Giải pháp nâng cao kỹ năng phòng tránh bị xâm hại đối với học sinh nữ của trường THPT lê lợi

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH QUẢNG TRỊTRƯỜNG THPT LÊ LỢI ------ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC GIẢI PHÁP NÂNG CAO KỸ NĂNG PHÒNG TRÁNH BỊ XÂM HẠI ĐỐI VỚI HỌC SINH NỮ TRƯỜNG THPT LÊ LỢI Lĩnh

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH QUẢNG TRỊ

TRƯỜNG THPT LÊ LỢI

- -ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC GIẢI PHÁP NÂNG CAO KỸ NĂNG PHÒNG TRÁNH

BỊ XÂM HẠI ĐỐI VỚI HỌC SINH NỮ TRƯỜNG

THPT LÊ LỢI

Lĩnh vực: Khoa học xã hội và hành vi Nhóm tác giả: Phan Minh Nhật – Hoàng Ái Linh Đơn vị: Trường THPT Lê Lợi

NĂM HỌC 2019-2020

LỜI CẢM ƠN

Trước tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban giám hiệu, Đoàn trường THPT Lê Lợi đã tạo điều kiện cho chúng em trong quá trình tìm hiểu và thực hiện

đề tài, đặc biệt là thầy Đào Lê Duy Tân và cô giáo Nguyễn Thị Tố Châu đã luôn tận tình hướng dẫn, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện để chúng em có thể hoàn thành

đề tài nghiên cứu khoa học này một cách tốt nhất

Xin chân thành cảm ơn thầy giáo Lê Nam Quốc và tập thể lớp 11A1 giúp đỡ, tạo điều kiện tốt nhất cho chúng em Ngoài ra, chúng em cũng xin cảm ơn những người bạn thân thiết đã giúp đỡ, đóng góp những ý kiến hữu ích cho đề tài nghiên cứu này

Cuối cùng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến bố mẹ và anh chị , những người

đã luôn theo sát, giúp đỡ chúng em cả về vật chất cũng như tinh thần, luôn tạo điều kiện tốt nhất để chúng em có thể hoàn thành tốt đề tài nghiên cứu của mình

Với nền kiến thức còn hạn chế, bài viết không tránh khỏi những sai sót rất mong nhận được những lời góp của thầy cô để đề tài nghiên cứu của chúng em được hoàn thiện và có thêm những kinh nghiệm quý báu nhất

MỞ ĐẦU 1.Tên đề tài: Giải pháp nâng cao kỹ năng phòng tránh bị xâm hại đối với học

sinh nữ của trường THPT Lê Lợi

2 Lý do chọn đề tài:

Có thể nói tình trạng trẻ em bị xâm hại hiện nay đang ở mức báo động cấp thiết, là mối lo ngại của các bậc phụ huynh, là sự trăn trở của ngành giáo dục và của toàn xã hội Xâm hại trẻ em, đặc biệt là đối với trẻ em nữ, không chỉ xảy ra ở các thành phố lớn mà còn có ở các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa và xảy ra với các bạn học sinh ở mọi độ tuổi

Trên các phương tiện thông tin hiện nay, chúng ta không khó khăn để tìm thấy những thông tin về học sinh bị xâm hại gây hậu quả nghiêm trọng và bức xúc trong toàn xã hội Có thể kể đến một số vụ điển hình như: Vụ Nguyễn Hữu Linh, nguyên phó viện trưởng VKSND có hành vi dâm ô với bé gái trong thang máy; Nguyễn Khắc Thủy, 77 tuổi ở TP Vũng Tàu dâm ô với trẻ em… Vào tháng 2 năm

2019, một bạn gái sinh năm 2004 cùng trường em đang học đã bị kẻ xấu lợi dụng,

rủ rê, dẫn đến bị xâm hại về thân thể Vụ việc đang được Tòa án nhân dân huyện Hải Lăng xét xử Và gần đây nhất, vụ việc một bạn gái trường THPT Nguyễn Hữu Thận, Triệu Phong, Quảng Trị bị 1 nhóm 10 đối tượng chuốc rượu say trong bữa tiệc sinh nhật rồi dẫn đến hiếp dâm tập thể, vụ việc vừa được toàn án nhân dân huyện Triệu Phong xét xử hôm 19/11/2019 với tổng mức án 49 năm tù

Theo các chuyên gia bảo vệ và chăm só sức khỏe thuộc Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, “Nguyên nhân chính khiến học sinh dễ bị tấn công tình dục là do thiếu kỹ năng tự bảo vệ bản thân, dễ tin vào lời nói của người khác, không có kỹ năng phân biệt những hành vi xâm hại tình dục và những hành vi khác

…” Tại Việt Nam chưa có nhiều công trình nghiên cứu kỹ năng bảo vệ bản thân trước nguy cơ bị xâm hại, đặc biệt là dành cho học sinh nữ

Trong bối cảnh đó, chúng em nhận thấy biện pháp phòng chống xâm hại tốt nhất chính là nâng cao nhận thức và phát triển các kỹ năng phòng chống xâm hại cho học sinh trung học qua tuyên truyền cho học sinh về giới tính và các vùng nhạy cảm trên cơ thể, phân biệt hành vi xâm hại tình dục với các hành vi khác; hướng dẫn học sinh kỹ năng tự phòng vệ và tìm sự giúp đỡ của người khác …

Từ những lí do trên, chúng em lựa chọn đề tài: “Giải pháp nâng cao kỹ năng phòng tránh bị xâm hại đối với học sinh nữ của trường THPT Lê Lợi” nhằm nghiên cứu thực trạng nhận thức của học sinh nữ về phòng chống bị xâm hại, thực trạng kỹ năng phòng tránh bị xâm hại, qua đó đề xuất các biện pháp nâng cao kỹ năng

phòng tránh bị xâm hại đối với học sinh nữ của trường mình, góp phần giúp các bạn biết cách tự bảo vệ mình trước những nguy cơ bị xâm hại

Qua quá trình tiến hành khảo sát ngẫu nhiên học sinh tại trường THPT Lê Lợi thông qua phiếu khảo sát tỉ lệ 85,5% biết ít về luật dành cho tuổi vị thành niên và 90,2% muốn tìm hiểu các kỹ năng phòng tránh bị xâm hại Khi hỏi bạn có ý định tìm hiểu luật dành cho tuổi vị thành niên không thì có đến 55% và 42% chọn tôi sẽ tìm hiểu và tìm hiểu khi cần.Từ đó, mới nãy sinh vấn đề cần thiết làm thế nào để

có thể nâng cao ý thức và hiểu biết pháp luật dành cho học sinh, đặc biệt là các kỹ năng phòng tránh bị xâm hại đối với học sinh nữ

3 Mục đích nghiên cứu

Phân tích rõ thực trạng và đề xuất một số giải pháp giúp các bạn học sinh nữ hiểu rõ mối nguy hiểm của xâm hại, nâng cao kỹ năng bảo vệ bản thân trước những mối nguy đó

4.Đối tượng nghiên cứu

Học sinh nữ Trường THPT Lê Lợi

5 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi không gian: Trường THPT Lê Lợi ( Khảo sát đối với học sinh nữ)

- Phạm vi nội dung: Các giải pháp nâng cao kỹ năng phòng tránh bị xâm hại đối với học sinh nữ

- Phạm vi thời gian: Từ tháng 8/2019 đến tháng 11/2019

- Phạm Bộ luật Dân sự 2005, Bộ Luật Hình sự 2015 …

6 Những luận điểm báo cáo kết quả

Báo cáo dựa trên thực trạng về kiến thức, hiểu biết của học sinh nữ về các kỹ năng phòng tránh bị xâm hại, nguyên nhân của tình trạng đó và đưa ra cơ sở lý luận để đề xuất giải pháp góp phần giáo dục cho học sinh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường

7 Tính sáng tạo và tính mới của đề tài

Đề tài này có tính phổ biến rộng, dù hiện tại chỉ mới áp dụng trong phạm vi học sinh trường THPT Lê Lợi nhưng do tính cấp thiết của nó thì hoàn toàn có thể được phổ biến trên tất cả các trường THPT trên tỉnh Quảng Trị nói riêng và cả nước nói chung Việc tạo một số công cụ CNTT vào việc khảo sát lấy ý kiến và xử

lý tình huống thường gặp cũng chính là một trong những yếu tố tạo nên sự mới mẻ của đề tài

8.Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp điều tra

- Phương pháp thực nghiệm

- Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu

NỘI DUNG

I Cơ sở lý luận và thực tiễn

1 Cơ sở lí luận

Định nghĩa về lạm dụng (xâm hại/ ngược đãi) trẻ em của Tổ chức y tế thế giới: “Tất cả các hình thức ngược đãi về tình cảm hoặc than thể, lạm dụng tình dục, sao nhãng hoặc đối xử lơ đãng hoặc khai thác vì mục đích thương mại hoặc khai thác dẫn đến tổn hại hoặc có nguy cơ dẫn đến tổn hại tới sức khỏe, sự sống còn, sự phát triển hoặc nhân phẩm của trẻ trong bối cảnh có liên quan đến trách nhiệm, sự tin cậy hoặc quyền lực” Xâm hai trẻ em hay ngược đãi trẻ em là tất cả những hình thức đối xử tồi tệ về tình cảm hay thể chất, xâm hại tình dục, sao nhãng, đối xử không đúng mức hoặc bóc lột vì mục đích thương mại hay các mục đích khác gây

ra tổn hại thực tế hay tiềm ẩn đối với sự phát triển, sự sống còn, sức khỏe hay nhân phẩm của trẻ khi xét về trách nhiệm, lòng tin hay quyền hành

Khái niệm “Xâm hại trẻ em” của Liên Hiệp Quốc: “Xâm hại trẻ em hay ngược đãi là tất cả các hình thức đối xử tồi tệ về mặt tình cảm hay thể chất, xâm hại tình dục hay các mục đích khác gây ra tổn hại thực tế hay tiềm ẩn đối với sự phát triển, sự sống còn, sức khỏe hay nhân phẩm của trẻ khi xét về trách nhiệm, lòng tin hay quyền hành

Trên khắp thế giới, có bốn hình thức xâm hại được thừa nhận bao gồm: Xâm hại thể xác, xâm hại tình dục, xâm hại tâm lý/tình cảm Tuy nhiên, ở mỗi quốc gia khác nhau, do những đặc trưng về lịch sử, chính trị, văn hóa và xã hội có những cách phân chia phù hợp hơn Tại Việt Nam có các hình thức xâm hại phổ biến:

1 Xâm hại (trừng phạt) thân thể

2 Xâm hại tâm lý/tình cảm

3 Xâm hại tình dục

4 Chứng kiến bạo lực gia đình

5 Sao nhãng

6 Buôn bán trẻ em

7 Lao động trẻ em

Trong đó, tội phạm xâm hại tình dục trẻ em là những hành vi nguy hiểm cho

xã hội, trái pháp luật hình sự do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện với lỗi cố ý và phải chịu trách nhiệm hình sự, xâm hại đến quyền bất khả xâm phạm về tự do tình dục, tính mạng, sức khoẻ, nhân phẩm, danh dự và sự phát triển

bình thường về mặt tâm sinh lý của trẻ em Tội phạm xâm hại tình dục trẻ em

không phải là một tội danh cụ thể mà bao gồm một nhóm tội danh trong Bộ luật hình sự Việt Nam Các tội phạm xâm phạm tình dục trẻ em được quy định trong Bộ luật hình sự 2015

2 Cơ sở thực tiễn

Mặc dù trẻ em là đối tượng quan trọng cần được xã hội bảo vệ, nhưng, thực

tế cho thấy, trong thời gian gần đây đã xảy ra nhiều vụ việc xâm hại đến tính mạng

và sức khỏe của trẻ em, đặc biệt đáng báo động là các vụ xâm hại tình dục trẻ Trong thời gian gần đây, nhiều vụ xâm hại tình dục trẻ em với hậu quả nguy hại và tính chất tinh vi, nguy hiểm đã được phát hiện cho thấy mức độ đáng báo động của tội phạm này Theo thống kê của Tổng cục Cảnh sát - Bộ Công an, mặc dù chỉ là phần nhỏ so với thực tế nhưng mỗi năm trung bình có 1.600 - 1.800 vụ xâm hại trẻ

em được phát hiện, trong số 1.000 vụ xâm hại tình dục, số vụ mà trẻ em là nạn nhân chiếm đến 65%, đa số nạn nhân là nữ ở độ tuổi 12-15 (chiếm 57,46%), tuy nhiên số trẻ em dưới 6 tuổi bị xâm hại là vấn đề rất đáng báo động, chiếm tới 13,2% Số liệu thống kê năm 2016 của Tổng cục Cảnh sát phòng chống tội phạm

-Bộ Công an (nay là Tổng cục Cảnh sát) cho thấy, lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội trên toàn quốc đã phát hiện khoảng hơn1373 vụ xâm hại tình dục trẻ em, với hơn 1352 đối tượng; trong đó đã khởi tố hàng trăm vụ án hiếp dâm trẻ em (chiếm 30,1%), với 438 bị can (chiếm 32,3%); 465 vụ án giao cấu với trẻ em (chiếm 33,8%), với 461 bị can (chiếm 34,1%) Theo thống kê của Tòa án nhân dân tối cao, trong 5 năm (từ năm 2013 - 2017), Tòa án các cấp đã thụ lý theo thủ tục sơ thẩm 9.305 vụ với 10.656 bị cáo Trong đó, đưa ra xét xử theo thủ tục sơ thẩm 8.674 vụ (chiếm 93,2%), với 9.873 bị cáo (chiếm 92,65%)

II Thực trạng hiện nay

1 Thực trạng nhận thức về phòng tránh xâm hại tình dục của học sinh

nữ trường THPT Lê Lợi

Để tìm hiểu mức độ hiểu biết của các bạn học sinh nữ về phòng chống xâm hại tình dục, chúng em đã sử dụng phiếu khảo sát với câu hỏi: “Xâm hại tình dục là gì?” với 300 học sinh nữ ngẫu nhiên của các khối lớp trong toàn trường, kết quả thu được như sau:

Có 25% các bạn cho rằng xâm hại tình dục “là một bệnh liên quan đến tổn thương thần kinh”; 28% các bạn cho rằng đó là “một hình thái biểu hiện của biến thái”; 34% các bạn lựa chọn phương án “hành động người khác đụng chạm vào vùng nhạy cảm trên cơ thể bạn”; chỉ có 13% các bạn học sinh nữ nhận thức đúng xâm hại tình dục “là quá trình trong đó người khác dụ dỗ, cưỡng ép bạn tham gia các hoạt động tình dục”

Để xác định được hành vi xâm hại tình dục thì các bạn phải nhận biết được các “vùng nhạy cảm” dễ bị xâm hại trên cơ thể, vì vậy chúng em đã sử dụng câu hỏi: ‘Theo bạn, vùng nhạy cảm dễ bị xâm hại tình dục trên cơ thể con người là những vùng nào?”, kết quả thu được như sau:

Với câu hỏi “Thủ phạm xâm hại tình dục thường là những đối tượng nào?”, chúng em thu được kết quả:

- Theo giới tính: 46% các bạn cho rằng thủ phạm xâm hại tình dục là nam giới, 19% cho rằng thủ phạm có thể là nữ giới, 35% cho rằng thủ phạm có thể cả nam và nữ

- Theo độ tuổi: có 45% các bạn cho rằng lứa tuổi trung niên thường là thủ phạm xâm hại tình dục, 31% các bạn cho rằng thủ phạm ở lứa tuổi thanh niên Trong đó, người già và vị thành niên chiếm tỉ lệ thấp nhất (với 10% và 14%)

- Theo mối quan hệ xã hội: có 71% các bạn cho rằng thủ phạm là người lạ, chỉ

có 29% các bạn xem người thân quen và người thân trong gia đình là thủ phạm xâm hại tình dục

Kết quả khảo sát cho thấy, các bạn còn thiếu kiến thức về thủ phạm xâm hại tình dục

2 Thực trạng kỹ năng phòng tránh xâm hại của học sinh nữ trường THPT Lê Lợi

Để khảo sát kỹ năng phòng tránh xâm hại cho học sinh nữ trường THPT Lê Lợi, chúng em sử dụng câu hỏi:

- Bạn đã có kỹ năng phòng tránh xâm hại tình dục chưa?

Kết quả thu được có đến 36% các bạn chưa có kỹ năng nào, 51% các bạn chỉ

có 1ít kỹ năng và 13% các bạn có nhiều kỹ năng Như vậy, đa số các bạn còn thiếu

kỹ năng phòng chống xâm hại tình dục

Trong quá trình tổ chức chương trình tuyên truyền kỹ năng phòng chống xâm hại cho học sinh, nhóm tác giả đã đưa ra các tình huống giả định khác nhau và yêu cầu các bạn đưa ra cách xử lý Với các tình huống bị người khác bất ngờ tấn công như: nắm tay kéo đi, ôm chặt từ phía sau, nhấc bổng từ phía trước, túm tóc lôi đi,… thì có 39% số học sinh có thể thoát thân; song chỉ <10% là áp dụng đúng phương pháp, còn lại đều thực hiện dựa trên bản năng Với các kỹ năng phòng tránh, tự bảo vệ bản thân trước nguy cơ bị xâm hại tình dục, chỉ có khoảng 37% học sinh được phỏng vấn biết đến những kỹ năng như: không ở ngoài đường sau 10 giờ tối, không bắt chuyện với người lạ, không ăn mặc hở hang, phản cảm, tránh xa các buổi tiệc quá khuya, không sử dụng các chất kích thích như bia, rượu, thuốc lá, vui chơi lành mạnh

Để khảo sát mức độ vận dụng kỹ năng phòng chống xâm hại tình dục của học sinh trung học, nhóm chúng em đưa ra 4 câu hỏi dưới dạng tình huống Kết quả khảo sát cho thấy chỉ có khoảng 48% học sinh đưa ra cách xửa lý tình huống phù hợp

III Nội dung và kết quả nghiên cứu

1 Nội dung

Trong giới hạn đề tài áp dụng tại trường THPT Lê Lợi, chúng em đã đưa ra 4 nhóm giải pháp như sau:

1.1 Đối với nhà trường

a) Tổ chức tuyên truyền, mời chuyên gia tư vấn về việc phòng tránh xâm hại cho học sinh

Được sự nhất trí của BGH nhà trường, vào buổi chào cờ ngày 07/10/2019, dưới sự chỉ đạo của Đoàn trường chi đoàn 11A1 đã tổ chức buổi ngoại khóa “Giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại đối với học sinh nữ” cho học sinh toàn trường nhằm trang bị cho các bạn học sinh những kiến thức và kĩ năng cần thiết, hướng dẫn các bạn chủ động phòng chống xâm hại tình dục

Thông qua buổi ngoại khóa, các bạn nhận biết được hành vi xâm hại, phân biệt được hành vi xâm hại tình dục với các hành vi khác như chọc ghẹo, tán tỉnh…, cách nhận biết thủ phạm xâm hại tình dục, một số thủ đoạn, cách thức mà các đối tượng thủ phạm thường sử dụng để dụ dỗ và lôi kéo nạn nhân Chúng em được tiếp thu những kĩ năng, kiến thức như phân biệt vùng nhạy cảm, vùng an toàn qua những câu hỏi trắc nghiệm đơn giản nhưng không kém phần hấp dẫn như tại sao những kẻ xâm hại tình dục lại chọn đối tượng trẻ em hay những địa điểm mà trẻ em

có thể bị tấn công,… từ đó chúng em được hướng dẫn những cách phòng tránh phù hợp Bên cạnh đó, chúng em còn được cung cấp những kiến thức và kĩ năng giúp học sinh nhận diện được những hành vi dụ dỗ, xâm hại trẻ em và liên hệ đường dây nóng 111- nơi bảo vệ trẻ em bị xâm hại và bạo hành

Cũng tại buổi ngoại khóa, thông qua các câu chuyện thực tế đã xảy ra như câu chuyện của cô bé Lê Thị Nhật Linh là một nạn nhân trong vụ xâm hại tình dục hết sức thương tâm ở Nhật Bản, gây phẫn nộ dư luận cả trong nước và quốc tế

b) Tổ chức các hoạt động ngoại khóa hướng dẫn thực hiện một số kỹ năng phòng tránh xâm hại tình dục do nhà trường và tổ tư vấn tâm lý tổ chức.

Trước tình trạng trẻ em bị lạm dụng tình dục xảy ra như hiện nay vào ngày 18/10/2019 Đoàn trường THPT Lê Lợi thực hiện chuyên đề "Ngoại khóa về kĩ năng phòng tránh xâm hại tình dục " cho 68 học sinh là Bí thư và Lớp trưởng đại diện cho 3 khối lớp đã tham gia hoạt động ngoại khóa học tập các kỹ năng phòng chống xâm hại tình dục, các kỹ năng phòng chống bắt cóc và kỹ năng ứng xử khi

bị đụng chạm không an toàn… Đây là một hoạt động có ý nghĩa thiết thực để các bạn trang bị kiến thức cho mình Từ đó, các bạn học sinh trong nhà trường tìm ra những biện pháp hiệu quả nhất để phòng tránh cho bản thân

Qua các tiết học chuyên đề, chúng em được giáo dục những kiến thức cần thiết với trẻ em hiện nay như phòng chống xâm hại tình dục, kỹ năng thoát hiểm khi rơi vào tay kẻ xấu , một số thông tin về thực trạng nạn xâm hại tình dục trẻ em hiện nay; những câu chuyện, tình huống về việc xâm hại tình dục mà học sinh dễ gặp phải; các quy định của pháp luật liên quan đến hành vi xâm hại tình dục trẻ em, bạo hành trẻ em; kỹ năng ứng xử khi gặp đụng chạm không an toàn…

Quy tắc 5 ngón tay

Đây là giải pháp mang tính thực tiễn cao, đòi hỏi vai trò của người hướng dẫn phải là người am hiểu các kỹ năng phòng vệ cơ bản, biết cách thoát thân trong các tình huống nguy hiểm Với việc hướng dẫn kỹ năng phòng chống xâm hại tình dục cần trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản về các động tác, cách thực hiện động tác khoa học, có hiệu quả, để học sinh áp dụng được trong các tình huống thực tiễn Khi trình bày một kỹ năng cần phải tuân thủ quy trình: phân tích động tác, hướng dẫn làm mẫu sau đó cho học sinh thực nghiệm tại chỗ Các kỹ năng được trang bị, hướng dẫn bao gồm: kỹ năng phòng vệ trong trường hợp bất