể sẽ bị bệnh
Ví dụ: Thiếu sắt gây thiều máu
Thiếu can-xi ảnh hưởng đến hoạt
động của cơ tim, khả năng tạo huyết
và gây đông máu, gây loãng xương ở
Hỏi: Các thức ăn chứa nhiều
vi-ta-min chất khoáng và chất xơ có
+ HS các nhóm cử đại diện trìnhbày
+ Các nhóm khác bổ sung
* Chất xơ không có giá trị dinhdưỡng nhưng rất cần thiết để đảm bảohoạt động bình thường của bộ máytiêu hóa
- 3, 3 em đọc phần ghi nhớ
- Thảo luận, đại diện nhóm lêntrình bày, các nhóm khác nhận xét,
bổ sung + Các thức ăn chúa nhiều vi-ta-min, chất khoáng và chất xơ đều cónguồn gốc từ động vật, thực vật
3 Củng cố: Làm bài 2 VBT.
Trang 13Đánh dấu x trước câu trả lời đúng.
Vai trò của vi-ta-min; Vai trò của
chất khoáng; Vai trò của chất xơ
PHỐI HỢP NHIỀU LOẠI THỨC
ĂN ?
I YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
- Biết phân loại thức ăn theo nhóm
chất dinh dưỡng
- Biết được để có sức khỏe tốt
phải ăn phối hợp nhiều loại thức ăn
và thường xuyên thay đổi món Chỉ
vào bảng tháp DD cân đối và nói: cần
ăn đủ nhóm thức ăn chứa nhiều chất
BĐ, nhóm chứa nhiều Vi-ta-min và
khoáng chất; ăn vừa phải nhóm thức
ăn chứa nhiều chất đạm; ăn có mức
độ nhóm chứa nhiều chất béo; ăn ít
và ăn hạn chế muối
II ĐÔ DÙNG DẠY HỌC: Tranh
SGK
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Bài cũ: Hãy kể tên các thức ăn
hằng ngày các em ăn Nếu ngày nào
cũng phải ăn một món em cảm thấy
thế nào ?
2 Bài mới: HĐ1: Vì sao cần phải
ăn phối hợp nhiều loại thức ăn và
thường xuyên thay đổi món ?
- Y/c HS thảo luận và trả lời các
câu hỏi:
+ Nếu hằng ngày cũng chỉ ăn một
loại thức ăn và một loại rau thì có ảnh
hưởng gì đến hoạt động sống ?
+ Để có sức khoẻ tốt chúng ta cần
ăn NTN ? Vì sao phải ăn phối hợp
- Gọi 3 HS lên bảng kiểm tra bàicũ
Trang 14nhiều loại thức ăn và thường xuyên
Không một thức ăn nào dù chứa
nhiều loại dinh dưỡng khác nhau
cũng không thể cung cấp đầy đủ chất
dinh dưỡng cho nhu cầu của cơ thể…
Hằng ngày, chỉ cần ăn một loại
thức ăn mà ta thích là đảm bảo có sức
khỏe tốt, không cần cầu kì thay đổi
món ăn
Thay đổi món ăn giúp đáp ứng
đầy đủ chất dinh dưỡng da dạng,
phức tạp của cơ thể mà còn giúp
chúng ta ăn ngon miệng hơn và quá
trình tiêu hóa diễn ra dễ dàng hơn
HĐ2: Nhóm thức ăn có trong một
bữa ăn cân đối
- Yêu cầu HS quan sát hình minh
hoạ trang 16,17 SGK để vẽ và tô màu
các loại thức ăn nhóm chọn cho 1 bữa
- Y/c HS quan sát kĩ tháp dinh
dưỡng và trả lời câu hỏi: Những thức
ăn nào cần: ăn đủ, ăn vừa phải, ăn
mức độ, ăn ít, ăn hạn chế
HĐ4: Trò chơi: “Đi chợ”
- Giới thiệu trò chơi
- Phát phiếu thực đơn đi chợ cho
+ 2 đến 3 HS đại diện trình bày + Quan sát, 5 HS nối tiếp nhau trảlời, mỗi HS chỉ nêu tên một nhómthức ăn
- … chứa chất bột, vi-ta-min, chấtkhoáng và chất xơ cần ăn đầy đủ, …
- Lắng nghe+ Nhận mẫu thực đơn và hoànthành thực đơn
+ Đại diện các nhóm lên trình bày
Trang 15- Nêu ích lợi của việc ăn cá: đạm
của cá dễ tiêu hơn đạm của gia súc,
gia cầm
II ĐÔ DÙNG DẠY HỌC:
Tranh SGK
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Bài cũ: Tại sao phải ăn phối
hợp các lại chất DD ?
2 Bài mới: Giới thiệu bài học
HĐ1: Trò chơi: Kể tên những
món ăn chứa nhiều chất đạm
- GV tiến hành trò chơi theo các
bước:
+ Chia lớp thành 2 đội mỗi đội cử
1 trọng tài giám sát đội bạn
+ Thành viên trong mỗi đội nối
tiếp nhau lên bảng ghi tên các món ăn
chứa nhiều chất đạm Lưu ý mỗi HS
chỉ viết 1 một thức ăn
+ Tuyên dương đội thắng cuộc
HĐ2: Tại sao cần ăn phối hợp
đạm động vật và đạm thực vật
- GV treo bảng thông tin về giá trị
dinh dưỡng của một số thức ăn chứa
chất đạm lên bảng và y/c HS đọc
+ Y/c các nhóm nghiên cứu bảng
thông tin vừa đọc các hình minh hoạ
- 2 HS nối tiếp nhau đọc to trướclớp, HS dưới lớp đọc thầm theo
- Hoạt động trong nhóm theohướng dẫn của GV
+ Chia nhóm và thảo luận
- Trả lời các câu hỏi: Đậu phụnhồi thịt, cá kho đậu, thịt rang đậu,
… vì đạm ĐV khó tiêu …
… Chất đạm do gia súc, gia cầmcung cấp khó tiêu hơn chất đạm docác loài cá cung cấp
Trang 16động vật hoặc chỉ ăn đạm thực vật
+ Vì sao ta nên ăn nhiều cá
- GV y/c đại diện nhóm lên trình
bày
- GV y/c HS đọc lại 2 phần đầu
của mục bạn cần biết
* Mỗi loại đạm có chứa chất bổ
dưỡng ở tỉ lệ khác nhau Ăn kết hợp
cả đạm thực vật và đạm động vật sẽ
giúp cơ thể có thêm chất dinh dưỡng
bổ sung cho nhau và giúp cho cơ
quan tiêu hóa hoạt động totts hơn
Trong tổng số lượng đạm thường ăn
nên ăn từ 1/3 đến ½ đạm động vật
Ngay trong nhóm đạm động vật,
cũng nên ăn thịt ở mức vừa phải
Chất đạm do gia súc, gia cầm cung
cấp khó tiêu hơn chất đạm do các loài
cá cung cấp Tối thiểu trong tuần nên
ăn 3 bữa cá
Lưu ý:
- Chất đạm ăn ngày nào cơ thể
dùng ngày ấy, không thể dự trữ được
Nếu ăn quá nhu cầu, chất đạm sẽ
chuyển thành đường được giải phóng
thành năng lượng, như vậy sẽ uống
phí
- Khuyến khích việc sử dụng đậu
phụ và sữa đậu lành vừa đảm bảo cơ
thể có được nguồn gốc đạm thực vật
quý vừa có khả năng phòng chóng
bệnh tim mạch và ung thư
HĐ3: Cuộc thi: tìm hiểu những
món ăn vừa cung cấp đạm ĐV vừa
Trang 17- 9-2012 KHOA HỌC
béo có nguồn gốc thực vật Nêu lợi
ích của muối i-ốt (giúp cơ thể phát
triển về thể lực và trí tuệ), tác hại của
thói quen ăn mặn (dễ gây bệnh huyết
Hoạt động thầy Hoạt động trò
1 Kiểm tra bài cũ: Tại sao cần
ăn phối hợp đạm động vật và đạm
thực vật ? Tại sao ta phải ăn nhiều
cá ?
2 Bài mới:
Hoạt động 1: Trò chơi: “kể tên
những món rán (chiên) hay xào”
- Chia lớp thành 2 đội Nối tiếp
nhau lên bảng ghi tên các món rán
chiên hay xào Lưu ý mỗi HS chỉ viết
- Chia nhóm thảo luận: …Thịt rán,tôm rán, thịt bò xào …Vì trong chấtbéo động vật có chứa a-xít béo no,khó tiêu, trong chất béo thực vật cónhiếu a-xít béo không no, dễ tiêu.Vậy ta nên ăn kết hợp để đủ dinhdưỡng và tránh được các bệnh về timmạch
- 2 đến 3 HS trình bày