1) Ngoài việc đánh giá, kiểm tra kiến thức cơ bản, giám khảo cần phát hiện và trân trọng những bài làm thể hiện tố chất của một học sinh giỏi: Kiến thức văn học vững chắc, sâu rộng; năng[r]
Trang 1SỞ GD&ĐT NGHỆ AN KỲ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10
TRƯỜNG THPT CHUYÊN PHAN BỘI CHÂU
NĂM HỌC 2012- 2013 HƯỚNG DẪN VÀ BIỂU ĐIỂM CHẤM ĐỀ CHÍNH THỨC
(Hướng dẫn và biểu điểm chấm gồm 02 trang)
Môn: NGỮ VĂN
-I YÊU CẦU CHUNG.
1) Ngoài việc đánh giá, kiểm tra kiến thức cơ bản, giám khảo cần phát hiện và trân trọng những bài làm thể hiện tố chất của một học sinh giỏi: Kiến thức văn học vững chắc, sâu rộng; năng lực cảm thụ văn chương tinh tế, sâu sắc; kỹ năng làm bài tốt; diễn đạt trong sáng, có cảm xúc, có giọng điệu riêng
2) Hướng dẫn chấm chỉ nêu những ý chính và các thang điểm chủ yếu Trên cơ sở đó, giám khảo có thể thống nhất định ra các ý chi tiết và các thang điểm khác Với những bài làm sáng tạo
so với đáp án, nếu lập luận thuyết phục, giám khảo nên cân nhắc, trân trọng
3) Giám khảo nên đánh giá bài làm trong tính tổng thể ở từng câu và cả bài, không đếm ý cho điểm một cách máy móc, nhằm đánh giá học sinh trên cả hai phương diện: kiến thức và kỹ năng 4) Tổng điểm toàn bài là 20.0, chiết đến 0.5
II NHỮNG YÊU CẦU CỤ THỂ.
điểm
a Chỉ ra
- Các biện pháp tu từ:
Điệp từ: sống
Điệp cấu trúc: Sống trên đá
Sống trong thung
So sánh: Sống như sông như suối
Tương phản: Lên xuống
- Thành ngữ: Lên thác xuống ghềnh
1.5
- Chỉ ra các biện pháp nghệ thuật được sử dụng: thể thơ tự do, giọng thơ tâm tình; ngôn
ngữ giản dị, hình ảnh cụ thể mà có tính khái quát, giàu chất thơ, thể hiện cách tư duy của
người miền núi; sử dụng kết hợp các biện pháp tu từ, thành ngữ,
- Hiệu quả thẩm mĩ:
+ Bộc lộ niềm tự hào về những đức tính cao đẹp của “người đồng mình”: sống vất vả
mà mạnh mẽ, khoáng đạt; bền bỉ gắn bó với quê hương dẫu còn cực nhọc, đói nghèo
+ Gửi gắm lời nhắn nhủ phải sống nghĩa tình, chung thủy với quê hương, biết chấp
nhận và vượt qua gian nan thử thách bằng ý chí, niềm tin của mình
+ Thể hiện tài năng và phong cách nghệ thuật độc đáo của nhà thơ Y Phương: chân
thật, mạnh mẽ, trong sáng, đậm chất dân tộc miền núi
2 * Về kỹ năng: biết cách tạo lập văn bản có bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ, có cảm xúc
và giọng điệu riêng
* Về kiến thức: Đề ra tương đối mở, thí sinh có nhiều cách để trình bày suy nghĩ, nhận
thức của bản thân Sau đây là một số gợi ý tham khảo:
6,0 điểm
a Đức tính khiêm nhường của nhân vật anh thanh niên: Trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa
Pa, nhân vật anh thanh niên có nhiều phẩm chất tốt đẹp: sống có lí tưởng, yêu đời, say
mê công việc, nhưng khi ông họa sĩ đề nghị được vẽ chân dung thì anh đã nhiều lần từ
chối, cho là mình không xứng đáng, lại còn nhiệt tình giới thiệu những tấm gương
khác,
2,0
Trang 2- Khiêm nhường là đức tính tốt đẹp cần có của con người.
- Biểu hiện: có thái độ khiêm tốn khi tự đánh giá về mình và trong quan hệ đối xử với
người khác; sẵn sàng nhường nhịn, tôn vinh người khác,
- Ý nghĩa:
+ Là biểu hiện của sự khiêm tốn và tinh thần cầu thị, giúp con người có ý thức đúng
đắn về giá trị bản thân
+ Người có đức tính khiêm nhường được mọi người yêu quý, tôn trọng
+ Tạo mối quan hệ tốt đẹp trong xã hội
- Liên hệ cuộc sống và bàn luận mở rộng
+ Phát hiện, biểu dương những tấm gương khiêm nhường
+ Phê phán những biểu hiện của thói kiêu căng,tự mãn, ích kỉ,
+ Cần phân biệt khiêm nhường với tự ti Khiêm nhường là đáng quý nhưng trong
cuộc sống cũng cần có bản lĩnh để tự khẳng định mình
3 * Yêu cầu về kĩ năng:
- Biết cách làm một bài văn nghị luận văn học có bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ, lời
văn trong sáng, có cảm xúc và giọng điệu riêng
- Hiểu đúng yêu cầu của đề ra: biết kết hợp giữa phân tích tác phẩm và làm sáng tỏ ý
kiến về lí luận văn học
* Yêu cầu về kiến thức:
Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, nhưng cần đạt được một số ý cơ
bản sau:
10 điểm
b.Bàn luận về ý kiến và phân tích tác phẩm
- Giải thích: ý kiến bàn về đặc trưng nội dung của tác phẩm văn học
+ Tác phẩm văn học phản ánh cuộc sống bằng những chất liệu vốn có trong thực tế
+ Tác phẩm còn là thông điệp thẩm mĩ để nhà văn gửi đến người đọc những phát hiện,
trăn trở, suy tư, quan niệm mới về con người và cuộc sống
2,0
- Phân tích bài thơ Sang thu:
+ “ghi lại cái đã có”: đề tài mùa thu quen thuộc; sử dụng những hình ảnh gần gũi có
trong thực tại (hương ổi, sương, dòng sông, ) để vẽ nên một bức tranh thiên nhiên nên
thơ, đậm đà màu sắc xứ sở
+ “điều mới mẻ”: cảm nhận mùa thu dân tộc trong khoảnh khắc giao mùa với những
biến thái tinh vi; không chỉ thể hiện tình yêu quê hương xứ sở, tâm hồn nghệ sĩ nhạy
cảm của nhà thơ mà còn mang ý nghĩa triết lí sâu sắc: khi con người đã từng trải thì
cũng vững vàng hơn trước những tác động bất thường của ngoại cảnh, cuộc đời
+ Sang thu còn là một sáng tạo nghệ thuật độc đáo khiến cho những nội dung trên trở
nên hấp dẫn, dễ đi vào lòng người: thể thơ ngũ ngôn, giọng thơ tâm tình sâu lắng, đậm
chất triết lí, hình ảnh thơ thi vị, giàu tính cảm giác, ngôn ngữ cô đọng, giàu sức gợi,
7,0
- Bàn luận, mở rộng nâng cao:
+ Đây là ý kiến đúng đắn về đặc trưng nội dung của tác phẩm văn học
+ Cần hiểu sâu sắc ý kiến của Nguyễn Đình Thi: văn học phản ánh cuộc sống, thế giới
tâm hồn, nhận thức của người nghệ sĩ nhưng không phải là sự sao chụp nguyên xi mà đó
là quá trình sáng tạo, nhào nặn để cho ra đời những tác phẩm có giá trị, in rõ dấu ấn
phong cách tác giả
+ Từ đó, mở rộng liên hệ, rút ra bài học cho nhà văn và người đọc
0,5
Lưu ý: Câu 2 và câu 3 chỉ cho điểm tối đa theo thang điểm trên khi bài làm của thí sinh đáp ứng đủ cả hai
yêu cầu về kĩ năng và kiến thức.
Hết