Luận văn, khóa luận, đề tài
Trang 1A MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
1.1 Nghiên cứu tìm hiểu lịch sử địa phương là một mảng đề tài thu hút
sự tham gia của nhiều nhà nghiên cứu cũng như sinh viên khoa Lịch Sử Qua
đó góp phần làm phong phú hơn lịch sử dân tộc cũng như làm rõ hơn những nét đặc thù, những đặc điểm riêng của lịch sử địa phương và những đóng góp của địa phương trong sự phát triển chung của dân tộc Cho đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu về lịch sử các tỉnh, huyện, xã, lịch sử Đảng bộ …
ở hầu hết các địa phương trong cả nước Tuy nhiên trong một thời gian dài, các đề tài nghiên cứu chỉ tập trung vào các đề tài chính trị, lịch sử và cuộc đấu tranh giai cấp, ít đề cập đến vấn đề kinh tế, xã hội, hoặc nếu có thì chỉ để phục
vụ các đề tài chính trị Ngày nay, trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, việc nghiên cứu về các cơ sở kinh tế, các nhà máy, xí nghiệp ở địa phương là một yêu cầu cấp thiết để làm rõ những vấn đề kinh tế - xã hội, những thành tựu đạt được và những hạn chế Qua đó rút ra bài học kinh nghiệm có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc nhắm thúc đẩy sự nghiệp đổi mới đất nước phát triển, xây dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh
1.2 Hiện nay trong công cuộc xây dựng và hiện đại hóa đất nước, xi măng là một mặt hàng chiến lược có vị trí quan trọng nhằm thúc đẩy xây dựng cơ sở hạ tầng cho xã hội Thực hiện mục tiêu của Bộ xây dựng năm
2010 sản lượng xi măng đã lên đến 50 – 51,5 triệu tấn Như vậy, việc sản xuất
xi măng để thực hiện chiến lược của đất nước là một yêu cầu bức thiết
Sau quá trình khảo sát thăm dò nguyên liệu và chuẩn bị xây dựng, ngày 09/06/1999, dự án Xi măng Hoàng Mai tiến hành khởi công đồng loạt các hạng mục công trình chính thuộc dây chuyền sản xuất Sau 32 tháng khởi công xây dựng, ngày 06/03/2003 Công ty xi măng Hoàng Mai đã chính thức
Trang 2đi vào hoạt động Ngày 27/03/2008 theo quyết định của hội đồng quản trị Tổng công ty công nghiệp xi măng Việt Nam đã chuyển công ty xi măng Hoàng Mai thành công ty cổ phần xi măng Hoàng Mai Trải qua 15 năm xây dựng và trưởng thành, công ty xi măng Hoàng Mai đã đạt được nhiều thành tựu về mọi mặt góp phần to lớn vào sự nghiệp phát triển của cả nước nói chung và địa bàn 2 tỉnh Nghệ An – Hà Tĩnh nói riêng Đặc biệt, từ khi thực hiện cổ phần hóa, Công ty cổ phần xi măng Hoàng Mai đã vượt qua nhiều khó khăn, nhanh chóng có những bước phát triển vượt bậc: sản lượng xi măng hằng năm đạt 1,4 triệu tấn/ năm Công ty không sản xuất xi măng mác thấp PCB 30 mà tập trung sản xuất xi măng mác cao PCB 40 và PCB 40 làm nâng cao uy tín thương hiệu sản phẩm Lương bình quân của công nhân trung bình
6 triệu đồng / tháng Công ty cổ phần xi măng Hoàng Mai đã đón nhận nhiều giải thưởng giá trị của Thủ tướng chính phủ trao tặng
Vì vậy, nghiên cứu về công ty xi măng Hoàng Mai trong những năm cổ phần hóa không chỉ có ý nghĩa khoa học mà còn có ý nghĩa thực tiễn nhất định, từ đó gợi mở những vấn đề quan trọng và rút ra những bài học kinh nghiệm nhắm góp phần thiết thực vào công cuộc công nghiệp hóa – hiện đại hóa của nước ta hiện nay
Với những lý do đó chúng tôi mạnh dạn chọn đề tài “ Công ty xi măng Hoàng Mai trong những năm cổ phần hóa’’ ( từ tháng 3 năm 2008 đến tháng
3 năm 2010 ) làm đề tài luận văn tốt nghiệp của mình
2 Lịch sử vấn đề
Đề tài “Công ty xi măng Hoàng Mai trong những năm cổ phần hóa’’ ( từ tháng 3 năm 2008 đến tháng 3 năm 2010 ) là một đề tài mới, cho đến nay chưa có công trình nào đề cập một cách đầy đủ Tuy nhiên để thực hiện đề tài này, chúng tôi đã kế thừa một số kết quả nghiên cứu dưới góc độ khác nhau của các công trình sau:
Trang 32.1 Trong quyển “ Xi măng Hoàng Mai 10 năm xây dựng và trưởng thành’’ ( 1995 -2005) do Ban giám đốc thường vụ Đảng ủy, thường vụ công đoàn công ty xuất bản và lưu hành nội bộ, ra đời đã phản ánh về quá trình xây dựng, phát triển sản xuất của tập thể cán bộ công nhân viên chức công ty trong 10 năm với những thành tựu đáng ghi nhận, tuy chưa thật đầy đủ.
2.2 Trong quyển “ Những tấm gương tiêu biểu trong 10 năm đổi mới ở Nghệ An” do Ban tuyên giáo tỉnh ủy ấn hành đã giới thiệu những đơn vị điển hình có nhiều thành tích trong công cuộc đổi mới ở tỉnh Nghệ An, trong đó có công ty xi măng Hoàng Mai
2.3 Các báo cáo của Ban chấp hành huyện ủy Quỳnh Lưu khóa 15, 16
đã phản ánh về tình hình và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của huyện, trong đó có đề cập đến sự phát triển của Công ty cổ phần xi măng Hoàng Mai
2.4 Các bản báo cáo sơ kết, tổng kết của Đảng ủy, Ban lãnh đạo công ty
từ năm 2000 đến năm 2010, những tập tranh ảnh, bìa họa báo… đã giới thiệu
về truyền thống của công ty, những thành tựu trong các hoạt động sản xuất, kinh doanh của Công ty
2.5 Trong quyển “ Lịch sử Đảng bộ huyện Quỳnh Lưu’’ Nhà xuất bản chính trị quốc gia đã giới thiệu tuy còn sơ lược, về chủ trương thành lập và quá trình ra đời của công ty và lịch sử phát triển của Đảng bộ huyện song chưa đề cập đến sự phát triển nhanh chóng của công ty cổ phần xi măng Hoàng Mai kể từ khi cổ phần hóa
2.6 Trong bài “ Quỳnh Lưu phát huy nội lực để khai thác tiềm năng” của tác giả Hồ Đức Thành cũng đã nhắc đến những tiềm năng để phát triển sản xuất xi măng của Công ty xi măng Hoàng Mai
Tóm lại, các công trình nghiên cứu trên đây đã đề cập đến Công ty xi măng Hoàng Mai dưới góc độ: chủ trương thành lập, quá trình hình thành và
Trang 4phát triển của công ty qua các giai đoạn, những thành tựu to lớn mà công ty đạt được Tuy nhiên, để làm rõ về Công ty xi măng Hoàng Mai trong những năm cổ phần hóa thì chưa một công trình nào đề cập đầy đủ, nếu có cũng chỉ phản ánh khái quát ở mặt này, mặt khác Mặc dù vậy, những tài liệu trên đây
sẽ là cơ sở, là nguồn tư liệu quý giá để chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài khóa luận của mình
Lựa chọn đề tài “Công ty xi măng Hoàng Mai trong những năm cổ phần hóa ( từ tháng 3 năm 2008 đến tháng 3 năm 2010 ) ”, chúng tôi muốn trình bày về quá trình hình thành, phát triển của Công ty xi măng Hoàng Mai, những thành tựu công ty đã đạt được trong những năm cổ phần hóa… Qua đó rút ra những nhận xét, những bài học kinh nghiệm quý báu có ý nghĩa thực tiễn trong công cuộc công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước hôm nay
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Với đề tài “Công ty xi măng Hoàng Mai trong những năm cổ phần hóa’’ chúng tôi đề cập một cách toàn diện có hệ thống về quá trình hình thành
và phát triển của Công ty xi măng Hoàng Mai, những thành tựu của Công ty trên các mặt hoạt động sản xuất, kinh doanh trong những năm cổ phần hóa Vị thế của Công ty so với các doanh nghiệp khác trong ngành, những triển vọng phát triển của ngành xi măng cả nước nói chung và huyện Quỳnh Lưu nói riêng Thực tiễn đó cũng góp phần chứng tỏ sự đúng đắn khoa học trong đường lối đổi mới của Đảng và Nhà nước Đồng thời, cũng đặt ra những vấn
đề cần phải giải quyết về sự phát triển đô thị, vấn đề môi trường, về việc xây dựng nếp sống công nghiệp, văn minh công nghiệp… nhằm đưa đất nước tiến kịp các nước trong khu vực và thế giới
Trang 53.2 Phạm vi nghiên cứu
Để thực hiện được mục đích của đề tài trước hết chúng tôi tiến hành đề cập đến điều kiện tự nhiên, thực trạng kinh tế - xã hội của huyện Quỳnh Lưu Quá trình hình thành và phát triển của Công ty xi măng Hoàng Mai Hoạt động sản xuất, kinh doanh của Công ty xi măng Hoàng Mai trong những năm
cổ phần hóa Qua đó góp phần khẳng định thêm lần nữa sự đúng đắn sáng tạo của Đảng và Nhà nước trong quá trình xây dựng và phát triển Công ty
Về không gian: Đề tài chủ yếu được xác định trong không gian huyện Quỳnh Lưu, nơi đặt Công ty xi măng Hoàng Mai
Về thời gian: Đề tài giới hạn từ khi Công ty xi măng Hoàng Mai tiến hành cổ phần hóa ( từ tháng 3 năm 2008 đến tháng 3 năm 2010)
Mặc dù vậy, việc xác định không gian và thời gian của đề tài chỉ mang
ý nghĩa tương đối, bởi vì huyện Quỳnh Lưu chỉ là một đơn vị hành chính thuộc phạm vi của tỉnh Nghệ An, trong khi đó hoạt động của công ty không chỉ nằm trên địa bàn của huyện mà bao gồm cả hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh.Vì vậy, trong quá trình nghiên cứu chúng tôi có đề cập đến một số sự kiện không liên quan trực tiếp đến đề tài nhưng để làm rõ vấn đề cần nghiên cứu
4 Nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu
4.1 Nguồn tư liệu.
Bên cạnh việc tham khảo các tư liệu nghiên cứu về Công ty xi măng Hoàng Mai trên bình diện cả nước, chúng tôi chủ yếu tập trung khai thác nguồn tư liệu lịch sử địa phương phục vụ trực tiếp cho đề tài, các báo cáo tổng kết, sơ kết hàng năm, các số liệu thống kê của Công ty xi măng Hoàng Mai cũng như của huyện Quỳnh Lưu và các công trình nghiên cứu của các tác giả khác
Ngoài ra, chúng tôi còn tiến hành công tác ®iÒn dã, khảo sát thực tế tại Công ty xi măng Hoàng Mai Gặp gỡ trao đổi với Ban Giám đốc Công ty, các
Trang 6cán bộ công nhân đã và đang công tác tại Công ty nhằm thu thập thêm tư liệu phục vụ công tác nghiên cứu.
4.2 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu mà chúng tôi sử dụng trong khóa luận này là:
- Phương pháp lịch sử
- Phương pháp logic
- Phương pháp liên ngành: Thống kê, đối chiếu, so sánh
- Kết hợp với các phương pháp điền dã sưu tầm lịch sử địa phương
5 Đóng góp của khóa luận
Luận văn đã trình bày một cách khái quát quá trình hình thành và phát triển của Công ty xi măng Hoàng Mai, cũng như những hoạt động của Công
ty xi măng Hoàng Mai trong những năm cổ phần hóa
Thông qua luận văn giúp người đọc nhận thấy rõ hơn vai trò quan trọng của ngành sản xuất xi măng, cũng như của Công ty xi măng Hoàng Mai trong phát triển sản xuất công nghiệp địa phương cũng như phát triển ngành công nghiệp trong cả nước
Luận văn đã góp phần vào việc nghiên cứu xây dựng và bổ sung nguồn tài liệu về lịch sử địa phương, một vấn đề mà trước đây ít được mọi người chú trọng
Trang 7B néi dung
CHƯƠNG 1 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÔNG TY XI
MĂNG HOÀNG MAI
1.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên và thực trạng kinh tế xã hội của huyện Quỳnh Lưu khi nhà máy xi măng Hoàng Mai ra đời
1.1.1 Vài nét khái quát về điều kiện tự nhiên của huyện Quỳnh Lưu
Quỳnh Lưu là huyện địa đầu phía Bắc tỉnh Nghệ An, một vùng đồng bằng ven biển phía Đông Bắc, khá trù phú và giàu có Đây là một vùng đất có
cư dân sinh sống lâu đời, bằng chứng là di chỉ khảo cổ học Quỳnh Văn Trong tiến trình lịch sử dân tộc, nhân dân Quỳnh Lưu đã cùng nhân dân cả nước đứng lên chống ngoại xâm , bảo vệ độc lập dân tộc, xây dựng đất nước và lập nên nhiều chiến công hiển hách
Dưới thời Trần, Hồ, Quỳnh Lưu là đất thuộc hai huyện Phù Lưu và Quỳnh Lâm Thời thuộc Minh Quỳnh Lưu là đất ba huyện Phù Lưu, Quỳnh Lâm và Trà Thạnh Đầu thời Lê cũng vậy
Năm Quang Tự thứ 10, Vua Lê Thánh Tông định lại bản đồ cả nước để thống thuộc các phủ huyện vào các thừa tuyên, mới hợp cả Diễn Châu và Nghệ An làm một gọi là Nghệ An thừa tuyên Từ năm 1469, Diễn Châu chỉ là một phủ của Nghệ An, phủ Diễn Châu có hai huyện Đông Thành ( Yên Thành
và Diễn Châu ngày nay ), Quỳnh Lưu ( tức Quỳnh Lưu và Nghĩa Đàn ngày nay )
Năm Minh Mạng thứ 12 (1831), đặt 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh độc lập nhau Quỳnh Lưu thuộc phủ Diễn Châu của tỉnh Nghệ An Năm Minh Mạng thứ 21 (1840) tách 7 tổng phía Tây của Quỳnh Lưu lập ra huyện Nghĩa
Trang 8Đường ( năm 1886 đổi thành Nghĩa Đàn ) Bốn tổng còn lại ở phía Đông gồm Phú Hậu, Thanh Viên,Quỳnh Lâm và Hoàng Mai gọi là huyện Quỳnh Lưu lệ vào phủ Diễn Châu.
Năm 1919 Quỳnh Lưu trở thành một huyện độc lập của tỉnh Nghệ An, không còn là huyện cấp dưới của Diễn Châu như trước đây Thoát khỏi ách thống trị của thực dân Pháp nhân dân ta trở thành chủ nhân của đất nước, có quyền quyết định mọi việc trên mảnh đất của mình Chính phủ Việt Nam dân chủ Cộng hòa đã đổi các phủ sang huyện loại bỏ cấp tổng [ 22;8 ]
Hiện nay, Quỳnh Lưu có diện tích đất tự nhiên là 60.706 ha, trong đó đất nông nghiệp là 15.427,64 ha Năm 2007, dân số là hơn 360.000 người Đơn vị hành chính gồm 41 xã và 2 thị trấn, trong đó có 8 xã thuộc miền núi Quỳnh Lưu có tọa độ vị trí địa lý:
- Cực Bắc: 19022’12” vĩ độ Bắc
- Cực Nam: 1900’15” vĩ độ Bắc
- Cực Tây: 106005’15” kinh tuyến Đông
- Cực Đông: 105047’50” kinh tuyến Đông
Huyện Quỳnh Lưu có đường biên giới dài 122 km, trong đó đường biên giới đất liền 88 km và 34 km đường bờ biển Khoảng cách từ huyện lị là thị trấn Cầu Giát đến tỉnh lị là thành phố Vinh khoảng 60km Phía Bắc huyện Quỳnh Lưu giáp Tĩnh Gia ( Thanh Hóa), có chung địa giới khoảng 24km với ranh giới tự nhiên là khe Nước Lạnh Phía Nam và Tây Nam giáp Diễn Châu
và huyện Yên Thành với ranh giới khoảng 31 km Vùng phía Nam của huyện Quỳnh Lưu có chung khu vực đồng bằng với hai huyện Diễn Châu và Yên Thành ( thường gọi là đồng bằng Diễn - Yên – Quỳnh ), phía Tây giáp huyện Nghĩa Đàn với ranh giới khoảng 33 km được hình thành một cách tự nhiên bằng các dãy núi kéo dài liên tục mà giữa chúng có nhiều đèo thấp tạo ra những con đường nối liền hai huyện với nhau Phía Đông huyện Quỳnh Lưu
Trang 9giáp biển Đông Đã có bài thơ miêu tả cảnh núi non trùng điệp, nhấp nhô của huyện Quỳnh Lưu như sau:
Nghệ,Thanh phân giới từ đây
Đón đưa núi nọ non này gần xa
Đường mây văng vẳng tiều ca
Líu lo chim nói gió hoà đìu hiu
Nhấp nhô đá dựng giữa đèo
Trời Nam mảnh biếc một chiều giăng ngang
( Lê Hữu Trác – Phó bảng Phan Võ dịch )
Địa hình Quỳnh Lưu thấp dần từ Bắc xuống Nam, từ Tây sang Đông Địa hình khá đa dạng, chia làm 3 vùng: vùng trung du và bán sơn địa; vùng đồng bằng; vùng biển và ven biển Đất đai tự nhiên được cấu tạo khác nhau Quỳnh Lưu có vị trí quan trọng về quốc phòng vì nó nằm vào thế Nam Thanh – Bắc Nghệ, có các tuyến giao thông chiến lược, là bàn đạp ra Bắc vào Nam
và lên miền Tây Ngoài quốc lộ 1A, đường sắt Bắc Nam đi qua với điểm
“dừng chân’’ là ga Hoàng Mai, ga Cầu Giát và mạng lưới quốc lộ, tỉnh lộ, huyện lộ,đường sông phủ khắp toàn huyện… Quỳnh Lưu còn có tuyến đường sắt địa phương nối từ ga Giát qua ga Tuần lên huyện Nghĩa Đàn Đây là một trong số rất ít các tuyến đường các tuyến đường sắt quốc gia với vùng đất đỏ Phủ Quỳ [ 22; 8 ]
Với nhiều lợi thế trong khai thác, sản xuất vật liệu xây dựng, chế biến lâm sản, Quỳnh Lưu đang là một trong ba trọng điểm lớn về phát triển kinh tế của tỉnh Nghệ An ( Vinh, Quỳnh Lưu, Phủ Quỳ ) Với nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú và dồi dào như đá vôi, đất sét, cao lanh… Quỳnh Lưu
có rất nhiều tiềm năng để phát triển ngành công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng Trên địa bàn huyện Quỳnh Lưu có 7 điểm đá vôi đã được thăm dò và khai thác với diện tích hàng trăm ha và trữ lượng hàng trăm triệu tấn, có quy
Trang 10mô tập trung Quỳnh Lưu có mỏ sét Hoàng Mai với trữ lượng 60 triệu tấn đã được Việt Nam và Rumani thăm dò, phân tích, cho thấy nguồn tài nguyên quý giá này làm nguyên liệu cho sản xuất xi măng rất tốt Mỏ sét Quỳnh Vinh có trữ lượng 17 triệu tấn, ở gần vị trí xây dựng Nhà máy xi măng Hoàng Mai đã được đầu tư thăm dò, khai thác phục vụ cho các Nhà máy xi măng Nghi Sơn, Hoàng Mai Đất cao lanh làm gạch ngói tập trung ở các xã Quỳnh Mỹ, Quỳnh Lâm, Quỳnh Văn đủ cung cấp cho các lò công suất 7 – 20 triệu viên / năm trong thời gian 20 – 30 năm tới Ngoài ra đất tốt làm gốm sứ, đá ốp lát, chì, kẽm, than đá… là những nguồn tài nguyên thiên nhiên hứa hẹn sự phát triển nhanh chóng cho ngành kinh tế nói chung, công nghiệp Quỳnh Lưu nói riêng Tóm lại, Quỳnh Lưu là hình ảnh thu nhỏ của Nghệ An Với vị trí địa lý đặc biệt của mình, bên cạnh những đặc điểm chung, Quỳnh Lưu còn mang thêm những đặc điểm riêng biệt Tất cả đều ảnh hưởng đến các loại hình kinh
tế, đến đời sống nhân dân Trong lịch sử, nhân dân Quỳnh Lưu đã bỏ ra nhiều trí tuệ và sức lực để chinh phục tự nhiên, cải tạo đất đai, khai khẩn cày bừa… làm cho Quỳnh Lưu có bộ mặt địa hình với đất đai thành thuộc, với nhiều xóm làng trù mật như hiện nay
1.1.2 Một vài nét khái quát về thực trạng kinh tế - xã hội của huyện Quỳnh Lưu.
Thời nguyên thủy cách chúng ta 5000 – 6000 năm đã có cư dân sinh sống trên đất Quỳnh Lưu Họ sống trên các đồi điệp, để lại một nền văn hóa
mà các nhà khảo cổ học, sử học gọi là “Văn hóa Quỳnh Văn” Người nguyên thủy sống ở Quỳnh Lưu từ văn hóa Quỳnh Văn (sơ kỳ đồ đá mới ) đến văn hóa Đông Sơn ( đồ đồng ) ở Đồn Đền ( Quỳnh Hậu ) Vùng ven biển do có các dòng khí hải lưu xuôi ngược, do có hiện tượng sóng nhào, gió, sự bồi tụ các loại nhuyễn thể nói chung là trầm tích biển, cát, phù sa… hình thành nên
Trang 11các dải cồn cát Vì thế, cư dân đến đây cư trú rất sớm, ví dụ như ở Tiến Thủy, Quỳnh Lương, Quỳnh Lộc, Quỳnh Lập…
Suốt thiên niên kỷ thứ nhất đến đầu thiên niên kỷ thứ hai, cư dân trên địa bàn Quỳnh Lưu đã lan dần từ vùng bán sơn địa phía Tây và Tây Bắc xuống các cồn gò, các đất ven núi, ven đồi Nước biển lùi đến đâu họ đắp đập ngăn mặn đến đó Suốt thời Lý, Trần là thời gian mà những người đi trước của cư dân Quỳnh Lưu đã tích cực chế ngự thiên nhiên, xây dựng đất Quỳnh Lưu ở vùng giữa và vùng hạ huyện Đây là thời gian không chỉ Quỳnh Đôi ra đời mà Quỳnh Yên, An Hòa, Quỳnh Hồng, Quỳnh Bảng, Quỳnh Giang, Quỳnh Diễn, Quỳnh Châu, Quỳnh Thạch, Quỳnh Mỹ, Sơn Hải, Quỳnh Hưng, Quỳnh Bá… đều có người cư trú Như vậy, vào cuối đời Trần, tuy còn thưa thớt nhưng khắp địa bàn huyện Quỳnh Lưu đều có cư dân sinh sống
Từ đời Lê trở về sau, trên địa bàn Quỳnh Lưu việc khai khẩn được đẩy mạnh hơn Song dù là người ở ngoài Bắc vào hay là người từ các làng xã cũ ở Quỳnh Lưu san ra, cũng chỉ chen vào những vùng đồng bằng nước mặn, dân
cư thưa thớt như Phú Minh ( Quỳnh Minh ) là từ Thổ Đôi xuống; Hiền Lương ( Quỳnh Lương ) là từ Cự Tân sang
Từ sau cách mạng tháng Tám năm 1945, cư dân Quỳnh Lưu lại có hiện tượng ngược lại: là không từ miền Tây hay Tây Bắc xuống nữa mà các xã vùng giữa và vùng biển lại chuyển cư dân lên để lập xã mới Chưa kể những
xã có hiện tượng “ đắm dân’’, 4 xã mới đã ra đời là: Quỳnh Thắng, Quỳnh Tân, Ngọc Sơn, Tân Sơn Điều này là do tăng trưởng dân số, song cũng là do những tiến bộ khoa học kỹ thuật, con người chế ngự được thiên nhiên mạnh
mẽ hơn Trong cư dân Quỳnh Lưu ngoài người bản địa, còn có người từ Trung Quốc sang mà rõ nhất là họ Hồ từ đời Hồ Hưng Dật, có người từ ngoài Bắc hay từ Thanh Hóa vào, có người từ Hà Tĩnh ra hay các huyện khác ở Nghệ An đến Có người Việt, có bà con dân tộc ít người (người Mãn Thanh )
Trang 12Họ đến Quỳnh Lưu vào nhiều thời điểm khác nhau với nhiều lý do khác nhau nhưng giờ đây thời gian đã xóa nhòa đi gốc gác xa xưa của họ Họ chỉ biết mình là người Quỳnh Lưu, đi đâu, ở đâu cũng nhớ mình là người Quỳnh Lưu, địa đầu xứ Nghệ của Tổ quốc Việt Nam.
Cư dân Quỳnh Lưu mang tinh thần chung của con người xứ Nghệ đó là đức tính cần cù, chịu khó, tin tưởng ở tương lai, trọng khí tiết… Ngoài phát triển sản xuất nông nghiệp, cư dân Quỳnh Lưu còn tập trung đầu tư phát triển các ngành nghề khác như thủ công nghiệp, thương nghiệp Đặc biệt trong những năm gần đây ngành công nghiệp của huyện phát triển mạnh mẽ đem lại những chuyển biến mới trong nền kinh tế - xã hội Quỳnh Lưu có một số ngành nghề truyền thống như: làm muối ở Quỳnh Thuận, Thượng Yên, Trung Yên; làm gạch ngói ở Cẩm Trường ( Quỳnh Yên ), Ngõa Trường ( Quỳnh Diễn ); lấy đá nung vôi xây nhà ở Quỳnh Tụ ( Quỳnh Xuân ), Ngọc Huy ( Mai Hùng ), Thiện Ky ( Quỳnh Thiện ); đục đá thành các công cụ ở Yên Lưu, Đồng Bến ( Quỳnh Giang ), Thiện Ky; thợ mộc, thợ ngõa ở Phú Nghĩa Thượng, Phú Nghĩa Hạ, Phú Phong, Phú Mỹ; nuôi tơ tằm ở Thạch Động ( Quỳnh Thạch), Quỳnh Đôi, Phú Nghĩa Hạ, Phú Phong, Phú Mỹ; dệt lụa, dệt vải ở Quỳnh Đôi, Nhân Sơn, Ngọc Đoài; làm nón ở Thanh Sơn, Song Ngọc; nghề làm nước mắm ở Thanh Đoài, Ngọc Lâm, Phú Nghĩa Thượng và Hạ, Tân An, Văn Thái; nghề đóng cối xay ở Tri Lân ( Quỳnh Ngọc ), Mỹ Hòa ( Quỳnh Mỹ ), Ngọc Huy ( Mai Hùng ); đóng thuyền ở Phú Nghĩa Thượng, Phú Nghĩa Hạ, Văn Trường, Nhân Phong; nghề chạm trổ tủ, sập, bàn ghế… ở Phú Nghĩa Thượng, Phú Nghĩa Hạ Nghề làm thuốc Lào ở Thanh Sơn ( Ngò), Ngọc Đoài, Song Ngọc, Thuận Yên; chế biến ruốc ở Đông Hồi, Hữu Lập [ 22; 8 ]
Mặc dù trong những năm gần đây, thời tiết bất thường dịch bệnh phức tạp, giá cả biến động, gây bất lợi cho hoạt động sản xuất của nhân dân huyện
Trang 13Quỳnh Lưu nhưng với tinh thần đoàn kết, sự nỗ lực cố gắng của Đảng bộ và nhân dân trên địa bàn toàn huyện, Quỳnh Lưu liên tục đạt được những kết quả cao trên nhiều lĩnh vực, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, nhiều vấn đề xã hội, môi trường được giải quyết
Năm 2000 tổng giá trị sản xuất đạt 1.195,5 tỷ đồng, tăng so với 1995 là 48,76% Các lĩnh vực kinh tế đều phát triển, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp – xây dựng và thương mại – dịch vụ Tỷ trọng nông- lâm-ngư nghiệp năm 1996 là 56,2% đến năm 2000 là 51% , công nghiệp xây dựng từ 13,5% (1996) tăng lên 16% (2000), thương mại dịch vụ từ 30% (1996) tăng lên 33% (2000) Thu nhập bình quân đầu người từ 1,7 triệu đồng ( 1995) lên 2,977 triệu đồng (2000) Tỷ lệ hộ giàu từ 23,1% (1995) tăng lên 26,1% (2000), hộ đói nghèo từ 23,8% ( 1995 ) giảm xuống còn 11,6% (năm 2000)
Năm 2007, tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 13,7%, cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, tỷ trọng nông nghiệp từ 39,71% ( 2006) giảm xuống còn 35,08% (2007), công nghiệp-xây dựng tăng từ 40,34% (2006) lên 41,5% (2007), dịch vụ-thương mại tăng từ 19,95% (2006) lên 23,42%(2007), thu nhập bình quân đầu người đạt 8,01 triệu đồng / năm , tăng 8,3% Sản lượng lương thực đạt 114.198 tấn, bình quân giá trị sản xuất đạt 37,664 triệu đồng /
ha canh tác, hiện có 36 mô hình với tổng diện tích 2.275ha có giá trị sản xuất
từ 50 triệu đồng / ha trở đi, tăng 1.040 ha Chăn nuôi tiếp tục phát triển theo hướng trang trại, tập trung xa khu dân cư Tổng sản lượng thủy sản đánh bắt, nuôi trồng là 28.913 tấn, tăng 20% ( trong đó sản lượng hải sản đạt tiêu chuẩn xuất khẩu chiếm 40%) Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp đạt mức tăng trưởng khá, nhiều ngành nghề được phát triển, mở rộng quy mô và địa bàn sản xuất, có thêm 3 làng nghề được công nhận, đưa tổng số lên 9 làng nghề,
đã công bố quy hoạch chi tiết và tích cực kêu gọi đầu tư vào các khu công
Trang 14nghiệp nhỏ Quỳnh Giang, Quỳnh Hồng và đô thị Hoàng Mai Xây dựng kết cấu hạ tầng được tăng cường hơn, tổng giá trị đầu tư trên địa bàn 891,325 tỷ đồng, tăng 21 ,8% ( trong đó ngân sách xã và nhân dân đóng góp chiếm 60%) Thương mại – dịch vụ phát triển khá sôi động, đáp ứng cơ bản nhu cầu sản xuất, sinh hoạt của nhân dân, tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại, hội chợ nhằm mở rộng thị trường, quảng bá sản phẩm Thu ngân sách nhà nước giao trên địa bàn đạt 57.02 tỷ đồng, cao nhất từ trước đến nay
Năm 2008, Quỳnh Lưu xác định mục tiêu là tích cực thu hút đầu tư, khơi dậy các nguồn lực tại chỗ, đẩy mạnh cải cách hành chính, tập trung phát triển và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, lao động với tốc độ cao theo hướng công nghệ hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, giải quyết tốt các vấn đề
xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng, xây dựng hệ thống chính trị, thực hiện thắng lợi chỉ tiêu Nghị quyết Đai hội Đảng bộ huyện lần thứ XXV Để đạt được mục tiêu đó, huyện Quỳnh Lưu tập trung chuyển dịch cơ cấu mùa vụ, cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa và hội nhập kinh tế quốc tế Tích cực áp dụng các tiến bộ kỹ thuật, công nghệ mới nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị, hiệu quả thu nhập trong sản xuất nông-lâm-ngư nghiệp Đẩy mạnh phát triển tiểu thủ công nghiệp, nâng cao chất lượng làng nghề Quản lý tốt các quy hoạch đã được phê duyệt, đẩy nhanh tiến độ thực hiện đề án mở rộng thị trấn Cầu Giát, hoàn thành xây dựng quy hoạch thị tứ ở các vùng Tích cực thu hút đầu tư, khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiêp đầu tư vào khu công nghiệp Quỳnh Giang, Quỳnh Hồng, khu du lịch biển Quỳnh Lưu và khu công nghiệp Hoàng Mai, các trung tâm thương mại của huyện, khuyến khích và tạo điều kiện phát triển doanh nghiệp quốc doanh, xây dựng thương hiệu hàng hóa
Tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, cải tiến đổi mới phương pháp chỉ đạo nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành của chính quyền
Trang 15huyện, xã Sáp nhập, kiện toàn các phòng ban và cơ quan chuyên môn Ủy ban nhân dân huyện theo chủ trương của Ủy ban nhân dân tỉnh, Chính phủ Đẩy mạnh phong trao thi đua sản xuất, kinh doanh trong địa bàn toàn huyện, phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu cho từng năm Cán bộ, đảng viên và nhân dân huyện Quỳnh Lưu luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm và đồng thuận phấn đấu đạt kết quả cao nhất làm chuyển biến mạnh mẽ trên các lĩnh vực, tạo thế và lực cho bước đi của huyện trong những năm tiếp theo
Như vậy, lướt qua bức tranh kinh tế - xã hội của huyện Quỳnh Lưu ta thấy kinh tế ở Quỳnh Lưu không phải chỉ có nông nghiệp với con trâu đi trước cái cày theo sau mà giờ đây các ngành nghề công nghiêp, tiểu thủ công nghiệp, thương nghiệp cũng phát triển mạnh mẽ, đời sống xã hội và an ninh quốc phòng ngày càng được giữ vững và ổn định Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân được nâng cao, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa quê hương, đất nước
1.2 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty xi măng Hoàng Mai
1.2.1 Lịch sử hình thành của Công ty xi măng Hoàng Mai
Công ty xi măng Hoàng Mai tiền thân là Công ty xi măng Nghệ An (trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An ) được thành lập theo quyết định
số 2629 /QĐ.UB ngày 07/10/1995 của Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Công
ty thành lập để làm chủ đầu tư dự án xi măng Hoàng Mai được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại quyết định số 216/QĐ-TTG ngày 15/04/1996
Công ty xi măng Hoàng Mai ra đời vào thời kỳ hậu “ cơn sốt ” xi măng năm 1995 Nắm được nhu cầu xi măng sẽ tăng cao khi làn sóng đầu tư nước ngoài (FDI) sẽ tràn vào Việt Nam ngay sau khi Mỹ bỏ cấm vận, năm 1996
Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã trình và được Chính phủ cho phép đầu tư một dự án xi măng lớn có công suất 1,4 triệu tấn xi măng / năm tại thị trấn Hoàng Mai, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An với công nghệ và thiết bị của
Trang 16Khối cộng đồng chung Châu Âu do hãng FCB (Cộng hòa Pháp) cung cấp Đây là quyết định đầu tư cực kỳ táo bạo, bởi lẽ tổng số vốn đầu tư rất lớn (hơn 200 triệu USD) mà lại hoàn toàn bằng vốn vay, trong đó vay ngoại tệ của ngân hàng nước ngoài là chủ yếu Trong quá trình thực hiện xây dựng nhà máy, vào đầu năm 2001 Công ty xi măng Hoàng Mai được chuyển giao
về Tổng công ty xi măng Việt Nam, nhà máy sản xuất xi măng lớn nhất Việt Nam Đây là một sự tiếp sức để công ty đứng vững và vượt qua những khó khăn hiện tại cũng như trong tương lai, để trở thành một doanh nghiệp thành công như ngày hôm nay [ 2; 13 ]
Bước vào sản xuất cuối năm 2002, từ đó đến nay sản lượng cũng như chất lượng sản phẩm liên tục tăng cao Năm 2005, công ty đã đạt được công suất thiết kế là 1,4 triệu tấn xi măng / năm Thành tích trong sản xuất của đội ngũ cán bộ, công nhân kỹ thuật không chỉ thể hiện ở sản lượng mà còn ở hiệu quả, do các định mức tiêu hao thực tế đều thấp hơn mức cho phép và năm sau thấp hơn năm trước
Nếu như trong sản xuất công ty đã nhanh chóng đạt được đỉnh cao thì trong công tác thị trường công ty đã và đang trải qua nhiều thử thách Nằm ở khu vực Bắc miền Trung, ngay từ khi sản phẩm xi măng Hoàng Mai đi vào thị trường đã vấp phải sự cạnh tranh quyết liệt của các thương hiệu lớn trên địa bàn, xi măng Hoàng Mai dù có lợi thế trên thị trường Hoàng Mai nhưng ở trên địa bàn này không thể tiêu thụ hết khả năng sản xuất của cả nhà máy Nhận thức được thuận lợi và khó khăn của mình, đội ngũ những người làm công tác tiêu thụ đã vươn mình ra thị trường cả nước Vì vậy, cho đến thời điểm hiện nay Công ty xi măng Hoàng Mai đã có một hệ thống các nhà phân phối trên toàn quốc, đảm bảo đưa sản phẩm đến mọi miền mọi công trình của đất nước
Trang 17Với sự nỗ lực trong sản xuất cũng như trong tiêu thụ, đến năm 2005 công ty đã hòa vốn trong sản xuất kinh doanh, đến năm 2006 công ty đã có lãi tới 27 tỷ đồng Năm 2007, thị trường xi măng cạnh tranh rất khốc liệt, các chi phí đầu vào tiếp tục tăng cao nhưng mục tiêu công ty đặt ra cũng rất lớn,
đó là sản xuất phấn đấu đat 1350.000 tấn clinker ( vượt công suất thiết kế khoảng 15 %), tiêu thụ khoảng 1700.000 tấn sản phẩm các loại, lợi nhuận cũng cao hơn năm 2006 Xi măng Hoàng Mai là một trong số không nhiều các doanh nghiệp có mức nộp ngân sách cao cho tỉnh Nghệ An Khi sản xuất kinh doanh phát triển thì đời sống vật chất của người lao động cũng được nâng lên Thu nhập bình quân đầu người của công ty năm 2001 là 700.000 đồng /tháng, nay đã được nâng lên 3.800.000 đồng / tháng Ngoài ra, để thõa mãn nhu cầu vui chơi giải trí cho người lao động công ty đã đầu tư xây dựng sân tennis, cầu lông, sân bóng bàn… Công tác môi trường luôn được đặt lên hàng đầu nên các chỉ tiêu về môi trường luôn được đảm bảo theo thiết kế và phù hợp với tiêu chuẩn, quy định của nhà nước, đảm bảo môi trường làm việc cho người lao động cũng như môi trường sống cho dân cư địa phương Mặt khác, công ty đã chú trọng đến việc trồng cây xanh trong khuôn viên nhà máy và văn phòng công ty nên đã tạo được một cảnh quan sạch đẹp, là nơi người lao động có thể thư giãn, nghỉ ngơi sau những giờ làm viêc mệt nhọc Hình ảnh xi măng Hoàng Mai được biết đến còn là những người kinh doanh
có văn hóa, biết chia sẻ với cộng đồng bằng những tình cảm chân thành và hành động thiết thực Đảng ủy công ty đã chỉ đạo các tổ chức công đoàn, Đoàn thanh niên động viên tập thể người lao động trích mỗi năm 6 ngày lương để thực hiện các hoạt đông nhân đạo, từ thiện Từ năm 2004 đến nay, tổng công ty đã tham gia hoạt động nhân đạo, từ thiện là hơn 3 tỷ đồng tập trung chủ yếu vào việc ủng hộ quỹ vì người nghèo, xóa nhà tranh tre nứa lá, ủng hộ nạn nhân chất độc màu da cam, xây dựng nhà tình nghĩa, nuôi dưỡng
Trang 18các bà mẹ Việt Nam anh hùng, giúp đỡ các cháu mồ côi không nơi nương tựa… Có thể nói với những định hướng đúng đắn trong các lĩnh vực hoạt động và những nỗ lực hết mình để thực hiện các định hướng đó, Công ty xi măng Hoàng Mai đang thành công trong việc xây dựng “ văn hóa xi măng Hoàng Mai’’ Để cạnh tranh thành công trong hội nhập, xi măng Hoàng Mai đang bắt đầu đổi mới quản lý doanh nghiệp, thực hiện cổ phần hóa.
Cổ phần hóa không phải điều mới mẻ hiện nay nhưng đối với xi măng Hoàng Mai lại là một vấn đề lớn Bởi lẽ công ty hình thành hoàn toàn bằng vốn vay trong đó chủ yếu là vay ngoại tệ nên sau 5 năm hoạt động mặc dù rất
có hiệu quả nhưng lỗ lũy kế vẫn còn cao, mặc dù đã trả ngân sách cho ngân hàng hàng ngàn tỷ đồng nhưng tổng nợ còn lại vẫn còn lớn Do vậy, để có thể thực hiện cổ phần hóa công ty phải tái cấu trúc tài chính với các nội dung
cơ bản là xử lý hết lỗ lũy kế, tạo vốn chủ sở hữu thông qua việc trả nợ trước hạn một số khoản vay ngoại tệ mà các khoản vay có lãi suất cao Công ty hoàn tất công tác cổ phần hóa vào cuối năm 2007 đầu năm 2008 Năm đầu tiên công ty hoạt động dưới mô hình công ty cổ phần, lợi nhuận sẽ cao hơn
…” Với một định hướng đúng đắn cùng các giải pháp đồng bộ sự chỉ đạo
Trang 19kiên quyết của lãnh đạo công ty, sự lãnh đạo, giúp đỡ của Tổng công ty xi măng Hoàng Mai; năm nay sản phẩm mang biểu tượng “con chim Lạc” sẽ tiếp tục chiếm lĩnh thị trường Công ty sẽ hoàn thành các nhiệm vụ đề ra, tạo một sự chuyển biến về chất chưa từng có trong hơn 10 năm qua Tiếp xúc với cán bộ công nhân viên Công ty xi măng Hoàng Mai chúng tôi thấy toát lên một niềm tin về “ một tương lai bền vững” [ 9; 25 ].
1.2.2 Quá trình phát triển của công ty xi măng Hoàng Mai từ năm
1995 đến tháng 3 năm 2008.
Công ty xi măng Nghệ An ( tiền thân của công ty cổ phần xi măng Hoàng Mai ngày nay ) thành lập ngày 07 tháng 10 năm 1995 Đây là dự án xi măng có công suất 1,4 triệu tấn xi măng / năm với tổng đầu tư 238 triệu USD
từ nguồn vốn vay trong và ngoài nước, là dự án lớn đầu tiên tại Việt Nam được Chính phủ cho phép thí điểm thực hiện tự vay vốn đầu tư và chịu trách nhiệm trả nợ
Ngày 09/06/1999, dự án xi măng Hoàng Mai đã tiến hành khởi công đồng loạt các hạng mục công trình chính thuộc dây chuyền sản xuất và sau
32 tháng khởi công xây dựng, ngày 06/03/2002, nhà máy đã cho ra lò những tấn Clinker đầu tiên đạt chất lượng tốt Xi măng Hoàng Mai là một trong số ít các nhà máy xi măng tại Việt Nam mà quá trình sản xuất ngay từ đầu đã cho
ra lò những tấn Clinker tốt nhất, không có phế liệu trong quá trình hiệu chỉnh, nghiệm thu chạy thử nhà máy
Ngày 30/12/2000, UBND tỉnh Nghệ An và tổng công ty xi măng Việt Nam đã kí biên bản bàn giao Công ty xi măng Hoàng Mai thuộc UBND tỉnh Nghệ An trở thành thành viên hạch toán độc lập thuộc Tổng công ty xi măng Việt Nam
Từ ngày 01/07/2002 sau quá trình sản xuất thử, Công ty xi măng Hoàng Mai chính thức chuyển sang giai đoạn sản xuất góp phần cùng Tổng công ty
Trang 20xi măng Việt Nam hoàn thành các nhiệm vụ kinh tế, chính trị mà nhà nước giao Nhà máy xi măng Hoàng Mai đi vào hoạt động với dây chuyền sản xuất
xi măng hiện đại, các thiết bị được cung cấp bởi G7 và Tây Âu Nhà máy có
lò nung với công suất 4000 tấn Clinker / ngày , đốt 100% bằng than antraxit tiết kiệm nhiên liệu và mang lại hiệu quả kinh tế cao
Năm 2004, Công ty xi măng Hoàng Mai đã được cấp giấy chứng nhận chứng chỉ quản lý chất lượng ISO 9001:2000 và chứng chỉ quản lý môi trường ISO 14001:1999 Đây là nhà máy đầu tiên thuộc Tổng công ty xi măng Việt Nam thực hiện 2 bộ chứng chỉ trên cùng thời gian và sớm nhất sau một thời gian ngắn đi vào sản xuất kinh doanh
Năm 2006, Công ty xi măng Hoàng Mai là đơn vị đầu tiên thuộc Tổng công ty xi măng Việt Nam thực hiện nâng 10% năng suất lò nung do công ty LTV( Thái Lan ) thực hiện Dự án thành công rực rỡ với chi phí đầu tư chỉ hơn 1 triệu USD nhưng sản lượng sản xuất đã được nâng lên 10%- đây là tiền
đề để cho các nhà máy xi măng thuộc Tổng công ty xi măng Việt Nam triển khai áp dụng đồng loạt Sau khi thực hiện đề tài, năng lực sản xuất clinker năm 2006 đã đạt hơn 1,3 triệu tấn Clinker so với 1,26 triệu tấn công suất tối
đa do FCB thiết kế Trước những thành tích trong sản xuất và kinh doanh trong 5 năm qua Công ty đã được tặng thưởng nhiều bằng khen của các bộ ngành, sản phẩm đạt nhiều huy chương vàng trong các hội chợ triển lãm, được người tiêu dùng bình chọn là hàng Việt Nam chất lượng cao (2005) đạt giải thưởng Sao vàng đất Việt (năm 2004) và vinh dự được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen về những thành tích đã đạt được nhân kỉ niệm 10 năm thành lập công ty ( ngày 07/10/1995 – 07/10/2005) [ 2; 4 ]
Ngày 09/03/2007, Bộ xây dựng ban hành quyết định số 67/QĐ-BXD về việc thực hiện cổ phần hóa các công ty thành viên hạch toán độc lập thuộc
Trang 21Tổng công ty xi măng Việt Nam ( nay là Tổng công ty công nghiệp xi măng Việt Nam).
Ngày 30/11/2007, Công ty xi măng Hoàng Mai đã tổ chức bán đấu giá
cổ phần lần đầu ra công chúng tại Trung tâm giao dịch chứng khoán Hà Nội Ngày 27/02/2008, Hội đồng quản trị Tổng công ty công nghiệp xi măng Việt Nam ban hành quyết định số: 219 /QĐ-XNVN về việc điều chỉnh phương án cổ phần hóa và chuyển Công ty xi măng Hoàng Mai thành Công
ty cổ phần xi măng Hoàng Mai Trong năm 2008, công ty cũng đã tiếp tục sàng lọc đội ngũ nhà phân phối tại các kênh phân phối để đưa xi măng đến đúng địa bàn không để thất thoát chi phí bán hàng Khắc phục được tình trạng dứt hàng ở miền Trung trong mùa mưa bão, số lượng đại lý tiêu thụ xi măng Hoàng Mai trên từng thị trường tăng lên đáng kể, đảm bảo việc cung cấp xi măng Hoàng Mai kịp thời cho các đại lý Sáu tháng đầu năm 2008 sản lượng xi măng Hoàng Mai tăng trưởng hơn 70% so với cùng kỳ năm 2007 và trung bình cả năm tăng hơn 30 % so với năm 2007, điều này chứng tỏ thương hiệu xi măng Hoàng Mai đang dần dần được khách hàng ưa chuộng, tạo thuận lợi cho công tác tiêu thụ trong những năm tiếp theo
Công tác sản xuất có nhiều tiến bộ, sản lượng clinker tăng 12 % so với năm 2007 Ngoài việc tăng sản lượng còn giảm được tiêu hao chủ yếu như tiêu hao dầu MFO và thực hiện thành công việc chuyển đổi đốt lò bằng than 3B sang dùng than 3C Công ty đã phát huy cao độ năng lực sang tạo của đội ngũ lao động trong việc xử lý các sự cố thiết bị, mạnh dạn thực hiện phần lớn công việc sữa chữa lớn ( đặc biệt là công tác xây dựng gạch lò nung ) mà trước đây phải thuê ngoài để tiết kiệm chi phí thực hiện mua sắm vật tư công nghệ đầu vào, thiết bị, phụ tùng thay thế theo đúng quy định của Nhà nước
và công ty nhằm đảm bảo chất lượng , giá cả và mức dự trữ vật tư phụ tùng hợp lý Quản lý tài chính theo đúng quy định của Nhà nước và quy chế của
Trang 22công ty, linh hoạt trong xử lý vay trả nợ trong điều kiện có nhiều biến động bất lợi về tài chính tiền tệ; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí nhằm hạ giá thành trong tất cả các khâu rừ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm.
Công ty đã mạnh dạn triển khai cải tổ bộ máy tổ chức và nhân sự các phòng, ban, xưởng, tiến hành sắp xếp lại lao động nhằm nâng cao hiệu quả lao dộng trong toàn công ty Việc thực hiện phương án tái cơ cấu tổ chức đã mang lại hiệu quả cao trong hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty
Ảnh : Trụ sở Công ty xi măng Hoàng Mai
Theo giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của công ty đăng ký tại sở kế hoạch và đầu tư tỉnh Nghệ An, ngành nghề kinh doanh của Công ty cổ phần
xi măng Hoàng Mai gồm :
- Sản xuất kinh doanh xi măng và clinker
- Mua bán xi măng, clinker, thiết bị, phụ tùng, vật tư công nghiệp
- Sản xuất kinh doanh các loại vật liệu xây dựng
Trang 23- Xây lắp các công trình dân dụng, công nghiệp, giao thông, thủy lợi
- Kinh doanh vận tải đường bộ, đường sông, đường biển, phà sông biển
- Kinh doanh đầu tư bất động sản
- Kinh doanh nhà hàng khách sạn, du lịch, thể thao
Ảnh : Toàn cảnh Công ty cổ phần xi măng Hoàng Mai
* Cơ cấu tổ chức quản lý: Công ty xi măng Hoàng Mai được tổ chức và hoạt
động tuân thủ theo Luật doanh nghiệp năm 2005,các luật khác có liên quan và điều lệ công ty
Trang 24Sơ Đồ cơ cấu tổ chức , quản lý của xi măng Hoàng Mai
Đại Hội Đồng Cổ Đông
Phòng tài chính kÕ toán
Phòng Tổ chức
Phó giám đốc
Cơ Điện
Xưởng xây dựng và dịch vụ
Văn phòng Công ty
Xưởng Điện
Tự Động HóaXưởng Cơ Khí
Phòng Cơ Điện
Phó giám đốc Kinh Doanh
Phòng tiêu thụ
Phó giám
đôc sản xuất
Trang 25Cơ cấu tổ chức quản lý của công ty xi măng Hoàng Mai, đứng đầu là Đại hội đồng cổ đông tiếp đó là các cơ quan: Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, Ban giám đốc, dưới là các phòng ban chức năng của công ty.
Đại hôi đồng cổ đông: gồm tất cả các cổ đông có quyền biểu quyết, là
cơ quan có thẩm quyền cao nhất của công ty, quyết định những vấn đề được luật pháp và điêu lệ công ty quy định Đặc biệt, Đại hội đồng cổ đông sẽ thông qua các báo cáo tài chính hàng năm của Công ty, ngân sách tài chính cho năm tiếp theo, bầu miễn nhiệm, bãi nhiệm thành viên hội đồng quản trị, thành viên ban kiểm soát của công ty…
Hội đồng quản trị: là cơ quan quản lý công ty gồm có 07 thành viên do đại hội đồng cổ đông bầu hoặc miễn nhiệm Hội đồng quản trị là cơ quan quản lý cao nhất của công ty Hội đồng quản trị đại diện cho các cổ đông có toàn quyền nhân danh công ty để quyết định mọi vấn đề liên quan đến mục đích quyền lợi của công ty trừ những vấn đề thuộc thẩm quyền của đại hội đồng cổ đông Thành viên của Hội đồng quản trị gồm:
- Ông Tạ Quang Bửu Chủ tịch Hội đồng quản trị
- Ông Nguyễn Hữu Quang Ủy viên Hội đồng quản trị
- Ông Đặng Tăng Cường Ủy viên Hội đồng quản trị
- Ông Nguyễn Công Hòa Ủy viên Hội đồng quản trị
- Ông Hoàng Xuân Vinh Ủy viên Hội đồng quản trị
- Ông Hoàng Quôc Việt Ủy viên Hội đồng quản trị
- Ông Phạm Hoành Sơn Ủy viên Hội đồng quản trị
Ban Kiểm soát của công ty gồm 05 thành viên do Đại hội đồng cổ đông bầu ra Ban Kiểm soát có nhiệm vụ kiểm tra tính hợp lý, hợp pháp trong điều hành hoạt động kinh doanh báo cáo tài chính với công ty Ban kiểm soát hoạt động độc lập với Hội đồng quản trị và ban Giám đốc
Các thành viên của Ban Kiểm soát gồm:
Trang 26- Bà Nguyễn Thị Huệ Trưởng ban kiểm soát
- Ông Nguyễn Huy Vinh Ủy viên ban kiểm soát
- Ông Lê Văn Chiên Ủy viên ban kiểm soát
- Ông Thái Huy Chương Ủy viên ban kiểm soát
- Ông Nguyễn Quang Điển Ủy viên ban kiểm soát
Ban Giám đốc công ty gồm: Giám đốc và 3 Phó giám đốc GIám đốc được Hội đồng quản trị ủy quyền, là người đại diện theo pháp luật của công
ty, điều hành mọi hoạt động hằng ngày của công ty và chịu trách nhiệm trước Hội đồng quản trị về việc thực hiện các quyền và nhiệm vụ được giao Phó giám đốc được phân công phụ trách các mảng khác nhau gồm: Phó giám đốc phụ trách sản xuất, Phó giám đốc phụ trách cơ điện, Phó giám đốc phụ trách kinh doanh
Thành viên của Ban Giám đốc công ty gồm:
- Ông Nguyễn Hữu Quang Giám đốc
- Ông Đăng Tăng Cường Phó giám đốc
- Ông Hoàng Xuân Vinh Phó giám đốc
- Ông Nguyễn Công hòa Phó giám đốc
Tiếp đó là các phòng ban chức năng của Công ty, thực hiện các chức năng khác nhau liên quan đến quá trình sản xuất kinh doanh của Công ty gồm
7 phòng: phòng tiêu thụ; phòng kế toán tài chính; phòng tổ chức; phòng vật tư; Văn phòng công ty; phòng kỹ thuật sản xuất; phòng cơ điện, 6 phần xưởng, trong đó 4 phân xưởng sản xuất chính và 2 phân xưởng sản xuất phụ trợ gồm: Xưởng xi măng, xưởng mỏ, xưởng điện – tự động hóa, xưởng Clinker, xưởng xây dựng và dịch vụ, xưởng cơ khí
Về nguồn cung ứng nguyên liệu vật liệu cho quá trình hoạt động sản xuất của Công ty: Hoàng Mai là vùng đất nằm giáp ranh giữa Nam Thanh - Bắc Nghệ, trên trục giao thông chính Bắc – Nam thuận lợi về giao thông Sắt -
Trang 27Thuỷ - Bộ Điều kiện tự nhiên được thiên nhiên ban tặng với mỏ đá vôi, đất sét… phong phú với trữ lượng lớn phân bố trên diện tích không rộng cho phép phát triển ngành công nghiệp xi măng và vật liệu xây dựng Theo đánh giá của các cơ quan chuyên ngành, đá vôi và đất sét tại khu vực này có chất lượng và tính ổn định thuộc loại cao nhất nước ta Thế mạnh nổi bật của Công ty là nguồn nguyên liệu dồi dào, trữ lượng lớn với chất lượng tốt và ổn định Đá vôi, đất sét sẵn có dễ khai thác với cự ly ngắn, chất lượng ổn định cao sẽ giúp cho Công ty có nguồn nguyên liệu ổn định và nâng cao được quy hoạch và chủ động khai thác vùng nguyên liệu đảm bảo lâu dài
Ảnh : Toàn cảnh khai thác đá vôi của Công ty xi măng Hoàng Mai
Trang 28
Ngoài nguyên vật liệu chính là đá vôi, đất sét mà Công ty tự khai thác thì các nguyên liệu đầu vào khác để sản xuất xi măng, clinker như than cám, thạch cao, đá bazan, vỏ bao, điện…Công ty đã thực hiện đấu thầu lựa chọn nhà cung cấp
Danh sách một số nhà cung cấp nguyên liệu chính cho Công ty như sau :
STT Tên nhà cung cấp Mặt hàng cung cấp
1 Công ty trách nhiệm hữu hạn và xây
5 Công ty cổ phần nhựa bao bì Vinh Vỏ bao xi măng
6 Công ty cổ phần bao bì bỉm sơn Vỏ bao xi măng
7 Công ty hợp tác Quân khu 4 Thạch cao
8 Công ty cổ phần kinh doanh thạch
cao xi măng
Thạch cao
9 Công ty vật tư vận tải xi măng Than 3B, than 3C, bazan
10 Công ty cổ phần vật liệu xây lắp Đà
Nẵng
Vỏ bao xi măng
( Nguồn: Công ty xi măng Hoàng Mai )
Nguồn cung ứng nguyên liệu cho quá trình hoạt động sản xuất của Công
ty xi măng Hoàng Mai khá ổn định Mỏ đá Hoàng Mai B với trữ lượng 132.646.000 tấn đủ nguyên liệu cho nhà máy hoạt động hơn 70 năm có hàm lượng CaCO3 cao, chất lượng ổn định thành phần các tạp chất lẫn có hại nhỏ
Trang 29Bên cạnh đó, tại Mỏ sét Quỳnh Vinh với trữ lượng 4.297.000 tấn đủ nguyên liệu cho các nhà máy hoạt động liên tục trên 80 năm với chất lượng ổn định Nguồn nguyên liệu của Công ty được cung cấp bởi các công ty lớn và
có uy tín Vì thế, công ty luôn nhận được sự đảm bảo từ các nhà cung ứng về nguồn nguyên vật liệu, đồng thời được hưởng nhiều ưu đãi về giá cả so với các nhà sản xuất cùng ngành Do vậy, nhìn chung nguồn nguyên liệu của công
ty trong những năm qua khá ổn định
Về giá cả nguyên vật liệu: Trong cơ cấu giá thành sản phẩm, chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng chủ yếu và là nhân tố quyết định tới doanh thu
và lợi nhuận của công ty Những biến động về giá nguyên vật liệu sẽ có tác động đáng kể tới giá thành sản phẩm cũng như kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty Nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, kiểm soát chặt chẽ yếu tố chi phí nguyên, nhiên vật liệu trong quá trình sản xuất, công ty đã xây dựng cũng như tổ chức thực hiện và theo dõi chặt chẽ định mức tiêu hao vật tư Đồng thời, Hoàng Mai cũng đã tiến hành ký hợp đồng cung cấp nguyên liệu dài hạn với các nhà cung cấp lớn trong và ngoài nước nhằm ổn định lâu dài nguồn cung cấp nguyên vật liệu cũng như ổn định mức giá mua nguyên vật liệu, kịp thời đưa vào sản xuất
Như vậy, so với nhiều công ty xi măng khác trong tỉnh Nghệ An như Công ty xi măng 12/9 Anh Sơn, Công ty xi măng Cầu Đước…thì nguồn nguyên liệu của Công ty xi măng Hoàng Mai tương đối thuận lợi cho quá trình sản xuất- kinh doanh
CHƯƠNG 2
HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA CÔNG TY XI MĂNG
HOÀNG MAI TRONG NHỮNG NĂM CỔ PHẦN HOÁ
Trang 30(TỪ THÁNG 3 NĂM 2008 ĐẾN THÁNG 3 NĂM 2010)
2.1 Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của Công
ty xi măng Hoàng Mai.
2.1.1 Nhân tố kinh tế.
Thực trạng nền kinh tế và xu hướng chung trong tương lai có ảnh hưởng đến sự thành công và chiến lược hoạt động của một doanh nghiệp Khi nền kinh tế ở giai đoạn có tốc độ tăng trưởng cao tạo nhiều cơ hội đầu tư mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh cho các doanh nghiệp Ngược lại, khi nền kinh tế sa sút, suy thoái sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực cho các doanh nghiệp
Kinh tế Việt Nam trong những năm gần đây đạt tốc độ tăng trưởng cao, năm 2003 đạt 7,3%, năm 2004 đạt 7,7%, năm 2005 đạt 8,4%, năm 2006 đạt 8,17%, năm 2007 đạt 8,48% ( Nguồn: Tổng cục thống kê ) Tuy nhiên, năm 2008 là một năm mà khủng hoảng tài chính diễn ra trên phương diện toàn cầu dẫn đến tình trạng suy thoái kinh tế ở nhiều nước trên thế giới trong
đó có Việt Nam Theo dự báo của Quỹ tiền tệ quốc tế (IFM), tốc độ phát triển của nền kinh tế thế giới năm 2009 chỉ đạt 2,2%/năm, trong khi đó theo mục tiêu mà Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đặt ra cho tốc độ tăng trưởng GDP năm 2009 cũng chỉ là 6,5%/năm Thực trạng nền kinh tế thế giới dự kiến năm 2009 vẫn chưa thoát khỏi tình trạng khủng hoảng
Về phía Công ty xi măng Hoàng Mai, trong năm 2008 sự suy thoái của nền kinh tế thế giới cũng như nền kinh tế trong nước đã ảnh hưởng đến kết quả sản xuất kinh doanh của công ty Cụ thể đó là giá các loại vật tư đầu vào, chi phí vận tải, chi phí lãi vay tăng cao dẫn đến làm tăng chi phí sản xuất
và tăng giá thành sản phẩm Đồng thời việc thực hiện các biện pháp kiềm chế lạm phát của Chính phủ như siết chặt tín dụng, giảm, hoãn các dự án công trình lớn cũng là một trong những nguyên nhân làm giảm hiệu quả sản xuất kinh doanh của công ty, đặc biệt trong những tháng cuối năm 2008
Trang 31Trước tình hình đó, trong năm 2009 Chính phủ Việt Nam đã kịp thời đưa ra các gói giải pháp nhằm hạn chế suy giảm, giữ vững tăng trưởng, trong
đó chú trọng biện pháp kích cầu Do đó, mặc dù dự báo năm 2009 tốc độ tăng trưởng nền kinh tế của Việt Nam sẽ giảm nhưng các dự án trọng điểm vẫn được hỗ trợ để tiếp tục xây dựng và đẩy nhanh tiến độ hoàn thành Do đó, dự báo nhu cầu tiêu thụ xi măng trong giai đoạn tới vẫn tiếp tục được nâng lên
Tốc độ phát triển của ngành xi măng chịu ảnh hưởng trực tiếp của tốc
độ tăng trưởng kinh tế của cả nước Khi nền kinh tế phát triển nhanh, mạnh sẽ kéo theo sự đẩy mạnh mở rộng đầu tư xây dựng, và ngược lại Tuy nhiên, Việt Nam là một trong những nước đang trong giai đoạn phát triển, do đó trong thời gian tới nhu cầu đầu tư, xây dựng vẫn sẽ tiếp tục gia tăng, kéo theo nhu cầu về xi măng cũng tăng theo Vì vậy, cùng với sự phát triển của đất nước, ngành xi măng sẽ là ngành ổn định và ngày càng phát triển Trong ngắn hạn, công ty xác định sẽ chủ động nắm bắt tình hình, linh hoạt trong điều hành, chỉ đạo để đối phó với những ảnh hưởng bất lợi từ khủng hoảng tài chính và suy giảm kinh tế để giữ vững ổn định sản xuất Đồng thời, cũng sẽ tận dụng, nắm bắt thời cơ đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm khi những gói giải pháp kích cầu của Chính phủ được đưa vào áp dụng
Nhân tố kinh tế là một trong các nhân tố có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty Vì thế về phía lãnh đạo công
ty luôn luôn bám sát thực tế để nắm bắt những tình hình biến động về sự phát triển kinh tế của thế giới cũng như tình hình kinh tế trong nước Từ đó đề ra các giải pháp phát triển sản xuất kinh doanh cho phù hợp với tình hình đem lại lợi nhuận kinh tế cao Đặc biệt, đặc tính của ngành là nhạy cảm với chu kỳ kinh doanh của nền kinh tế vĩ mô Khi nền kinh tế tăng trưởng, doanh số và lợi nhuận của các công ty trong ngành sẽ tăng cao Sở sĩ như vậy bởi ngành xi măng là đầu vào của các công trình ngành xây dựng Khi ngành xây dựng
Trang 32làm ăn phát đạt thì ngành xi măng cũng có cơ hội để tăng trưởng Ngược lại khi nền kinh tế suy thoái thì các công trình xây dựng sẽ bị trì trệ, điều đó ảnh hưởng lớn tới lợi nhuận của công ty nói riêng và ngành nói chung.
Dự báo vài năm tới, hàng loạt các dự án xi măng lớn đang trong quá trình xây dựng gắn liền giai đoạn hình thành để đi vào sản xuất kinh doanh ( hiện đang triển khai đầu tư xây dựng 31 dự án xi măng lò quay, tổng công suất thiết kế khoảng hơn 30 triệu tấn 1 năm ), lượng xi măng cung cấp cho thị trường trong những năm tới sẽ tăng đột biến, nhu cầu xây dựng có tăng nhưng vẫn chậm hơn so với tôc độ phát triển của ngành xi măng Do đó, tình hình cạnh tranh sẽ diễn ra gay gắt nhất là khi Việt Nam là thành viên của các tổ chức thương mại thế giới và khu vực nên việc tuân thủ khung thuế nhập khẩu
xi măng từ 0 %-5 % khiến công ty phải đối mặt với sử cạnh tranh về giá của
xi măng nhập khẩu Để có thể tồn tại và phát triển bền vững, công ty cần có
kế hoạch để giữ được các thị trường hiện tại và mở rộng câc thị trường mới trong tương lai
Như vậy, nhân tố kinh tế có tác động rất lớn đến quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của các công ty nói chung và Công ty cổ phần xi măng Hoàng Mai nói riêng Do đó, việc bám sát thực tế, nắm bắt những tình hình biến động của nền kinh tế thế giới nói chung và trong nước nói riêng để đưa
ra những chính sách đúng đắn nhằm phát triển công ty hơn nữa là một trong những biện pháp hàng đầu giúp phát triển Công ty cổ phần xi măng Hoàng Mai một cách toàn diện hơn
2.1.2 Nhân tố thị trường
Việt Nam đã gia nhập WTO và hoàn tất lộ trình cam kết thực hiện hiệp định thị trường chung các nước Đông Nam Á (AFTA), chắc chắn sẽ có sự cạnh tranh mạnh mẽ đối với tất cả các loại sản phẩm trong đó có xi măng Tuy nhiên xi măng là mặt hàng có khối lượng lớn, giá trị thấp nên khả năng
Trang 33cạnh tranh đối với sản phẩm này tại thị trường Việt Nam sẽ giảm, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay giá bán xi măng trong nước chỉ thuộc loại trung bình
so với giá bán xi măng nội địa của các nước khu vực Đông Nam Á, mặt khác
do giá xăng dầu tăng cao nên cước phí vận chuyển tăng dẫn đến khả năng cạnh tranh của xi măng nước ngoài tại thị trường Việt Nam sẽ giảm Ngoài ra một yếu tố rất quan trọng là thị hiếu người tiêu dùng, thông thường khách hàng chỉ quen sử dụng các sản phẩm đã có thương hiệu nổi tiếng, biết rõ chất lượng và nguồn gốc xuất xứ Vì vậy, Bộ xây dựng cho rằng năm 2010 mặt hàng xi măng không có biến động lớn trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế
Về lâu dài cần tính đến khả năng cạnh tranh của xi măng Trung Quốc đối với một số tỉnh biên giới phía Bắc, tuy nhiên sản lượng xi măng tiêu thụ của các tỉnh này không nhiều
Thực tế cho thấy, năm 2008 cả nước có 10 nhà máy xi măng hoàn thành xây lắp và đưa vào sản xuất với công suất 11,93 triệu tấn Năm 2009 sẽ hoàn thành xây lắp và đưa vào sản xuất 18 dự án xi măng với tổng công suất 20,47 triệu tấn Với số dự án dự kiến hoàn thành năm 2009 như vậy, Bộ xây dựng khẳng định, năm 2009 khả năng sản xuất hoàn toàn đáp ứng được nhu cầu tiêu thụ, chắc chắn không có hiện tượng thiếu về nguồn Từ năm 2010 trở
đi một số dự án mới đang xây dựng sẽ tiếp tục hoàn thành và đưa vào hoạt động nên không phải nhập khẩu clinker và có dư thừa một phần để xuất khẩu
Cứ theo đà phát triển như hiện nay, dự báo đến năm 2020 Việt Nam sẽ có khoảng 115 triệu tấn xi măng, nếu tiêu thụ bình quân mỗi người 1 tấn xi măng/ năm (như Trung Quốc) thì với 80 triệu dân Việt Nam vẫn thừa khoảng
30 - 35 triệu tấn xi măng Do vậy ngay từ bây giờ việc xúc tiến sớm việc tìm kiếm thị trường xuất khẩu để đảm bảo sản xuất ổn định là bước đi không thể chậm trễ Tuy nhiên, ngành công nghiệp sản xuất xi măng trên thế giới chủ yếu là phục vụ nhu cầu tiêu thụ trong nước mà ít tính đến xuất khẩu bởi chi
Trang 34phí vận tải cao Vì thế, bài toán xuất khẩu xi măng cũng cần được xem xét một cách thận trọng
Ông Lê Văn Tới, Vụ trưởng Vụ vật liệu xây dựng (Bộ xây dựng) cho biết, nhu cầu xi măng năm 2009 trong nước khoảng 44 đến 45,5 triệu tấn ( tăng 11% so với năm 2008 ) Căn cứ khả năng sản xuất clinker thực tế của toàn ngành dự kiến năm 2009 sẽ phải nhập khẩu khoảng 2,5 triệu tấn clinker Dự báo nhu cầu tiêu thụ xi măng năm 2010 toàn ngành khoảng 50 đến 51,5 triệu tấn Mặc dù, năm 2010 năng lực sản xuất xi măng trong nước đã đáp ứng đủ nhu cầu tiêu thụ, song clinker là mặt hàng nhập khẩu không có điều kiện, do vậy tuỳ từng thời điểm trong năm, tuỳ vào giá cả, chất lượng clinker trong khu vực, việc nhập khẩu clinker cho các trạm nghiền hoạt động vẫn có thể xảy ra, dự kiến sản lượng clinker nhập khẩu năm 2010 khoảng 0,5 triệu tấn, đồng thời cũng có một lượng xi măng, clinker được các cơ sở sản xuất trực tiếp xuất khẩu khi có thị trường
Đối với các công ty xi măng nói chung và Công ty cổ phần xi măng Hoàng Mai nói riêng thì vấn đề thị trương tiêu thụ là một trong các nhân tố ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động sản xuất kinh doanh Do đó, Công ty cổ phần
xi măng Hoàng Mai sau một thòi gian nỗ lực phát triển thị trường, đến nay sản phẩm của Công ty xi măng Hoàng Mai đã chiếm thị phần cao nhất trên địa bàn Nghệ An, Hà Tĩnh Tin vui đó được nhân đôi khi doanh nghiệp này được các bộ, ngành chức năng ủng hộ việc tái cấu trúc tài chính để thực hiện
cổ phần hoá Nhìn nhận về thị trường vật liệu xây dựng trong thời gian qua, khách hàng không khỏi băn khoăn vì luôn xảy ra những cơn sốt giá, cháy hàng Sự biến động phức tạp của thị trường ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất - kinh doanh của các doanh nghiệp, nhất là đối với đơn vị còn khá mới như xi măng Hoàng Mai Hiểu rất rõ điều này, nên trong chiến lược phát triển sản xuất- kinh doanh của mình, Công ty xi măng Hoàng Mai đã đề ra các
Trang 35phương án phù hợp, nhằm xây dựng vị thế, tạo dựng niềm tin bền vững của khách hàng đối với công ty Hiện nay, sản phẩm xi măng mang biểu tượng cánh chim Việt đã có mặt khắp mọi miền Tổ quốc Thành công trong việc
"mang chuông đánh ở xứ người", thể hiện rõ nhất ở địa bàn Thanh Hoá, công
ty rất công phu với thị trường này ( vì phải cạnh tranh gay gắt với nhiều loại sản phẩm của địa phương ), bằng việc hỗ trợ cước vận chuyển đến tận vùng sâu, vùng xa, giá bán linh hoạt và theo đó là đầu tư làm từ thiện Vậy nên, xi măng Hoàng Mai lên tận nơi vùng núi của tỉnh Thanh Hóa và được bà con rất tín nhiệm
Báo cáo về công tác phát triển thị trường trong quý 3/2007 của công ty cho thấy, thị phần của doanh nghiệp tăng hơn 36% so với cùng kỳ năm ngoái Đặc biệt, tại thị trường Nghệ An sản phẩm xi măng Hoàng Mai chiếm tỷ trọng cao nhất 9 tháng đầu năm 2007, công ty đã sản xuất hơn 852.000 tấn clinker và tiêu thụ gần 1,1 triệu tấn Trong đó, quý 3 sản xuất 291.470 tấn clinker, tiêu thụ được 360.308 tấn sản phẩm Trong kế hoạch, công ty đưa ra mục tiêu của quý 4 là sản xuất 368.000 tấn clinker, tiêu thụ 480.000 tấn sản phẩm, quyết tâm hoàn thành và vượt chỉ tiêu sản xuất năm 2007 là 1.250.000 tấn clinker Những con số có ý nghĩa này không những góp phần cùng Tổng công ty xi măng Việt Nam bình ổn giá xi măng trên thị trường, mà còn tạo nền móng vững chắc cho doanh nghiệp mở rộng thị trường tiêu thụ
Yếu tố thị trường tiêu thụ xi măng cũng là một trong những lợi thế để công nghiệp xi măng trở thành mũi nhọn trong sự phát triển kinh tế - xã hội Nghệ An Đó chính là thị trường tiêu thụ xi măng nội tỉnh, với dân số khoảng 3,1 triệu người Bên cạnh đó, trong những năm gần đây tình hình kinh tế - xã hội phát triển khá nhanh, nhiều dự án lớn đang được đồng loạt triển khai bởi vậy nhu cầu về xi măng dự kiến sẽ tăng mạnh trong thời gian tới Ngoài ra, phía Tây Nghệ An có 2 cửa khẩu thông sang Lào là Nậm Cắn và Thanh Thuỷ
Trang 36Lào chỉ có 2 cơ sở xi măng lò đứng theo công nghệ Trung Quốc có khả năng sản xuất 150 ngàn tấn/năm chỉ mới đáp ứng được một phần nhỏ nhu cầu xây dựng trong nước Vậy nên, thị trường Lào là khu vực có triển vọng đối với việc tiêu thụ xi măng Nghệ An trong tương lai Với vị trí giao thông nằm ở giao giữa Bắc - Nam, Đông - Tây, hệ thống đường bộ, đường sắt, đường biển, đường hàng không đều phát triển, việc vận chuyển xi măng tiêu thụ ở các tỉnh khác cũng như xuất khẩu đều thuận lợi.
Như vậy, trong bối cảnh các nhà máy xi măng trong cả nước cũng như địa bàn nội tỉnh ra đời ngày càng nhiều, với chất lượng sản phẩm ngày càng cao hơn, giá thấp hơn thì Công ty xi măng Hoàng Mai đã có nhiều biện pháp hữu hiệu để mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, đặc biệt ở 3 tỉnh Thanh – Nghệ -Tĩnh sản phẩm xi măng Hoàng Mai đã chiếm thị phần rất cao
2.1.3 Nhân tố giá cả nguyên vật liệu
Những vật tư, nguyên liệu đầu vào quan trọng trong ngành sản xuất xi măng bao gồm: đá vôi, đất sét, than, dầu, clinker, thạch cao, bazan, vận tải…Trong khi đó giá cả một số nguyên liệu đầu vào này thường biến động bất thường Ví dụ, trong 6 tháng đầu năm 2008 vừa qua giá các loại vật tư, nguyên liệu đầu vào tăng đột biến, đặc biệt than tăng bình quân 273.000 đ/tấn; clinker khi đó phải mua với giá 48,5USD/tấn - FOB Thái Lan, tăng 73% so với cuối năm 2007
Ông Lê Văn Tới, Vụ trưởng Vụ vật liệu xây dựng ( Bộ xây dựng ) cho biết thời gian qua, giá nguyên vật liệu đầu vào cho ngành sản xuất xi măng như than, xăng dầu, vật tư, phụ tùng thay thế tăng quá mạnh Vì vậy, Bộ xây dựng
đã chỉ đạo toàn ngành phấn đấu giảm chi phải sản xuất, chi phí lưu thông nhằm giảm giá thành sản xuất nên năm 2009 đánh giá chung mặt hàng xi măng vẫn bình ổn được cả về lượng và giá Để thực hiện tới việc bình ổn cân đối cung cầu và kiềm chế tốc độ tăng giá năm 2010, Bộ xây dựng đã có văn
Trang 37bản đề nghị Bộ công thương, tổ điều hành thị trường trong nước báo cáo Thủ tướng chính phủ có chính sách hợp lí trong việc điều chỉnh giá bán các mặt hàng trọng yếu như điện ,than, xăng dầu Bộ xây dựng sẽ nghiên cứu xây dựng và ban hành hàng rào kỹ thuật đối với việc nhập khẩu clinker thương phẩm nhằm khuyến khích sản xuất trong nước.
Đối với Công ty xi măng Hoàng Mai có thuận lợi lớn do đã chủ động được những nguồn nguyên liệu chính như: đá vôi, đất sét với trữ lượng lớn, chất lượng cao và chi phí khai thác thấp; sản xuất được clinker chất lượng cao Còn đối với các nguyên liệu cần có sự cung cấp từ bên ngoài: một mặt, công ty đã đầu tư phát triển công nghệ hiện đại nhằm nâng cao năng suất, giảm hao phí nguyên nhiên vật liệu, kiểm soát chặt chẽ hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm tránh lãng phí, thất thoát nguyên nhiên vật liệu; mặt khác, công ty luôn chú trọng xây dựng được kênh cung cấp nguyên liệu, tạo mối quan hệ bạn hàng lâu năm nhằm đảm bảo ổn định nguồn nguyên liệu cho sản xuất
Kỹ sư Đặng Dưỡng cho biết: vùng nguyên liệu đá vôi của nhà máy nằm trên địa bàn xã Tân Thắng, cách nhà máy về phía Tây Bắc gần mười cây số,
có khoảng 250 triệu tấn, khai thác tích cực phải tới 50 năm Còn nguồn đá sét, quặng sắt thì mênh mông ở ngay cạnh nhà máy Toàn bộ vùng phía Bắc sát bờ rào nhà máy ra đến dãy đồi núi trước mặt nằm trên địa phận xóm 13, 14 xã Quỳnh Vinh với diện tích 121 ha là nguồn đá sét được Bộ cấp phép nhưng mới sử dụng được một phần nhỏ Toàn bộ đá sét ở đây không những có thể cho phép khai thác phục vụ nhà máy hoạt động trong vòng 50 - 70 năm mà còn giúp nhà máy có điều kiện hạ giá thành tăng sức cạnh tranh sản phẩm trên thị trường Tập đoàn xi măng Việt Nam cũng đã nhìn thấy Hoàng Mai không chỉ nằm ở rốn nguyên liệu sản xuất xi măng tạo điều kiện giảm chi phí, hạ giá thành, mà còn nằm ở địa thế có nhiều thuận lợi để vận chuyển sản phẩm đến
Trang 38các thị trường tiêu thụ Hoàng Mai nằm giữa cảng Nghi Sơn, Cửa Lò và sát cạnh dự án cảng Đông Hồi đang chuẩn bị đầu tư nay mai là điều kiện hết sức thuận lợi trong hoạt động sản xuất kinh doanh, mở rộng địa bàn tiêu thụ trong
và ngoài nước
Mặc dù, trong những năm gần đây giá cả nguyên vật liệu có những biến động bất thường làm cho các công ty xi măng gặp nhiều khó khăn trong quá trình sản xuất, kinh doanh Tuy nhiên, đối với Công ty cổ phần xi măng Hoàng Mai do có nguồn vật liệu khá dồi dào, lộ thiên, chất lượng cao nên công ty đã chủ động được trong việc cung ứng nguyên vật liệu cho quá trình sản xuất kinh doanh
2.1.4 Các nhân tố khác
Việt Nam đang trong thời kì hội nhập kinh tế quốc tế vì vậy pháp luật và các chính sách của Việt Nam thường xuyên có những thay đổi để phù hợp với thực tiễn, phù hợp với thông lệ quốc tế Ngoài các chính sách kinh tế, chính trị, xã hội, nói chung ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất ,kinh doanh của công
ty thì Công ty cổ phần xi măng Hoàng Mai còn chịu sự quản lý, chi phối của Tổng công ty, các hiệp hội… Do đó, mỗi sự thay đổi của chính sách, pháp luật của Nhà nước, chính sách của công ty… sẽ có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh của công ty Đồng thời, do đặc điểm của doanh nghiệp là 100 % nguồn vốn đầu tư xây dựng Nhà máy xi măng Hoàng Mai là đi vay ( phần lớn là vay nước ngoài ), nên công ty vừa phải tổ chức sản xuất kinh doanh vừa phải trả nợ Nợ phải trả hiện nay chiếm
tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn của công ty dẫn đến chi phí lãi vay hàng năm cao Tình hình biến động lãi suất trong các năm gần đây cho thấy lãi suất ngân hàng tiếp tục tăng mặc dù đã có sự kiểm soát, điều chỉnh của Ngân hàng Nhà nước Lãi suất cao dẫn đến tăng chi phí hoạt động tài chính, giảm hiệu quả sản xuất kinh doanh của công ty Hiện nay công ty đang tìm cách giảm
Trang 39thiểu rủi ro này thông qua các biện pháp như: kiểm soát chặt chẽ công nợ phải thu, tối ưu hoá việc sử dụng vốn, tăng vòng quay đồng tiền, ưu tiên thanh toán
nợ trước hạn đối với các khoản vay dài hạn có nguồn gốc ngoại tệ
Hoạt động của công ty cũng chịu ảnh hưởng của các rủi ro khác như thiên tai, địch họa, hoả hoạn, dịch bệnh, bão lớn Đây là những rủi ro bất khả kháng và khó dự đoán nếu xảy ra sẽ gây thiệt hại cho tài sản, con người
và tình hình hoạt động chung của công ty Để hạn chế tối đa những thiệt hại
có thể xảy ra, công ty đã tiến hành tham gia mua bảo hiểm cho tài sản mà công ty đang khai thác, sử dụng Bên cạnh đó, Công ty cổ phần xi măng Hoàng Mai còn có đội ngũ cán bộ công nhân viên lành nghề, giàu kinh nghiệm, ban lãnh đạo có chiến lược và chính sách phát triển sản xuất kinh doanh phù hợp, sản phẩm của công ty sản xuất luôn đạt chất lượng cao, có uy tín trên thị trường
Như vậy, đi đôi với việc phát huy những thuận lợi bên trong cũng như bên ngoài thì công ty cũng đã tiến hành khắc phục để tạo điều kiện cho quá trình sản xuất , kinh doanh được diễn ra liên tục, tăng năng suất và chất lượng cao
2.2 Hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty xi măng Hoàng Mai trong những năm cổ phần hóa (từ tháng 3 năm 2008 – tháng 3 năm 2010).
2.2.1 Các lĩnh vực hoạt động chính của công ty
Công ty cổ phần xi măng Hoàng Mai chính thức đi vào hoạt động ngày 01/04/2008, với vốn điều lệ 720 tỷ đồng, trong đó vốn vay nhà nước chiếm tỷ
lệ 70,96% tương đương 510,918 tỷ đồng Kể từ hoạt động theo mô hình cổ phần công ty đã triển khai nghiêm túc Nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông, các nghị quyết của hội đồng quản trị, chớp thời cơ thực hiện thành công cơ chế một giá đầu nguồn để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh đặc biệt là khu vực miền Trung Thị trường tiêu thụ tại địa bàn mục tiêu đã phát triển
Trang 40theo chiều hướng tích cực tích cực, tỷ trọng xi măng tiêu dùng trong khối dân
cư được nâng lên
Mặc dù sản phẩm xi măng Hoàng Mai mới vào thị trường hơn 5 năm nhưng đã tạo được uy tín trên thương trường, là sản phẩm được người tiêu dùng bình chọn hàng Việt Nam chất lượng cao và đã được nhận giải thưởng Sao vàng đất Việt năm 2004 Năm 2005, Công ty xi măng Hoàng Mai vinh dự được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen về thành tích hoạt động nhân kỷ niệm 10 năm ngày thành lập công ty
Hiện nay, công ty đang sản xuất các sản phẩm xi măng PCB30, PCB40, PC40, PC50, clinker, xi măng thương phẩm CPC 40, CPC 50, và các loại xi măng đặc biệt khác theo đơn đặt hàng luôn có hệ số dư mác cao Các sản phẩm này công ty đã công bố sản phẩm phù hợp tiêu chuẩn và chất lượng hàng hoá xi măng PCB40 TCVN 6260:1997, xi măng PC40 TCVN 2681:1999 Định hướng của công ty trong thời gian tới là công ty sẽ sản xuất đại trà chủng loại xi măng PCB40, PC40, PC50 nhằm đáp ứng nhu cầu khắt khe về chất lượng của các công trình trọng điểm quốc gia Ưu điểm của các loại sản phẩm này là đáp ứng được cho xây dựng mọi công trình như: nhà dân dụng, nhà cao tầng, cầu đường, xây dựng thủy điện với giá thành sản phẩm thấp, chống xâm thực trong các môi trường, độ bền cao, có hệ số dư mác cao,
độ dẻo lớn, phù hợp với khí hậu Việt Nam