CHUYÊN ĐỀ: RÈN LUYỆN PHONG CÁCH TƯ DUY HỒ CHÍ MINH CHO HỌC VIÊN ĐÀO TẠO CAO HỌC CÁC CHUYÊN NGÀNH KHOA HỌC XÃ HỘI NHÂN VĂN TẠI HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ

Phong cách và phong cách tư duy Hồ Chí Minh là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ di sản vô giá mà Người đó để lại cho dân tộc ta và toàn thể nhân loại. Phong cách của Người, trong đó có phong cách tư duy đó làm nên nét đặc sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh. Vì vậy, nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh không thể không nghiên cứu phong cách của Người, trong đó có phong cách tư duy.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của chuyên đề

Phong cách và phong cách tư duy Hồ Chí Minh là một bộ phận quantrọng trong toàn bộ di sản vô giá mà Người đó để lại cho dân tộc ta và toàn thểnhân loại Phong cách của Người, trong đó có phong cách tư duy đó làm nên nétđặc sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh Vì vậy, nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minhkhông thể không nghiên cứu phong cách của Người, trong đó có phong cách tưduy Đại hội VII của Đảng ta đó khẳng định chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng

Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của mình Do

đó, nghiên cứu học tập và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh là yêu cầu cấp thiết đối với tất cả cán bộ, đảng viên đặc biệt là họcviên đào tạo cao học các chuyên ngành xã hội nhân văn ở Học viện chính trịhiện nay Học tập chủ nghĩa Mác - Lênin không chỉ là học tập những nguyên lý

lý luận mà quan trọng hơn là học tập phương pháp tư duy biện chứng, phươngpháp luận của Mác - Ăng ghen - Lê nin; học tập tư tưởng Hồ Chí Minh khôngchỉ là học tập những tư tưởng lý luận của Người mà cũn phải học cả phong cáchcủa Người đặc biệt là phong cách tư duy

Đối với sự nghiệp “trồng người” - đào tạo học viên cao học khoa học xãhội nhân văn tại Học viện chính trị thì nghiên cứu, học tập, rèn luyện phongcách tư duy Hồ Chí Minh cho học viên đào tạo cao học là việc làm rất thiết thực,

bổ ích, là cơ sở quan trọng để nâng cao trình độ tư duy khoa học, bản lĩnh chínhtrị, trau dồi phẩm chất đạo đức cách mạng, lối sống xã hội chủ nghĩa Nhờ đó,góp phần đổi mới nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo học viên caohọc các chuyên ngành cao học khoa học xã hội nhân văn quân sự ở Học việnchính trị; thực hiện tốt mục tiêu, mô hình và phương châm giáo dục, đào tạonghiên cứu của Học viện

Nghiên cứu, học tập, rèn luyện phong cách tư duy Hồ Chí Minh đang trởthành nhu cầu cấp bách, là điều kiện cần thiết để học viên đào tạo học viên caohọc các chuyên ngành khoa học xã hội nhân văn quân sự tại Học viện chính trị

phát triển tư duy biện chứng duy vật, khắc phục phương pháp tư duy siêu hình

và các biểu hiện của nó như áp đặt ý muốn chủ quan, duy ý chí; máy móc, giáođiều, kinh nghiệm, lối làm việc chưa khoa học: tuỳ tiện, giản đơn; “coi nhẹ” giáodục tư tưởng, đạo đức, lối sống, rèn luyện kỷ luật, điều lệnh Quân đội, pháp luậtNhà nước; “coi nặng”, thậm chí tuyệt đối hoá “tay nghề” chuyên môn, nghiệp vụ

sư phạm Điều đó là có hại, sẽ làm chậm quá trình phát triển và hoàn thiện nhâncách người học viên đào tạo cao học các chuyên ngành khoa học xã hội nhânvăn tại Học viện chính trị; đồng thời, làm giảm sút chất lượng đào tạo, xây dựngHọc viện Để người học viên tiến bộ, trưởng thành, xứng đáng là người học viêncao học các chuyên ngành khoa học xã hội nhân văn, luôn đứng vững trên mặttrận tư tưởng, lý luận của Đảng Một trong những giải pháp tốt nhất để ngườihọc viện đào tạo học viên các chuyên ngành khoa học xã hội nhân văn tại Họcviện chính trị hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao là rèn luyện phong cách

tư duy khoa học Hồ Chí Minh Vì lẽ đó, chúng tôi chọn đề tài: “Rèn luyện phongcách tư duy Hồ Chí Minh cho học viện đào tạo cao học các chuyên ngành khoahọc xã hội nhân văn tại Học viện chính trị” làm chuyên đề nghiên cứu

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến chuyên đề

Sự nghiệp đổi mới đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa do Đảng takhởi xướng và lãnh đạo đã và đang thu được những thành tựu to lớn trên nhiềulĩnh vực Cùng với sự phát triển ấy, nhận thức và tư duy lý luận của đội ngũ cán

bộ quân đội có bước phát triển mới Việc Đảng ta khẳng định: nền tảng tưtưởng, kim chỉ nam cho hành động cách mạng của Đảng và của nhân ta là chủnghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, trở thành định hướng chính trị quantrọng, cuốn hút nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước nghiên cứu làm rõ nhậnđịnh ấy

Phong cách tư duy Hồ Chí Minh là một bộ phận quan trọng trong di sản

tư tưởng của Người, nhưng còn ít được nghiên cứu Tuy nhiên, đến nay đã cómột số nghiên cứu, bước đầu về vấn đề này ở những góc độ khác nhau

Mở đầu tác giả Cao Thái có bài “Những nét đặc sắc trong phong cách tư duy Hồ Chí Minh”, Tạp chí Triết học số 2 - 19207, bước đầu phác thảo những

nét lớn trong phong cách tư duy Hồ Chí Minh Đó là tư duy vượt lên mọi thànhkiến tư tưởng; có sự thống nhất giữa tình cảm cách mạng và lý trí khoa học, gắn

lý luận với thực tiễn; tổng kết kinh nghiệm để làm giàu tri thức; mọi suy nghĩđều hướng tới hành động cải tạo và xây dựng xã hội; luôn luôn coi trọng điềukiện khách quan, phát huy tối đa nỗ lực chủ quan và tính tự giác cách mạng Tácgiả kết luận: đứng trước những nhiệm vụ cách mạng mới mẻ, chúng ta không cócon đường nào khác ngoài con đường nâng cao phương pháp tư duy lý luận - màphương pháp tư duy Hồ Chí Minh là một mẫu mực

Tiếp đó trong sách “Hồ Chí Minh - một con người, một dân tộc, một thời đại”, Nxb Sự Thật, Hà Nội 1990, Cố vấn Phạm Văn Đồng đã đề cập phong cách

tư duy Hồ Chí Minh ở một số nét tiêu biểu như: gắn lý luận cách mạng với thựctiễn cách mạng, tính hệ thống, diễn đạt giản đơn, dễ hiểu, dễ nhớ, có sức thuyết

phục mạnh mẽ

Tác phẩm “Phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh” của nhiều nhà

khoa học, do Đặng Xuân Kỳ chủ biên, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 1997, đãnhận định rằng: nét đặc trưng của phong cách tư duy Hồ Chí Minh là độc lập, tựchủ, sáng tạo Đặc trưng này đã có trong phong cách tư duy của Người từ rấtsớm, lúc còn thiếu thời và bước vào tuổi thanh niên Tính độc lập, tự chủ của tưduy đã sớm giúp Người đi đến những nhận định mới mẻ, không thụ động trongsuy nghĩ và trong hành động Nhưng độc lập, tự chủ của tư duy Hồ Chí Minhthực sự có bước phát triển nhảy vọt khi Người bắt gặp chủ nghĩa Mác Lênin vàlàm cho tính độc lập, tự chủ có nét sáng tạo Các tác giả còn nhận định rằng, chủnghĩa Mác Lênin đã đưa tư duy của Hồ Chí Minh đến độ chín để đối chiếu, sosánh, lựa chọn, chắt lọc và tổng hợp những cứ liệu mà thực tiễn Việt Nam và thếgiới cung cấp, những kinh nghiệm mà cuộc sống mang lại, những tư tưởng củangười đi trước được gợi mở, để từ đó đi đến những kết luận mới, tư duy mới Lýgiải vì sao phong cách tư duy Hồ Chí Minh lại có nét đặc trưng đó, các tác giả

cho rằng: mọi suy nghĩ của Người luôn luôn xuất phát từ thực tiễn Việt Nam;Người thực hiện rộng mở tư duy, nghiên cứu mọi tư tưởng, học thuyết đã có vàhướng tầm nhìn ra thế giới; đồng thời không ngừng học tập nâng cao trình độvăn hóa, làm giàu trí tuệ của mình.

Tác phẩm “Học tập phong cách tư duy Hồ Chí Minh” của nhiều nhà khoa

học, do Trần Văn Phòng chủ biên, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 2001, cũngbàn về nét đặc trưng phong cách tư duy Hồ Chí Minh và cho đó là phong cách

tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, thiết thực, gắn với thực tiễn đất nước và thờiđại Nét đặc trưng đó không chỉ trong tư duy mà cả trong hành động cách mạng,trong kháng chiến cũng như trong xây dựng đất nước, là nét đặc trưng rất HồChí Minh Bàn về cơ sở hình thành phong cách tư duy của Người, các tác giảcho rằng: đó chính là phong cách tư duy phương Đông; là chủ nghĩa Mác Lênin

mà đặc biệt là phương pháp biện chứng duy vật; là bản sắc cá nhân của chính tưduy Hồ Chí Minh Tác phẩm còn giành một phần bàn đến việc xây dựng phongcách tư duy cho cán bộ lãnh đạo, quản lý theo phong cách tư duy Hồ Chí Minh

Ngoài ra, trên các báo và tạp chí đã có nhiều bài viết và tiểu luận đượcđăng tải Các công trình này đã góp phần chỉ ra ý nghĩa, giá trị và đề xuất nhiềunội dung quan trọng làm sáng tỏ nhiều vấn đề về tư tưởng, đạo đức, tác phong,phong cách Hồ Chí Minh Chúng ta có thể kế thừa, nghiên cứu, học tập và thunhận được nhiều điều bổ ích về tư tưởng, đạo đức, lối sống cao đẹp của Hồ ChíMinh để phát triển, hoàn thiện nhân cách người cách mạng Tuy nhiên, việcnghiên cứu về phong cách tư duy và học tập, rèn luyện phong cách tư duy HồChí Minh cho học viện đào tạo giảng viên khoa học xã hội nhân văn tại Họcviện chính trị thì chưa có công trình khoa học nào đề cập, nghiên cứu

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của chuyên đề

Mục tiêu:

Bước đầu làm sáng tỏ những đặc điểm cơ bản, bản chất, đặc trưng, vai tròphong cách tư duy Hồ Chí Minh và rèn luyện phong cách tư duy Hồ Chí Minhcủa học viện đào tạo giảng viên khoa học xã hội nhân văn quân sự tại Học viện

chính trị Trên cơ sở đó đánh giá thực trạng rèn luyện phong cách tư duy Hồ ChíMinh của học viện đào tạo giảng viên khoa học xã hội nhân văn quân sự tại Họcviện chính trị, chỉ ra tính tất yếu và đề xuất một số giải pháp rèn luyện phongcách tư duy Hồ Chí Minh cho học viện đào tạo cao học các chuyên ngành khoahọc xã hội nhân văn quân sự tại Học viện chính trị.

Nêu lên một số yêu cầu và giải pháp chủ yếu về rèn luyện phong cách tưduy Hồ Chí Minh cho học viện đào tạo cao học các chuyên ngành khoa học xãhội nhân văn quân sự tại Học viện chính trị hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của chuyên đề

Đối tượng nghiên cứu của chuyên đề: Chuyên đề tập trung nghiên cứu

về phong cách tư duy Hồ Chí Minh của học viện đào cao học các chuyênngành viên khoa học xã hội nhân văn quân sự ở Hệ sư phạm - Học viện chínhtrị hiện nay

Phạm vi nghiên cứu của chuyên đề: Hoạt động tư duy của học viên đào

tạo cao học các chuyên ngành học xã hội nhân văn quân sự hiện nay Điều tra,khảo sát chủ yếu ở các khóa, lớp đào tạo cao học các chuyên ngành khoa học xãhội nhân văn quân sự cấp ở Hệ đào tao sau đại học; các đồng chí từng là cán bộlãnh đạo, Chỉ huy Hệ, Chủ nhiệm các khóa đào tạo cao học các chuyên ngànhkhoa học xã hội nhân văn quân sự cấp và các đồng chí học viên đào tạo cao họccác chuyên ngành khoa học xã hội nhân văn, số liệu điều tra khảo sát chủ yếulấy từ năm 2016 đến 2019

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận

Chuyên đề được xây dựng trên cơ sở lý luận khoa học của chủ nghĩa Mác

- Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng và chỉ thị, nghị

quyết của Đảng uỷ quân sự Trung ương, chỉ thị của Bộ trưởng Bộ quốc phòng,Tổng cục chính trị và các tác phẩm, bài viết, bài nói chuyện của các nhà lãnhđạo Đảng, Nhà nước và Quân đội ta Đồng thời, nghiên cứu, tham khảo kết quảcủa các công trình khoa học có liên quan.

* Cơ sở thực tiễn

Đề tài dựa trên những số liệu điều tra, khảo sát và thống kê thực tế của tácgiả về thực trạng rèn luyện phong cách tư duy của học viện đào tạo cao học cácchuyên ngành khoa học xã hội nhân văn tại Học viện chính trị hiện nay để đềxuất giải pháp phù hợp

* Phương pháp nghiên cứu

Đề tài được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận mácxít: chủ nghĩa duyvật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử Sử dụng đồng thời một số phươngpháp như phân tích và tổng hợp, phương pháp lôgic và lịch sử, phương pháptrừu tượng hoá và khái quát hoá, phương pháp điều tra xã hội học và phươngpháp chuyên gia

6 Ý nghĩa của chuyên đề

Làm rõ khái niệm phong cách tư duy Hồ Chí Minh Rèn luyện phongcách tư duy học viên đào cao học các chuyên ngành viên khoa học xã hộinhân văn quân sự ở Hệ sau đại học - Học viện chính trị theo phong cách tưduy Hồ Chí Minh

Đề xuất một số yêu cầu, giải pháp xây dựng, rèn luyện phong cách tư duycho học viên đào tạo cao học các chuyên ngành khoa học xã hội nhân văn quân

sự theo phong cách tư duy Hồ Chí Minh

7 Kết cấu của chuyên đề:

Mở đầu, 02 chương (04 tiết), kết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu thamkhảo và phụ lục

Chương 1 PHONG CÁCH TƯ DUY HỒ CHÍ MINH VÀ THỰC CHẤT, VAI TRÒ RÈN LUYỆN PHONG CÁCH TƯ DUY CHO HỌC VIÊN ĐÀO TẠO CAO HỌC CÁC CHUYÊN NGÀNH KHOA HỌC XÃ HỘI NHÂN VĂN QUÂN SỰ Ở SAU ĐẠI HỌC - HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ HIỆN NAY THEO PHONG CÁCH TƯ DUY HỒ CHÍ MINH

1 1 Phong cách tư duy Hồ Chí Minh và việc rèn luyện theo phong cách tư duy Hồ Chí Minh

1.1.1 Phong cách tư duy Hồ Chí Minh

Để hiểu rõ bản chất và đặc trưng phong cách tư duy Hồ Chí Minh cầnphải làm rõ một số khái niệm như: phong cách; phong cách tư duy; phong cách

tư duy Hồ Chí Minh và rèn luyện phong cách tư duy Hồ Chí Minh Trên cơ sở

ấy để phân tích, làm rõ thực chất vấn đề rèn luyện phong cách tư duy Hồ ChíMinh của học viên đào tạo cao học các chuyên ngành khoa học xã hội nhân vănquân sự tại Học viện Chính trị

Về phong cách, khái niệm này đã có nhiều cách tiếp cận khác nhau.

Theo quan điểm của các học giả phương Tây, khái niệm phong cách đượchiểu như là một hiện tượng độc đáo, cá biệt trong văn học, nghệ thuật

Là tổng thể những dấu hiệu đặc trưng nghệ thuật của một thời đại, một xuhướng hoặc một bút pháp cá nhân của người nghệ sĩ, hoặc tổng thể những dấuhiệu đặc trưng của riêng cá nhân nào đó khác với người khác

Là tổng thể các phương pháp sử dụng công cụ ngôn ngữ đặc trưng củamột nhà văn, một tác phẩm nào đó

Thể hiện nét đặc sắc có tính chức năng của ngôn ngữ nghệ thuật

Là cách thức thực hiện những biện pháp của riêng mình

Là cách thể hiện mình như cách giao tiếp, ứng xử, ăn mặc

Trong Đại từ Tiếng Việt, tác giả Nguyễn Như Ý (chủ biên), Nhà xuất bảnVăn hoá thông tin ấn hành năm 1999: “phong cách” được hiểu theo 4 nghĩa sau:

Là vẻ riêng trong lối sống, làm việc của một người hay một hạng ngườinào đó.

Là phiên dạng của ngôn ngữ có những đặc điểm trong lựa chọn kết hợp và

tổ chức các phương pháp ngôn ngữ liên quan tới giao tiếp

Là toàn bộ những thủ pháp sử dụng phương tiện ngôn ngữ đặc trưng chotừng nhà văn, tác phẩm thể loại

Là việc lựa chọn các phương tiện ngôn ngữ theo nguyên tắc tu từ

Theo Giáo sư Đặng Xuân Kỳ, phong cách không chỉ được hiểu theonghĩa hẹp, giới hạn trong văn học, nghệ thuật mà còn được hiểu theo nghĩa rộng,tức là lề lối, phong cách, cách thức, phong thái, phong độ và phẩm cách, đã trởthành nề nếp ổn định của một người hay một lớp người, được thể hiện trong tất

cả các mặt hoạt động như lao động, học tập, sinh hoạt, ứng xử, diễn đạt (baogồm cả nói và viết)… tạo nên những giá trị, những nét riêng biệt của chủ thể đó

Cho dù hiểu theo nghĩa hẹp hay nghĩa rộng thì phong cách bao giờ cũng

là cái riêng, độc đáo có tính hệ thống, ổn định và đặc trưng của chủ thể đó.Phong cách không phải là cái bẩm sinh, có sẵn mà được hình thành do sự phấnđấu, rèn luyện, trau dồi không ngừng của chủ thể Phong cách của mỗi ngườibao giờ cũng là sản phẩm tổng hoà của những điều kiện, hoàn cảnh lịch sử nhấtđịnh; được tạo nên bởi các nhân tố như truyền thống văn hoá, lối sống, thóiquen, điều kiện sống, sự trải nghiệm thực tiễn, dấu ấn cá nhân… luôn mang tính

ổn định và được thể hiện trong tất cả mọi lĩnh vực hoạt động của chủ thể

Như vậy, xung quanh khái niệm “phong cách” có nhiều cách hiểu khácnhau: nếu hiểu theo nghĩa hẹp thì nó chỉ được giới hạn trong lĩnh vực văn học,nghệ thuật, còn theo nghĩa rộng thì nó được thể hiện trong tất cả các mặt hoạtđộng của con người Trong đó, tác phong làm việc, tác phong công tác, tácphong sinh hoạt chỉ là những bộ phận của phong cách con người nói chung Bởi

lẽ, tác phong luôn luôn được hiểu là lối làm việc, sinh hoạt, cách sống riêng củamỗi người hay sinh hoạt của một số nghề nghiệp, tổ chức Như vậy, nói đến tácphong chủ yếu là nói đến cách sống, đặc trưng sinh hoạt, lối làm việc Còn

phong cách là nét riêng được thể hiện trong tất cả các mặt hoạt động của mỗicon người Do vậy, phong cách của của học viên đào tạo cao học các chuyênngành khoa học xã hội nhân văn quân sự tại Học viện Chính trị sẽ bao hàm rấtnhiều nội dung khác nhau chứ không chỉ giới hạn ở phong cách làm việc, phongcách công tác, sinh hoạt.

Phong cách tư duy là những đặc điểm riêng có tính hệ thống, ổn định trên

cơ sở thực hiện phương pháp tư duy của một chủ thể nhất định là nét độc đáo,nét cá nhân, nét riêng tư của một người nào đó Chính vì vậy, phong cách tư duybao giờ cũng được thể hiện ra thành những đặc trưng cụ thể Phong cách tư duy

có quan hệ mật thiết với phương pháp tư duy, nhưng không đồng nhất với nó.Phương pháp tư duy khác phong cách tư duy ở chỗ, nó là một hệ thống cácnguyên tắc, xuất phát từ các quy luật tồn tại, vận động của bản thân sự vật, hiệntượng, được con người nhận thức, vận dụng để định hướng, điều chỉnh hoạtđộng nhận thức cũng như hoạt động nhận thức của mình, nhằm biến đổi sự vật,hiện tượng theo mục đích đã định Rõ ràng, phương pháp biện chứng duy vật làphương pháp tư duy phổ biến nhất, khoa học nhất, từ trước đến nay chưa có mộtphương pháp tư duy nào vượt qua được phương pháp này Bởi lẽ, phương phápbiện chứng duy vật là phương pháp tư duy khoa học, giúp con người hoạt độngnhận thức và hoạt động thực tiễn có hiệu quả, là cơ sở để tạo nên phong cách tưduy khoa học Do vậy, có nhiều phong cách tư duy khác nhau ở những ngườikhác nhau, mặc dù ở họ có chung một phương pháp tư duy Chính vì vậy, phongcách tư duy là nét độc đáo, nét cá nhân, nét riêng tư của một người nào đó

Các tác giả trong “Phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh” đều thốngnhất cho rằng, nghiên cứu phong cách Hồ Chí Minh là nghiên cứu theo nghĩarộng: tổng hợp của phong cách tư duy, phong cách làm việc, phong cách diễnđạt, phong cách ứng xử, phong cách sinh hoạt của Người Với đối tượng,phạm vi nghiên cứu của đề tài, chúng tôi chỉ đi sâu tìm hiểu về phong cách tưduy của Người

Về phong cách tư duy Hồ Chí Minh, khi bàn về phong cách tư duy HồChí Minh, có nhiều quan điểm đề cập từ các góc độ khác nhau Cố Thủ tướngPhạm Văn Đồng đã khái quát phong cách tư duy Hồ Chí Minh trên những nétsau: “Luôn gắn lý luận cách mạng với thực tiễn cách mạng; tính hệ thống; diễnđạt giản đơn, sáng tỏ, dễ hiểu, dễ nhớ, có sự thuyết phục mạnh mẽ” [4,tr.97].Tác giả Cao Đức Thái đã phác thảo những nét đặc sắc trong phong cách tư duy

Hồ Chí Minh như sau: “Luôn độc lập suy nghĩ vượt lên trên mọi thành kiến tưtưởng, gắn liền tình cảm với lý trí; bao giờ cũng hướng mọi suy nghĩ tới hànhđộng, nắm vững điều kiện khách quan, phát huy nỗ lực chủ quan và luôn luôndựa trên tổng kết kinh nghiệm để tiến lên nắm lấy những tri thức mới”[34,tr.38] Giáo sư Đặng Xuân Kỳ viết: “nét đặc sắc nhất của phong cách tư duy

Hồ Chí Minh là tinh thần độc lập, tự chủ và sáng tạo” [6,tr.3]

Qua nghiên cứu, chúng tôi thấy rằng, phong cách tư duy Hồ Chí Minh làmột bộ phận quan trọng tạo nên phong cách của Người, đó là phong cách tư duyđộc lập, tự chủ, sáng tạo, thiết thực gắn với thực tiễn đất nước và thời đại Chínhnét đặc sắc này đã làm cho phong cách tư duy của người vừa mang tính thời đại,vừa có tính dân tộc, vừa có giá trị phổ biến bền vững, vừa có tính độc đáo vớisắc thái rất riêng Hồ Chí Minh

Trong phong cách tư duy của phong cách tư duy Hồ Chí Minh độc lập, tựchủ, sáng tạo là nét đặc sắc nhất Đối với Người, độc lập là không lệ thuộc,không bắt chước, không theo đuôi Tự chủ là tự mình làm chủ mọi suy nghĩ vàhành động của mình, làm chủ bản thân và công việc của mình, tự bản thân mìnhphải thấy trách nhiệm lớn lao trước đất nước và dân tộc Còn sáng tạo là dámnghĩ, dám làm, sẵn sàng từ bỏ những cái cũ đã được thực tiễn kiểm nghiệm làkhông đúng, những cái gì đã lạc hậu, lỗi thời không còn phù hợp; tìm tòi, nghiêncứu, đề xuất những cái mới có thể trả lời được những câu hỏi mà thực tiễn cuộcsống đang đặt ra Tuy nhiên, cái mới thường bao hàm những giá trị của cái cũ,nhưng lại vươn lên trên cái cũ, bổ sung thêm những giá trị mới ở đây, cái mớisáng tạo trong phong cách tư duy Hồ Chí Minh là cái mới phù hợp với quy luật

khách quan, phù hợp với thực tiễn cách mạng Việt Nam, cũng như phù hợp vớiquy luật phát triển chung của tiến trình lịch sử xã hội loài người.

Tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo đã hình thành từ rất sớm trong phongcách tư duy Hồ Chí Minh, ngay từ lúc Người còn ở tuổi thiếu niên và mới bướcvào tuổi thanh niên Khi tìm đến với chủ nghĩa Mác-Lênin, tinh thần độc lập, tựchủ, sáng tạo ở Hồ Chí Minh được củng cố, phát triển và thông qua quá trình rènluyện, trau dồi, qua thực tiễn đấu tranh cách mạng đã trở thành đặc điểm bảnchất, thành thuộc tính bền vững của phong cách tư duy Hồ Chí Minh

Phải có tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, Hồ Chí Minh mới chấp nhận vàvượt lên mọi hoàn cảnh cuộc sống cực nhọc của thân phận một người vô sảnlàm thuê để có điều kiện đi nhiều nơi, quan sát và tìm hiểu nhiều cuộc cáchmạng, nhiều tư tưởng, học thuyết và đã trở thành một người hiểu biết nhiều nhấttình hình các dân tộc thuộc địa ở những thập kỷ đầu của thế kỷ XX

Tinh thần độc lập trong tư duy đã giúp Hồ Chí Minh đi tới những nhậnđịnh độc lập Khi mới đến nước Pháp, Người đã phát hiện thấy hai nước Pháp -một nước Pháp của những kẻ giàu có, của bọn tư bản, đế quốc, thực dân và mộtnước Pháp của những người vô sản, những người lao động nghèo khổ Khi đếnnước Mỹ, Người không giống như những người khác chỉ thấy ánh sáng trên đầuthần tự do toả sáng Vượt lên trên họ, Người còn nhìn thấy số phận của nhữngngười nô lệ da đen, những phụ nữ đang bị dẫm đạp dưới chân vị thần ấy

Tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo trong tư duy Hồ Chí Minh đã thực sự

có bước phát triển nhảy vọt khi Người bắt gặp chủ nghĩa Mác-Lênin Kể từ đây,độc lập, tự chủ mới thực sự đi đến sáng tạo, trình độ tư duy của Người đã đạtđến độ chín muồi để đối chiếu, so sánh, lựa chọn, chắt lọc và tổng hợp cứ liệu

mà thực tiễn Việt Nam và thế giới đã cung cấp, để từ đó hình thành tư tưởngmới với những kết luận mới

Đến với chủ nghĩa Mác-Lênin, Hồ Chí Minh đã tìm thấy ánh sáng soiđường cách mạng, trước hết, cho hoạt động tư duy của mình Học thuyết cáchmạng và khoa học đã mở ra chân trời mới và rộng lớn cho sự sáng tạo và Người

nhận thấy, tiếp nhận nó phải rất sáng tạo Tư duy độc lập, tự chủ và sáng tạo của

Hồ Chí Minh đã nhanh chóng hoà nhập với chủ nghĩa Mác-Lênin, tiếp biến lýluận và phương pháp luận của một học thuyết “chân chính nhất, chắc chắn nhất,cách mệnh nhất”, từ đó, từng bước lập thành một hệ thống tư tưởng, luận điểmsáng tạo, hiếm thấy ở những nhà cách mạng đương thời

Tính thiết thực trong tư duy Hồ Chí Minh được thể hiện ở chỗ, sau cáchmạng tháng Tám năm 1945, Người đã tìm mọi cách để ngăn chặn một cuộcchiến tranh có thể xảy ra Người “đã sử dụng đến mức tối đa sự mềm dẻo xungquanh tấm thảm xanh để thăm dò những khả năng cho một giải pháp hoà bình cóthể thực hiện được bằng thoả hiệp” [31,tr.94] Người đã sẵn sàng đi tới một giảipháp không bạo lực, đến một nền hoà bình thương lượng Nhưng khi thực dânPháp gây hấn ở Hải Phòng, lập tức Người tỏ thái độ kiên quyết: “Chúng ta muốnhoà bình, chúng ta phải nhân nhượng Nhưng chúng ta càng nhân nhượng, thựcdân Pháp càng lấn tới, vì chúng quyết cướp nước ta một lần nữa Không! Chúng

ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịulàm nô lệ” [11,tr.480]

Phong cách tư duy thiết thực gắn với thực tiễn đất nước đã giúp Hồ ChíMinh sáng tạo trong vận dụng và phát triển những nguyên lý của chủ nghĩaMác-Lênin Mọi suy nghĩ của Người luôn xuất phát từ những điều kiện, hoàncảnh cụ thể Tất cả mọi tư tưởng, lý luận đều được khái quát từ thực tiễn, đặcbiệt là thực tiễn cách mạng Khi đề cập đến việc phát triển phong trào cáchmạng ở phương Đông, Người luôn lưu ý Ban Phương Đông của Quốc tế cộngsản rằng: “Nói chung thì các dân tộc phương Đông đều giàu tình cảm, và đối với

họ một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”[10,tr.263]

Như vậy, những thuộc tính độc lập, tự chủ, sáng tạo, thiết thực gắn vớithực tiễn đất nước và thời đại đã hoà quện vào nhau, bổ sung, hỗ trợ, thúc đẩycho nhau để cùng tạo nên nét độc đáo riêng trong phong cách tư duy Hồ ChíMinh Thực tế lịch sử đã chứng minh, có những nhà hoạt động cách mạng quốc

tế cũng có lối tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo nhưng không thiết thực và khônggắn với thực tiễn đất nước họ cũng như thời đại Do đó, cuối cùng họ lại rơi vào

ảo tưởng, chủ quan, nóng vội Ngược lại, những người có tư duy thiết thực, gắnvới thực tiễn đất nước nhưng lại không độc lập, tự chủ, sáng tạo nên cuối cùng

họ rơi vào hoặc là chủ nghĩa xét lại, hoặc là chủ nghĩa thực dụng, thiển cận

Ở Hồ Chí Minh, nhờ có tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo mà Người đãkhông xa rời phương pháp biện chứng duy vật, không xa dời chủ nghĩa Mác-Lênin Do có tư duy lý luận gắn với thực tiễn đất nước và thời đại nên Ngườikhông rơi vào xét lại, không rơi vào chủ nghĩa dân tộc, không sa vào chủ nghĩathực dụng Phong cách tư duy Hồ Chí Minh luôn thấm đượm phong cách tư duyViệt Nam, tư duy phương Đông và cũng rất hiện đại Nó vừa có giá trị dân tộcđộc đáo nhưng lại vừa có giá trị bền vững và phổ biến

Có thể nói, phong cách tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, thiết thực, gắnvới thực tiễn đất nước và thời đại của Hồ Chí Minh chính là phong cách tư duyViệt Nam nói riêng, phong cách tư duy phương Đông nói chung; là chủ nghĩaMác-Lênin mà đặc biệt là phương pháp biện chứng duy vật; là bản sắc cá nhâncủa chính tư duy Hồ Chí Minh

Thật vậy, một trong những đặc điểm nổi bật của tư duy Việt Nam vàphương Đông là thiên về suy nghĩ và diễn đạt bằng hình ảnh hơn là bằng kháiniệm Thực tế, trước cách mạng tháng Tám năm 1945, đại đa số quần chúngnhân dân lao động Việt Nam mù chữ, thất học Nếu diễn đạt bằng những lý luậncao siêu thì họ sẽ không hiểu được; Hồ Chí Minh đã căn cứ vào trình độ dân trí,vào tình hình thực tiễn đất nước cũng như ưu thế của lối tư duy bằng hình ảnh

để diễn đạt lý luận cách mạng Chẳng hạn, khi nói đến bản chất ăn bám, bóc lộtcủa chủ nghĩa thực dân, đế quốc đối với người lao động ở cả chính quốc vàthuộc địa, Hồ Chí Minh đã dùng hình ảnh con đỉa hai vòi: “Chủ nghĩa tư bản làmột con đỉa có một cái vòi bám vào giai cấp vô sản ở chính quốc và một cái vòikhác bám vào giai cấp vô sản ở các thuộc địa Nếu người ta muốn giết con vật

ấy, người ta phải đồng thời cắt cả hai vòi” [9,tr.298] Bằng cách so sánh giản

đơn, điển hình này, Hồ Chí Minh đã diễn đạt một cách dễ hiểu mối quan hệ giữacách mạng ở chính quốc với cách mạng thuộc địa Với hình ảnh con đỉa hút máuthì bất cứ người Việt nam bình thường nào cũng có thẻ hiểu và cảm nhận đượcbản chất bóc lột, ăn bám của chủ nghĩa thực dân, đế quốc.

Hồ Chí Minh không chỉ kế thừa phong cách tư duy Việt Nam, tư duyphương Đông mà còn kế thừa toàn bộ những tinh hoa trí tuệ của tư duy phươngTây, đặc biệt là phương pháp tư duy biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lênin Chính Người đã từng nói rằng, chủ nghĩa Mác có ưu điểm là phươngpháp tư duy biện chứng Do đó, Người luôn căn dặn cán bộ, đảng viên “ Phảinâng cao sự tu dưỡng về chủ nghĩa Mác-Lênin… mà tổng kết những kinhnghiệm của Đảng ta, phân tích một cách đúng đắn những đặc điểm của nước ta”[26,Tr.292] Đối với Người, học tập chủ nghĩa Mác-Lênin là phải học “cái tinhthần sử trí mọi việc, đối với mọi người và đối với bản thân mình” [26,tr.292]

Để kế thừa và phát huy được những giá trị của tư duy dân tộc, tư duyphương Đông và tư duy biện chứng duy vật đòi hỏi chủ thể phải có trí thôngminh, sự nhạy bén với cái mới, thiết thực, cụ thể và sáng tạo Hồ Chí Minh làngười có kiến thức sâu rộng, được tiếp xúc với nhiều nền văn hoá khác nhau, amhiểu và sử dụng được nhiều ngoại ngữ, những phẩm chất đó đã tạo nên bản sắcriêng trong tư tưởng và phong cách tư duy của Người

Đối với cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh đã có những luận điểm rấtsáng tạo về con đường đưa một nước nông nghiệp lạc hậu vốn là thuộc địa nửaphong kiến đi lên chủ nghĩa xã hội, bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa Có nhiềuvấn đề Người không đủ thời gian và điều kiện để giải quyết, nhưng tư tưởng củaNgười là những tiền đề lý luận và phương pháp luận hết sức quan trọng để địnhhướng cho sự phát triển hợp quy luật của đất nước Vấn đề có ý nghĩa quyếtđịnh là phong cách duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, thiết thực, gắn với thực tiễn đấtnước và thời đại của Người đã trở thành cơ sở cho việc hoạch định đường lốicách mạng đúng đắn, xây dựng những nhân tố bảo đảm thắng lợi của cách mạngViệt Nam, giúp Đảng cộng sản và nhân dân Việt Nam “dĩ bất biến, ứng vạn

biến”, vượt qua mọi khó khăn, thử thách, vững bước đi theo con đường màNgười đã dày công lựa chọn- Con đường độc lập dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa

xã hội

Tại sao Hồ Chí Minh lại có phong cách tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo,thiết thực gắn với thực tiễn đất nước và thời đại? Đây không phải hoàn toàn chỉ

là vấn đề thiên tài đầy bí hiểm không thể lý giải được, mặc dầu chúng ta không

hề phủ nhận những điều ấy ở các vĩ nhân Từ đặc điểm bản chất và những thuộctính bền vững của phong cách tư duy Hồ Chí Minh cũng như toàn bộ quá trìnhhoạt động thực tiễn của Người, chúng ta có thể tìm thấy những lời giải đáp chocâu hỏi vừa đặt ra như sau:

Thứ nhất, mọi suy nghĩ của Hồ Chí Minh dù trực tiếp hay gián tiếp đềugắn với thực tiễn cách mạng Việt Nam Mục tiêu xuyên suốt qua trình tư duycủa Người là tìm cho được con đường cứu dân, cứu nước, con đường xâydựng một nước Việt Nam giàu mạnh- văn minh, có thể “theo kịp các nướckhác trên toàn cầu” và “sánh vai các cường quốc năm châu” Đó cũng là “hammuốn tột bậc” mà Người hằng khao khát, ôm ấp, theo đuổi và quyết tâm thựchiện bằng được

Hồ Chí Minh không chỉ tìm thấy con đường cứu nước, mà luôn suy nghĩtìm mọi cách thực hiện thắng lợi con đường đã lựa chọn Chính những điều ấy

đã làm cho tư duy Hồ Chí Minh vượt hẳn lên so với tư duy của các nhà yêunước thuộc các thế hệ trước cũng như đương thời

Thứ hai, phong cách tư duy Hồ Chí Minh thấm đượm sâu sắc, nông nànchủ nghĩa yêu nước truyền thống Việt Nam trong thời đại mới Chủ nghĩa yêunước là một trong những di sản vô cùng quý giá đã được xây dựng và bồi đắptrong chiều dài lịch sử Việt Nam, qua mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước,trở thành tinh hoa, niềm tự hào sâu sắc và cốt lõi của nền văn hoá, truyền thốngViệt Nam Nhờ có chủ nghĩa yêu nước mà các thế hệ người Việt đã vượt lên mọigian khổ, hy sinh, tập hợp mọi lực lượng của dân tộc, làm nên những kỳ tích vĩđại, những biểu tượng oai hùng, vinh quang trở thành động lực thúc đẩy các thế

hệ tương lai phấn đấu đưa dân tộc vươn lên những tầm cao mới

Hồ Chí Minh với tinh thần yêu nước nồng nàn, ý chí kiên cường, tư duychính trị sắc bén, nhạy cảm, phương pháp tư duy khoa học và cách mạng, đãkhắc phục được những hạn chế của chủ nghĩa yêu nước truyền thống và đưa chủnghĩa yêu nước Việt Nam lên một tầm cao mới, tầm cao của thời đại mới.

Thứ ba, Hồ Chí Minh mở rộng, tìm hiểu, nghiên cứu gạn lọc, kế thừa mặttiến bộ của các học thuyết đã có Trước khi đến với chủ nghĩa Mác-Lênin, HồChí Minh đã từng theo học Nho giáo, tiếp cận Phật Giáo, Lão giáo, Thiên Chúagiáo, làm quen với tư tưởng của các nhà Khai sáng và cách mạng tư sản Tây Âu.Sau khi đến với chủ nghĩa Mác-Lênin, Người còn tìm hiểu thực chất tư tưởngdân tộc, dân quyền, dân sinh trong chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn,thuyết bất hợp tác, bất bạo động của Găngđi - hai nhà tư tưởng lớn của hai quốcgia lớn nhất châu á

Quá trình tư duy của Người là quá trình suy ngẫm, so sánh, lọc bỏ, lựachọn, phân biệt đúng sai, hay dở, tiến bộ hay lạc hậu, phù hợp hay không phùhợp với cách mạng Việt Nam Khi đến với chủ nghĩa Mác-Lênin, Người đãnhanh chóng nắm bắt được linh hồn của chủ nghĩa Mác- Lê nin là phép biệnchứng duy vật, tiếp nhận lập trường, quan điểm, phương pháp cách mạng và khoa học của học thuyết ấy Từ ấy, phong cách tư duy của Người vừa quán triệttinh thần cách mạng triệt để, vừa có cơ sở khoa học chắc chắn Người thấy rất rõtriết lý sống động của Đức Phật, của đức chúa Giêsu hay học thuyết của Khổng

Tử, dù đó không phải là những học thuyết khoa học, cách mạng Người chỉ rarằng, những học thuyết ấy rất giàu tình thương yêu con người, nhưng chỉ khuyênrăn con người cam chịu hoặc chỉ muốn khôi phục lại trật tự, ổn định trong xã hộiđương thời (nô lệ, phong kiến), có khi còn “phát ngôn bênh vực những kẻ bóclột, chống lại những người bị áp bức” Tuy nhiên, Người vẫn đánh giá cao lòng

từ bi của Đức Phật, lòng bác ái của Đức chúa Giêsu, đạo đức, học vấn và kiếnthức uyên bác của Khổng Tử, mà Người coi đó là “những vị chí tôn” rất đángkính phục

Thật khó tìm thấy một nhà mác-xít nào khác đã tìm thấy cái tinh tuý, phátbiểu và đánh giá cao các học thuyết của Khổng Tử, Phật Thích ca Mâu ni,Giêsu như Hồ Chí Minh Người nói:

Học thuyết của Khổng Tử có ưu điểm của nó là sự tu dưỡng đạo đức cánhân Tôn giáo Giêsu có ưu điểm của nó là lòng nhân ái cao cả Chủ nghĩa Mác

có ưu điểm của nó là phương pháp làm việc biện chứng Chủ nghĩa Tôn DậtTiên có ưu điểm của nó là chính sách của nó thích hợp với điều kiện nước ta.Khổng Tử, Giêsu, Mác, Tôn Dật Tiên chẳng có những điểm chung đó sao? Họđều muốn mưu cầu hạnh phúc cho loài người, mưu phúc lợi cho xã hội Nếuhôm nay họ còn sống trên đời này, nếu họ hợp lại một chỗ, tôi tin rằng, họ nhấtđịnh chung sống với nhau rất hoàn mỹ như những người bạn thân thiết Tôi cốgắng làm người học trò nhỏ của các vị ấy

Phải có tư duy rộng mở, không định kiến, không thành kiến mới có thể điđến những nhận định độc đáo như vậy Tư duy như vậy chỉ có ở Hồ Chí Minh

Thứ tư, hướng tầm nhìn ra thế giới, không ngừng nâng cao kiến thức trênnhiều lĩnh vực Hồ Chí Minh đã làm giàu trí tuệ của mình trên một cơ sở nềnvăn hoá phong phú của nhân loại Đây chính là điều kiện không thể thiếu để cómột phong cách tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, thiết thực, gắn với thực tiễn đấtnước và thời đại

Hồ Chí Minh lấy tự học làm phương thức chủ yếu để nâng cao trình độkiến thức văn hoá của mình Điều quan trọng hơn cả là Người vừa hoạt độngthực tiễn, vừa tự học, vừa tổng kết kinh nghiệm cuộc sống để từng bước đi tớiđỉnh cao của trí tuệ, từ một người đi “tìm đường” trở thành một lãnh tụ dẫnđường cho cả một dân tộc; từ một người yêu nước, một người cộng sản trở thànhmột nhà văn hóa kiệt xuất của nhân loại

Những nội dung trong phong cách tư duy Hồ Chí Minh không tách rờinhau, mà kết hợp với nhau, đan xen vào nhau trong quá trình tư duy để hìnhthành những tư tưởng mới đầy tính sáng tạo và thiết thực Chính vì vậy, tư duycủa Người hoàn toàn xa lạ với những gì sơ cứng, giáo điều Người đặt vấn đề

học tập chủ nghĩa Mác-Lênin rất rõ ràng: đó là học tập tinh thần cách mạng vàkhoa học, là nắm vững lập trường, quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin “để xửtrí mọi việc” trong cách mạng Việt Nam Người không tự trói mình, cũng khôngtrói buộc người khác hoặc để người khác trói buộc mình vào những câu chữ,những nguyên tắc cứng nhắc.

Như vậy, phong cách tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, thiết thực, gắn vớithực tiễn đất nước và thời đại của Hồ Chí Minh đã thực sự đóng góp to lớn vàoviệc phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin và đã nâng chủ nghĩa yêu nước Việt Namlên một tầm cao mới, đưa trí tuệ Việt Nam lên ngang tầm trí tuệ tiên phong củathời đại Vì vậy, phong cách tư duy của Người không chỉ đưa đến những tưtưởng phản ánh đúng đắn quy luật vận động và phát triển của cuộc sống mà cònsoi sáng con đường cách mạng Việt Nam đi đến thắng lợi vinh quang Hơn nữa,

tư tưởng của Người còn là những dự báo khoa học về sự phát triển tương lai củadân tộc, đã và đang thực tiễn cách mạng Việt Nam khẳng định tính đúng đắn:khoa học và cách mạng

Từ sự phân tích trên, có thể khái quát bước đầu đặc trưng cơ bản của phong cách tư duy Hồ Chí Minh là: Luôn độc lập, tự chủ, sáng tạo trong suynghĩ, định hướng nhận thức và hành động đúng đắn; luôn có sự thống nhất chặtchẽ giữa tình cảm cách mạng và tri thức khoa học; mọi suy nghĩ đều hướng tớihành động cải tạo và xây dựng xã hội mới không có áp bức, bóc lột, bất công;tôn trọng điều kiện khách quan, phát huy tối đa nỗ lực chủ quan; thường xuyêntổng kết kinh nghiệm khái quát lý luận khoa học, gắn lời nói với việc làm, lýluận với thực tiễn, lấy thực tiễn làm gốc

Đặc trưng thứ nhất, phong cách tư duy Hồ Chí Minh luôn độc lập, tự chủ,sáng tạo trong suy nghĩ, định hướng nhận thức và hành động đúng đắn Sau thấtbại của các vua Hàm Nghi, Thành Thái, Duy Tân, Hoàng Hoa Thám, Trịnh VănCấn, Nguyễn Aí Quốc đã rất thận trọng, độc lập suy nghĩ, quyết định khước từ

đề nghị của các vị tiền bối, không đi theo con đường Đông Du, Người tự chọnđường đi cho riêng mình: sang châu Âu, tới đất nước của kẻ thù đang xâm lược

Tổ quốc mình để tìm hiểu thực chất đằng sau những mỹ từ “tự do”, bình đẳng”,

“bác ái” là gì?

Thời điểm giác ngộ chân lý đó là giờ phút hạnh phúc nhất, không bao giờphai mờ trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Người Sau này, Hồ Chí Minh

kể lại rằng: Luận cương của Lênin làm cho tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ,tin tương biết bao! Tôi vui mừng đến phát khóc lên Ngồi một mình trong buồng

mà tôi nói to lên như đang nói trước quần chúng đông đảo:

Hỡi đồng bào bị đọa đầy đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây

là con đường giải phóng chúng ta

Đặc trưng thứ hai, phong cách tư duy Hồ Chí Minh luôn có sự thống nhấtchặt chẽ giữa tình cảm cách mạng và tri thức khoa học

Thật vậy, nếu không có tình cảm cách mạng trong sáng thì không thể tiếpthu, kế thừa và tích luỹ được những tri thức có giá trị từ thực tiễn, và như thếcũng không thể có sáng kiến cách mạng Khi tình cảm đã giá lạnh thì trí tuệcũng sẽ khô cằn; hoặc tình cảm sai lạc thì lý trí sẽ mất phương hướng

Với tình cảm mãnh liệt, trong sáng đối với con người, với nhân dân vàdân tộc, Hồ Chí Minh đã quan sát kỹ và suy ngẫm đúng đắn trên con đườngtìm đến chủ nghĩa Mác-Lênin; lòng yêu thương bao la đối với đồng bào và Tổquốc mình đã từng bước nâng lên và trở thành lòng yêu thương đối với tất cảnhững người đau khổ trên thế giới Những tri thức khoa học, tình cảm cáchmạng đã giúp Người nhanh chóng tiếp thu một cách sáng tạo lý luận của chủnghĩa Mác-Lênin

Hồ Chí Minh đến với chủ nghĩa Mác-Lênin và chính lý luận khoa học,cách mạng ấy đã bồi đắp thêm những tình cảm vốn có của Người, giúp Ngườităng thêm nghị lực để vượt qua khó khăn, thử thách, lạc quan, tin tưởng vàothắng lợi của sự nghiệp giải phóng dân tộc

Hồ Chí Minh có một cách hiểu độc đáo về chủ nghĩa Mác-Lênin VớiNgười, lý luận Mác-Lênin không chỉ bao gồm các nguyên lý, quy luật, phạm trù,khái niệm trừu tượng và chỉ thuộc về nhận thức lý trí mà còn bao hàm cả tìnhnghĩa Người nói: “Hiểu chủ nghĩa Mác-Lênin là phải sống với nhau có tình cónghĩa Nếu thuộc bao nhiêu sách mà vẫn sống không có tình có nghĩa thì sao gọi

là hiểu chủ nghĩa Mác-Lênin” [28,tr554]

Đặc trưng thứ ba, mỗi suy nghĩ đều hướng đến hành động cải tạo và xâydựng xã hội mới Là một trong những lãnh tụ chính trị đi rất nhiều nước trên thếgiới, am hiểu sâu sắc lịch sử tư tưởng và thể chế chính trị của nhiều nước, nhiềudân tộc, nghiên cứu và tiếp thu nhiều tư tưởng, học thuyết khác nhau từ cổ đếnkim, từ Đông sang Tây Nên mỗi suy nghĩ của Hồ Chí minh bao giờ cũng vậy,luôn hướng đến hành động cải tạo và xây dựng xã hội mới.

Tìm thấy ở chủ nghĩa Mác-Lênin lời giải đáp và con đường thực hiện mụctiêu, lý tưởng cao cả, Hồ Chí Minh khẳng định: chủ nghĩa Mác-Lênin là “họcthuyết đúng đắn nhất, cách mạng nhất”, “đó là cái cần thiết cho chúng ta, là conđường giải phóng chúng ta” Với lý luận cách mạng và khoa học soi đường,Người về nước thực hiện cuộc vận động cách mạng trong quần chúng nhân dânlao động Đồng thời, trực tiếp tổ chức, xây dựng những lực lượng cách mạng đểtiến hành đấu tranh giành độc lập, tự do, hạnh phúc

Người đã đúc kết, khái quát nên chân lý: “Không có gì quý hơn độc lập tựdo”; “Con đường cứu nước duy nhất đúng đắn là con đường cách mạng vô sản”;

“Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân phải tiến lên cách mạng xã hội chủnghĩa” Theo Hồ Chí Minh, độc lập phải gắn liền với sự nghiệp giải phóng giaicấp công nhân lao động và các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới Đặc biệt,Người đã phát hiện khả năng to lớn của các dân tộc thuộc địa và đã nêu lên tínhchủ động của cách mạng thuộc địa, về khả năng cách mạng thuộc địa có thểgiành thắng lợi trước cách mạng ở chính quốc Điều ấy cho thấy, phong cách tưduy Hồ Chí Minh không chỉ dừng lại ở việc tiếp thu những nội dung cơ bản củahọc thuyết cách mạng Mác-Lênin một cách thụ động, mà còn thể hiện rõ mộtphong cách tư duy sáng tạo khi vận dụng học thuyết vào tình hình cách mạng cụthể, để rút ra những kết luận mới phù hợp với quá trình cách mạng và chỉ đạocách mạng Việt Nam tiến tới thành công Hồ Chí Minh thật xứng đáng với sựthừa nhận và tôn vinh của thế giới là “Người khởi xướng cho phong trào giảiphóng dân tộc ở thế kỷ XX”, và người đầu tiên được UNESCO suy tôn là “Anhhùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới”

Về chủ nghĩa xã hội, người nêu hết sức ngắn gọn, dễ hiểu, nhằm làm nhândân lao động thoát nạn bần cùng, làm cho mọi người có công ăn việc làm, được

ấm no và sống cuộc đời hạnh phúc; nhằm nâng cao đời sống vật chất và văn hóacủa nhân dân, do nhân dân tự xây dựng lấy; nhân dân đủ ăn, đủ mặc, ngày càngsung sướng, ai nấy đều được học hành, ốm đau có thuốc chữa trị, người già, hếttuổi lao động được nghỉ ngơi, những phong tục tập quán không tốt lạc hậu dầndần được xoá bỏ.

Như vậy, nội dung chủ nghĩa xã hội mà Hồ Chí Minh nêu ra để động viên,hướng dẫn cho toàn Đảng, toàn dân và toàn quân tổ chức xây dựng một xã hộimới ở nước ta thật ngắn gọn, dễ hiểu nhưng đó là những nội dung rất cơ bản, làvấn đề cốt lõi đòi hỏi cách mạng xã hội chủ nghĩa phải thực hiện

Đặc trưng thứ tư, lý luận luôn đi đôi với thực tiễn, gắn liền với thực tiễn;lời nói đi đôi với việc làm Luận giải về nguyên tắc thống nhất giữa lý luận vàthực tiễn, về tầm quan trọng của việc quán triệt nguyên tắc này, Hồ Chí Minh đãdùng hình ảnh so sánh như: lý luận cũng như cái tên (hoặc viên đạn) Thực hànhcũng như cái đích để bắn Có tên mà không bắn, hoặc bắn lung tung, cũng nhưkhông có tên, lý luận cốt để áp dụng vào công việc thực tế, lý luận mà không ápdụng vào công việc thực tế là lý luận suông Dù xem được hàng ngàn hàng vạnquyển lý luận nếu không biết đem ra thực hành, thì khác nào một cái hòm đựngsách, lý luận như cái kim chỉ nam, nó chỉ phương hướng cho chúng ta trongcông việc thực tế Không có lý luận thì lúng túng như nhắm mắt mà đi

Hồ Chí Minh thường chứng minh lý luận bằng thực tiễn, bằng hành động;lời nói đi đôi với việc làm cụ thể, thiết thực, nói ít làm nhiều, thấy đúng là làm,làm tốt, tự khắc mọi người noi theo, làm theo Chẳng hạn, trong khoảng mườinăm (từ 1955 đến 1965) Người đã thực hiện hơn bảy trăm lượt đi thăm, tiếp xúcvới cơ sở địa phương, công trường, hợp tác xã, đơn vị bộ đội mỗi năm có hơnbảy mươi lần xuống cơ sở Quân bình mỗi tháng có tới sáu lần tiếp xúc, gặp gỡquần chúng Việc làm đó đã khẳng định, Người luôn quan tâm, sâu sát thực tiễn,lấy thực tiễn làm mục đích, động lực cho mọi hoạt động cách mạng của mình

Đặc trưng thứ năm, luôn coi trọng điều kiện khách quan, phát huy tối đa

nỗ lực chủ quan và tính tự giác cách mạng Nghiên cứu, nắm vững điều kiện

khách quan, giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa quy luật khách quan và hoạtđộng có ý thức của con người, là một nội dung đặc biệt quan trọng trong phươngpháp luận mácxít V.I Lênin chỉ ra rằng, tư duy lý luận không chỉ thừa nhận tínhquy luật chung của sự phát triển lịch sử mà còn phải biết phát huy tính tích cực,năng động, sáng tạo Hồ Chí Minh bao giờ cũng vậy, giải quyết mọi việc đềuxuất phát từ những điều kiện khách quan, tôn trọng khách quan, nắm chắc diễnbiến những điều kiện khách quan của cách mạng Trên cơ sở đó, phát huy tínhtích cực của nhân tố chủ quan để đề ra cương lĩnh, chiến lược, sách lược cho phùhợp với tình hình cách mạng

Xuất phát từ thực tiễn khách quan, tôn trọng điều kiện khách quan, đồngthời, Người luôn luôn coi trọng nhân tố chủ quan, phát huy tối đa tính tích cực

tự giác, bao gồm sự hiểu biết lý luận, rèn luyện và tu dưỡng đạo đức cách mạng.Người cho rằng, thắng lợi của chủ nghĩa xã hội tất yếu phải dựa trên thắng lợicủa cuộc đấu tranh trừ diệt “chủ nghĩa cá nhân”, dựa trên một đảng lấy lợi íchcủa giai cấp và của dân tộc làm mục tiêu duy nhất, một đảng tiêu biểu về “trítuệ”, “đạo đức”, “văn minh” và “lương tâm” của dân tộc

Hiện nay, trong giáo dục, đào tạo cũng như xây dựng Nhà trường vữngmạnh toàn diện cán bộ, học viên đào tạo cao học các chuyên ngành xã hội nhânvăn chỉ có thể giải quyết tốt những vẫn đề chính trị nhạy cảm và những vấn đềsinh động của cuộc sống đặt ra, khi họ tích cực học tập, rèn luyện, tu dưỡng,không ngừng nâng cao phẩm chất và năng lực chuyên môn, rèn luyện phongcách tư duy Hồ Chí Minh

1.1.2 Rèn luyện phong cách tư duy cho học viên đào tạo cao học các chuyên ngành khoa học xã hội nhân văn tại Học viện chính trị hiện nay theo phong cách tư duy Hồ Chí Minh

Rèn luyện là một khái niệm có nhiều cách hiểu khác nhau Theo từđiển Tiếng Việt, rèn luyện là sự luyện tập nhiều trong thực tế để đạt tới nhữngphẩm chất hay trình độ vững vàng, thông thạo, hoặc được rèn luyện trongthực tế đấu tranh

Rèn luyện phong cách tư duy, là thông qua hoạt động thực tiễn để luyệntập, hình thành nên những đặc điểm riêng về phẩm chất và trình độ tư duy mangtính hệ thống, ổn định của một người nào đó.

Rèn luyện phong cách tư duy cho học viên đào tạo cao học các chuyên

ngành khoa học xã hội nhân văn tại Học viện chính trị hiện nay theo phongcách tư duy Hồ Chí Minh là rèn luyện phong cách tư duy độc lập, tự chủ,sáng tạo, thiết thực của Người, trên cơ sở nắm vững phương pháp tư duy biệnchứng duy vật để vận dụng vào giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra trongquá trình giáo dục, đào tạo, qua đó xây dựng phong cách tư duy khoa họccho học viên đào tạo giảng viên khoa học xã hội nhân văn quân sự, đáp ứngmục tiêu, yêu cầu đào tạo

Trước hết, rèn luyện phong cách tư duy cho học viên đào tạo cao học cácchuyên ngành khoa học xã hội nhân văn tại Học viện Chính trị hiện nay là rènluyện phong cách tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, thiết thực của Người, trên cơ

sở nắm vững phương pháp tư duy biện chứng duy vật Rèn luyện tinh thần độclập theo phong cách tư duy Hồ Chí Minh là rèn luyện cách tư duy, cách suy nghĩđộc lập, không lệ thuộc, không bắt chước, không theo đuôi, không dập khuôn, máy móc, đi theo lối mòn, theo tư duy, suy nghĩ của người khác Rèn luyện tinhthần tự chủ theo phong cách tư duy Hồ Chí Mính là học tập cách làm chủ mọisuy nghĩ và hành động của mình, làm chủ trong việc phân tích, so sánh, đốichiếu, xử lý thông tin để rút ra những kết luận trung thực, đúng đắn Rèn luyệntinh thần sáng tạo trong phong cách tư duy Hồ Chí Minh là rèn luyện tinh thầnmạnh dạn, dám từ bỏ cái cũ không còn phù hợp với thực tiễn hoặc những cái cũ

đã bị thực tiễn vượt qua; tiếp thu, chọn lọc những giá trị của cái cũ còn phù hợpvới sự phát triển mới; nghiên cứu, vận dụng và đề xuất cách trả lời và giải quyếtnhững vấn đề mới đang đặt ra, biết phát hiện những nhân tố mới, kiên quyếtủng hộ và tạo điều kiện cho những nhân tố ấy phát triển

Tóm lại, muốn rèn luyện tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo, thiết thực

theo phong cách tư duy Hồ Chí Minh mỗi học viên đào tạo cao học các chuyênngành khoa học xã hội nhân văn quân sự tại Học viên Chính trị phải dựa trên cơ

sở nắm vững, trung thành và vận dụng linh hoạt những nguyên lý của chủ nghĩa

Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, nhất là phương pháp tư duy biện chứng duyvật mácxít, gắn với thực tiễn yêu cầu nhiệm vụ học tập và rèn luyện của họcviên tại học viện.

Thứ hai, rèn luyện phong cách tư duy Hồ Chí Minh cho học viên đào tạocao học các chuyên ngành khoa học xã hội nhân văn quân sự tại Học viện Chínhtrị hiện nay là tích cực tổng kết thực tiễn, khái quát lý luận, rút ra bài học kinhnghiệm từ thực tiễncông tác giáo dục, đào tạo của Học viện Một trong nhữngyêu cầu hết sức quan trọng trong quá trình đào tạo là phải tích cực tổng kết thựctiễn, khái quát, đúc rút kinh nghiệm, phát huy mặt tốt, khắc phục mặt hạn chế.Qua đó, điều chỉnh nội dung, chương trình đào tạo cho phù hợp, từng bước đổimới phương pháp dạy- học Thực hiện tốt được điều đó mới có thể nâng caochất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo Như vậy, từ yêu cầu của thực tiễn giáodục, đào tạo, nghiên cứu khoa học, đòi hỏi học viên viên phải suy nghĩ, nghiêncứu, tìm tòi biện pháp mới, cải tiến phương pháp học tập cho phù hợp Quá trình

đó đặt ra yêu cầu ngày càng cao, đòi hỏi mỗi học viên phải thường xuyên kiểmnghiệm lại vốn sống, hiểu biết, kinh nghiệm của mình; kịp thời bổ sung phầnthiếu hụt tri thức, cập nhật thông tin, khắc phục sự tụt hậu, biết tổ chức thực hiệnnhiệm vụ có hiệu quả hơn, đó là hình thức học tập, rèn luyện phong cách tư duykhoa học tốt nhất

Học tập, rèn luyện phong cách tư duy khoa học mang tính sáng tạo, thiếtthực, gắn với thực tiễn nhiệm vụ giáo dục, đào tạo của Học viện luôn đòi hỏimỗi học viên phải thường xuyên khái quát, tổng kết rút kinh nghiệm thực tiễncông tác giáo dục, đào tạo; củng cố, bổ sung, đổi mới phương pháp, tác phongtrong học tập, rèn luyện cho phù hợp, mang lại những hiệu quả thiết thực

Thứ ba, rèn luyện phong cách tư duy Hồ Chí Minh cho học viên đào tạocao học các chuyên ngành khoa học xã hội nhân văn quân sự tại Học viện Chínhtrị hiện nay là học tập cách thức vận dụng phương pháp tư duy biện chứng duyvật của Người vào thực tiễn học tập, nghiên cứu khoa học nhằm nâng cao chấtlượng giáo dục, đào tạo giảng viên tại Học viện Vận dụng phương pháp tư duy

biện chứng duy vật của Hồ Chí Minh là vận dụng cách thức diễn đạt, suy nghĩtinh tế, sắc sảo để biểu đạt những nguyên lý lý luận một cách giản dị, trong sáng,gần gũi, có lý và có tình, dễ hiểu, dễ nhớ và dễ vận dụng, chú ý sử dụng nhữngkhái niệm, phạm trù mà quảng đại quần chúng nhân dân đã quen dùng trên cơ sởbồi đắp cho những khái niệm, phạm trù ấy những nội dung mới mẻ, phong phú,sinh động

1.2 Thực chất, vai trò rèn luyện phong cách tư duy cho học viên đào tạo cao học các chuyên ngành khoa học xã hội nhân văn quân sự tại Học viện chính trị theo phong cách tư duy Hồ Chí Minh

1.2.1 Giá trị, ý nghĩa việc rèn luyện phong cách tư duy Hồ Chí Minh cho học viên đào tạo cao học các chuyên ngành Khoa học xã hội nhân văn quân

sự tại Học viện chính trị hiện nay.

Nghiên cứu học tập chủ nghĩa Mác-Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh nóichung, rèn luyện phong cách tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, thiết thực, gắn bóvới thực tiễn đất nước và thời đại của Hồ Chí Minh nói riêng là việc làm có vaitrò và ý nghĩa quan trọng đối với đội ngũ học viên đào tạo giảng viên khoa học

xã hội nhân văn quân sự hiện nay

Để thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục, đào tạo đội ngũ học viên đào tạo caohọc các chuyên ngành khoa học xã hội nhân văn quân sự phải tích cực nghiêncứu, học tập, tu dưỡng, rèn luyện phong cách tư duy Hồ Chí Minh Việc làm này

sẽ góp phần nâng cao trình độ tư duy lý luận khoa học, nâng cao bản lĩnh chínhtrị, trau dồi phẩm chất đạo đức cách mạng, phong cách và lối sống xã hội chủnghĩa nhờ đó góp phần đổi mới nội dung và phương pháp trong tổ chức lãnhđạo, quản lý, chỉ huy và giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng đào tạo cao họccác chuyên ngành khoa học xã hội nhân văn quân sự đáp ứng mục tiêu, yêu cầuđào tạo của Học viện

Thực tế cho thấy, năng lực tư duy trí tuệ của con người phải được rènluyện, bồi dưỡng, vun đắp thường xuyên, liên tục và lâu dài, trải qua nhiều hìnhthức và bước đi và những biện pháp khác nhau Yếu tố quan trọng nhất đế rèn

luyện phương pháp tư duy biện chứng duy vật, nâng cao năng lực tư duy độclập, tự chủ, sáng tạo, thiết thực là phát huy tính tích cực, tự giác trong học tập,rèn luyện phong cách tư duy Hồ Chí Minh.

Học tập, rèn luyện phong cách tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, thiết thựcgắn với thực tiễn theo phong cách tư duy Hồ Chí Minh không chỉ là điều kiệngiúp cho học viên đào tạo cao học các chuyên ngành khoa học xã hội nhân vănquân sự xây dựng động cơ thái độ học tập, rèn luyện phương pháp tư duy khoahọc, nắm vững và vận dụng nhuần nhuyễn trong nhận thức lý luận và hoạt độngthực tiễn để từng bước khắc phục biểu hiện của tư tưởng gia trưởng, độc đoán,

xa rời thực tiễn, xa rời quần chúng, cũng như đề cao chủ nghĩa hình thức, chủnghĩa thành tích, chủ nghĩa cá nhân Khắc phục những tư tưởng trên sẽ từngbước hình thành ở cán bộ phong cách tư duy khoa học, gần gũi gắn bó đặc điểm,yêu cầu về phương pháp tư duy của người học viên đào tạo cao học quân sự

1.2.2 Thực chất, vai trò rèn luyện phong cách tư duy cho học viên đào tạo cao học các chuyên ngành Khoa học xã hội nhân văn Quân sự tại Học viện chính trị hiện nay theo phong cách tư duy Hồ Chí Minh

Phong cách tư duy là những đặc điểm riêng độc đáo, có tính hệ thống, ổnđịnh, mang dấu ấn sâu đậm của cá nhân, nhưng không phải vì thế mà khôngphổ biến và nhân rộng được Thực tế, đội ngũ học viên đào tạo cao học cácchuyên ngành khoa học xã hội nhân văn quân sự hoàn toàn có thể chủ độngtừng bước xây dựng được cho mình phong cách tư duy độc lập, tự chủ, sángtạo, thiết thực, gắn bó với thực tiễn theo phong cách tư duy Hồ Chí Minh Vìmấy lý do cơ bản sau:

Trước hết, phong cách tư duy Hồ Chí Minh không phải là cái vốn có, bẩmsinh ở mỗi người, mà ngược lại, phong cách tư duy được hình thành trên cơ sởchủ thể vận dụng phương pháp tư duy khoa học để định hướng, điều chỉnh hoạtđộng nhận thức cũng như hoạt động thực tiễn Đồng thời là kết quả của sự phấnđấu, rèn luyện tự giác của chủ thể tư duy

Thứ hai, phong cách tư duy Hồ Chí Minh vừa mang tính độc đáo với sắcthái rất riêng Hồ Chí Minh, vừa mang tính phổ biến, vừa mang tính dân tộc vàvừa mang tính thời đại Do đó, đội ngũ học viên đào tạo cao học các chuyênngành khoa học xã hội nhân văn quân sự hoàn toàn có thể chủ động học tập, rènluyện “nhân rộng” được những giá trị độc đáo nhưng rất phổ biến từ phong cách

tư duy Hồ Chí Minh

Thứ ba, nét đặc trưng độc đáo rất Hồ Chí Minh đó là phong cách tư duyhàm chứa những yếu tố tư tưởng rất đại chúng, rất giản dị, là phương pháp trìnhbày, diễn đạt vấn đề ngắn gọn, đầy đủ, dễ nhớ, dễ hiểu, thiết thực và phù hợp vớimỗi đối tượng, mỗi lứa tuổi Người từng dạy cán bộ, đảng viên về cách nói, cáchviết, cách trình bày, diễn đạt trước quần chúng: “Mỗi tư tưởng, mỗi câu nói, cáchviết, mỗi chữ viết phải tỏ rõ các tư tưởng và lòng ước ao của quần chúng Phảiluôn dùng những lời lẽ, những thí dụ đơn giản, thiết thực và dễ hiểu” hoặc “Khiviết, khi nói phải luôn luôn làm thế nào cho ai cũng hiểu được Làm sao choquần chúng đều hiểu, đều tin, đều quyết tâm theo lời gọi của mình” [18, Tr.306].Thứ tư, rèn luyện phong cách tư duy Hồ Chí Minh của học viên đào tạo caohọc các chuyên ngành khoa học xã hội nhân văn quân sự là phải tự giác, chủđộng, từng bước hình thành phong cách tư duy khoa học theo tinh thần, quanđiểm, lập trường, phong cách làm việc của Người, chứ không theo lối mòn saochép, rập khuôn

Có như vậy, đội ngũ học viên đào tạo cao học các chuyên ngành khoa học

xã hội và nhân văn quân sự mới có thể xây dựng cho mình phong cách tư duyđộc lập, tự chủ, sáng tạo, thiết thực theo phong cách tư duy Hồ Chí Minh Trongmục tiêu, yêu cầu đào tạo đối tượng cao học các chuyên ngành khoa học xã hộinhân văn quân sự, Học viện luôn coi việc rèn luyện phong cách tư duy Hồ ChíMinh là một nội dung rất cơ bản trong hoạt động thực tiễn

Như vậy, rèn luyện phong cách tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo của đội ngũhọc viên đào tạo cao học các chuyên ngành khoa học xã hội nhân văn quân sự ởHọc viện Chính trị là từng bước hình thành ở đội ngũ ấy phong cách tư duy khoa

học, không lệ thuộc và thụ động, không bắt trước người khác, biết tự mình làmchủ mọi suy nghĩ và hành động, làm chủ bản thân và công việc Tự bản thânmình thấy rõ trách nhiệm đối với mọi người, đối với công việc và đối với tổchức, không ngại khó khăn, gian khổ, tự giác đổi mới nhằm, từng bước hoànthiện tư duy khoa học của bản thân mình.

Có độc lập, tự chủ trong suy nghĩ và hành động mới phát huy được tínhsáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám nhận trách nhiệm về mình và chịu tráchnhiệm trước cấp trên, với đồng nghiệp và với mọi người Biết xuất phát từ yêucầu của thực tiễn vận động, phát triển của đất nước, quân đội và Học viện mà đềxuất phương hướng và quyết tâm thực hiện tốt nhiệm vụ được giao Đồng thờibiết mạnh dạn lược bỏ cái cũ, cái lỗi thời, lạc hậu, không còn phù hợp với sựphát triển mới của thực tiễn, có thái độ ủng hộ, tạo điều kiện thúc đẩy cái mới,phát triển

Độc lập, tự chủ, sáng tạo là điều kiện cần thiết để suy nghĩ và hành độngcủa đội ngũ học viên đào tạo cao học các chuyên ngành khoa học xã hội nhânvăn quân sự tránh được lối tư duy xa rời thực tiễn, thiếu cơ sở khoa học, biếtxây dựng phong cách tư duy mới gắn lý luận với thực tiễn, lời nói với việclàm, từ đó chủ động cải tiến đổi mới nội dung, phương pháp, tác phong côngtác, góp phần tích cực đưa sự nghiệp giáo dục, đào tạo của Học viện pháttriển không ngừng

Rèn luyện phong cách tư duy Hồ Chí Minh còn là cơ sở để đội ngũ họcviên đào tạo cao học các chuyên ngành khoa học xã hội nhân văn quân sự quántriệt quan điểm của Học viện “Học đi đôi với hành, lý luận đi đôi với thực tiễn”,xác định rõ hơn mục đích, lợi ích và phương pháp: học cái gì? Học như thế nào?Học để làm gì? Dạy và học nhằm hướng đến mục tiêu xây dựng và hoàn thiệnnhân cách người quân nhân cách mạng, hướng đến mục tiêu xây dựng Quân độivững mạnh toàn diện lấy vững mạnh về chính trị làm cơ sở Có làm được nhưvậy thì chất lượng giáo dục, đào tạo đội ngũ học viên đào tạo cao học cácchuyên ngành khoa học xã hội và nhân văn quân sự mới được nâng cao, mụcđích rèn luyện phong cách tư duy Hồ Chí Minh mới được khẳng định Điều nàyphù hợp với đường lối giáo dục, đào tạo hiện nay của Đảng ta nói chung, Quânđội ta nói riêng

Kết luận chương 1

Phong cách tư duy Hồ Chí Minh là một bộ phận quan trọng trong hệthống chỉnh thể phong cách của Người và là một trong những di sản vô giá màNgười để lại cho toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta Nét đặc thù của phongcách tư duy Hồ Chí Minh là phong cách độc lập, tự chủ, sáng tạo, thiết thực, gắnvới thực tiễn đất nước và thời đại Đặc điểm bản chất và những thuộc tính bềnvững của phong cách tư duy Hồ Chí Minh thể hiện ở chỗ: mọi suy nghĩ và hànhđộng của Người đều gắn với thực tiễn Việt Nam, trên cơ sở kế thừa truyền thốngyêu nước, thương nòi của dân tộc và tinh hoa tri thức, văn hóa nhân loại, luôn có

sự thống nhất chặt chẽ giữa tình cảm cách mạng và tri thức khoa học; tôn trọngđiều kiện khách quan, phát huy tối đa nỗ lực chủ quan; thường xuyên tổng kếtkinh nghiệm cách mạng, khái quát lý luận khoa học, gắn lời nói với việc làm, lýluận với thực tiễn vì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, mục tiêu dângiàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

Phong cách tư duy Hồ Chí Minh có giá trị và ý nghĩa to lớn cả về mặt lýluận và thực tiễn, người cán bộ cách mạng phải ra sức học tập, rèn luyện phongcách tư duy Hồ Chí Minh Nhận thức sâu sắc điều này, đội ngũ học viên đào tạocao học các chuyên ngành khoa học xã hội và nhân văn quân sự đang tích cựcrèn luyện phong cách tư duy của Người Thực chất việc rèn luyện phong cách tưduy Hồ Chí Minh của đội ngũ học viên đào tạo cao học các chuyên ngành khoahọc xã hội nhân văn quân sự là học tập phong cách tư duy độc lập, tự chủ, sángtạo, thiết thực của Người, trên cơ sở nắm vững phương pháp tư duy biện chứngduy vật để vận dụng vào nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo, làm cho nhữnggiá trị từ trong tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người từng bước thấm sâuvào mọi suy nghĩ, mọi hành động của mỗi học viên Từ đó mà nghiên cứu, đổimới cách thức và phương pháp học tập, nghiên cứu đảm bảo chất lượng thựcchất theo mục tiêu, yêu cầu đào tạo của Học viện

Chương 2