Yêu cầu chung: Học sinh nắm vững kỹ năng viết đoạn văn, sử dụng phương thức nghị luận, xác định đúng vấn đề nghị luận, lập luận chặt chẽ; diễn đạt trôi chảy, mạch lạc, không mắc lỗi ch[r]
Trang 1ĐỀ ÔN TẬP THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 MÔN NGỮ VĂN
I Đọc – hiểu (3,0 điểm)
Đọc phần trích sau và trả lời các câu hỏi:
Điện thoại đã được cấm sử dụng trong các giờ học ở Pháp, tuy nhiên vào năm học tới, học sinh nước này còn bị cấm sử dụng điện thoại trong giờ ra chơi, giờ ăn trưa và thời gian luân chuyển giữa các tiết học
Phản ứng của giáo viên và phụ huynh trước lệnh cấm này được chia thành hai phe Một số nói rằng trẻ phải được “sống trong thời gian riêng của mình” Ở Pháp, khoảng 93% trẻ từ 12 – 17 tuổi sở hữu điện thoại đi động
“Ngày nay, trẻ không còn hứng thú với việc vui chơi chạy nhảy trong giờ
ra chơi nữa Tất cả chúng đều dán mắt vào điện thoại Và dưới góc độ giáo dục thì đó là một vấn đề” - ông Jean Michel Blanquer, Bộ trưởng Giáo dục Pháp nhận định
“Điều này là để đảm bảo rằng các quy định và điều luật được tôn trọng Việc sử dụng điện thoại bị cấm trong lớp học Với các hiệu trưởng, giáo viên và phụ huynh, chúng ta phải tìm ra cách để bảo vệ học sinh khỏi việc bị mất tập trung vì màn hình và điện thoại” - ông nói
(Trích bài báo Trường học Pháp cấm điện thoại đi động cả trong giờ ra chơi, dẫn theo Vietnamnet.vn, 13/12/2017)
Câu 1 (1,0 điểm): Lý do Bộ trưởng Giáo dục Pháp cấm học sinh sử dụng
điện thoại trong giờ ra chơi là gì?
Câu 2 (1,0 điểm): Em hiểu thế nào là “sống trong thời gian riêng của
mình”?
Câu 3 (1,0 điểm): Chỉ ra hai phép liên kết được sử dụng để liên kết hai
đoạn văn đầu của văn bản
II Làm văn (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): Viết một đoạn văn (khoảng 20 dòng) trình bày suy nghĩ
của em về ý kiến: “Con người từng ngày thay đổi công nghệ nhưng chính công nghệ cũng đang thay đổi cuộc sống con người.”
Câu 2 (5,0 điểm):
Cảm nhận của em về đoạn trích sau:
Trang 2“…- Thôi! Ba đi nghe con! – Anh Sáu khe khẽ nói
Chúng tôi, mọi người – kể cả anh, đều tưởng con bé sẽ đứng yên đó thôi Nhưng thật lạ lùng, đến lúc ấy, tình cha con như bỗng nổi dậy trong người nó, trong lúc không ai ngờ đến thì nó bỗng kêu thét lên:
- Ba…a…a…ba!
Tiếng kêu của nó như tiếng xé, xé sự im lặng và xé cả ruột gan mọi người, nghe thật xót xa Đó là tiếng “ba” mà nó cố đè nén trong bao nhiêu năm nay, tiếng “ba” như vỡ tung ra từ đáy lòng nó, nó vừa kêu vừa chạy xô tới, nhanh như một con sóc, nó chạy thót lên và dang hai tay ôm chặt lấy cổ ba nó Tôi thấy làn tóc tơ sau ót nó dựng đứng lên
Nó vừa ôm chặt lấy cổ ba nó vừa nói trong tiếng nấc:
- Ba! Không cho ba đi nữa! Ba ở nhà với con!
Ba nó bế nó lên Nó hôn ba nó cùng khắp Nó hôn tóc, hôn cổ, hôn vai và hôn cả vết thẹo dài bên má của ba nó nữa.”
(Trích Chiếc lược ngà, Nguyễn Quang Sáng, Sách Ngữ văn 9, tập một)
Trang 3HƯỚNG DẪN CHẤM
I Hướng dẫn chung
- Giáo viên cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá đúng
bài làm của học sinh
- Khi vận dụng đáp án và thang điểm, giáo viên cần vận dụng chủ động, linh hoạt với tinh thần trân trọng bài làm của học sinh Đặc biệt là những bài viết
có cảm xúc, có ý kiến riêng thể hiện sự độc lập, sáng tạo trong tư duy và trong cách thể hiện
- Nếu có việc chi tiết hóa các ý cần phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm và được thống nhất trong giáo viên dạy cùng khối
- Điểm toàn bài là tổng điểm của các câu hỏi trong đề thi, chấm điểm lẻ đến 0,25 và không làm tròn
II Đáp án và thang điểm
Phần I Đọc - hiểu (3,0 điểm)
Câu 1 (1,0 điểm)
- Yêu cầu trả lời:
Lý do Bộ trưởng Giáo dục Pháp cấm học sinh sử dụng điện thoại trong giờ ra chơi:
- Vào giờ ra chơi, “trẻ không còn hứng thú với việc vui chơi chạy nhảy
mà chỉ dán mắt vào điện thoại.” Dưới góc độ giáo dục, đó là một vấn đề
- Cần phải “tìm ra cách để bảo vệ học sinh khỏi việc bị mất tập trung vì
màn hình và điện thoại.”
- Hướng dẫn chấm:
+ Điểm 1,0: Trả lời đúng các ý trên
+ Điểm 0,5: Trả lời đúng một trong hai ý trên
+ Điểm 0: Trả lời không đúng hoặc không trả lời
Câu 2 (1,0 điểm)
- Yêu cầu trả lời:
Trang 4“sống trong thời gian riêng của mình” nghĩa là bản thân được làm những
việc thấy hứng thú, yêu thích, có sự riêng tư
- Hướng dẫn chấm:
+ Điểm 1,0: Trả lời đúng ý trên
+ Điểm 0,75: Trả lời đúng ý nhưng diễn đạt còn rườm rà
+ Điểm 0,5: Trả lời chưa rõ ý
+ Điểm 0,25: Trả lời chưa rõ ý, diễn đạt rườm rà
+ Điểm 0: Trả lời không đúng hoặc không trả lời
Câu 3 (1,0 điểm)
- Yêu cầu trả lời:
HS chỉ ra được hai trong ba phép liên kết hai đoạn văn đầu của văn bản: + Phép lặp: “điện thoại”
+ Phép thế: “lệnh cấm này” (đoạn 2) – “cấm sử dụng điện thoại trong giờ
ra chơi, giờ ăn trưa và thời gian luân chuyển giữa các tiết học” (đoạn 1)
+ Phép đồng nghĩa, trái nghĩa, liên tưởng : “học sinh” (đoạn 1) – “giáo viên”, “phụ huynh” (đoạn 2)
- Hướng dẫn chấm:
+ Điểm 1,0: Trả lời đúng hai trong ba phép liên kết trên
+ Điểm 0,5: Trả lời đúng một phép liên kết
+ Điểm 0: Trả lời không đúng hoặc không trả lời
Phần II Làm văn (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
1.1 Yêu cầu chung: Học sinh nắm vững kỹ năng viết đoạn văn, sử dụng
phương thức nghị luận, xác định đúng vấn đề nghị luận, lập luận chặt chẽ; diễn đạt trôi chảy, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữpháp
1.2 Yêu cầu cụ thể:
a Đảm bảo thể thức đoạn văn (0,25 điểm)
+ Điểm 0,25: đoạn văn đảm bảo yêu cầu về hình thức (bắt đầu bằng chữ cái viết hoa lùi đầu dòng và kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng)
Trang 5+ Điểm 0: không đảm bảo yêu cầu hình thức đoạn văn hoặc viết hơn một đoạn văn
b Xác định đúng vấn đề nghị luận (0,25 điểm)
+ Điểm 0,25: nêu quan điểm về ý kiến: “Con người từng ngày thay đổi công nghệ nhưng chính công nghệ cũng đang thay đổi cuộc sống con người.”
+ Điểm 0: Xác định sai vấn đề nghị luận hoặc xác định chưa rõ vấn đề nghị luận
c Trình bày quan điểm rõ ràng, sử dụng luận cứ hợp lý, lập luận chặt chẽ (1,0 điểm)
+ Điểm 1,0: Đáp ứng tốt yêu cầu trên, có thể trình bày theo định hướng sau:
- Ý kiến đề cập đến một vấn đề nổi bật của cuộc sống con người thời hiện đại: công nghệ đang thay đổi cuộc sống con người
- Chứng minh: HS có thể chứng minh những thay đổi tích cực hoặc tiêu cực hoặc cả tích cực và tiêu cực của cuộc sống con người dưới tác động của công nghệ, chẳng hạn: Công nghệ đem lại tiện nghi, lợi ích; công nghệ thay đổi thói quen sinh hoạt; công nghệ thay đổi mối quan hệ giữa con người với con người…; từ đó nêu đánh giá của bản thân
- Điểm 1,5 - 1,75: Cơ bản đáp ứng được các yêu cầu trên, song có ý còn chưa được liên kết chặt chẽ
- Điểm 1,0 – 1,25: Bài chưa đủ ý, diễn đạt chưa thực sự mạch lạc
- Điểm 0,5 – 0,75: Bài chưa đủ ý, nội dung rời rạc, còn mắc một số lỗi diễn đạt
- Điểm 0,25: Hầu như không đáp ứng được bất cứ yêu cầu nào trong các yêu cầu trên
- Điểm 0: Không đáp ứng được bất cứ yêu cầu nào trong các yêu cầu trên
d Sáng tạo (0,25 điểm)
+ Điểm 0,25: Có cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo, viết văn giàu cảm xúc, có quan điểm và thái độ riêng nhưng không trái với đạo đức và pháp luật
Trang 6+ Điểm 0: Không có cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo hoặc có quan điểm
và thái độ trái với đạo đức và pháp luật
e Hình thức (0,25 điểm)
+ Điểm 0,25: Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
+ Điểm 0: Mắc nhiều lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
Câu 2 (5,0 điểm)
a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận (0,5 điểm)
+ Điểm 0,5 : Có đầy đủ mở bài, thân bài, kết bài Phần mở bài biết dẫn dắt hợp lí và nêu được vấn đề Phần thân bài biết tổ chức thành nhiều đoạn văn liên kết chặt chẽ với nhau cùng làm sáng tỏ vấn đề Phần kết bài khái quát được vấn
đề và thể hiện được nhận thức của cá nhân
+ Điểm 0,25 : Trình bày đầy đủ mở bài, thân bài, kết bài nhưng các phần chưa được đáp ứng được yêu cầu như trên Thân bài chỉ có một đoạn văn
+ Điểm 0: Thiếu mở bài hoặc kết bài, hoặc cả bài viết chỉ có một đoạn văn
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận (0,5 điểm)
+ Điểm 0,5: Xác định vấn đề nghị luận là đoạn trích cảnh chia tay của cha con bé Thu trong truyện ngắn Chiếc lược ngà (Nguyễn Quang Sáng)
+ Điểm 0,25 : Xác định chưa rõ vấn đề cần nghị luận, nêu chung chung + Điểm 0: Xác định sai vấn đề cần nghị luận, trình bày sai lạc sang vấn đề khác
c Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm phù hợp; các luận điểm được triển khai theo trình tự hợp lí, có sự liên kết chặt chẽ; sử dụng tốt các thao tác lập luận để triển khai các luận điểm đó (trong đó phải có các thao tác giải thích, chứng minh, bình luận).(3,0 điểm)
+ Điểm 3,0: Đảm bảo các yêu cầu trên Có thể trình bày theo định hướng sau:
c.1 Tóm tắt ngắn gọn nội dung truyện ngắn để hình dung rõ vị trí đoạn trích
Trang 7c.2 Cảm nhận về nội dung đoạn trích, tập trung vào nhân vật: Tình cảm sâu sắc, mãnh liệt mà Thu dành cho cha được bộc lộ trong cảnh chia tay Phân tích kĩ các chi tiết miêu tả tâm trạng để làm nổi bật nhân vật, đặc biệt là tiếng gọi
ba của Thu
c.3 Cảm nhận về nghệ thuật của đoạn trích: miêu tả tâm trạng qua hành động, cử chỉ, lời nói rất chân thực, sinh động
c.4 Những cảm thụ, đánh giá riêng về đoạn trích
+ Điểm 2,5 : Đáp ứng được các yêu cầu trên, song một trong các luận điểm còn chưa đầy đủ hoặc liên kết chưa được chặt chẽ
+ Điểm 2,0: Đáp ứng được 2/3 các yêu cầu trên
+ Điểm 1,5: Đáp ứng được 1/2 các yêu cầu trên
+ Điểm 1,0 : Đáp ứng được 1/3 các yêu cầu trên nhưng rời rạc, thiếu logic, thiếu liên kết
+ Điểm 0,5: Hầu như không đáp ứng được bất cứ yêu cầu nào trong các yêu cầu trên
+ Điểm 0: Không đáp ứng được bất cứ yêu cầu nào trong các yêu cầu trên
d Sáng tạo (0,5 điểm)
+ Điểm 0,5: Có nhiều cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo, viết văn giàu cảm xúc, thể hiện khả năng cảm thụ văn học tốt, có quan điểm và thái độ riêng nhưng không trái với đạo đức và pháp luật
+ Điểm 0,25: Có một số cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo, thể hiện một
số suy nghĩ riêng nhưng không trái với đạo đức và pháp luật
+ Điểm 0: Không có cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo; không có quan điểm và thái độ riêng hoặc có quan điểm và thái độ trái với đạo đức và pháp luật
e Hình thức (0,5 điểm)
+ Điểm 0,5: Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
+ Điểm 0,25: Mắc một số lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
Trang 8+ Điểm 0: Mắc nhiều lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu