- Cách mạng Tháng tám là sự kiện vĩ đại trong lịch sử dân tộc ta.Nó phá tan 2 xiềng xích nô lệ của Pháp và Nhật, lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại ngót hàng ngàn năm, đưa đất n[r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC& ĐÀO TẠO ĐỀ THI HS GIỎI VĂN HOÁ LỚP 9 CẤP THÀNH PHỐ
NĂM HỌC 2011-2012
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1(2 điểm)Hãy kể tên các phong trào chống Pháp của nhân dân ta từ năm 1958 đến đầu thế
kỉ XX (1913) (theo trình tự thời gian)
Câu 2(2 điểm) Hãy nêu nhũng nét chính của phong trào Cần Vương(Hoàn cảnh bùng nổ,các
cuộc khởi nghĩa tiêu biểu, đặc điểm, ý nghĩa của phong trào.)
B/ Dành cho thí sinh bảng A
Câu 3(2 điểm)
Tại sao nói Cách mạng Tháng Tám (1945)là một bước nhảy vọt vĩ đại trong lịch sử nước ta,là một sự kiện có ý nghĩa thời đại
Câu 4 (2.5 điểm) Hãy so sánh cuộc cách mạng tư sản Anh với cuộc cách mạng tư sản Pháp từ
đó nêu lên đặc điểm của mỗi cuộc cách mạng
Hướng dẫn chấm đề thi HSG môn Lịch sử
Câu 1.Yêu cầc HS kể tên được các phong trào chống Pháp của nhân dân tằư 1858đến đầu thế
kỉ XX(1913) là:
- Chống Pháp đánh chiếm Đà Nẵng (1858-1859) (0,125)
- Chống Pháp đánh chiếm các tỉnh Nam kì(1859-1867) (0 125)
+ Chống Pháp đánh chiếm 3 tỉnh miền Đông(1859-1862) (0.125)
+ Chống Pháp đánh chiếm 3 tỉnh miền Tây(1867) (0,125)
-Chống Pháp đánh chiếm các tỉnh Bắc kì(1873-1883) (0.125)
+ Chống Pháp đánh chiếm Bắc kì lần thứ nhất(1773-1774) (0.125)
+ Chống Pháp đánh chiếm Bắc kì lần thứ2(1882-1883) (0.125)
- Chống Pháp đánh chiếm Huế(1883-1884) (0.125)
- Cuộc nổi dậy của phái chủ chiến ở kinh thành Huế (1885) (0.125)
- Phong trào Cần Vương(1885-1896) (0.125)
- Phong trào nhân dân tự động đứng lên chống Pháp(1884-1898) (0.125)
- Phong trào nông dân đứng lên chống Pháp mà tiêu biểu là phong trào nông dân Yên Thế (1884-1913) (0.125)
- Trào lưu dân tộc chủ nghĩa và các cuộc vận động giải phóng dân tộc (0.125)
+ Phong trào của các tầng lớp sĩ phu tiến bộ
Phong trào Đông Du(1905-1908), (0.125)
Phong trào tư sản theo xu hướng cải cách, (0.125)
Cuộc vận động Duy Tân và phong trào chống thuế ở Trung kì(1908) (0.125) Câu 2 Yêu cầu HS trả lời được các nội dung cơ bản sau đây
- Hoàn cảnh bùng nổ:
Sau khi cuộc phản công của phái chủ chiến tại kinh thành Huế(đêm mùng 4 rạng ngày
5/7/1885) bị thất thủ.Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi ra căn cứ Tân Sở- Miền tây Quảng Trị.Tại căn cứ Tân Sở Tôn Thất Thuyết nhân danh vua Hàm Nghi ra lời kêu gọi văn thân sĩ phu
và nhân dân cả nước đứng lên chống Pháp gọi là chiếu Cần Vương (13/7/1885).(0.25 đ)
Hưởng ứng chiếu Cần Vương một cao trào yêu nước chống xâm lược dấy lên mạnh mẽ khắp
cả nước do các văn thân sĩ phu yêu nước lãnh đạo gọi là phong trào Cần Vương.(0.25đ)
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2- Thời gian :Từ 1885 đến 1896 (0.125đ)
- Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu: (0.25đ)
+ Khởi nghĩa Đình (1886-1887)
+ Khởi nghĩa Bãi Sậy(1885-1892)
+ Khởi nghĩa Hương Khê(1885-1896)
- Đặc điểm của phong trào:
+ Chiếu Cần Vương ban ra đã nhanh chóng thổi bùng ngọn lửa kháng Pháp mới, hưởng ứng chiếu Cần Vương các tầng lớp văn thân sĩ phu yêu nước hăng hái chiêu mộ nghĩa sĩ, lập đồn trại kháng chiến, lãnh đạo phong trào đấu tranh vũ trang với mục tiêu “Giúp vua cứu
nước”(0.25đ)
+ Bộ phận lãnh đạo của phong trào là vưn thân sĩ phu yêu nước, không có đặc quyền đặc lợi
ở triều đình, sống gần dân.sớm được cuốn hút vào cuộc đấu tranh của nhân dân,hưởng ứng chiếu Cần Vươngcác văn thân sĩ phu tham gia phong trào chống Pháp một cách quyết liệt Tư tưởng “Trung quân” được gắn liền với “Ái quốc”.(0.25đ)
+ Phong trào kéo dài 12 năm(1885-1896),nổ ra trên phạm vi rộng lớn từ cực Nam trung bộ đến biên giới Việt Trung và biên giới Việt Lào Phong trào diễn ra sôi nổi rộng khắp nhất là trong những năm đầu(từ giữa 1885 đến 1888) với nhiều cuộc khởi nghĩa lớn: Khởi nghĩa Ba Đình, khởi nghĩa Bãi Sậy, khởi nghĩa Hương Khê…(0.125đ)
Từ năm 1887 phong trào suy yếu dần nhưng chưa chấm dứt mà chuyển dần lên vùng trung
du, đến năm 1896 mới chấm dứt.(0.125đ)
- Ý nghĩa của phong trào :Mặc dù bị thất bại nhưng phong trào Cần Vương có vị trí hết sức
to lớn trong sự nghiệp đấu tranh chống đế quốc,vì nền độc lập dân tộc, vì tự do của nhân dân ta và để lại nhiều tấm gương và bài học kinh nghiệm quí báu cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân ta.(0,25đ)
- Sự đấu tranh quyết liệt và bền bỉ của phong trào thể hiện tinh thần yêu nước của nhân dân ta (0.125đ)
Dành cho thí sinh bảng A
Câu 3 * Cách mạngTháng Tám là bước nhảy vọt trong lịch sử dân tộcvì:
- Cách mạng Tháng tám là sự kiện vĩ đại trong lịch sử dân tộc ta.Nó phá tan 2 xiềng xích
nô lệ của Pháp và Nhật, lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại ngót hàng ngàn năm, đưa đất nước ta từ một nước thuộc địa trở thàn một nước độc lập dưới chế độ dân chủ cộng hoà, đưa nhân dân tatừ thân phận nô lệ lên địa vị làm chủ nước nhà.(0.5đ)
- Mở ra kỉ nguyên mới trong lịch sử dân tộc; Kỉ nguyên giải phóng dân tộc gắn liền với giải phóng giai cấp công nhân và nhân dân lao động , độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội (0.5đ)
*Cách mạng tháng Tám là một sự kiện có ý nghĩa thời đại vì:
-Cách mạng tháng Tám là thắng lợi đầu tiên trong thời đại mới của một dân tộc nhỏ,yếu đứng lên đấu tranh tự giải phóng khỏi ách đế quốc thực dân (0.5đ)
- Thắng lợi của cách mạng Tháng Tám đã cổ vũ mạnh mẽ tinh thần đấu tranh của nhân dân các nước thuộc địa trên thế giới đặc biệt là nhân dân Châu Á,Châu Phi(0.5đ)
Câu 4 Học sinh nêu được:
* Giống nhau:
+ Đều do giai cấp tư sản hoặc do qúi tộc mới lãnh đạo(0.25đ)
+ Động lực chủ yếu là quần chúng nhân dân (0.25đ)
+ Mục đích là lật đổ chế độ phong kiến ,xác lập quyền thống trị của giai cấp tư sản mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển.(0.25đ)
+ Cả hai cuộc cách mạng đều có ảnh hưởng sâu rộng và có ý nghĩa quốc tế lớn lao(0.25đ)
+ cả hai cuộc cách mạng đều có tính chất là cuộc cách mạng tư sản(0.25đ)
Trang 3 Khác nhau
+Về hình thức: cách mạng tư sản Anh còn cách mạng tư sản Pháp là nội chiến kết hợp với chống ngoại xâm (0.25đ)
+ Về lực lượng lãnh đạo cách mạng : Ở cách mạng tư sản Anh là do tư sản và quí tộc mới lãnh đạo còn ở cách mạng tư sản Pháp chỉ do giai cấp tư sản lãnh đạo ,không có tầng lớp quí tộc mới.(0.25đ)
+Trong cách mạng tư sản Anh không có bầu cử còn ở cách mạng tư sản Pháp có tiến hành bầu
cử, đưa ra tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền, có ban hành hiến pháp(1791-1793) (0.25đ) + Đặc điểm:Cách mạng tư sản Anh là cuộc cách mạng tư sản không triệt để vì sau khi cách mạng thắng lợi vẫn còn tàn dư của chế độ phong kiến(tầng lớp quí tộc mới)(0.25đ)
Cách mạng tư sản Pháp là cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất ,lật đổ hoàn toàn chế
độ phong kiến ở Pháp,chống phong kiến toàn Châu Âu,dọn sach chướng ngai trên con đường phát triển của chủ nghĩa tư bản,là cuộc cách mạng có tầm cỡ quốc tế…(0.25đ)
Câu 5: Yêu cầu điền đúng các sự kiện sau
Thời gian Tên sự kiện
1 27/3/1935 Đại hội dại biểu toàn quốc lần thứ nhất của Đảng cộng sản
Đông Dương
2 27/9/1940 Khởi nghĩa Bắc Sơn bùng nổ
3 23/11/1940 Khởi nghĩa Nam Kì bùng nổ
4 01/8/1941 Báo “Việt Nam độc lập “do Nguyễn Ái Quốc sáng lập ra số
đầu tiên
5 Từ 10/5đến 19/5/1941 Hội nghị BCH Trung ương Đảng cộng sản Đông Dươnglần
thứVIII, Mặt trận Việt minh thành lập
6 Từ 14 đến 15/8/1945 Hội nghị toàn quốc Đảng cộng sản Đông Dương họp quyết
định phát động tổng khởi nghĩa trong cả nước.Thành lập Uỷ ban khởi nghĩa toàn quốc,ra quân lệnh số 1 kêu gọi toàn dân nổi dậy
Dành cho thí sinh bảng B
Câu 6 (2điểm) Phân tích ý nghĩa của sư thành lập Đảng cộng sản Việt Nam (HS nêu được các ý chính sau)
-Sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam do giai cấp công nhân lãnh đạo với một chính Đảng thống nhất theo học thuyết Mác-Lê Nin( 0.25đ)
- Đảng cổng sản Việt Nam ra đời với chính cương, sách lược vắn tắt và luận cương chính trị 1930đã vạch ra cho cách mạng Việt Nam một đường lối đúng đắn (0.25đ )(con đường cách mạng vô sản,con đường cách mạng theo chủ nghĩa Mác –Lê Nin,cách mạng Tháng Mười).(025đ) Trước đó chưa có một tổ chức cách mạng nào ở Việt Nam đề ra được đường lối cách mạng đúng đắn cho cách mạng Việt Nam.(0.25đ)
- Đảng cổng sản Việt Nam ra đời đã chấm dứt thời kì mò mẫm về đường lối và giai cấp lãnh đạo cách mạng của Việt Nam(0.25)
- Cách mạng Việt Nam trở thành một bộ phận của cách mạng thế giới(0.25)
Sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Namlà một bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử cách mạng Việt Nam Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác,hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ và tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội….(0.5đ)
Câu 7(2.5đ)HS nêu được các ý chính sau đây
Trang 4- Nội dung chủ yếu của cáh mạng KHKT lần 2
+Nội dung phong phú ,phạm vi rộng (0.25đ)Nội dung chủ yếu là tự động hoá cao
độ(0.25đ)bằng
Cách sử dụng rộng rãi máy tính điiện tử, hiện đaị hoá kĩ thuậtvàsản xuất trên cơ sở những phát minh khoa học kĩ thuật mới nhất (0.5đ)
- Đặc điểm lớn nhất
+Khoa học trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp(0.25đ).mọi phát minh kĩ thuật đều bắt nguồn từ nghiên cứu khoa học ,khoa học gắn liền với kĩ thuật(0.25đ).khoa học đi trước một bước mở đường cho sản xuất(0.25đ).khoa học tham gia trực tiếp vào sản xuất vàbtrở thành nguồn gốc chính của những tiến bộ kĩ thuật (0.25đ)
Từ thời gian phát minh khoa học đến ứng dụng vào sản xuất ngày càng được rút ngắn và hiệu quả kinh té ngày càng cao.(0.5đ)
Câu 8.Yêu cầu HS ghi đúng các sự kiện sau (mỗi câu trả lời đúng đựoc 0.25đ)
TT Thời gian Tên sự kiện
1 13/1/1941 Binh biến Đô Lương
2 19/5/1941/ Mặt trận Việt Minh ra đời
3 22/12/1944 Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân thành lập
4 9/3/1943 Nhật đảo chính Pháp
5 Từ14/8 đến 18/8/1945 Bắc Giang,Hải Dương,Hà Tĩnh, Quảng Nam giành chính
quyền
6 28/8/1945 Tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám thắng lợi cả nước