Nói lên tâm sự những người muốn đem tài năng trí tuệ giúp ích cho nước, cho dân nhưng bị quan lại ghen ghét, vùi dập.... Ông sinh ra ở Thăng Long, quê nội ở làng Nhị Khê – Hà T[r]
Trang 2Bài 19:
VĂN HỌC VÀ KHOA HỌC THỜI
HẬU LÊ
Trang 41 Văn học thời Hậu Lê
Đọc thông tin SGK – 51 ( Từ đầu ….ngày nay) hoàn thành bảng
thống kê về tác giả, tác phẩm và nội dung tiêu biểu thời Hậu Lê:
Tác giả Tác phẩm Nội dung
Trang 5Tác giả Tác phẩm Nội dung
Nguyễn Trãi
Bình ngô đại cáo.
Quốc âm thi tập
Ức trai thi tập
Phản ánh khí phách anh hùng
và niềm tự hào dân tộc
Nói lên tâm sự những người muốn đem tài năng trí tuệ giúp ích cho nước, cho dân nhưng bị quan lại ghen ghét, vùi dập.
Trang 7BÌNH NGÔ ĐẠI CÁO
( CHỮ HÁN )
QUỐC ÂM THI TẬP
( CHỮ NÔM )
ỨC TRAI THI TẬP ( CHỮ HÁN )
Nguyễn Trãi – nhà tư tưởng, nhà chính trị, nhà quân sự, ngoại giao, nhà thơ lớn của thế kỉ XV Ông sinh ra ở Thăng Long, quê nội ở làng Nhị Khê – Hà Tây Nguyễn Trãi từng làm quan nhà
Hồ, sau theo Lê Lợi đánh giặc và xây dựng đất nước
Ông không những là danh nhân của dân tộc
mà còn được Thế giới công nhận là Danh nhân văn hóa của nhân loại.
Nguyễn Trãi
(1380 – 1442)
Trang 8Bình ngô đại cáo
(Đoạn trích)
Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo
Như nước Đại Việt ta từ trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu
Phong tục Bắc –Nam cũng khác
Lấy nhân nghĩa để thắng hung tàn
đem chí nhân để thay cường bạo
Xã tắc từ nay vững bền
giang sơn từ nay đổi mới
Nguyễn Trãi
Trang 9Bài ca Côn Sơn
Côn Sơn suối chảy rì rầm
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai.
Côn Sơn có đá rêu phơi
Ta ngồi trên đá như ngồi đệm êm.
Trong ghềnh thông mọc như nêm Tìm nơi bóng mát ta lên ta nằm
Trong rừng có bóng trúc râm
Dưới màu xanh mát ta ngâm thơ nhàn.
Nguyễn Trãi
Trang 10Tác giả Tác phẩm Nội dung
Nguyễn Trãi
Bình ngô đại cáo.
Quốc âm thi tập
Ức trai thi tập
Phản ánh khí phách anh hùng
và niềm tự hào dân tộc
Nói lên tâm sự những người muốn đem tài năng trí tuệ giúp ích cho nước, cho dân nhưng bị quan lại ghen ghét, vùi dập.
Lê Thánh Tông Hồng Đức Quốc âm
thi tập.
Ca ngợi nhà Hậu Lê và công đức của nhà vua
Trang 11Nguyễn Trãi
(1380 – 1442)
Nhân vật tiêu biểu văn học thời Hậu Lê
Trang 12Tác giả Tác phẩm Nội dung
Nguyễn Trãi
Bình ngô đại cáo.
Quốc âm thi tập
Ức trai thi tập
Phản ánh khí phách anh hùng
và niềm tự hào dân tộc
Nói lên tâm sự những người muốn đem tài năng trí tuệ giúp ích cho nước, cho dân nhưng bị quan lại ghen ghét, vùi dập.
Lê Thánh Tông Hồng Đức Quốc âm
Trang 13CHỮ HÁN CHỮ NÔM
Đây là một dạng chữ viết tượng hình
biểu ý xuất phát từ tiếng Trung
Quốc Khi phương Bắc sang đô hộ
đã truyền bá kiểu chữ này vào nước
ta.
Đây là chữ viết của người Việt ta sáng tạo ra dựa trên hình dạng của chữ Hán Việc sử dụng chữ Nôm ngày càng phát triển qua các tác phẩm của tác giả Điều đó cho thấy được ý thức tự cường của dân tộc ta.
Các tác phẩm văn học thời kì này được viết bằng chữ gì?
Trang 141 Văn học thời Hậu Lê
- Dưới thời Hậu Lê, văn học đạt được nhiều thành tựu đáng kể Các tác giả tiêu biểu thời kì này là Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông…
- Các tác phẩm hầu hết phản ánh cho ta thấy cuộc sống xã hội phong kiến thời Hậu Lê
Trang 162 Khoa học thời Hậu Lê
Đọc thông tin SGK – 52 ( 3 đoạn còn lại ), lập bảng thống kê về nội dung, tác giả, công trình khoa học tiêu biểu thời Hậu Lê:
Tác giả Công trình khoa học Nội dung
Trang 17Tác giả Công trình khoa học Nội dung
Ngô Sĩ Liên Đại Việt sử kí toàn thư. thời Hùng Vương đến đầu Ghi lại Lịch sử nước ta từ
thời Hậu Lê
a Khoa học xã hội thời Hậu Lê.
Trang 19Tác giả Công trình khoa học Nội dung
Ngô Sĩ Liên Đại Việt sử kí toàn thư.
Ghi lại Lịch sử nước ta từ thời Hùng Vương đến đầu thời Hậu Lê
Nguyễn Trãi
Lam Sơn thực lục. Ghi lại diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
Dư địa chí Xác định rõ ràng lãnh thổ, giới thiệu tài nguyên, phong tục tập quán
của nhân dân ta
a Khoa học xã hội thời Hậu Lê.
Trang 21b Khoa học tự nhiên thời Hậu Lê.
Tác giả Công trình khoa học Nội dung
Lương Thế Vinh Đại thành toán pháp Kiến thức toán học
Trang 22Lư ươngưThếưVinhưlàưdanhưsĩưthờiư
học,ư đọcư rộngư vàư soạnư nhiềuư sáchư vềư đạoư Phậtư vàư toánư học.ư Cácư sĩư phuư vàư nhânư dânư cảmư phụcư tàiư đứcư củaư ôngư nênư gọiư
Sự sỏng tạo khoa học của Lương Thế Vinh được truyền khẩu qua cõu chuyện ụng tiếp đún sứ nhà Minh là Chu Hy Hy đó nghe
núi về Lương Thế Vinh, khụng những nổi tiếng về văn chương õm nhạc, mà cũn tinh thụng toỏn học, nờn thỏch đố Vinh cõn một con voi
Trang 23b Khoa học tự nhiên thời Hậu Lê.
Tác giả Công trình khoa học Nội dung
Lương Thế Vinh Đại thành toán pháp Kiến thức toán học
Lê Hữu Trác
(Hải Thượng Lãn Ông) Hải Thượng Y
Tông Tâm Lĩnh Kiến thức y học
Trang 24KHU TƯỞNG NIỆM LÊ HỮU TRÁC ( HẢI THƯỢNG LÃN ÔNG ) LÊ HỮU TRÁC ( HẢI THƯỢNG LÃN ÔNG )
Trang 251 Khoa học thời Hậu Lê
Khoa học thời Hậu Lê phát triển về mọi mặt (Lịch sử, Địa lí, Y học, Toán học ) Các tác phẩm khoa học không những có ý nghĩa lịch sử mà còn có ý
nghĩa thực tiễn, lí luận sâu sắc,nó giúp ngành tự nhiên, xã hội đi sâu nghiên cứu tìm hiểu về Văn học ,Khoa học cổ đại và trung đại Việt Nam
Trang 26KHOA HỌC
Nguyễn Trãi Lê Thánh Tông
Phát triển rực rỡ Tác giả tiêu biểu
Nguyễn Trãi Ngô Sĩ Liên
Trang 27Dưới thời Hậu Lê (thế kỉ XV), văn học và khoa học của nước ta đã đạt được những thành tựu đáng kể Nguyễn Trãi và Lê Thánh Tông là những tác giả tiêu biểu thời kì đó.
GHI NHỚ
Trang 28DẶN DÒ
- Ôn lại nội dung bài học.
- Chép bài vào vở Khoa – Sử – Địa
- Làm bài tập môn Lịch sử cô giao trên olm
- Đọc trước bài sau: Bài 20: (SGK – 52, 53)