- Tổ trưởng (nhóm trưởng bộ môn) tập trung chỉ đạo nâng cao hiệu quả đổi mới kiểm tra đánh giá, thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học, dạy học phân hoá trên cơ sở chuẩn kiến thức, kỹ năng[r]
Trang 1HƯỚNG DẪN DẠY – HỌC MÔN SINH HỌC THCS, THPT
NĂM HỌC 2012 – 2013.
Căn cứ Chỉ thị số 2737/CT-BGDĐT ngày 27/7/2012 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) về nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục chuyên nghiệp năm học
2012-2013, công văn của Bộ GD&ĐT về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ
giáo dục trung học năm học 2012-2013, Quyết định số 1316/QĐ-UBND ngày 21/6/2011 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng ban hành Khung kế hoạch thời gian năm học 2012 - 2013 của giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng;
Căn cứ công văn số 863/SGDĐT- GDTrH, ngày 10 tháng 8 năm 2012 của Sở Giáo dục và Đào tạo về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục trung học năm học 2012-2013 Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ dạy học bộ môn Sinh học như sau:
A ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH GIẢNG DẠY BỘ MÔN SINH HỌC NĂM HỌC 2011 -2012:
I KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
1 Cấp THCS: Giáo viên giảng dạy bộ môn Sinh học đã được tập huấn
xây dựng ma trận đề, ra đề theo hướng đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh Công tác thiết lập ma trận đề hiện nay giáo viên đã bước đầu quen việc, do đó thuận lợi cho việc đổi mới hướng kiểm tra đánh giá học sinh Nhiều chuyên đề đã tập trung vào chương trình đổi mới phương pháp giảng dạy tạo cho giáo viên mạnh dạn đưa phương pháp dạy học tích cực cũng như ứng dụng công nghệ thông tin trong soạn giảng Tăng cường công tác tự học, tự rèn luyện và đẩy mạnh công tác bồi dưỡng học sinh giỏi các cấp, từ đó cho thấy kết quả năm học 2011
-2012, cấp THCS có 32 học sinh giỏi cấp tỉnh tăng lên cụ thể là 1 nhất, 05 giải nhì, 14 ba, 12 giải khuyến khich Giáo viên đã bám sát chương trình giảm tải để thực hiện việc soạn giảng đúng theo tinh thần chỉ đạo của Bộ Giáo dục cũng như của Sở Giáo dục và Đào tạo
2 Cấp THPT: Giáo viên nghiêm túc soạn bài, lên lớp theo phương pháp
mới, một số trường đã tự viết chương trình tự chọn chủ đề bám sát đưa vào giảng dạy Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học bộ môn và soạn giáo án khá tốt Công tác phụ đạo giúp đỡ học sinh yếu kém luôn được Sở Giáo dục coi trọng thông qua chuyên đề cũng như cung cấp tài liệu, tọa đàm về chuyên môn Thực hiện tốt yêu cầu đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp giáo dục, thông qua bộ môn Sinh học trong giáo dục đạo đức, lối sống và hướng nghiệp, phấn đấu nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện Giảng dạy bảo đảm kiến thức chính xác có hệ thống Thực hiện nghiêm túc chương trình và qui chế chuyên môn của ngành Thực hiện đúng đủ chương trình, kế hoạch giáo dục theo biên
Trang 2chế năm học, đảm bảo trình tự số tiết, nội dung chương trình giảm tải và các qui chế chuyên môn của ngành
- Học sinh giỏi: Cấp tỉnh đạt 27 học sinh giỏi, 04 học sinh giỏi quốc gia (02 giải ba, 02 giải khuyến khích)
II TỒN TẠI:
1 Cấp THCS:
- Nhiều giáo viên còn rất lúng túng trong các tiết dạy thực hành
- Các loại băng hình phục vụ tiết thực hành còn thiếu
- Phương tiện dạy học ở các trường vùng sâu, vùng xa chưa đáp ứng được đổi mới phương pháp dạy học
- Kỹ thuật ra đề trắc nghiệm của giáo viên chưa đúng quy trình và câu phân hóa mức độ nhận thức chưa đảm bảo
- Nhiều giáo viên trẻ mới ra trường còn lúng túng trong việc thiết lập ma trận đề kiểm tra, một số trường chưa thực hiện đúng quy trình ra đề trắc nghiệm nên ảnh hưởng đến chất lượng bài kiểm tra và chưa thực hiện đúng theo tinh thần đổi mới hướng kiểm tra đánh giá học sinh
Công tác biên soạn câu hỏi cho diễn đàn xây dựng thư viện câu hỏi của giáo viên chưa được quan tâm
2 Cấp THPT:
- Cấp THPT khai thác phòng thí nghiệm, thực hành cón hạn chế, nhiều nơi còn dạy chay
- Phong trào làm đồ dùng dạy học còn hạn chế
- Việc kiểm tra, đánh giá nhiều đơn vị chưa đổi mới hình thức ra đề, soạn câu hỏi trắc nghiệm
- Nhiều đơn vị chưa quan tâm đào tạo mũi nhọn thể hiện tỷ lệ học sinh giỏi các cấp giảm so với năm học trước
B NHIỆM VỤ TRỌNG TÂM NĂM HỌC 2012 -2013
I YÊU CẦU CHUNG
- Tiếp tục thực hiện tốt yêu cầu đổi mới chương trình, nội dung , phương pháp giáo dục, thông qua bộ môn Sinh học giáo dục đạo đức, lối sống và hướng nghiệp, phấn đấu nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện
- Giảng dạy bảo đảm kiến thức chính xác có hệ thống theo chuẩn kiến thức và kỹ năng
- Thực hiện nghiêm túc chương trình và qui chế chuyên môn của ngành
- Thực hiện đúng đủ chương trình, kế hoạch giáo dục theo biên chế năm học, đảm bảo nội dung chương trình, trình tự số tiết thực hành – thí nghiệm và các qui chế chuyên môn của ngành
Trang 3- Tiếp tục thực hiện chương trình giảm tải đúng theo công văn số 5426/BGDĐT-GDTrH về việc Góp ý Hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học cấp THCS, THPT ban hành ngày 16 tháng 08 năm 2011
- Tăng cường công tác giảng dạy thực hành thí nghiệm trong quá trình dạy – học (chú ý hướng dẫn cho học sinh các bước sử dụng thiết bị thí nghiệm
và quy trình thực hiện một bài thí nghiệm)
- Tiếp tục triển khai sáng tạo, có hiệu quả cuộc vận động và các phong trào thi đua của ngành
- Tập trung chỉ đạo nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động giáo dục; tiếp tục giảm tỷ lệ học sinh yếu kém và học sinh bỏ học, tăng tỷ lệ học sinh khá, giỏi bộ môn Sinh học
- Tổ trưởng (nhóm trưởng bộ môn) tập trung chỉ đạo nâng cao hiệu quả đổi mới kiểm tra đánh giá, thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học, dạy học phân hoá trên cơ sở chuẩn kiến thức, kỹ năng bám đúng theo chương trình giảm tải của Chương trình giáo dục phổ thông; tạo ra sự chuyển biến mới về đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá, nâng cao chất lượng giáo dục Tổ chức nghiêm túc việc kiểm tra, hướng dẫn xây dựng đề cương của giáo viên để ôn tập cho học sinh trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông (nếu có), thi học sinh giỏi tỉnh, nội dung và hình thức bồi dưỡng đội tuyển tham dự kì thi chọn đội tuyển học sinh giỏi quốc gia năm 2013
- Tăng cường phối hợp triển khai công tác bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên THCS và THPT thông qua các hoạt động tập huấn, sinh hoạt chuyên môn, thanh kiểm tra giáo viên tại cơ sở
- Tiếp tục triển khai thực hiện tập huấn để phát triển chuyên môn của giáo viên THPT giai đoạn 2010 – 2020 theo đề án của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tạo sự chuyển biến rõ nét trong việc thực hiện nhiệm vụ phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi, tạo nguồn đào tạo nhân lực chất lượng cao tham gia đội tuyển thi chọn học sinh giỏi quốc gia
- Tiếp tục thực hiện công tác dạy học bám theo chuẩn kiến thức, kỹ năng và chương trình giảm tải của Bộ Giáo dục, thực hiện đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh dựa trên công tác thiết lập ma trận đề
- Tăng cường việc biên soạn câu hỏi tạo nguồn tư liệu thư viện câu hỏi đáp ứng cho nhu cầu kiểm tra đánh giá và tham khảo cho đội ngủ giáo viên và học sinh
- Tăng cường công tác làm đồ dùng dạy học thiết thực nhằm hỗ trợ cho công tác đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên, tăng tính tích cực của học sinh trong quá trình tiếp thu kiến thức, đặc biệc thông qua đó giáo dục cho học sinh tính tìm tòi, sáng tạo trên cơ sở lý thuyết đã có, giúp học sinh yêu thích bộ môn Sinh học và hứng thú với việc cọ sát thực tế
Trang 4II NHIỆM VỤ CỤ THỂ:
1 Tổ chức dạy học
1.1 Cấp THCS:
– Năm học 2012-2013, thời gian thực học cả năm học là 37 tuần Thời lượng môn Sinh học lớp 6, 7, 8, 9 đều là 70 tiết
– Dạy học thực hành: Dạy đủ số tiết thực hành của từng chương và của
cả năm học Trong điều kiện có thể, các trường nên bố trí các tiết thực hành vào 1 buổi để tạo thuận lợi cho giáo viên và học sinh
+ Lớp 6 là 08 tiết Có thể bố trí vào 02 - 03 buổi, với các nội dung: Kính lúp, kính hiển vi và cách sử dụng; Quan sát tế bào thực vật; Vận chuyển các chất trong thân; Quang hợp; …
+ Lớp 7 là 14 tiết Có thể bố trí vào 05 buổi, với các nội dung: Quan sát một số động vật nguyên sinh; Quan sát một số thân mềm; Mổ và quan sát tôm sông; Xem băng hình về tập tính của sâu bọ; Mổ cá; Quan sát cấu tạo trong của ếch đồng trên mẫu mổ; Quan sát bộ xương, mẫu mổ chim Bồ câu; Xem băng hình về đời sống và tập tính của chim; xem băng hình về đời sống và tập tính của thú;
+ Lớp 8 là 07 tiết Có thể bố trí vào 02 - 03 buổi, với các nội dung: Quan sát tế bào và mô; Tập sơ cứu và băng bó cho người gãy xương; Sơ cứu cầm máu; Hô hấp nhân tạo; Tìm hiểu hoạt động của enzim trong nước bọt; Phân tích một khẩu phần cho trước; Tìm hiểu chức năng (liên quan đến cấu tạo) của tuỷ sống
+ Lớp 9: 14 tiết Có thể bố trí vào 05 buổi, với các nội dung: Tính xác suất xuất hiện các mặt của đồng kim loại; Quan sát hình thái nhiễm sắc thể; Quan sát và lắp mô hình ADN; Nhận biết một vài dạng đột biến; Quan sát thường biến; Tập dượt thao tác giao phấn; Tìm hiểu thành tựu chọn giống vật nuôi và cây trồng; Tìm hiểu môi trường và ảnh hưởng của một số nhân tố sinh thái lên đời sống sinh vật; Hệ sinh thái; Tìm hiểu tình hình môi trường
– Các nội dung lí thuyết và thực hành phải được dạy học theo đúng trình
tự ghi trong phân phối chương trình do Sở GDĐT quy định cụ thể dựa trên khung phân phối chương trình của Bộ GDĐT Chú ý, ở lớp 6 có những bài
mà nội dung thực hành thí nghiệm có ngay trong giờ học lí thuyết
– Cuối mỗi học kì, có 1 tiết ôn tập, 1 tiết kiểm tra học kì
– Tổ bộ môn căn cứ tình hình thực tế và căn cứ vào chuẩn kiến thức kĩ
năng do Bộ GDĐT ban hành để định ra những nội dung cho các tiết Bài tập,
Ôn tập đảm bảo truyền đạt đủ các kiến thức, kĩ năng theo yêu cầu Nên lựa
chọn, xây dựng nội dung cho các tiết Bài tập và Ôn tập nhằm củng cố kiến
thức hay rèn luyện kĩ năng, hình thức có thể là làm bài tập trên lớp học và ra bài tập cho học sinh làm thêm ở nhà
Trang 5– Tuỳ tình hình thực tế, có thể kéo dài hoặc rút ngắn thời lượng giảng dạy đã được phân cho một nội dung nào đó (thời lượng thực hành không được rút ngắn) Tuy nhiên, việc kéo dài hoặc rút ngắn vẫn phải đảm bảo dạy
đủ các nội dung đúng thời gian khi kết thúc học kì và kết thúc năm học – Đối với các học sinh giỏi, giáo viên chọn các bài đọc thêm trong sách
giáo khoa, xây dựng thêm các Bài tập và thực hành, để củng cố, hệ thống và
nhất là chuẩn xác hoá các kiến thức, kĩ năng theo yêu cầu Đồng thời trong
tiết Bài tập và thực hành giáo viên nên phân loại, chia nhóm, bố trí chỗ ngồi
để học sinh có thể giúp đỡ nhau nâng cao hiệu quả của tiết học
- Cần tiếp tục và đẩy mạnh triển khai thực hiện việc tích hợp nội dung
Giáo dục môi trường; Giáo dục bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; Giáo dục sử dụng tiết kiệm năng lượng theo tài liệu mà Bộ đã cung cấp.
– Ở một số nội dung, việc học lí thuyết sẽ hiệu quả hơn nếu sử dụng máy vi tính, phần mềm, tranh, ảnh, sơ đồ trực quan Các trường cần có kế hoạch bồi dưỡng giáo viên và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học
sinh học
1.2.Cấp THPT
– Năm học 2012-2013, thời gian thực học cả năm học cũng là 37 tuần Thời lượng theo công văn số 5289/BGDĐT-GDTrH ngày 16 tháng 8 năm
2012.
– Phải đảm bảo dạy đủ số tiết thực hành của từng chương và của cả năm học Trong điều kiện có thể, các trường nên bố trí các tiết thực hành vào 1 buổi để tạo thuận lợi cho giáo viên và học sinh khi dạy học
+ Lớp 10 là 05 tiết (có thể bố trí vào 02 buổi) với các nội dung: Thí nghiệm co và phản co nguyên sinh, một số thí nghiệm về enzim, quan sát các
kì của nguyên phân trên tiêu bản rễ hành, lên men êtilic và lactic, quan sát một số vi sinh vật
+ Lớp 10 nâng cao là 10 tiết (có thể bố trí vào 03 - 04 buổi) với các nội dung: Đa dạng thế giới sinh vật, thí nghiệm nhận biết một số thành phần hóa học của tế bào, quan sát tế bào dưới kính hiển vi, thí nghiệm co và phản
co nguyên sinh, thí nghiệm sự thẩm thấu và tính thấm của tế bào, một số thí nghiệm về enzim, quan sát các kì của nguyên phân qua tiêu bản tạm thời hay
cố định, lên men êtilic, lên men lactic, quan sát một số vi sinh vật, tìm hiểu một số bệnh truyền nhiễm phổ biến ở địa phương
+ Lớp 11 là 08 tiết (có thể bố trí vào 03 buổi) với các nội dung: Thí nghiệm thoát hơi nước và thí nghiệm về vai trò của phân bón, phát hiện diệp lục và carôtenôit, phát hiện hô hấp ở thực vật, đo một số chỉ tiêu sinh lý của người, hướng động, xem phim về tập tính động vật, xem phim về sinh trưởng phát triển ở động vật, nhân giống vô tính ở thực vật bằng giâm, chiết, ghép
Trang 6+ Lớp 11 nâng cao là 08 tiết (có thể bố trí vào 03 buổi) với các nội dung: Thoát hơi nước và bố trí thí nghiệm về phân bón, tách chiết sắc tố từ lá
và tách các nhóm sắc tố bằng phương pháp hóa học, chứng minh quá trình hô hấp tỏa nhiệt, tìm hiểu hoạt động của tim ếch, hướng động, xem phim về tập tính một số động vật, quan sát sinh trưởng phát triển của một số động vật, nhân giống giâm, chiết, ghép ở thực vật
+ Lớp 12 là 03 tiết (có thể bố trí vào 01 - 02 buổi) với các nội dung: Quan sát các dạng đột biến số lượng nhiễm sắc thể trên tiêu bản cố định và trên tiêu bản tạm thời, lai giống, quản lý và sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên
+ Lớp 12 nâng cao là 06 tiết (có thể bố trí vào 02 - 03 buổi) với các nội dung: Xem phim về cơ chế nhân đôi ADN, phiên mã và dịch mã Quan sát các dạng đột biến số lượng nhiễm sắc thể trên tiêu bản cố định Lai giống Bằng chứng về nguồn gốc động vật của loài người Khảo sát vi khí hậu của một khu vực Tính độ phong phú của loài và kích thước quần thể theo phương pháp đánh bắt thả lại
– Cuối mỗi học kì, có 1 tiết ôn tập, 1 tiết kiểm tra học kì
– Căn cứ tình hình thực tế của nhà trường, Tổ bộ môn định ra những nội
dung cho các tiết Bài tập, Ôn tập đảm bảo đủ các kiến thức, kĩ năng theo yêu cầu Nên lựa chọn, xây dựng nội dung cho các tiết Bài tập và Ôn tập nhằm
mục đích củng cố kiến thức hay rèn luyện kĩ năng, hình thức có thể là làm bài tập trên lớp học và giao bài tập cho học sinh làm thêm ở nhà
– Tuỳ tình hình thực tế, có thể kéo dài hoặc rút ngắn thời lượng giảng
dạy đã được phân cho một nội dung nào đó (thời lượng thực hành không
được rút ngắn) Tuy nhiên, việc kéo dài hoặc rút ngắn vẫn phải đảm bảo dạy
đủ các nội dung kiến thức cơ bản được quy định trong chuẩn kiến thức và phải được Sở Giáo dục và Đào tạo phê duyệt trước khi thực hiện
– Đối với các học sinh giỏi, giáo viên chọn các bài đọc thêm trong sách
giáo khoa, xây dựng thêm các Bài tập và thực hành, để củng cố, hệ thống và
nhất là chuẩn xác hoá các kiến thức, kĩ năng theo yêu cầu Đồng thời trong
tiết Bài tập và thực hành giáo viên nên phân loại, chia nhóm, bố trí chỗ ngồi
để học sinh có thể giúp đỡ nhau nâng cao hiệu quả của tiết học
– Ở một số nội dung, việc học lí thuyết sẽ hiệu quả hơn nếu sử dụng máy
vi tính, phần mềm, tranh, ảnh, sơ đồ trực quan Bộ đã cung cấp các đĩa CD về nội dung Sinh học 10; Sinh học 11; Sinh học 12 nên các đơn vị cần đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Sinh học Năm học này Sở GDĐT đã tổ chức tập huấn cho giáo viên cốt cán về phát triển chuyên môn
và dạy học nêu vấn đề trong nội dung kiến thức về các quy luật di truyền trong dạy học Sinh học, do đó Sở GDĐT yêu cầu các giáo viên sau khi đi tập huấn về cần phổ biến tới tất cả giáo viên dựa trên tài liệu mà Sở Giáo dục và Đào tạo đã cung cấp, trong quá trình dạy học cần phải có xây dựng bài toán
Trang 7nhận thức cho học sinh nhất là xây dựng các tình huống nêu vấn đề mà Sở GDĐT đã triển khai trong đợt tập huấn tháng 08 năm 2011
- Cần triển khai thực hiện việc tích hợp nội dung Giáo dục môi trường; Giáo dục bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; Giáo dục sử dụng tiết kiệm năng lượng theo tài liệu mà Bộ đã cung cấp
1.3 Đối với các TTGDTX
- Thực hiện dạy – học đúng theo phân phối chương trình, dạy – học thực
hiện đúng quy chế chuyên môn
- Nội dung kiến thức dạy đúng theo tài liệu Chuẩn kiến thức, kĩ năng của
Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành và nội dung giảm tải
- Việc thực hiện bài kiểm tra cần phải có ma trận và đồng thời thực hiện soạn giảng một cách nghiêm túc, chú trong đến công tác đổi mới phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học viên
1.4 Đối với trường THPT Chuyên
- Ngoài việc thực hiện chương trình như THPT còn có các lớp chuyên sâu
do đó cần căn cứ vào tài liệu Chuẩn kiến thức, kĩ năng dành cho chương trình chuyên sâu để thực hiện Cần chú trọng đầu tư cho việc soạn giảng, kiểm tra đánh giá học sinh đúng theo thông tư 58 đối với những lớp chuyên sâu Sinh học
- Tăng cường đầu tư chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi bộ môn tham gia các
kì thi học sinh giỏi quốc gia, thi giải toán CASIO, olympic Sinh học 30/04…
2 Đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá
2.1 Thực hiện đổi mới phương pháp dạy học
Tiếp tục thực hiện đổi mới phương pháp dạy học triệt để hơn, sâu rộng hơn đến từng cán bộ quản lý, giáo viên trung học và học sinh
2.1.1 Tăng cường đổi mới phương pháp dạy học thông qua công tác bồi dưỡng, dự giờ thăm lớp của giáo viên; tổ chức hội thảo từ cấp trường, cụm trường, phòng; tổ chức dự giờ, hội thi giáo viên giỏi các cấp Đổi mới việc sinh hoạt tổ chuyên môn, tăng cường theo hướng trao đổi, thảo luận về các chủ đề, nội dung giảng dạy, rút kinh nghiệm, tháo gỡ những khó khăn vướng mắc gặp phải khi giảng dạy Giáo viên cần chú trọng trong việc nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng, sáng kiến cải tiến; quan tâm xây dựng đội ngũ giáo viên cốt cán trong bộ môn, ở địa phương; xây dựng mạng lưới đội ngũ giáo viên cốt cán trong toàn tỉnh
2.1.2 Tổ chức dạy học phân hoá theo năng lực của học sinh dựa theo chuẩn kiến thức, kỹ năng và chương trình giảm tải của Chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS, THPT và TTGDTX Giáo viên cần căn cứ vào hướng dẫn thực hiện chương trình và điều chỉnh nội dung dạy học của Bộ GDĐT để sử dụng hợp lý sách giáo khoa khi giảng bài trên lớp, chủ động thiết kế bài giảng khoa học, sắp
Trang 8xếp hợp lý hoạt động của giáo viên và học sinh; khắc phục lối dạy học thuần tuý đọc - chép; chú trọng tổ chức cho học sinh làm việc cá nhân và theo nhóm hợp lý; rèn luyện kỹ năng tự học, tạo điều kiện cho học sinh tự nghiên cứu sách giáo khoa
và tài liệu tham khảo, phát huy tính tích cực, hứng thú trong học tập của học sinh
và vai trò chủ đạo của giáo viên trong tổ chức quá trình dạy học; xây dựng hệ thống câu hỏi hợp lý, phù hợp với các đối tượng, tránh nặng nề quá tải; bồi dưỡng năng lực độc lập suy nghĩ, vận dụng sáng tạo kiến thức đã học, tránh ghi nhớ máy móc, không nắm vững bản chất
2.1.3 Chú trọng việc dạy học thực hành trong giờ chính khoá; bảo đảm cân đối giữa việc truyền thụ kiến thức và rèn luyện kỹ năng cho học sinh; chú trọng liên
hệ thực tế phù hợp với nội dung bài học
2.1.4 Tăng cường tổ chức các hoạt động như: Hội thi thí nghiệm - thực hành của học sinh, Ngày hội tự làm và sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên, Ngày hội công nghệ thông tin, ngày hội sử dụng ngoại ngữ… nhằm khuyến khích giáo viên
và học sinh tăng cường sử dụng hợp lý, khai thác tối đa các thiết bị dạy học, phương tiện nghe nhìn, phòng học bộ môn
2.2 Tăng cường đổi mới kiểm tra, đánh giá
Căn cứ vào những yêu cầu của việc đổi mới kiểm tra đánh giá, các cấp quản lý
và các cơ sở giáo dục trung học chỉ đạo và thực hiện có hiệu quả các giải pháp:
- Thực hiện đúng quy định của Quy chế đánh giá, xếp loại học sinh THCS, học sinh THPT do Bộ GDĐT ban hành; tổ chức đủ số lần kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ, kiểm tra học kỳ cả lý thuyết và thực hành
- Trong quá trình kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, cần lựa chọn hình thức ra đề để đảm bảo cho thời gian làm bài của học sinh; dựa trên chuẩn kiến thức, kỹ năng và chương trình giảm tải của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định; hướng dẫn học sinh đánh giá lẫn nhau và biết tự đánh giá năng lực của mình
- Phải thực hiện đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng dẫn của Bộ
GDĐT, khi ra đề kiểm tra (dưới 1 tiết, 1 tiết, học kì) phải bám sát Chuẩn kiến
thức, kĩ năng của Chương trình Giáo viên kiểm tra tự luận và trắc nghiệm trong quá trình dạy học để đánh giá và quan trọng hơn là giúp học sinh tự đánh giá quá trình học tập Khi kiểm tra bằng trắc nghiệm khách quan không nên chỉ dùng một hình thức duy nhất là sử dụng câu hỏi đa lựa chọn mà sử dụng nhiều loại câu hỏi trắc nghiệm khách quan khác nhau
- Trong cả năm học phải dành 04 tiết để kiểm tra Trong đó có 02 tiết dành cho kiểm tra học kì (học kì I: 1 tiết; học kì II: 1 tiết); 02 tiết kiểm tra một tiết (học kì I: 1 tiết; học kì II: 1 tiết); kiểm tra thực hành được đánh giá trong tất
cả các bài thực hành
Trang 9- Đánh giá bài thực hành của học sinh bao gồm 2 phần:
+ Phần đánh giá kỹ năng thực hành, kết quả thực hành;
+ Phần đánh giá báo cáo thực hành
- Điểm của bài thực hành bằng trung bình cộng điểm của hai phần trên
- Giáo viên có thể tính điểm bình quân các bài thực hành trong mỗi học
kì hoặc lấy điểm bài đạt điểm cao nhất của học sinh nhưng phải đảm bảo mỗi
học kì có ít nhất một điểm Sau mỗi tiết Bài tập và thực hành phải có đánh
giá và cho điểm Phải dùng điểm này làm ít nhất 1 điểm (hệ số 1) trong các điểm để xếp loại học lực của học sinh
– Phải đảm bảo thực hiện đúng, đủ các tiết kiểm tra, kiểm tra thực hành, kiểm tra học kì như trong PPCT
– Phải đánh giá được cả kiến thức, kĩ năng, cả lí thuyết và thực hành và phải theo nội dung, mức độ yêu cầu được quy định trong chuẩn kiến thức kỹ năng của chương trình môn học
– Sở GDĐT yêu cầu thủ trưởng các đơn vị hướng dẫn về kiểm tra miệng, kiểm tra dưới 45 phút, kiểm tra định kì đúng thời gian để đảm bảo đủ số lượng điểm kiểm tra theo thông tư bổ sung 58
– Việc kiểm tra học kì phải được thực hiện ở cả hai nội dung lý thuyết và thực hành Tỉ lệ điểm phần lí thuyết và điểm phần thực hành của bài kiểm tra học kì có thể cân đối: lí thuyết 60-70% và thực hành 30-40% Giáo viên tự lựa chọn một trong hai tỉ lệ nêu trên cho phù hợp với tình hình thực tế Việc kiểm tra học kì có thể được tiến hành theo 1 trong 2 cách sau:
+ Cách 1: Nếu có đủ điều kiện, thì tiến hành kiểm tra cả lí thuyết và thực
hành trong tiết kiểm tra học kì Giáo viên tự phân chia hợp lí thời lượng của tiết kiểm tra học kì cho phần lí thuyết và phần thực hành (kiểm tra thực hành trên giấy)
+ Cách 2: Trong tiết kiểm tra học kì chỉ kiểm tra và lấy điểm phần lí
thuyết, còn điểm phần thực hành được lấy bằng cách tính trung bình điểm các bài thực hành trong học kì
– Do đặc trưng của môn học thuận lợi cho việc áp dụng hình thức trắc nghiệm khách quan nên giáo viên cần lưu ý tận dụng ưu thế này để tăng cường sử dụng hình thức trắc nghiệm khách quan trong kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh Giáo viên cần có kế hoạch phối hợp cả 2 hình thức để kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Theo thống nhất của giáo viên cốt cán bộ môn Sinh học trong toàn tình trong đợt tập huấn “biên soạn đề kiểm tra và xây dựng thư viện câu hỏi” ngày 08-10 tháng 08 năm 2011
Hình thức kiểm tra
Đối với cấp THPT
Trang 10- Kiểm tra 15 phút: 100% tự luận (tất cả các khối lớp).
- Kiểm tra 45 phút và thi HK: 100% trắc nghiệm khách quan (tất cả các khối lớp)
Kiểm tra 45 phút và Học kỳ: có ma trận và đáp án
Đối với đề kiểm tra định kì, thi học kì, trong đề thi phải dành khoảng 50% điểm số ở mức thông hiểu và vận dụng
Quy trình biên soạn đề kiểm tra: Phải đầy đủ 6 bước và theo đúng trình tự các
bước
Đối với cấp THCS:
- Kiểm tra 15 phút: 100% Trắc nghiệm (tất cả các khối lớp)
- Kiểm tra 45 phút và thi HK: 100% Tự luận (tất cả các khối lớp)
Kiểm tra 45 phút và Học kỳ: có ma trận và đáp án
Đối với đề kiểm tra định kì, thi học kì, trong đề thi phải dành khoảng 50% điểm số ở mức thông hiểu và vận dụng
Quy trình biên soạn đề kiểm tra: Phải đầy đủ 6 bước và theo đúng trình tự các
bước
III3.CÔNG TÁC PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU VÀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI
3.1 Phụ đạo học sinh yếu:
Đối với học sinh lớp 12, ngay đầu năm học nhà trường cần có kế hoạch giúp đỡ, phụ đạo học sinh yếu , kém, nhất là các trường ngoài công lập, vùng sâu, vùng xa Trước hết ôn tập cho học sinh các kiến thức cơ bản Trong quá trình phụ đạo học sinh yếu, kém nên coi trọng việc dạy các câu hỏi lý thuyết, không nên dành quá nhiều thời gian cho phần bài tập
3.2 Bồi dưỡng học sinh giỏi:
a) Thi học sinh giỏi Sinh học lớp 9
Nhằm tạo điều kiện cho học sinh yêu thích môn Sinh học có cơ hội phát huy năng lực của mình và tạo nguồn cho lớp chuyên Sinh, Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng tiếp tục đưa môn Sinh học vào trong các kỳ thi học sinh giỏi vòng Huyện, Thị, Thành phố và vòng Tỉnh
Nội dung: Chương trình Sinh học lớp 9 (hoc đến đâu thi đến đó.)
b) Thi vào lớp 10 chuyên Sinh: trọng tâm là chương trình lớp 9
c) Thi học sinh giỏi lớp 12:
- Thi học sinh giỏi tỉnh môn Sinh học năm 2012 – 2013 nhằm để kích thích tinh thần yêu thích bộ môn Sinh học của học sinh đồng thời giúp học sinh tiếp cận và làm quen với cấu trúc đề thi Đại học, đề thi trong chương trình Sinh học