GIAO AN NGU VAN LOP 8 BAI 15

- Goïi hoïc sinh ñoïc 2 caâu ñeà, em hieåu theá naøo laø haøo kieät, phong löu ñaõ theå hieän phong thaùi gì cuûa ngöôøi tuø caùch maïng?. - Caâu thô “chaïy moûi chaân” thì haõy ôû tuø “[r]

GIÁO ÁN NGỮ VĂN 8 (HKI) Tuần 15

BÀI 15:

Tiết 57: Kiểm tra Tiếng Việt.

Tiết 58: Cảm tác vào nhà ngục Quảng Đông.

Tiết 59: Đập đá ở Côn Lôn.

Tiết 60: Ôn luyện về dấu câu

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :

1 Qua 2 bài thơ cảm nhận được khí phách hiên ngang kiên cường của các chí sĩ yêu nước đầu thế kỷ XX và sức lôi cuốn của một giọng thơ hào hùng, hình ảnh thơ mạnh mẽ, khoáng đạt

2 Củng cố và hệ thống hoá kiến thức về dấu câu; nhận ra và biết cách chữa các lỗi thường gặp về dấu câu

3 Biết cách quan sát, thuyết minh đặc điểm của một thể loại văn học (thể thơ) đã học

Tiết 58: VÀO NHÀ NGỤC QUẢNG ĐÔNG CẢM TÁC

I MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:

II.TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ :

3 Giới thiệu bài mới :

- Gọi học sinh đọc chú thích * SGK 146, rút ra

vài nét chính về tác giả (tên, hiệu, năm

sinh-mất, quê quán

- Bài thơ được sáng tác vào thời gian nào? Thể

thơ vận dụng trong bài? Vì sao em biết đây là

thể thơ Đường Luật TNBC? Kể tên một số bài

thơ đã học có cùng thể loại

- Giáo viên hướng dẫn học sinh đọc văn bản

(giọng hào sảng, riêng 2 câu thực giọng trầm

lắng suy tư)

- Giáo viên đọc mẫu, học sinh đọc lại

I Đọc – Hiểu chú thích : 1/ Tác giả (SGK)

2/ Tác phẩm a- Trích “Ngục trung thư”

b- Thể thơ : Đường luật TNBC c- Chú thích : 1, 2, 6

II Đọc – Hiểu văn bản :

CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS PHẦN GHI BẢNG

- Bài thơ được sáng tác theo phương thức biểu

đạt nào ? (Biểu cảm) Vì sao?

- Bố cục bài thơ ĐLTNBC chia làm mấy phần ?

Kể tên từng phần ?

- Gọi học sinh đọc 2 câu đề, em hiểu thế nào là

hào kiệt, phong lưu đã thể hiện phong thái gì

của người tù cách mạng?

- Câu thơ “chạy mỏi chân” thì hãy ở tù “cho em

hiểu quan niệm của tác giả ra sao về việc “ở

tù”?

- Giọng điệu ở 2 câu thơ này như thế nào ?

- Đọc hai câu thực, giọng thơ chuyển xuống câu

thực thay đổi ra sao ? (trầm thống  ngậm ngùi

đau xót)

- Hai câu thơ giúp ta hình dung ra cuộc đời hoạt

động của cụ Phan như thế nào ?

- Nói về cuộc đời minh, tác giả có phải để than

thân không? Vì sao? Qua đoạn thơ em hiểu được

tấm lòng đối với đất nước vì sao? Và tầm vóc

của người tù cách mạng như thế nào?

THẢO LUẬN :

Từ cuộc đời hoạt động cách mạng của

nhà thơ nói riêng, theo em những người hoạt

động cách mạng nói chung sẽ phải gặp

những khó khăn thử thách nào? Vì sao họ có

thể vượt qua được những khó khăn thử thách

ấy?

- Đọc 2 câu luận : thế nào là bủa tay? Cười tan?

- Giải thích ý nghĩa 2 câu thơ? Lối nói khoa

trương ở đây có tác dụng gì trong việc biểu hiện

hình ảnh người anh hùng, hào kiệt này?

- Đọc 2 câu kết :

- Hai câu thơ cuối là kết tinh tư tưởng của toàn

bài thơ Em cảm nhận được điều gì từ hai câu

thơ ấy?

1 Đề : Vẫn là hào kiệt vẫn phong lưu Chạy mỏi chân thì hãy ở tù

(Điệp ngữ, giọng ung dung sảng khoái)  phong thái ung dung, khí phách ngang tàng

2 Thực : Đã khách … >< Lại người … bốn bể >< năm châu (Đối, giọng trầm thống)

 Tấm lòng yêu nước thiết tha, tầm vóc lớn lao

3 Luận : Bủa tay ôm chặt >< mở miệng cười tan

(Lối nói khoa trương, giọng thơ khẩu khí)  kiên định với sự nghiệp cứu nước

4 Kết : Thân ấy vẫn còn, còn ………… sợ gì đâu

(Điệp ngữ ngắt nhịp giọng dõng dạc) niềm tin vào chính nghĩa, bất khuất trước gian nguy

- Giọng điệu thơ ở cuối bài so với đầu bài có gì

đáng chú ý?

- Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng trong

hai câu thơ này?

III Tổng kết : Ghi nhớ (148)

IV Luyện tập : (148)

4 CỦNG CỐ : Đọc diễn cảm bài thơ Nhắc lại phần ghi nhớ.

5 DẶN DÒ :

- Học thuộc bài

- Soạn bài Đập đá ở Côn Lôn

- Chuẩn bị tư liệu về Côn Đảo (hình ảnh hoặc thuyết minh ngắn gọn của từng tổ)



Tiết 59: ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN

I MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:

II.TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ :

3 Giới thiệu bài mới :

- Gọi học sinh đọc chú thích * SGK (149), rút ra vài

nét chính về tác giả (vài điểm khác với Phan Bội

Châu)

- Bài thơ được sáng tác vào thời gian nào? Được làm

theo thể thơ gì?

- Với bài thơ này có nhất thiết chia làm 4 phần

không? Nếu chia cách khác, em chia như thế nào?

(Hai ý : 4 – 4)

- 4 câu thơ đầu có 2 lớp nghĩa Hai lớp nghĩa đó là

gì? Phân tích giá trị nghệ thuật của những câu thơ

ấy?

- Câu thơ đầu miêu tả gì? “Làm trai” theo quan

niệm xưa là như thế nào? (Phan Bội Châu : làm trai

phải lạ ở trên đời; Nguyễn Công Trứ : Chí làm trai …

bốn bể)

- Còn Phan Châu Trinh quan niệm như thế nào?

I Đọc – Hiểu chú thích :

1 Tác giả (SGK)

2 Tác phẩm:

a- Hoàn cảnh ra đời : SGK b- Thể thơ : Đường luật TNBC

II Đọc – Hiểu văn bản :

1 Hình ảnh người tù nơi Côn Đảo:

Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn Lừng lẫy làm cho lở núi non Xách búa đánh tan – Ra tay đập bể

CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS PHẦN GHI BẢNG

- 3 câu thơ sau miêu tả việc đập đá ra sao? Theo em

công việc ấy như thế nào? Công việc ấy được biểu

hiện qua những từ ngữ nào

- Một loạt những chi tiết dùng miêu tả công việc

đập đá mang tính chất khoa trương nhằm làm nổi

bật điều gì về người tù cách mạng?

- Phân tích 4 câu cuối : Chuyển xuống 4 câu cuối,

giọng thơ có gì đặc biệt?

- Qua các cụm từ “tháng ngày, mưa nắng” em hiểu

người tù đã phải vượt qua những thử thách gì nơi

Côn Đảo với án chung thân

- Trước sự đầy đoạ đó người tù tự nhủ với lòng mình

như thế nào?

- 2 câu thơ này sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?

- 2 câu thơ cuối hình tượng nhân vật được ví von ra

sao? Cách biểu hiện cảm xúc của tác giả như thế

nào?

- Em có nhận xét gì về nội dung của phần mở đầu

và kết thúc của bài thơ?

- THẢO LUẬN : Từ 2 hình tượng nhân vật người tù

cách mạng trong 2 bài thơ trên, em hiểu những

chiến sỹ yêu nước những năm đầu thế kỷ XX là

những con người như thế nào? Hãy liên hệ với

những người yêu nước xưa và nay

(Bút pháp khoa trương lãng mạn, giọng hào hùng)  tư thế oai phong khí phách hiên ngang lẫm liệt

2 Cảm nghĩ của tác giả : Tháng ngày >< Mưa nắng Bao quản >< càng bền

(Đối, hình ảnh ẩn dụ, khẩu khí ngang tàng)  quyết tâm bền gan vững chí trước mọi gian khổ Những kẻ vá trời khi lỡ bước Gian nan chi kể … !

(Hình ảnh ẩn dụ câu cảm)  ôm mộng cứu nước, cứu dân, xem thường mọi gian khổ …

III Tổng kết : Ghi nhớ (150)

IV Luyện tập : (150)

4 CỦNG CỐ : Đọc diễn cảm bài thơ

5 DẶN DÒ :

- Học thuộc lòng bài thơ và ghi nhơ

- Soạn “Muốn làm thằng Cuội” – Tản Đà



Tiết 60: ÔN LUYỆN VỀ DẤU CÂU

I MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:

II.TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ :

3 Giới thiệu bài mới :

Gíáo viên lập bảng tổng kết về dấu câu

Gọi học sinh lên bảng ghi Mỗi trường hợp

cho ví dụ

Dấu chấm lửng

- Thay thế phần ý không được diễn đạt thành lời, không tiện nói ra

- Phản ánh trạng thái của hiện thực khách quan, phản ánh bay tại ra các trạng thái tâm lý mỉa mai, chờ đợi bất ngờ

Dấu hai chấm

- Báo trước phần bổ sung giải thích, chuổi liệt kê

- Báo trước lời dẫn trực tiếp, lời đối thoại

Dấu chấm phẩy

- Đánh dấu ranh giới các vế câu ghép

- Đánh dấu ranh giới các bộ phận trong phép liệt kê

Dấu gạch ngang

- Đánh dấu ranh giới các vế câu ghép

- Đánh dấu ranh giới các bộ phận trong phép liệt kê

Dấu ngoặc đơn

- Đánh dấu phần chú thích

Dấu ngoặc kép

- Đánh dấu lời dẫn trực tiếp

- Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa khác hay ý mỉa mai

- Đánh dấu tên tác phẩm

- Cho biết lời văn thiếu dấu ngắt câu ở

chổ nào? Nên dùng dấu gì để kết thúc câu

ở chổ đó?

Dùng dấu chấm sau từ “này” là đúng hay

sai? Vì sao? Nên dùng dấu gì?

1 Thiếu dấu ngắt câu khi câu đã kết thúc :

VD : Câu sửa lại Tác phẩm “Lão Hạc” làm em vô cùng

xúc động Trong xã hội cũ, biết bao nhiêu

người nông dân đã sống nghèo khổ cơ cực như lão Hạc

CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS PHẦN GHI BẢNG

 Sai vì câu chưa kết thúc Nên dùng dấu

phẩy

- Cho biết câu này có những từ nào là

thành phần đồng chức? Giữa chừng thiếu

gì để phân biệt?

 (thiếu dấu phẩy)

- Đặt dấu chấm hỏi ở cuối câu thứ nhất và

dấu chấm ở cuối câu thứ hai trong đoạn

văn này đã đúng chưa? Vì sao? Nên dùng

dấu gì?

 (Câu đầu không phải là câu hỏi nên dùng

dấu chấm; câu 2 là câu hỏi, nên dùng dấu

chấm hỏi)

2 Dùng dấu ngắt câu khi câu chưa kết thúc :

VD : Câu sử a lại

Thời còn trẻ, học ở trường này , ông là

học sinh xuất sắc nhất

3 Thiếu dấu thích hợp để tách các bộ phận của câu khi cần thiết :

VD :

Cam quýt , bưởi xoài là đặc sản của vùng

này

4 Lẫn lộn công dụng của các dấu câu :

VD : Quả thật, tôi không biết nên giải quyết vấn

đề này như thế nào và bắt đầu từ đâu Anh có thể cho tôi một lời khuyên không ? Đừng

bỏ mặc tôi lúc này

III GHI NHỚ : SGK 151

IV LUYỆN TẬP :

Làm bài tập 1, 2 trang 151, 152

4 CỦNG CỐ :

Những lỗi nào thường gặp ở dấu câu

5 DẶN DÒ :

- Học bảng tổng kết

- Chuẩn bị tiết “ôn tập” theo câu hỏi SGK

