Trong coâng taùc daïy hoïc ôû tröôøng vaø caên cöù vaøo thöïc teá hoïc löïc cuûa hoïc sinh, qua tìm hieåu ôû ñoàng nghieäp, toâi ruùt ra nhöõng kinh nghieäm, bieän phaùp nhaèm naâng cao [r]
Trang 1GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC TÌNH TRẠNG HỌC SINH YẾU KÉM
Ở PHÂN MÔN TẬP ĐỌC
I Đặt vấn đề:
Khi đất nước đang dần chuyển mình sang thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa, các mạng lưới công nghệ thông tin được ứng dụng rộng rãi trên khắp đất nước và từng bước đi vào các cơ quan, xí nghiệp, trường học cũng như từng hộ gia đình.Để bắt kịp với sự phatù triển của khoa học công nghệ hiện đại thì rất cần nền kinh tế tri thức dồi dào cho nên đầu tư vào chất xám là cách đầu tư hiệu quả nhất cho sự phát triển lâu dài của đất nước Muốn có được sự phát triển đó về mọi mặt thì phụ thuộc vào sự định hướng của giáo viên đối với những chủ nhân tương lai của đất nước
Chủ nhân tương lai của đất nước là những ai? Là những em học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường Quáùtrình học tập của các em được đánh giá
ở từng mức độ khác nhau, có nhiều em học hay và giỏi nhưng bên cạnh đó còn có những em tiếp thu chậm và trở nên yếu kém.Nguyên nhân tại sao?
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng học sinh yếu, kém và thể hiện ở nhiều môn học khác nhau như: tiếng việt, toán, tự nhiên xã hội,
….làm thế nào để khác phục tình trạng phổ biến này, đó chính là một bài toán khó đối với những người làm công tác giáo dục như chúng ta
Qua quá trình công tác, tôi nhận thấy nếu học sinh đọc yếu thì dẫn tới yếu kém các môn học khác, chính vì lẽ đó mà tôi chọn cho mình một sáng kiến nhỏ nhằm góp phần khắc phục tình trạng học sinh yếu kém trong hoạt động dạy học của mình Sáng kiến của tôi có tên gọi là”Giải pháp khắc phục tình trạng học sinh yéu kém ở phân môn Tập Đọc” Vì bản thân tôi
Trang 2nghĩ rằng”Muốn đạt được kết quả giáo dục cao thì bản thân các em học sinh phải đọc thông viết thạo”
II Cơ sở lí luận:
Tập đọc là phân môn có tính chất tiền đề cho các phân môn khác nhau như: chính tả, tập viết, luyện từ và câu, tập làm văn,…trên cơ sở nắm được mục đích yêu cầu của phân môn tập đọc (là phân môn của tiếng việt) Tập đọc ở lớp Ba có vai trò:
- Phát triển các kĩ năng đọc,nghe và nói(kể)
- Trau dồi vốn tiếng việt, vốn văn học, tư duy, mở rộng sự hiểu biết của học sinh về cuộc sống
- Bồi dưỡng tư tưởng tình cảm và tâm hồn lành mạnh trong sáng, tình yêu cái đẹp,cái thiện và thái độ ứng xử đúng mực trong cuộc sống,hứng thú đọc sách và yêu thích tiếng việt
Mục đích - yêu cầu của phân môn tập đọc như thế đòi hỏi người giáo viên phải biết sử dụng nhiều phương pháp mới và biết sử dụng phương pháp phù hợp với từng hoạt động
III Cơ sở về thực trạng học sinh yếu kém:
1 Thực trạng học sinh yếu kém:
Trong một lớp học thường trình độ học sinh không đồng đều ở các môn học Tỉ lệ học sinh có học lực yếu, kém cũng chiếm một phần trong lớp học Vậy làm cách nào để khắc phục tình trạng này? Nguyên nhân do đâu?
Do đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi học sinh Tiểu học là” Chơi mà học, học mà chơi” không được xác định rõ ràng, do vậy chúng ta cần định hướng cho các em hiểu rõ nhiệm vụ của mình Chúng ta phải nắm chính xác là các
em yếu môn nào rồi tìm hiểu nguyên nhân yếu kém để từ đó đề ra giải pháp khắc phục
Trang 3Đối với học sinh tiểu học, đặc biệt là học sinh lớp Ba thì việc phát triển kĩ năng đọc, nghe, nói(kể), trau dồi vốn tiếng việt, vốn văn học, phát triển tư duy,mở rộng sự hiểu biết, bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm và tâm hồn lành mạnh,trong sáng tình yêu cái đẹp,cái thiện và thái độ ứng xử đúng mực trong cuộc sống, hứng thú đọc sách và yêu thích tiếng việt được chú trọng Để đạt được điều này,người giáo viên phải nắm được mục đích – yêu cầu của môn tiếng việt nói chung và phân môn Tập Đọc nói riêng Từ đó rút ra được những kinh nghiệm, phương pháp day học phù hợp
2 Nguyên nhân và thực trạng học sinh yếu kém:
Học sinh yếu kém diễn ra qua các nguyên nhân sau:
Tinh thần trách nhiệm của một số giáo viên chưa cao,dạy học chủ yếu tập trung vào trình độ học sinh trung bình trở lên mà không chú ý phụ đạo học sinh yếu kém
Một số giáo viên tâm huyết với nghề, thiéu tinh thần trách nhiệm nên chưa tích cực đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh, chưa coi trọng đánh giá chất lượng học sinh, giáo viên chưa quan tâm đúng mức đến học sinh có hoàn cảnh khó khăn trong học tập
Một bộ phận học sinh chưa có nhận thức đúng đắn về động lực và mục tiêu học tập,còn ham chơi, lười học, không dành thời gian học tập, thái độ học tập không tốt
Một số học sinh thiểu năng chậm phát triển trí tuệ khi tham gia học tập, chủ yếu hòa nhập để rèn luyện kĩ năng sống
Một số gia đình có hoàn cảnh khó khăn,chỉ lo kiếm sống nên chưa thực sự quan tâm đến việc học tập của con em mình Các em còn nhỏ nhưng phải tham gia giúp đỡ gia đình nên không có thời gian học tập
IV Một số giải pháp để thực hiện:
Trang 4Qua quá trình công tác, mỗi năm nhận một lớp mới, tôi vẫn gặp tình trạng học sinh mỗi lần cầm cuốn sách lên đểû đọc bài, các em còn phải đánh vần, ráp tiếng rồi mới đọc được Muốn hiểu rõ mục đích - yêu cầu, nội dung của văn bản đó thì học sinh phải có kĩ năng đọc và hiểu nội dung bài
Trong công tác dạy học ở trường và căn cứ vào thực tế học lực của học sinh, qua tìm hiểu ở đồng nghiệp, tôi rút ra những kinh nghiệm, biện pháp nhằm nâng cao chất lượng học sinh yếu kém trong phân môn Tập Đọc như sau:
*Sắp xếp vị trí ngồi:
-Tôi tổ chức cho các em đọc yếu ngồi chung bàn với em có học lực khá, giỏi.Yêu cầu các em khá,giỏi giúp đỡ bạn khi bạn đọc sai.Ban đầu yêu cầu bạn đọc vài câu của đoạn,sau nâng độ dài và yêu cầu đọc cao hơn
-Tổ chức hoạt động theo nhóm
-Tổ chức cho các em tham gia hoạt động học tập theo nhóm cùng trình độ để trả lời câu hỏi và nâng dần mức độ từ dễ đến khó để giúp các em có dịp bày tỏ ý kiến của riêng mình.Việc làm này giúp học sinh dần có kĩ năng diễn đạt thành lời.Bên cạnh đó,giáo viên theo dõi quan tâm giúp đỡ hoạt động học tập của các em một cách kịp thời có hiệu quả
*Tổ chức hoạt động cá nhân:
Đối với bài yêu cầu học thuộc lòng,tôi yêu cầu các em học thuộc giới hạn và động viên học thuộc cả bài,sau đó cho các em trình bày lại.Cuối mỗi buổi học,tôi dành khoảng 30 phút luyện đọc cho các em để nâng dần tốc độ và kĩ năng đọc
*Tổ chức hoạt động vui chơi:
Trang 5Tổ chức các em tham gia vào trò chơi học tập trong tiếng việt như:thi tìm tiếng,từ,câu mà đề bài yêu cầu,thi giải câu đố,giải ô chữ,…khuyến khích các em tự tìm thêm tiếng,từ,câu…
-Thường xuyên khuyến khích, khen ngợi các em
-Thông báo kết quả học tập của các em với gia đình
-Thường xuyên quan tâm,kiểm tra động viên các em để từ đó đánh giá được sự tiến bộ của các em để kịp thời điều chỉnh kế hoạch phụ đạo của mình sao cho phù hợp
Trên đây tôi vừa trình bày một số kinh nghiệm trong việc khắc phục tình trạng học sinh yếu kém ở phân môn Tập Đọc lớp Ba.Trong quá trình công tác,tôi đã áp dụng kinh nghiệm bước đầu đạt đươc kết quả cao
V Kết quả,bài học kinh nghiệm và một số đề xuất:
1 Kết quả sáng kiến:
Mỗi năm nhận lớp mới,nhiệm vụ đầu tiên mà bản thân tôi làm đó là nắm lại học lực năm qua của các em, kiểm tra phân loại học lực học sinh qua thời gian đầu của tuần học thứ nhất kết hợp với bài thi khảo sát đầu năm để nắm rõ tình trạng học lực hiện tại của các em
Với học sinh lớp 3C năm học 2007-2008 khi kiểm tra chất lượng đầu năm,tỉ lệ học sinh đọc –hiểu chưa cao:
G:10% K:36% TB:38% Y:16%
Thực trạng của lớp các em đọc-hiểu còn chưa cao,phần lớn là vì các
em đọc còn rất chậm nên việc thực hiện các môn học khác có phần bị hạn chế
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng học sinh yếu kém nhưng qua tìm hiểu thì một số nguyên nhân sau đây là cơ bản nhất:
Trang 6Học sinh còn rụt rè khi tham gia vào hoạt động học tập.
Giáo viên chưa quan tâm học sinh kịp thời khi cacù em sao nhãng trong học tập
Căn cứ vào thực tế của lớp,tìm hiểu rõ nguyên nhân học sinh yếu, kém, tôi đã đề ra những biện pháp nhằm khắc phục học sinh yếu, kém ở lớp cụ thể như sau:
Gần gũi, quan tâm, giúp đỡ học sinh một cách kịp thời
Phân loại trình độ học sinh và hướng học sinh vào hoạt động học tập tương ứng
Phân công ban cán sự lớp giúp đỡ các em có học lực yếu, kém
Giúp học sinh hiểu và thực hiện đúng mục đích – yêu cầu của phân môn Tập Đọc ( Chủ yếu là về đọc- hiểu)
Từ những biện pháp trên, tôi đã giúp học sinh từ yếu, kém đọc- hiểu trở thành đọc thông, viết thạo làm tiền đề thúc đẩy hiểu biết các môn học khác hiệu quả hơn
Kết quả phân môn Tập Đọc cuối năm của các em chiếm tỉ lệ như sau:
G : 30% K : 49% TB : 21%
Như vậy so với chất lượng đầu năm thì kết quả cuối năm tăng lên rõ rệt, không còn loại yếu, khá và giỏi tăng lên
Nhận xét chung về đọc – hiểu của lớp khá tốt, học lực của các môn học khác cũng được nâng lên một cách rõ rệt
2 Bài học kinh nghiệm:
Đọc –hiểu là một trong những kỉ năng quan trọng nhất, nó thúc đẩy cho các môn học khác Nếu không có biện pháp khắc phục học sinh yếu , kém trong đọc- hiểu thì sự tiếp nhận các nguồn thông tin sẽ bị hạn chế
Trang 7Mỗi giáo viên có giải pháp khắc phục học sinh yếu, kém riêng nhưng tôi chỉ xin đưa ra những kinh nghiệm khắc phục học sinh yếu, kém trong phân môn Tập Đọc lớp Ba như sau:
Nắm rõ các em yếu, kém về nội dung gì để từ đó đề ra giải pháp khắc phục
Hướng dẫn các em vào hoạt động học tập tương ứng, nâng dần từ mức độ dễ sang mức độ khó
Nắm vững mục tiêu, nội dung bài học
Thường xuyên quan tâm, động viên các em, từ đó tôi đánh giá được sự tiến bộ của các em để điều chỉnh kế hoạch phụ đạo của mình sao cho phù hợp
3 Ý kiến đề xuất:
Trên đây là một số thực trạng cũng như giải pháp khắc phục tình trạng học sinh yếu kém Bản thân tôi qua quá trình công tác đã trình bày một số kinh nghiệm và kết quả rèn luyện học sinh yếu kém ở phân môn Tập Đọc trong tiếng việt Nhưng muốn thực hiện được nhiệm vụ này, tôi thiết nghĩ cần phải có sự hợp tác tích cực giữa gia đình và nhà trường cũng như trách nhiệm của người dạy và ý thức người học thì mới khắc phục được tình trạng học sinh yếu, kém
Ý kiến xác nhận của BGH :
-MỸ PHƯỚC A, ngày 09 tháng 9 năm 2008
Người viết